Đối với Trương Phổ, Sùng Trinh Hoàng đế thực chất vẫn luôn ngầm quan tâm. Về việc hắn bị người đời tung hô, dần dà tiếp nhận những cái gọi là nhân tình vãng lai, thậm chí dùng mức giá thấp đến khó tin để mua một tòa trạch viện hào phóng ở phủ Dương Châu, Sùng Trinh Hoàng đế đều thông qua thiết thính chủng tử mà nắm bắt được ngay từ giây phút đầu tiên.
Trước tình huống ấy, Sùng Trinh Hoàng đế ngược lại không có bao nhiêu phẫn nộ. Đây là cảnh ngộ rất tự nhiên nơi quan trường, chỉ xem bản thân Trương Phổ sẽ hành xử ra sao. Nếu hắn cứ tiếp tục sa ngã không sửa đổi, vậy hắn cũng chẳng khác gì phần lớn quan viên, làm quan lâu ngày liền biến thành một viên trong đám tham quan ô lại. Còn như hắn tự mình đổi thay, biết đường tỉnh ngộ, dựa vào tài năng của Trương Phổ, hoàn toàn có thể cất nhắc hắn tiến xa hơn chứ không chỉ coi hắn như một tên khốc lại tầm thường.
Điều khiến Sùng Trinh Hoàng đế có chút bất ngờ chính là Khương Đông, đứng đầu Đông Hán, lại thủy chung giữ gìn sơ tâm, thậm chí còn ra mặt khuyên can Trương Phổ.
Thông thường mà nói, dẫu là Đông Hán có trách nhiệm giám sát bách quan, nhưng rất nhiều người khi mới bước chân vào hàng ngũ ấy, há lại không từng có hoài bão vì nước vì dân? Chỉ là quyền lực nắm giữ quá lâu, sau khi bị những lời đường mật cùng pháo đạn đường mật tấn công, thường sẽ sa chân lầm đường, quay sang đồng lưu hợp ô với đám quan viên bị giám sát.
Vào năm Sùng Trinh thứ mười hai, ngay sau khi vừa xuyên không đến, ngài đã từng chỉnh đốn Hán Vệ một lần. Nay đã trôi qua hai năm, tuy Khương Đông là một người tốt, nhưng không có nghĩa là những kẻ khác đều như vậy.
Nghe đoạn mẫu thân Trương Phổ dạy con cách kéo Khương Đông xuống nước ngày trước, Sùng Trinh Hoàng đế liền sinh lòng cảnh giác. Phía Hán Vệ quả thực vẫn cần thường xuyên chấn chỉnh mới được, đồng thời phải dùng chế độ để đảm bảo sự thanh liêm của họ.
Trên đường dẫn quân tiến về phủ Đại Đồng, Sùng Trinh Hoàng đế đã suy nghĩ rất nhiều về chuyện này.
Hán Vệ có thể giữ vững sơ tâm, nhất định phải kịp thời biểu dương khen thưởng, đó là thứ nhất; đương nhiên, Hán Vệ nào đã sa đọa, thì phải lập tức trừng trị nghiêm khắc, không thể để con sâu làm rầu nồi canh ấy lây nhiễm sang những hạt gạo xung quanh.
Mặt khác, phạm vi chức trách giám sát của Hán Vệ cần phải thực hiện chế độ luân chuyển.
Lấy Khương Đông làm ví dụ, hắn đã theo sát Trương Phổ suốt hai năm, ở cạnh nhau lâu ngày rất dễ sinh ra sa ngã chung. Do đó cần phải tiến hành luân chuyển. Cứ như vậy, cho dù Trương Phổ muốn léo kéo người của Đông Hán xuống nước, thì người Đông Hán cứ cách một thời gian lại luân chuyển một lần, cái giá để lôi kéo người chịu nhúng chàm cũng sẽ trở nên quá cao. Hơn nữa, chỉ cần đổi đến một tên Hán Vệ vẫn giữ vững sơ tâm, mọi hành vi của Trương Phổ lập tức sẽ bị phơi bày.
