Không biết đã qua bao lâu, tôi dần hồi phục tri giác, bên tai thấp thoáng nghe tiếng người hát: "Khai tịch hồng mông, thùy vi tình chủng? Đô chỉ thị phong nguyệt tình nồng..."
Chẳng lẽ tôi đã đến ngoài Ly Hận Thiên, bên sông Quản Sầu? Chẳng lẽ đây là Thái Hư Huyễn Cảnh?
Một tia nắng ấm từ kẽ mây len lỏi vươn ra, từng chút một chiếu sáng khung cảnh xung quanh. Tôi thấy mình đang lang thang trên một lối đi nhỏ trong khu vườn sâu được che phủ bởi hoa lá, nhìn ánh nắng thì hình như là giữa trưa, thế nhưng ánh nắng rất cũ kỹ, ngay cả những cánh hoa đinh hương chồng chất cũng là cũ, nhìn xuyên qua cửa sổ ngôi nhà bước vào, chiếc ga bọc ghế màu xanh trong phòng khách phối cùng tấm thảm đỏ hoa hồng cũng hơi cũ, mà ở tận cùng lối đi nhỏ, vẫn có tiếng khóc tỉ tê quen thuộc truyền đến.
Đến cả tiếng khóc, cũng mang theo một cảm giác xưa cũ.
Tiểu Anh? Tôi thầm mừng, hóa ra tôi vẫn còn ở trong khu vườn này, vẫn có thể gặp lại Tiểu Anh. Khoảnh khắc này, tôi chợt nghĩ, tên của Tiểu Anh lại rất phù hợp với Thần Anh Thị Giả.
Nhớ Trương Ái Linh từng nói, đời người có ba nỗi tiếc nuối: hải đường không thơm, cá lư có xương, Hồng Lôû Mộng chưa viết xong.
Thế nhưng nếu con người có thể xuyên không vượt thời gian quay về quá khứ, đến nơi mình muốn đến, gặp người mình muốn gặp, hỏi điều mình muốn biết, vậy chẳng phải có thể lấy được chân tướng nửa sau của Hồng Lâu Mộng hay sao?
Mà nếu tôi đến thời Thanh tìm Tào Tuyết Cần để thăm dò giấc mộng Hồng Lâu chân thật, rồi lại đến thời Dân Quốc kể lại đoạn kết cho Trương Ái Linh, chẳng phải là món quà tốt nhất dành cho cô ấy sao?
Thân bất do kỷ, tôi nương theo lối đi nhỏ bước về phía căn nhà luôn vang vọng tiếng khóc, tôi biết, cô gái ở trong đó chính là Tiểu Anh. Cô ấy đang chờ đợi sự giúp đỡ của tôi.
Thế nhưng đưa tay đẩy cửa, mới phát hiện cửa lại bị khóa trái, người trong nhà đã bị đánh động, rên rỉ yếu ớt: "Là ai? Cứu tôi!"
Họ lại nhốt Tiểu Anh trong phòng! Lần này cơn giận trong tôi bốc cháy, dăm ba động tác tháo gỡ xích khóa, đẩy cửa bước vào, vội vã chạy đến bên giường, hỏi: "Tiểu Anh, em thế nào?"
Người trên giường cả kinh: "Cô là ai?"
Mà người kinh ngạc hơn lại chính là tôi — cô gái trên giường tóc tai bù xù, sắc mặt tái nhợt, thoắt ẩn thoắt hiện bóng dáng cô đơn lạnh lẽo u uất của Tiểu Anh, thế nhưng tuổi của cô ấy, lại đã ít nhất mười sáu tuổi.
Chỉ trong khoảnh khắc, tôi vậy mà đã vượt qua mười năm!
Tiểu Anh gượng người, ngẩng đầu lên, trong mắt lộ ra một tia vui mừng: "Chị, là chị."
Tôi đại kinh: "Em nhận ra chị?"
"Hồi nhỏ, em từng gặp chị. Chị là bạn của mẹ em, chị lại đến thăm em rồi."
Tôi chợt thấy xót xa, đối với tôi, chỉ là trong chớp mắt, mà đối với cô ấy, khoảng giữa đã trôi qua mười năm, người gặp gỡ rồi tan rã giữa biển người, vậy mà cô ấy vẫn luôn khắc ghi. Chỉ vì, sự ấm áp trong cuộc đời cô ấy, thực sự quá ít ỏi, cho nên mới có thể nhớ mãi không quên phải không?
