Sự việc ấy cứ ám ảnh anh mãi đến tận sáng hôm sau, để rồi sau khi ngẫm nghĩ thêm một hồi, anh cảm thấy mình có lý do để bất bình. Sự can thiệp của bà Ryves đã khiến anh vô cùng khó chịu, bởi bà ta tỏ thái độ áp đặt nhưng lại dường như không công nhận ở anh một quyền lợi tương đương. Bà tự xưng là một ảnh hưởng, thế nhưng bản thân lại giữ khoảng cách như một kẻ ngoài cuộc; có những việc bà trông chờ anh làm cho mình, nhưng lại chẳng thể chỉ cho anh thấy điều tốt đẹp nào sẽ đến từ việc làm đó. Lẽ ra bà nên nói ít đi hoặc sẵn lòng nói nhiều hơn, và anh tự hỏi tại sao mình phải làm trò tiêu khiển cho những tâm trạng cùng sự bí ẩn của bà ta. Anh nhận ra tài can thiệp đúng lúc của bà là một điều nổi bật, nhưng chính sự bất bại ngoài mặt ấy lại là thứ khiến anh bực bội. Sao bà ta không mở tiệm làm nhà bói toán chuyên nghiệp quách đi cho rồi để kiếm thêm thu nhập một cách suôn sẻ hơn? Giữa một đời sống thuần túy riêng tư, một ân huệ như thế thật là rối rắm; những lời tiên tri và sự né tránh của bà ít nhiều gì cũng làm xáo trộn sự bình yên trong lòng anh.
Điều càng làm xáo trộn thêm sự bình yên ấy là việc anh nhận được chuyến ghé thăm vào đầu ngày từ ông Locket — người chẳng hề để anh ôm mộng ảo tưởng về lý do của một vinh dự như thế, mà ngay khi vừa bước vào phòng, hay đúng hơn là khi ông hãy còn thở dốc trên bậc thềm tầng hai và cô hầu gái lem luếm đang giữ hé cửa phòng của Baron, đã tuyên bố rằng ông đã nhận lời mời của người bạn trẻ để tự mình xem qua những bức thư của Sir Dominick Ferrand. Peter liền lấy chúng ra với sự nhanh nhẹn nhằm cho thấy anh công nhận tính chất thương mại của cuộc gọi này và không hề làm giảm nhẹ tính bất hợp lý của sự thay đổi so với quyết định cuối cùng mà anh đã bày tỏ với ông Locket. Anh chỉ cho vị khách thấy chiếc bàn giấy cùng hốc tủ giấu kín, rồi vừa ngậm điếu thuốc, khẽ nhẩm hát với cảm giác đắc thắng và ưu thế lạ lùng, trong khi vị biên tập viên cẩn trọng ngồi im lặng và lật giật xấp giấy tờ. Dù rất cẩn trọng, ông Locket vẫn không tài nào giấu được một tia sáng hào hứng hơn trong ánh mắt phán xét của mình khi cuối cùng ông cất lời với Baron bằng một giọng ngắn gọn mang tính giao thiệp — một giọng điệu mặc nhiên xem trước nhiều điều: “Tôi sẽ mang chúng về nhà — chúng đòi hỏi rất nhiều sự chú ý.”
Chàng trai trẻ nhìn ông một thoáng. “Ông có nghĩ chúng là thật không?” Anh không hề có ý giễu cợt, anh vốn không muốn thế; nhưng mấy lời ấy lọt vào tai anh lại mang sắc thái đó, và anh có thể thấy chúng tạo ra hiệu ứng ấy đối với ông Locket.
“Tôi hoàn toàn không thể xác định được. Tôi sẽ phải nghiên cứu chúng khi rảnh rỗi, và đó là lý do tại sao tôi đề nghị cậu cho tôi mượn.”