Tất nhiên, đây chỉ là ví dụ. Việc Trương Phổ dùng đoạn chỉ phát thệ, đề tài này cần phải được tuyên truyền thật tốt nơi quan trường, hãy đưa Trương Phổ ra làm gương sáng, hiệu triệu toàn thể quan viên học tập theo hắn.
Từ sự việc của Trương Phổ, Sùng Trinh Hoàng đế còn mang một nỗi bất mãn vô cùng lớn đối với một chuyện khác. Đó chính là quan lại ở Đô sát viện địa phương, thấy Trương Phổ nay đã nắm giữ đại quyền, vị cao quyền trọng liền xúm lại nịnh bợ, chạy chọt quan hệ.
Ngược lại mà xét, Đô sát viện địa phương vốn mang trọng trách giám sát quan lại các chốn, liệu bọn họ có từng bị pháo đạn đường mật của quan địa phương tấn công hay không? Khả năng này e là vô cùng lớn. Xem ra Đô sát viện địa phương cũng phải thực hiện chế độ luân chuyển, không thể để quan giám sát lưu lại một nơi quá lâu. Thêm nữa, ngự sử của Đô sát viện bắt buộc phải đăng ký tài sản thu nhập ngay khi vừa nhậm chức, hễ thu nhập vượt quá bao nhiêu lượng bạc đều phải báo cáo lưu trữ trong hệ thống Đô sát viện. Một khi tra ra có hành vi che giấu không báo, hoặc tài vật lai lịch bất minh, khai báo không rõ ràng thì phải khép tội xử trí.
Mặt khác, phải nghiêm cấm ngự sử Đô sát viện địa phương qua lại dính líu tình cảm, dù có là hảo hữu đồng niên đi chăng nữa cũng tuyệt đối không được giao du. Làm vậy có thể hơi vô tình, nhưng Sùng Trinh Hoàng đế cho rằng, đối với những ngự sử chuyên giám sát quan lại địa phương, nhất định phải duy trì một khoảng cách rõ ràng với các quan viên khác. Bằng không, dù có không nhận hối lộ đi nữa, đôi bên cứ ăn uống tiệc tùng, nể nang tình nghĩa, thì chắc chắn sẽ gây cản trở đến công việc của quan giám sát địa phương.
Quan giám sát, tự khắc nên tạo dựng hình ảnh không nể nang tình nghĩa, một bộ mặt lạnh lùng, khó lòng tiếp cận mới là phải lẽ. Đương nhiên, bởi vì Đô sát viện địa phương còn tiếp nhận đơn kiện của dân gian, nên việc thấu hiểu tình hình nhân dân cũng là điều vô cùng cần thiết. Do đó, không thể mãi giam mình trong Đô sát viện mà không qua lại với bất kỳ ai. Bắt buộc phải bước ra khỏi Đô sát viện, hòa mình vào giữa chốn bách tính để lắng nghe, để thấu hiểu, đồng thời phải ghi chép lại hành trình kiến văn, cuối cùng chọn lọc những điều trọng yếu lưu trữ vào hồ sơ địa phương, thậm chí có thể thượng tễ lên Đô sát viện kinh sư để triều đình nắm bắt được tình hình nhân dân trên cả nước.
Còn nữa, về đời sống của quan giám sát, triều đình cũng cần phải quan tâm thấu đáo, bắt buộc phải để họ no đủ áo cơm, chí ít không thể rơi vào cảnh ngộ như Hải Thụy năm xưa. Tóm lại, quan thanh liêm hoàn toàn có thể được sung túc, chứ không nhất thiết quan thanh liêm là phải mặc y phục vá víu, tự mình đi cày cấy trồng rau như thế. Thật sự nếu phải như vậy, trên đời này liệu còn được mấy kẻ như Hải Thụy tồn tại?