"Chị là người chị đó phải không?" Cô ấy yếu ớt hỏi tôi, "Lần trước chị đến nhà em, nói em khiến chị yêu thương trìu mến, còn nói muốn tìm bố em để nói chuyện, thế nhưng chị bước ra cửa, liền biến mất. Em bảo với bố rằng chị từng đến, ông ấy còn nói em nói dối."
"Em không nói dối, là chị thất hứa, chị có lỗi với em." Tôi liên tục nói, trong lòng vô cùng hổ thẹn, tôi vậy mà lại tự nhận là "chị" với Trương Ái Linh, chẳng phải là đường đột lắm sao?
Thế nhưng, tôi quả thực đã quen biết cô ấy được mười mấy năm rồi. Tôi đã nói, lần đầu tiên đọc "Khuynh Thành Dã Luyến" của cô ấy, tôi mới mười tuổi, cũng xấp xỉ tuổi Tiểu Anh khi dọn nhà đến Thượng Hải, chỉ có điều, khi ấy tôi, hạnh phúc hơn Ái Linh rất nhiều.
Tôi lại một lần nữa nói: "Tiểu Anh, xin lỗi em."
"Bây giờ em không gọi là Tiểu Anh nữa, gọi là Trương Ái Linh rồi." Ái Linh yếu ớt nói, "Chị, còn nhớ không? Chị từng nói em khiến chị yêu thương trìu mến. Em ghi nhớ lời chị, bảo mẹ đổi tên em thành Ái Linh, bởi vì, em hy vọng có nhiều người yêu em hơn, có nhiều người yêu thương trìu mến em hơn, giống như chị vậy. Chị, chị là... thần tượng của em."
Nước mắt tôi tuôn rơi, không kìm nén được: "Ái Linh, là ai nhốt em ở đây? Chị có thể giúp gì cho em?"
Cách mười năm, câu hỏi tôi dành cho cô ấy, vậy mà vẫn giống hệt như vài phút trước.
Nhưng Ái Linh đã nhắm mắt lại, không chịu trả lời, khóe mắt từ từ rỉ ra hai giọt lệ trong.
Tôi bối rối nhìn ra ngoài cửa sổ, nhất thời không nói nên lời, chợt thấy khung cảnh ấy quen thuộc mang mác, từng gặp ở đâu rồi: trên ban công có lan can bằng gỗ, ngoài lan can trên bầu trời xanh nhạt mùa thu đông có vệt trắng máy bay xẹt qua, trên cổng vòm đối diện trổ hình gừng nai bằng đá xám, ở dưới là hai hàng tiểu thạch bồ tát xếp chồng lên nhau... Đây chẳng phải Thiên Tân năm 1928, mà là Thượng Hải năm 1938, Trương Ái Linh chính là trong năm nay đã bỏ nhà ra đi, nương nhờ người cô Trương Mậu Uyên.
Thế nhưng lúc này, Ái Linh của khoảnh khắc này vẫn chưa thoát khỏi bóng tối của gia đình cũ, vẫn đang phải chịu đựng sự ức hiếp của cha và mẹ kế, hơn nữa còn đang đổ bệnh. Sắc mặt cô ấy xám xịt, đến cả sức nói chuyện cũng rất yếu ớt: "Chị, nếu em cứ chết thế này, chị hãy nói với mẹ em, em rất muốn được sống cùng mẹ. Em vẫn luôn, hy vọng mình có một mái nhà, yên ổn, có tình yêu, một mái nhà..."
"Em sẽ không chết, Ái Linh, chị hứa với em, em nhất định sẽ không chết." Tôi chỉ thấy tim đau như cắt, đứng dậy nói, "Em yên tâm, chị đi tìm bố em nói chuyện ngay đây." Lúc đẩy cửa, không khỏi chần chừ. Lần trước, chính là ở khoảnh khắc bước ra cửa đã trải qua nỗi đau trời long đất lở, khoảng cách gang tấc mà như chân trời góc bể, ai biết bước chân này bước ra, tôi lại sẽ đi đến đâu, gặp phải chuyện gì? Nhưng Ái Linh ở sau lưng đang chịu khổ, cô ấy mắc bệnh rất nặng, nguy kịch trong gang tấc, nếu tôi không cứu cô ấy, thì còn ai nữa?
