Xuôi phương Nam tới biển Hoa Đông, rẽ vào sông Trường Giang, con sông lớn nhất châu Á, dài thứ ba thế giới sau sông Nile châu Phi và sông Amazon châu Mỹ.

- Tàu bè Trung Quốc nhiều sao thuê tàu Nhật chi?

Phó ba Việt lắc đầu:

- Chưa chắc, thuê tàu Nhật chở cho an toàn, có khi giá cước còn rẻ hơn nhiều. Hàng hóa phụ thuộc chủ hàng cùng hợp đồng vận chuyển, nói chung cũng rắc rối.

Trên hải đồ, sông Trường Giang có một tên khác: Dương Tử. Dương Tử ấn tượng hơn, ngay cả trong cách phát âm đã mang dáng vẻ hùng vĩ. Bắt nguồn từ cao nguyên Tây Tạng, dòng sông gần như song song với hai đường biên giới phía Bắc và Nam của Trung Hoa. Người châu Á thường lấy địa hình núi non sông suối phân chia biên giới. Đoạn đầu nguồn, Dương Tử còn song song với Mê Kông ở cao nguyên Tây Tạng sau đó Mê Kông dần chảy sang hướng Tây rồi thẳng xuống phía Nam còn Dương Tử chảy về phía Đông.

Vùng hạ lưu sông Dương Tử trù phú, thời Tam Quốc đây là vùng Giang Đông. Qua Giang Đông tiến vào Giang Tây rồi Giang Hạ, mấy người bạn nói rằng hơi đâu tính từng ngày, đi trên Dương Tử cả chục ngày cũng chưa hết hành trình. Làm gì có cơ hội đi cả chục ngày, đến Trùng Khánh tàu vào cảng trả hàng sẽ quay ra.

Trời lạnh mây mù, Dương Tử vốn đã rộng càng mênh mông, nước sông quyện màu khói màu trời làm một, sáng lờ nhờ. Dòng sông như chừng nối tiếp chân trời. Có nhiều đoạn đứng trên mạn cao cũng không thể thấy được bờ, có đoạn hai bên đồng lúa xanh ngắt, nông dân mang tơi đội nón lá chóp nhọn hệt những tráng sĩ. Ghe được ghép lại thành hàng dài, chỉ một chiếc nổ máy kéo chạy, tiếng máy nổ vang rền cả một quãng sông. Có đoạn ghe thuyền nối đuôi nhau xuôi dòng, trên ghe có chậu cây cảnh, chú chó đứng mũi ghe hít hít mõm như cảnh giới. Thợ thuyền lực lưỡng vừa chèo vừa hát vang giữa sông nước yên bình.

Sương mù dày đặc. Năm xưa Gia Cát Lượng dùng thuyền cỏ rơm thu mười vạn mũi tên quân Tào cũng trong sương mù. Đoạn sông mình rồng uốn lượn, Phàn Khẩu, Hán Khẩu. Nhiều quả đồi và ụ đất cao, có phải chiến lũy ngày xưa liên quân Thục - Ngô đánh Tào? Cả ngàn năm, dòng Dương Tử đã bao lần đổi dòng?

Không nghiền ngẫm Tam Quốc, phó hai Hạ đọc Trương Hiền Lượng về cách mạng văn hóa. Hạ nói chừng nào đọc xong sẽ đổi bộ Tam Quốc.

*

* *

Tàu qua đoạn sông khúc khuỷu, gò đồi vách núi hiểm trở, đoạn sông trong trận Xích Bích? Phía Nam sông này, Đại Đô đốc Chu Du mai phục còn bên kia Tào Tháo đóng quân. Tám chục vạn quân Tào đại bại do kế hỏa công của Gia Cát Lượng. Quân Tào ở Hồ Bắc chỉ quen đánh bộ với ngựa chiến, đâu quen chiến trường sông nước miền Nam. Đáy sông bao giáo gươm cùng oan hồn, nó thò tay xoa sau ót đỡ cảm giác rùng mình.

Chập tối tàu neo lại trên sông. Thỉnh thoảng có thuyền chài cập mạn đổi tôm cá, bia Tsingtao Thanh Đảo. Dân chài nghèo quần đầu gánh áo đầu khiêng, dân chài ở đâu chẳng nghèo, họ đổi tôm cá lấy vụn sắt hay đồ phế liệu. Tôm cá tươi nguyên mới vừa bắt lưới dưới sông nhảy tanh tách, thủy thủ thả dây thừng kéo lên nướng, luộc, hấp… Nhắm hải sản uống bia Thanh Đảo 4,5 độ cồn bàn chuyện Tam Quốc, cách mạng văn hóa một thời,… Chai bia cao to xanh lè lè có hình hai bông lúa chụm đầu vào nhau, uống bia này rất lợi tiểu, chốc chốc lại có người ra mạn tè xuống sông. Thuyền trưởng ra lệnh cấm đứng tè ở mạn tàu vì nguy hiểm và mất mỹ quan quá xá. Vùng này dưới lòng sông thiêng ai lại giương súng thần công như thế.

Ba ngày trên dòng Dương Tử, ngày đi đêm nghỉ. Ban đêm mây mù, tầm nhìn hạn chế dễ xảy ra tai nạn. Mỗi chặng có một hoa tiêu dẫn tàu vào luồng, có hôm một ngày thay đổi đến ba, bốn vị hoa tiêu. Mỗi lần hoa tiêu rời tàu, thuyền trưởng phải biếu quà và phong bì. Hoa tiêu luôn đi ít nhất hai người, một người lớn tuổi dẫn tàu cùng một hai người trẻ mang ba lô túi xách theo học việc.

Phó ba đưa hai cây thuốc. Tay hoa tiêu trẻ nhướng mày hất hàm hỏi:

- Có thuốc 555 không?

Phó ba Việt lắc đầu lí nhí:

- Chúng tôi chỉ có Marlboro thôi. Thuốc này bây giờ mới là mốt.

- Mốt cái con khỉ.

Cậu hoa tiêu mặt đầy lông tơ cầm hai cây thuốc hầm hầm đi ra phía cánh gà buồng lái. Cậu ta thảy vèo xuống dòng Dương Tử, hai cây thuốc lềnh bềnh trôi tụt về phía đuôi tàu.

Phó ba Việt suỵt một tiếng, nói thầm một mình: “Vứt thì nhịn”.

Chắc gì cậu hoa tiêu nhận thuốc để hút mà nhịn với không. Ngày nào cũng nhận thuốc, sức đâu hút lắm vậy.