Chỉ vì chuyện của một mình Trương Phổ, Sùng Trinh Hoàng đế đã suy nghĩ rất nhiều về phương diện trị quan. Thế nhưng ngài cảm thấy, chỉ chừng đó vẫn chưa đủ. Dẫu sao, những gì đã nghĩ tới trước mắt thì có thể tiến hành trước một bước.
Thế là, ngay trong lúc dừng quân đóng cọc nghỉ đêm, Sùng Trinh Hoàng đế liền viết một đạo chỉ ý, ghi lại toàn bộ những suy nghĩ của mình rồi phát về kinh sư, lệnh cho Nội các, Tư lễ giám cùng Lục bộ Cửu khanh, bao gồm cả Đông Hán cùng nhau thảo luận bổ sung, sau đó định thảo rồi dâng tấu lên để ngài ngự lãm xác nhận.
Lo liệu xong xuôi mọi việc, Sùng Trinh Hoàng đế cũng dẫn quân đến được phủ Đại Đồng.
Xung quanh phủ Đại Đồng, vẫn còn có thể trông thấy những vết tích đổ nát sau trận xâm lược của liên quân Kiến Lỗ và Mông Cổ.
Vài trang bảo chung quanh, những nơi có năng lực phòng thủ kiên cố, ngay khi nhận được tín hiệu phong hỏa từ khoảnh khắc đầu tiên, toàn bộ người dân đã trốn vào trong trang bảo để phòng thủ nghiêm ngặt nên không xảy ra chuyện gì. Thế nhưng, tất cả những gì nằm bên ngoài trang bảo hoặc bị cướp phá sạch sương, hoặc bị tàn phá tiêu điều, có thể gọi là cảnh tượng thê lương nham nhở.
Lại có vài trang bảo khác với khả năng phòng ngự yếu kém, vừa trông thấy hiệu lệnh phong hỏa, biết kẻ địch trên thảo nguyên đại cử xâm lấn liền vội vã tháo chạy tứ tán xung quanh. Quân Kiến Lỗ và người Mông Cổ kéo đến, liền thiêu rụi toàn bộ mọi thứ. Giờ đây, bách tính trong trang bảo đã quay trở về, đang tất bật dựng lại quê hương.
Thế nhưng, năng lực của những người dân nghèo vô cùng hạn hẹp, phần lớn bọn họ vẫn phải tá túc lộ thiên, chờ đến khi nhà cửa được cất xong mới tính.
Sùng Trinh Hoàng đế vừa đến nơi, toàn bộ bách tính đều quỳ rạp nghênh đón.
Phóng mắt nhìn sang, bất kể là trang phục hay sắc diện, đều có thể nhận thấy cuộc sống của người dân vô cùng khốn đốn. Nghĩ cũng phải, chốn biên ải bao năm chịu họa chiến tranh, cứ mỗi độ thu về, các bộ tộc trên thảo nguyên lại có thói quen đi "đánh thu cốc", tức là tràn vào quan ải cướp bóc. Sống trong hoàn cảnh như vậy, dân chúng muốn có một đời sống ấm êm há lại là chuyện dễ dàng.
Nay đã là tháng chín, thời tiết miền Bắc bắt đầu chuyển lạnh, đặc biệt là khi màn đêm buông xuống, cái lạnh càng thêm cắt da cắt thịt. Bách tính vẫn đang tái thiết gia viên, hoàn toàn chưa có nổi một mái che thân, ban đêm chắc chắn vô cùng khổ sở.
Chứng kiến cảnh tượng này, tâm trạng Sùng Trinh Hoàng đế bỗng trở nên trầm trọng. Ngài mặc kệ các văn võ quan viên phủ Đại Đồng đang hớt hải chạy đến, tung người xuống ngựa, dưới sự hộ vệ của Cẩm y vệ sải bước tiến thẳng vào giữa đám đông bách tính.
Ngài đi tới đỡ một lão nhân tóc bạc trắng đứng dậy, bản thân không nói một lời, lão nhân cũng chẳng dám mở miệng. Kế đó, Sùng Trinh Hoàng đế lại nâng một đứa trẻ đứng cạnh bên lên, nhẹ nhàng xoa đầu nó. Đứa nhỏ mặt vàng da bọc xương, thực sự khiến người ta nhìn mà đứt ruột đứt gan.