Bước chân đó cuối cùng cũng bước ra ngoài, một đi không ngoảnh lại.
Trời phù hộ, không có sấm chớp điện giật nào xảy ra cả, tôi bình thản bước qua cửa thùy hoa, thẳng tiến đến chính phòng của Trương trạch. Chỉ là buổi chiều, nhưng không khí ở đây lại mang sắc thái hoàng hôn, khói thuốc phiện mờ mịt bao trùm khắp căn phòng, khiến vạn vật đều trở nên mờ ảo, thời gian ngưng đọng lại trong sự mê hoặc của A Phù Dung, mọi thị phi thiện ác đều lu mờ, mà lão gia họ Trương đang nhả mây hút gió trên sập hút thuốc, chính là vị thần tiên ít màng thị phi nhất — vốn dĩ thần tiên chính là khó được hồ đồ.
Nhìn thấy tôi, ông ta hơi nghiêng người, chút ít kinh ngạc, nhưng cũng chỉ là mặc kệ — đối với ông ta, ngoài khói thuốc phiện ra, còn có chuyện gì là quan trọng nữa chứ?
"Có khách đến, sao không thấy ai bẩm báo?" Ông ta ho hai tiếng, đặt tẩu thuốc xuống, ngẩn ngơ cười, nụ cười lộ ra vẻ ảm đạm của tuổi xế chiều, thậm chí có chút hiền từ. Đánh giá bộ váy dài tay hẹp của tôi, ông ta hiện lên vẻ thấu hiểu, "Cô ăn mặc thế này, là người bên phía mẹ nó? Làm thuyết khách thay cho mẹ nó đấy à?"
Tôi có chút cảm thán, rốt cuộc vẫn là cha con, dẫu hận đến đâu, thì vẫn có huyết mạch liên kết, câu hỏi của ông ta khi mới gặp tôi và Ái Linh, vậy mà lại giống hệt nhau.
"Tôi vì Ái Linh mà đến, con bé bệnh rồi."
"Tôi biết." Ông ta vô cảm nói, nhỏ dầu thuốc phiện lên đèn, phát ra mùi hương khét lẹt, "Đứa con gái này, đứa con gái này, ây da..." Âm cuối kéo dài, là một tiếng thở dài ra điều có bài bản cố tình làm ra vẻ, dường như nói mãi không hết lời, kỳ thực vốn chẳng định nói hết câu.
Tôi chỉ cảm thấy bầu không khí vô cùng quái dị, đối mặt với một kẻ nửa sống nửa chết như thế này, không khỏi cảm thấy sinh mệnh sao mà dài đằng đẵng và vô vọng đến thế.
Đứng trong phòng lâu ngày, dần dần nhìn rõ hơn, căn phòng này cũng giống như phòng của Tiểu Anh, đều bày biện rõ mồn một sự phong phú về vật chất và sự nghèo nàn về tình cảm: những chiếc bình hít thuốc đủ loại chất liệu được bày đầy trên các kệ bách bảo, những chiếc bình cổ cắm đủ loại lông chim muôn thú, những cuộn tranh chữ vứt bừa bãi không biết là bút tích thật hay hàng giả, lúc sưu tầm chắc chắn đã tốn không ít tâm sức chuẩn bị, nhưng bây giờ cũng mặc kệ cho phủi bụi...
Người trên sập, cũng sớm đã phủi bụi, cho dù là tuổi tác của ông ta, hay là trái tim ông ta.
Tôi khẽ ngâm nga: "Đời người là một chiếc áo choàng hoa lệ, bò đầy rận."
Ông ta ngẩn ra, nheo mắt lại: "Có mấy phần ý vị."
Tôi lại nói: "Nổi danh phải cho sớm nha, nếu đến quá muộn, niềm vui cũng không còn sảng khoái đến thế."
Ông ta nhìn tôi, không hiểu ý gì.
Tôi thở dài: "Trương tiên sinh, những câu này, đều do con gái ông viết. Con bé từ nhỏ được thụ giáo gia đình, có thiên phú văn học cực cao. Là ông đã cho con bé sinh mạng và thiên phú, chẳng lẽ cũng phải do chính tay ông bóp chết sao?"