Ông đã gom các giấy tờ lại với một cử động mà khi nói, mang đậm vẻ như đang chuẩn bị để nhét chúng vào chiếc túi xách đen nhỏ mang theo; chiếc túi đang đặt trên gờ bàn giấy, lọt vào mắt Peter — người đang liếc nhìn nó — như một vật mang đậm hơi hướng biên tập viên một cách mờ ám. Nó khiến chàng trai trẻ của chúng ta bỗng dưng cảm thấy lo lắng; cái ưu thế mà anh vừa mới nhận thức được nay sắp sửa bị tước đoạt bằng một thủ thuật khéo léo lặng lẽ sang tay một kẻ vốn đã có đủ mọi lợi thế. Tóm lại, Baron cảm thấy một nỗi lo âu sâu sắc; anh chẳng thể cắt nghĩa vì sao. Ông Locket rõ ràng đã mặc nhiên quá nhiều điều, và kẻ khám phá những thói hư tật xấu của Sir Dominick Ferrand lại sực nhớ ra rằng rốt cuộc anh từng kiên quyết đến mức nào về việc mình không muốn buôn bán chúng. Anh hỏi vị khách rằng ông muốn mang những bức thư đi đâu, vì một mặt, bây giờ chẳng còn bàn chuyện bài viết trên tờ Promiscuous nhằm tiết lộ sự tồn tại của chúng nữa, và mặt khác, chính anh với tư cách là chủ nhân của chúng, lại có hàng ngàn nỗi e dè không sao vượt qua được về việc đưa chúng vào lưu thông.
Ông Locket nhìn qua cặp kính như nhìn qua chiến lũy của một pháo đài. “Tôi không nghĩ đến hồi kết — tôi đang nghĩ đến khởi đầu. Chỉ lướt qua vài cái nhìn cũng đã xoá tan hoài nghi trong tôi rằng những tài liệu như thế cần phải được trình lên một đôi mắt có năng lực.”
“Ồ, ông không được mang chúng cho bất kỳ ai xem đâu đấy!” Baron thốt lên.
“Cậu có thể cho rằng tôi kiêu ngạo, nhưng đôi mắt mà tôi mạo muội ám chỉ bằng những từ ngữ đó—”
“Chính là đôi mắt đang nhìn tôi một cách đầy đáng sợ lúc này đây ư?” Peter vừa cười vừa ngắt lời. “Ồ, thú thực là tôi rất muốn biết chúng gây ấn tượng thế nào đối với một người sắc sảo như ông!” Anh chợt nghĩ rằng nhờ sự nhượng bộ như vậy, anh có thể lấy lòng được một vị trọng tài văn học vốn dĩ trước nay vẫn vô cùng cứng rắn. Sẽ chẳng có chuyện đem Sir Dominick Ferrand ra xuất bản, nhưng bù lại, để đáp lại những dịch vụ đã đóng góp, anh có thể tập cho mình thói quen xuất bản Peter Baron. “Ý ông là sẽ giữ chúng trong bao lâu?” anh hỏi, bằng một cách thức mà anh lập tức nhận ra chính là điều đã kích thích ông Locket bắt đầu nhét đống giấy tờ vào túi. Vừa nhận thức được điều đó, anh liền nhanh chóng bước tới, đặt tay lên miệng chiếc túi đang há hốc, khẽ khép hai mép lại với nhau. Cứ thế, hai người đứng im lặng trong vài giây, chạm vào nhau, gần như ở tư thế giao chiến, đăm đăm nhìn sâu vào mắt đối phương.
Tuy nhiên, sự căng thẳng nhanh chóng được xoa dịu bởi vệt đỏ ngượng ngùng bừng lên trên trán ông Locket. Ông lùi lại vài bước với vẻ tự tôn bị tổn thương, trông như một lời phản kháng chống lại bạo lực thể xác. “Thật đấy, chàng trai trẻ thân mến, thái độ của ông chẳng khác nào một lời buộc tội có ý đồ gian dối. Cậu nghĩ tôi muốn ăn cắp đống đồ quỷ quái này chắc?” Đáp lại lời thách thức ấy, Peter đành vội vã tuyên bố rằng anh chẳng hề mang chút nghi ngờ bất lịch sự nào — anh chỉ muốn ấn định một thời hạn, một lời hứa chắc chắn sẽ cẩn trọng hết mức trước mọi tai nạn. Ông Locket thừa nhận sự hợp lý của yêu cầu đó, đoan chắc với anh rằng ông sẽ trả lại tài sản trong vòng ba ngày, và cùng với sự giúp đỡ của Peter, hoàn tất những sự sắp xếp nhỏ để cất giấu nó một cách kín đáo. Khi đã sẵn sàng, với chiếc túi xách phản chủ phồng lên vì những báu vật bên trong, ông liếc nhìn chiếc bàn giấy thâm trầm một cách luyến tiếc. “Làm sao mà chúng có thể lọt được vào cái thứ đó đúng là điều khiến người ta phải vò đầu bứt tai!”