Đưa mắt nhìn quanh bốn phía, ngắm nhìn những con người khốn khổ ấy, Sùng Trinh Hoàng đế hít sâu một hơi, bỗng cất cao giọng nói: “Trẫm đã đến! Lần này, trẫm sẽ đánh cho đám tạp chủng trên thảo nguyên đời đời kiếp kiếp không dám bước chân qua quan ải nữa. Trẫm cam đoan, trẫm nhất định sẽ dốc hết tâm sức lớn nhất để bảo đảm cho mọi người được an cư lạc nghiệp!”
Đám bách tính đang quỳ rạp nghe vậy, nhất thời đều ngẩn ngơi kinh ngạc. Phải biết rằng Hoàng thượng là bậc kim khẩu ngọc ngôn, lời đã thốt ra tựa nước hắt đi khó lòng thu lại, chẳng lẽ Hoàng thượng thực sự nắm chắc phần thắng, khiến đám thát lỗ trên thảo nguyên từ nay về sau thực sự không dám xâm phạm quan ải nữa hay sao? Chuyện này sao có thể xảy ra được?
Nghĩ đến đây, bọn họ lập tức nhớ lại đầu năm ngoái, chẳng phải Hoàng thượng cũng từng ngự giá thân chinh một lần, tiêu diệt trọn vẹn bộ lạc Thổ Mặc Đặc ở ngoài quan ải đó sao! Chuyện này nếu đặt vào trước kia, dẫu có ai nói cũng tuyệt đối chẳng một ai tin nổi, cho rằng đó là điều viển vông. Thế nhưng giờ đây, Hoàng thượng lại nói ra một câu chuyện thoạt nghe có vẻ bất khả thi như thế. Nhưng ngài ấy chính là Hoàng thượng cơ mà, biết đâu chừng điều đó lại thành hiện thực thì sao?
Nghĩ đến những ngày tháng sau này, nếu thực sự có một ngày như thế, từ nay về sau không còn phải lo lắng đám thát lỗ ngoài quan ải xâm lấn, không còn phải nơm nớp lo sợ, không phải đông trốn tây tránh, không phải vất vả nhọc nhằn làm lụng cả năm trời để rồi bị thát lỗ cướp sạch mất, cuộc sống như vậy, e sẽ là cuộc sống hạnh phúc nhất trên trần gian này phải không?
Nghĩ ngợi miên man, hầu như tất cả bách tính đều đồng thanh hô lớn sát đất: “Ngô hoàng vạn tuế, vạn tuế, vạn vạn tuế!”
Nếu thực sự có thể như vậy, có được một vị Hoàng đế lợi hại nhường này, đáy lòng họ vô cùng khao khát vị Hoàng thượng ấy có thể vạn vạn tuế, mãi mãi bảo hộ sự bình an cho họ, từ nay về sau không còn phải chịu đựng tai ương chiến loạn.
Sùng Trinh Hoàng đế một lần nữa đỡ lão nhân tóc bạc vừa quỳ rạp xuống đứng lên, đồng thời ân cần nói với những người khác: “Đều bình thân cả đi!”
Nói dứt lời, ngài xoay người phân phó: “Truyền quan viên địa phương phủ Đại Đồng tới đây!”
Quan viên địa phương phủ Đại Đồng vốn đã sớm trông thấy cảnh tượng Hoàng thượng ở nơi này, tuy đứng cách xa nên không nghe rõ ngài nói những gì, nhưng họ rõ ràng nhìn thấy tâm trạng kích động của bách tính, nghe thấy tiếng hô vạn tuế vang dội thấu tận mây xanh.