Ông ta vô cùng xúc động, lại ngẩn ngơ khó hiểu, nhìn tôi há hốc miệng không nói nên lời. Hồi lâu, chợt nói: "Nó từ nhỏ đã thích viết văn, còn làm cả mấy bài cổ thi, làm rất hay. Rất nhiều thiếu gia lớn lên đọc Tứ Thư làm còn không bằng nó. Nó còn muốn viết phần tiếp cho 'Hồng Lâu Mộng' cơ, gọi là 'Hồng Lâu Mộng hiện đại', ha ha, để Bảo Ngọc đi du học nước ngoài, để Giả lão gia làm quan ngoài tòa, Giả Liễn làm cục trưởng cục đường sắt, Phương Quan Ngẫu Quan gia nhập đoàn ca múa, Nguyên Xuân còn làm cả biểu diễn thời trang tân sinh sống... Là tôi chia hồi mục cho, còn phác thảo tên hồi, nhớ là có một hồi như thế này, gọi là 'Bèo trôi chân trời hữu tình thànhquyến thuộc (thành đôi), quạnh quẽ suối vàng đồng mệnh hóa uyên ương'... Bây giờ nhìn lại, ý này vậy mà lại rất không điềm gở..."
Giọng ông ta dần nhỏ lại, nói mỗi một câu phải dừng lại một lúc lâu, không nhìn tôi, chỉ hút thuốc, nhả một ngụm khói rồi nói tiếp câu nữa, giống như đang lẩm bẩm một mình. Khi ông ta nói những lời này, dường như là một người cha hiền từ rồi, thế nhưng sự nhân từ của ông ta, chỉ giới hạn trong ký ức. Người con gái ngoan ngoãn nghe lời trong ký ức của ông ta, và người con gái bị giam cầm lại đang đổ bệnh ở gian nhà bên, dường như không phải là cùng một người.
Mà tôi cũng ngơ ngác không kém. Rốt cuộc phút nào của ông ta là thật, phút nào là kịch, trái tim của ông ta đang ở đâu? Trong cái lồng ngực gấm vóc lụa là kia, còn hơi người không? Hay là sớm đã bị đá thay thế tim rồi? Trái tim của ông ta, đã bị ngọn đèn thuốc phiện đốt cháy từng chút một, thiêu thành tro bụi, gió thổi qua là sẽ tan biến. Thế nhưng cái lò tro, lại vẫn lơ lửng treo giữa không khí, để ông ta yếu ớt duy trì sinh mệnh vô vọng này.
Thế nhưng, vì Tiểu Ái Linh, tôi vẫn phải hết lời khuyên can một kẻ đã mất đi tâm can này: "Đứa con gái này của ông, tương lai sẽ là một nhân vật có trọng lượng trong lịch sử văn học Trung Quốc, con bé có ít nhất bảy mươi lăm năm để sống tốt, không thể chết một cách u mê không rõ ràng ngay ngày hôm nay. Ông cứu nó, không chỉ là cứu một đứa con gái, mà còn cứu cả tá tác phẩm văn học xuất sắc, cứu vô số độc giả hậu bối thích đọc con chữ của con bé..."
Nói được nửa chừng, chính tôi cũng thấy hoang đường, khóe miệng giống như Trương Thiết Chủy bày sạp bói toán ở ven đường, chém gió về quá khứ tương lai.
Ủa kỳ lạ, tôi là từ tương lai quay về quá khứ, cho nên có thể biết trước mọi chuyện; mà Thẩm Cao từng nói, thời gian sải bước xa nhất có thể tiến về phía trước sáu mươi năm, nếu tôi đi đến tương lai một chuyến, rồi sau đó quay lại, chẳng phải giống như bây giờ dự báo trước đủ thứ an bài số phận cho người họ Trương kia, đến lúc đó cũng có thể ban bố vô vàn ý chỉ của đại thần thời gian cho Thẩm Cao hoặc Tử Tuấn rồi sao? Mà nếu tôi thấy trước đủ thứ bất như ý trong tương lai, chẳng phải có thể sớm tính toán, tiêu tai giải họa trước khi nó xảy ra hay sao? Quả thực như vậy, trong cuộc sống đâu còn nổi sóng gió nào nữa, tất cả đều có thể theo lý tưởng mà lên kế hoạch, mà phát triển, mà hoàn thành, đời người há chẳng phải hoàn hảo đến mức không còn chút tiếc nuối nào sao?