“Chắc hẳn đã có một chuỗi hoàn cảnh nào đó kết hợp lại mà nếu được giải thích thì sẽ có vẻ hoàn toàn tự nhiên, nhưng người ta sẽ phải lội ngược dòng thời gian mới có thể dò ra được. Tôi đã dứt khoát quyết định một điều: không đưa ra bất kỳ tuyên bố hay câu hỏi nào tại cửa hàng cả. Tôi cứ đơn giản chấp nhận điều bí ẩn ấy thôi,” Peter đáp, ra vẻ khá bệ vệ.
Ông Locket mỉm cười: “Nếu cậu đưa điều đó vào một câu chuyện, người ta sẽ coi đó là một lối thoát rẻ tiền.”
“Ừ, tôi sẽ chẳng thèm đưa câu chuyện đó cho ông đâu. Tôi sẽ cứ thấp thỏm không yên cho đến khi nhìn lại được giấy tờ của mình,” chàng trai trẻ gọi với theo khi vị khách đang vội vã chạy xuống lầu.
Tối hôm đó, vào đợt phát thư cuối cùng, anh nhận được từ bưu cục Dover một bức thư không phải do cô Teagle gửi. Đó là một bức thư có đôi chút lộn xộn nhưng hoàn toàn thân thiện, được viết vào buổi sáng sau bữa ăn, với mục đích bề ngoài là để cảm ơn sự niềm nở trong chuyến ghé thăm của anh, bày tỏ sự hối tiếc vì bất kỳ biểu hiện nào có vẻ như tọc mạch vào chuyện không phải của mình, đồng thời để anh biết rằng vào tối hôm trước, sau khi anh rời đi, trong một phút lóe sáng, cô đã nắm được cái đuôi của một ý tưởng thực sự mang tính âm nhạc — một phần đệm hoàn hảo cho bài hát mà anh đã ân cần tặng cô. Cô đã nghệch ngoạc phác thảo vài ô nhịp ở cuối thư như một mẫu thử, những ký hiệu âm nhạc vừa huyền bí vừa giễu cợt chẳng mang ý nghĩa gì đối với người nhận thư. Toàn bộ bức thư bộc lộ một khao khát bồn chồn nhưng có phần vô mục đích muốn tiếp tục giữ liên lạc với anh. Tuy nhiên, khi đáp thư cô — việc mà anh đã làm đêm đó trước khi đi ngủ, chính khả năng tươi sáng về sự hợp tác giữa hai người, cùng những lợi ích của nó cho tương lai của mỗi bên, mới là điều được Baron bàn luận dài dòng nhất. Anh nói về tương lai này với một sự hùng biện mà anh sẵn sàng bảo vệ tính chân thành của nó, và phác họa ra một bức cảnh giàu có đến mức phóng đại.
Sáng hôm sau, khi anh chuẩn bị ngồi vào bàn để giải quyết những công việc từ lâu đã bị bỏ bê một cách tồi tệ, với cảm giác rằng dẫu sao thì việc không phải ngồi kè kè bên Sir Dominick Ferrand — kẻ đã trở nên gây phân tâm đến kinh khủng — cũng là một sự nhẹ nhõm; ngay đúng khoảnh khắc mà anh thường thầm cất lời cầu khẩn mở đầu hướng về các nàng thơ, anh bỗng hoảng hốt vì sự xuất hiện của một bức điện tín. Hóa ra đó là một lời thỉnh cầu khẩn cấp từ ông Locket yêu cầu anh lập tức đến gặp ngay. Đối với tội nghiệp Baron, kẻ đang cạn túi, điều này lại một buổi sáng nữa bị hy sinh, thế nhưng chẳng hiểu sao anh thậm chí còn chẳng mảy may nghĩ đến việc mình có thể tự chủ động thời gian với vị biên tập viên của tờ Promiscuous, kẻ đang nắm giữ những chiếc chìa khóa của danh vọng. Anh mang một chút sự dễ dãi của một cộng tác viên non tay. Anh cho nàng thơ nghỉ ngơi thêm một buổi nữa, cảm thấy rằng bản thân cô ấy thực sự cũng thấy xấu hổ khi nhận lấy đặc ân ấy, và chẳng mấy chốc lại thấy mình đang ngồi trên chiếc ghế của ông Locket tại cái bàn của ông Locket — một không gian rộng rãi cao quý hơn biết bao so với mặt nghiêng trơn tuột của chiếc bàn giấy — để suy ngẫm với cường độ dồn dập, trong ánh chớp trắng xóa của những lời vừa được chủ nhà thốt ra, về lượng hạnh phúc cùng sự giải thoát có thể ẩn chứa trong một trăm bảng Anh.