Lúc này, nghe lệnh triệu tập của Hoàng đế, bọn họ lập tức sinh lòng lo sợ, nơm nớp lo âu bước tới. Tri phủ phủ Đại Đồng vừa tiến lại gần liền vội vàng quỳ xuống thanh minh trước: “Bệ hạ, vi thần chiếu theo phương lược chẩn tai của triều đình, đã sớm phát chẩn lương thực cứu đói cho bọn họ rồi.”
Quan viên đứng sau lưng hắn cũng vội vàng gối gật theo, chỉ sợ Hoàng thượng hiểu lầm mà giáng tội.
Lão giả tóc bạc đứng cạnh bên nghe vậy, đồng thời cũng nhìn thấy ánh mắt mang ý cầu cứu của Đại nhân tri phủ hướng về phía mình, lão chần chừ một thoáng, mang theo vẻ khẩn hoang sợ sệt tấu với Sùng Trinh Hoàng đế: “Bệ... Bệ hạ, thảo dân quả thực đều đã lĩnh đủ lương thực chẩn tai. Nếu không nhờ Đại nhân tri phủ phát phóng kịp thời, e là bọn thảo dân đã sớm cｈếｔ đói cả rồi.”
Biết bản thân sắp đến nơi mà chính quyền địa phương dám không cứu trợ chẩn tai, thì quả thực là gan to bằng trời! Sùng Trinh Hoàng đế thầm nghĩ trong lòng, liền gật đầu nhìn về phía tri phủ phủ Đại Đồng cất lời: “Khanh làm rất tốt. Làm phụ mẫu quan một phương, tất phải gánh vác trọn vẹn trách nhiệm của một bậc phụ mẫu. Nay toàn quốc đang trong công cuộc phòng tai cứu tai, việc này tuyệt đối không thể lơ là cẩu thả.”
Tri phủ phủ Đại Đồng vừa nghe thấy vậy liền liên tục vâng dạ, biểu thị tuyệt đối không dám lơi lỏng chức trách.
Sùng Trinh Hoàng đế vẫn kiên nhẫn nghe hết lời biểu thái của hắn, đoạn quay đầu nhìn về phía một vị võ tướng đứng sau lưng hắn cất giọng hỏi: “Ngươi là Chỉ huy sứ Đại Đồng vệ sở?”
“Mạt tướng có mặt!” Kẻ vừa lên tiếng chính là Chỉ huy sứ của Đại Đồng vệ sở, nghe thấy Hoàng đế điểm danh liền vội vã đáp lời.
Sùng Trinh Hoàng đế xác nhận xong, liền dùng giọng điệu có phần nghiêm khắc truyền lệnh: “Lập tức phái quân đội vệ sở đi cất dựng lại nhà cửa cho bách tính chịu tai họa binh đao! Đã rõ chưa?”
Tuy quân đội vệ sở chốn biên ải có tốt hơn đôi chút so với miền nội địa, nhưng nhiệm vụ đánh dẹp thát lỗ trên thảo nguyên chủ yếu không đặt lên vai họ. Để họ tham gia vào công tác cứu tai, coi như đúng người đúng việc.
Chỉ huy sứ vệ sở nghe xong chợt ngẩn người một thoáng, việc này hắn chưa từng làm bao giờ. Thế nhưng Hoàng đế đã trực tiếp hạ chỉ trước mặt, cho hắn mười cái lá gan hắn cũng chẳng dám cự tuyệt, đành lập tức tuân mệnh đáp xuống.
Sùng Trinh Hoàng đế tiếp tục quay đầu nhìn tri phủ phủ Đại Đồng truyền đạt: “Việc vệ sở địa phương tham gia cứu tai, bên Giang Nam đã có tiền lệ trước. Sau này trẫm sẽ ban hành chỉ ý, chức năng của vệ sở địa phương đều phải bổ sung thêm hạng mục này. Khanh là chủ quan một phương, phải chịu trách nhiệm về tình hình tai họa tại địa phương. Nếu gặp tai họa trọng đại, có thể làm đơn xin quân đội vệ sở tham gia cứu trợ, sau đó báo cáo lên Chỉ huy sứ ty.”
