Sự nhất quán của những người theo triết lý mà Epicurus xây dựng nên qua các thời kỳ, từ nhà triết học Diotimus theo chủ nghĩa khắc kỷ đến những biên tập viên của tờ Epicurean Life, xác nhận cái cách mà theo đó mỗi khi từ “khoái lạc” được nhắc đến thì dường như đã rõ là nó mang nghĩa gì. “Tôi cần những gì cho một cuộc sống hạnh phúc?” không phải là câu hỏi khó khi mà tiền không phải là vấn đề.

Tuy vậy, câu hỏi “Tôi cần những gì cho một cuộc sống khỏe mạnh?” lại có thể khó trả lời hơn, chẳng hạn như khi chúng ta bị ảnh hưởng bởi những cơn đau đầu kỳ lạ lặp đi lặp lại hoặc một cảm giác khó chịu khủng khiếp ở vùng bụng sau bữa tối. Chúng ta biết là có vấn đề nhưng khó mà tìm ra giải pháp.

Khi đau đớn, lý trí dễ nghĩ đến việc chấp nhận một số phương pháp chữa trị kỳ lạ: dùng con đỉa, để chảy máu, cây tầm ma hầm, khoan hộp sọ. Cơn đau khủng khiếp dội lên ở thái dương và phía sau đầu, như thể cả hộp sọ bị kẹp lại và thít chặt. Đầu có cảm giác sắp bị nổ tung, về mặt trực giác, điều cần nhất lúc này dường như là phải làm thế nào để cho một ít không khí lọt được vào hộp sọ. Người bị đau yêu cầu một người bạn đặt đầu mình lên bàn và khoan một lỗ nhỏ ở bên cạnh. Ông ta chết vài giờ sau đó vì xuất huyết não.

Việc đi khám một thầy thuốc tốt thường được cho là điều nên làm, bất chấp không khí u ám của nhiều phòng chờ phẫu thuật vì những người có suy nghĩ một cách lý trí và sâu sắc về cách thức vận hành của cơ thể thường hiểu rõ việc làm thế nào để khỏe mạnh hơn là một người tin vào linh cảm. Nghề y mang hàm ý về tính thứ bậc giữa sự bối rối của người không có chuyên môn về điều bất thường đang xảy ra với họ và kiến thức đúng đắn hơn mà bác sĩ sở hữu để lập luận một cách logic. Bác sĩ cần phải bù đắp cho sự thiếu khả năng nhận biết cơ thể mình của người bệnh, mà sự thiếu hụt này đôi khi có thể gây chết người.

Trung tâm của thuyết Epicurean là tư tưởng cho rằng chúng ta rất kém cỏi trong việc trả lời một cách trực giác cả hai câu hỏi “Điều gì sẽ làm ta hạnh phúc?” cũng như “Điều gì sẽ làm ta khỏe mạnh?” Câu trả lời nhanh nhất mà đầu óc ta nghĩ ra lại thường dễ sai lầm nhất. Tâm hồn ta không nói ra vấn đề của nó một cách rõ ràng hơn cơ thể ta và những chẩn đoán mang tính trực giác của ta cũng hiếm khi chính xác hơn. Khoan hộp sọ có thể được coi là biểu tượng của những khó khăn trong việc hiểu về tâm lý cũng như về cơ thể của bản thân chúng ta.

Một người đàn ông cảm thấy không thỏa mãn. Việc thức dậy vào buổi sáng thật khó khăn, anh ta cáu kỉnh và bị phân tâm với gia đình. Một cách trực giác, anh ta đổ lỗi cho lựa chọn nghề nghiệp và bắt đầu tìm kiếm phương án thay thế, bất chấp chi phí cao của việc này. Đó là lần cuối cùng tôi giở cuốn Bên trong một thị trấn Hy Lạp cổ.

Người đàn ông quyết định một cách nhanh chóng rằng mình sẽ hạnh phúc với nghề bán cá, anh ta mua một cái lưới và một gian hàng đắt đỏ trong chợ. Tuy thế sự âu sầu của anh ta vẫn không hề giảm đi.

Chúng ta, như lời của Lucretius, nhà thơ theo trường phái Epicurean, thường giống như ”một người ốm mà không biết nguyên nhân vì sao mình ốm”.

Ta tìm đến bác sĩ vì họ hiểu rõ bệnh tật của cơ thể hơn bản thân ta. Cũng vì lý do đó mà chúng ta nên tìm đến các nhà triết học khi tâm hồn không được khỏe mạnh - và đánh giá họ theo những tiêu chuẩn tương tự:

Thuốc men chẳng mang lại lợi ích gì nếu chúng không chữa được bệnh tật tương tự như vậy, triết học cũng vô dụng nếu nó không thể làm dịu đi nỗi thống khổ của tâm hồn.

Đối với Epicurus, nhiệm vụ của triết học là giúp chúng ta giải thích những xung động mơ hồ của đau khổ và khát vọng, từ đó cứu rỗi ta khỏi rơi vào những mô thức sai lầm về hạnh phúc. Chúng ta phải chấm dứt việc hành động một cách bốc đồng, và thay vào đó phải xem xét sự hợp lý trong những mong muốn của ta theo phương pháp đặt câu hỏi gần giống như cách mà hơn một trăm năm trước đó Socrates đã dùng để đánh giá các định nghĩa đạo đức. Và bằng việc đưa ra những chẩn đoán đôi khi có vẻ như trái với trực giác về những đau khổ của ta, triết học - Epicurus hứa - sẽ dẫn đường cho ta đến với những cách chữa trị ưu việt hơn và đến với hạnh phúc đích thực.