Vâng, ý nghĩa của nó là thế đấy: trong vòng hai mươi tư tiếng đồng hồ, ông Locket đã phát hiện ra nhiều điều trong di sản văn học của Sir Dominick đến mức vị khách tìm thấy ông đã sẵn sàng với một lời đề nghị. Một trăm bảng Anh sẽ được trả cho anh ngay ngày hôm đó, ngay phút đó, và sẽ chẳng có câu hỏi nào được đặt ra hay được trả lời. “Tôi gánh mọi rủi ro, tôi gánh mọi rủi ro,” vị biên tập viên của tờ Promiscuous lặp đi lặp lại. Những bức thư được bày ra trên bàn, ông Locket đang đứng trên thảm lò sưởi giống như một diễn giả trên bục giảng, và Peter, dưới ảnh hưởng của tối hậu thư bất ngờ ấy, đã buông mình — có phần yếu ớt — xuống chiếc ghế gần nhất tình cờ ở đó. Nhận ra chiếc ghế có bánh xe xoay được, anh liền quay phắt nó lại để có thể đối diện với kẻ cám dỗ mình bằng một ánh mắt được dự tính là lạnh lùng. Điều khiến anh ngạc nhiên nhất là việc ông Locket lại có thái độ đúng đắn về sự tiện lợi của việc xuất bản — một thái độ mà anh từng đoán chắc là ông sẽ không bao giờ có. “Cứ giấu nhẹm đi; một vụ bê bối vô tích sự, một tội lỗi không thể khắc phục được, chính là thứ trên đời ít biện minh nhất cho việc đem ra phơi bày—” một quan điểm đại loại như thế là thứ mà anh từng nghĩ sẽ rất tự nhiên đối với một người dành cả đời để cân nhắc các vấn đề chuẩn mực, và chỉ mới dạo nọ còn phản đối một tác phẩm nghệ thuật vị tha nhất dựa trên tiêu chí đạo đức ấy. Nhưng tác giả của kiệt tác không thể vấy bẩn đó đã đặt đúng ngón tay vào chỗ hiểm khi nói với người đối thoại trong chuyến ghé thăm trước rằng, nếu được đưa ra thế giới qua các trang của tờ Promiscuous, những lầm lạc của Sir Dominick sẽ làm cho ấn bản đó bán chạy như tôm tươi. Ông Locket không cần phải nhắc lại với người bạn trẻ câu nói của ông về việc chúng sẽ tạo ra một cú sốc lớn ra sao. Nếu ông muốn mua lại các “bản quyền”, như cách gọi của người làm sân khấu, thì đó không phải để bảo vệ một tên tuổi lừng lẫy hay để khóa chúng trong tủ kính. Công thức đó của Baron đã bao quát toàn bộ vấn đề, và dự tính một ấn bản là sự đánh giá thấp tiềm năng hoạt động của tờ tạp chí.