“Vi thần tuân chỉ!” Tri phủ phủ Đại Đồng nghe vậy vội vàng đáp lời.
Từ lời nói của Hoàng đế có thể nhận ra, dẫu hiện tại chỉ là tiền lệ, nhưng chẳng bao lâu nữa e rằng toàn quốc đều sẽ thi hành phương thức cứu tai thế này.
Bách tính đứng gần đó nghe vậy không khỏi mừng rỡ khôn tả. Việc tu tạo nhà cửa quả thực đang rất cần những tráng đinh khỏe mạnh. Mà ngặt nỗi trong một gia đình có được mấy sức lao động lực lưỡng. Nhưng quân đội thì khác hẳn, một đội ngũ binh lính kéo đến toàn là trai tráng khỏe mạnh, có họ giúp một tay, tốc độ tu tạo nhà cửa tuyệt đối sẽ vô cùng nhanh chóng, nhờ đó mà họ sẽ sớm chấm dứt được cảnh tượng phải tá túc dọc đường.
Giải quyết xong xuôi vấn đề cho đám dân nạn chịu họa binh đao, Sùng Trinh Hoàng đế liền dẫn quân tiến vào phủ Đại Đồng. Ngài không nghỉ ngơi mà ngay lập tức triệu tập lực lượng quân sự địa phương. Đương nhiên, Ngô Tam Quế cũng có mặt ở đây.
Nhìn xuống đám Tổng binh phủ Đại Đồng cùng viện tiễu Tổng binh cùng hàng loạt các cấp tướng lĩnh dưới quyền, Sùng Trinh Hoàng đế nghiêm giọng tuyên bố: “Trẫm cất công đến đây lần này, chính là để giải quyết mối họa biên quan, tiêu diệt đám Kiến Lỗ do Tế Nhĩ Cáp Lãng cầm đầu cùng các bộ tộc Mông Cổ dám đối địch với Đại Minh. Chuyện này, các ngươi ắt hẳn đã rõ. Vậy thì trẫm, sẽ nói thêm cho các ngươi nghe những điều mà các ngươi chưa biết.”
Bên trong đại đường, toàn bộ các tướng lĩnh quả thực đều rõ mục đích chuyến ngự giá thân chinh của Hoàng thượng là vì điều gì. Trước khi Sùng Trinh Hoàng đế đến nơi, bọn họ ở sau lưng thực chất đã bàn tán qua rất nhiều lần. Mặc dù Hoàng thượng từng lập chiến tích tiêu diệt bộ lạc Thổ Mặc Đặc trước kia, nhưng lần này nếu muốn tiêu diệt kẻ địch trên thảo nguyên do Kiến Lỗ cầm đầu, suy đi tính lại mãi dường như vẫn chẳng tài nào tìm ra nổi một diệu kế nào hay ho. Do đó, đối với chuyến ngự giá thân chinh lần này của Hoàng thượng, bọn họ đều mang tâm lý hoài nghi và lo lắng.
Lúc này, lời nói của Sùng Trinh Hoàng đế khiến bọn họ nhất thời gác lại những vấn đề từng suy nghĩ trong đầu, thay vào đó là sự tò mò muốn biết rốt cuộc Hoàng thượng chuẩn bị thốt ra những gì mà họ chưa từng nghe qua.
Chỉ thấy Sùng Trinh Hoàng đế đảo mắt nhìn họ, lớn tiếng dõng dạc: “Doanh kinh cải chế, thải nhược lưu cường, cuối cùng sẽ chỉ giữ lại năm ngàn nhân mã mà thôi. Việc bổ sung binh lực doanh kinh là chuyện tất yếu. Do đó, trẫm quyết định, trong trận chiến lần này, những tướng sĩ lập được chiến công và thể hiện xuất sắc sẽ có thể trở thành tướng sĩ doanh kinh. Đạo chỉ ý phân định này, trẫm cũng sẽ ban bố cho các tướng sĩ dọc tuyến biên quan. Các ngươi, đã nghe rõ chưa?”