Peter để lại những bức thư và, khi rút lui khỏi sự hiện diện của vị biên tập viên, đã đi dạo một quãng dài trên bờ kè sông Thames. Những ấn tượng trong đầu anh đang giao chiến với nhau — anh cảm thấy bối rối trước những khả năng mà chính anh còn đang chối bỏ sự tồn tại của chúng. Anh đã đồng ý tin tưởng giao xấp tài liệu cho ông Locket thêm một hoặc hai ngày nữa, cho đến khi anh suy nghĩ thấu đáo về các điều kiện mà theo đó — trong trường hợp xảy ra một số biến cố nhất định — anh có thể bị thuyết phục để nhượng lại chúng. Một trăm bảng Anh chưa phải là lời đề nghị cuối cùng của người đàn ông này, và sự ngoan cố vô lý có lẽ cũng không hoàn toàn thuộc về một mình Peter. Anh thở dài khi lờ đi những bức tranh do các sà lan tạo nên — thở dài vì tất cả những điều ấy có thể đồng nghĩa với tiền bạc. Anh đang khao khát tiền bạc đến nao lòng; anh đang nợ nần ở những nơi khiến anh ăn ngủ không yên. Ông Locket đã gióng lên cho anh thấy rằng anh đang gánh vác một trách nhiệm cao cả — rằng anh có thể minh oan cho sự thật bị bóp méo, đóng góp một chương vào lịch sử nước Anh. “Cậu không có quyền giấu nhẹm những sự kiện trọng đại như thế,” vị biên tập viên đói khát đã tuyên bố, khi nghĩ đến việc loạt bài này (ông ta sẽ dàn trải nó thành ba kỳ) sẽ trở thành chủ đề bàn tán của cả thị trấn. Nếu có tiền, Peter có thể tự thưởng cho mình sự nhiệt thành và niềm hạnh phúc. Ông Locket đã nói, chắc là hoàn toàn có lý, rằng sẽ có vô số câu hỏi phải đối mặt nếu người ta dám chơi một ván bài liều lĩnh đến thế. Những câu hỏi, sự bối rối, hiểm nguy ấy — ví dụ như hiểm nguy về sự xuất hiện của một người họ hàng kiện tụng nào đó đang lẩn khuất — ông sẽ hoàn toàn gánh vác và chịu trận đối phó. Phải nhớ rằng những giấy tờ này vốn mất uy tín, bị vấy bẩn bởi cái phả hệ trẻ con của chúng; một nguồn gốc hoang đường ngớ ngẩn như vậy, gợi ý ra — như anh từng ám chỉ trước đây — sự khéo léo yếu ớt của một tiểu thuyết gia hạng ba, là thứ sẽ đặt anh vào thế bất lợi hoàn toàn nếu phải giữ im lặng về nó. Thà anh không đưa ra lời giải thích nào về vấn đề này còn hơn là tự biến mình thành trò cười mà câu chuyện đó chắc chắn sẽ khơi gợi. Chẳng lẽ người ta không thể đoán trước được những lời lẽ thông minh, nhạo báng mà các tờ báo hàng ngày và hàng tuần sẽ thốt lên sao? Peter Baron có sự ngây thơ của riêng mình, nhưng khi dùng cây gậy khẽ chọc phá những bức tường đá hoa cương bên bờ sông Thames — thứ đã phản bội lại anh — anh cảm thấy mình không phải là một kẻ ngốc đến mức không biết ông Locket sẽ “khai thác” điều bí ẩn về phát hiện kỳ diệu của anh như thế nào. Không gì có thể giúp ích cho nó trước công chúng tốt hơn là sự bất khả xâm phạm của bí mật gắn liền với nó. Nếu ông Locket chỉ có thể làm dấy lên đủ bụi mù quanh những hoàn cảnh đã dẫn dắt bàn tay mình, thì tài sản của ông ta theo đúng nghĩa đen sẽ được tạo dựng. Peter nghĩ một trăm bảng Anh là một cái giá quá bèo, thế mà anh vẫn tự hỏi làm sao tờ Promiscuous có thể kham nổi để đưa ra một số tiền như thế — nó hiện lên quá lớn lao dưới ánh sáng của thù lao văn học như lâu nay vẫn lộ diện trước chàng trai trẻ của chúng ta. Lời giải thích cho sự bất thường này dĩ nhiên là vị biên tập viên đã tinh đời nhìn thấy hàng tá cách để thu hồi vốn. Sẽ có trong “cú sốc” đó, ở một giai đoạn sau, sự hình thành của một cuốn sách in chữ lớn — cuốn sách của thời đại; và lợi nhuận từ cuốn sách bê bối đó, hay nếu người ta thích cái tên đó hơn, là sự dựng lại trước hậu thế công tâm về một trò lừa bịp lớn của lịch sử, tức là khoản tiền “trao tay” ngay lập tức, nói cách khác, mà bất kỳ nhà xuất bản năng nổ nào cũng có thể chi trả, đã hiện lên vô cùng sống động trong các tính toán của ông Locket. Do đó, việc từ bỏ cơ hội giao dịch trực tiếp với nhà xuất bản năng nổ chính là điều mà Peter được mời gọi từ khước. Peter bật cười đầy kiêu hãnh, tự mừng thầm trong tim rằng ngay tại chỗ, trong cái hang ổ mà anh vừa mới rời đi, anh đã không bị cám dỗ bởi một con số vốn chỉ xấp xỉ giá trị tài sản của mình. Thật là may mắn, anh thầm bổ sung khi quay bước hướng về nhà, khi mà khả năng anh phải vật lộn với áp lực cụ thể đó là rất thấp.