Nghĩ đến Thẩm Cao, cảm giác hoa mắt ù tai ban nãy lại chợt ập đến. Tôi lại một lần nữa bị quăng quật lên đầu con sóng gió cuộn trào, tựa như đứng bên bờ vực thẳm, nhìn dòng sông thời gian cuồn cuộn trảy qua, "Tử tại Xuyên thượng viết: Thệ giả như tư phù", đại khái, chính là tâm trạng này đây.
Gần bảy mươi năm tuế nguyệt thoáng chốc trôi qua, tôi thấy Tiểu Anh nhanh chóng trưởng thành, thấy cô ấy nương nhờ cô Trương Mậu Uyên, bước vào Thường Đức chung cư, thấy cô ấy nổi danh lừng lẫy, bộ phim do cô ấy biên kịch giành được tiếng vỗ tay vang dội, thấy có người đàn ông mặc âu phục đứng dưới lầu nhà cô ấy bấm chuông cửa, bóng lưng ẩn chứa phong lưu, ngày hôm đó, là ngày 4 tháng 2 năm 1944...
"Ngày 4 tháng 2 năm 1944." Tôi lẩm bẩm, nghẹt thở siết chặt vạt áo trước ngực, dù đó chỉ là một bóng lưng, thế nhưng đã đủ để tôi cảm nhận được nguy hiểm, cảm nhận được sát khí không gì sánh được.
Đúng vậy, đó chính là Hồ Lan Thành. Ngày 4 tháng 2 năm 1944. Lần đầu tiên anh ta đến bái kiến Trương Ái Linh. Tôi phải nhớ kỹ thời gian này. Tôi phải ngăn cản mối lương duyên này.
Sự chóng mặt và lo âu hành hạ tôi suýt chút nữa lại mất đi tri giác, nhưng may mắn chỉ trong chớp mắt, mọi sự khó chịu đã biến mất, và tôi lại đứng vững trong phòng làm việc của Thẩm Cao, bức ảnh chụp khổ lớn "Cầu Nhật Bản" đang từ từ khép lại, giống như mộng Mê (Mộng Mẫu) khép lại đôi cánh của mình.
"Chào mừng trở lại thế kỷ 21." Thẩm Cao mỉm cười, mở rộng hai tay với tôi.
Thế giới rộng lớn này, thật sự không có nơi nào có thể ấm áp dễ chịu hơn vòng tay của anh ấy.
"Có thể thử lại lần nữa không, em muốn nhìn thấy anh và em của ba mươi năm sau, mỗi người ở nơi nào."
"Không cần hỏi đại thần thời gian anh cũng biết, lúc đó chúng ta sẽ ở bên nhau." Thẩm Cao nhẹ nhàng ôm lấy tôi, ân cần nói, "Đại thần thời gian này vẫn đang trong giai đoạn thử nghiệm, có rất nhiều chỗ chưa hoàn thiện, lặp đi lặp lại việc thử nghiệm sẽ có tác dụng phụ, mặc dù anh vẫn chưa thể biết chắc chắn đó là những gì, nhưng em vẫn nên đợi qua mấy ngày rồi hãy thử."
"Hèn chi ban nãy em khó chịu như vậy, chính là tác dụng phụ mà anh nói phải không?"
"Ban nãy em rất khó chịu?" Thẩm Cao vô cùng căng thẳng, "Em kể chi tiết cho anh nghe, từ từ nói, để anh làm bệnh án lâm sàng."
"Ban nãy, vốn dĩ em đi đến năm 1928, nhưng đột nhiên, đất trời rung chuyển, lại đến năm 1938, mặc dù chỉ là một thoáng, nhưng cảm giác đó, lại giống như đã trải qua mấy trăm năm vậy..."
Thẩm Cao vừa nghe vừa gật đầu, sắc mặt càng lúc càng khó coi, trong lòng tôi không đành lòng, không chịu nói tiếp nữa. Thẩm Cao thở dài: "Đây là lần đầu tiên đại thần thời gian được đưa vào sử dụng, sau khi anh đưa em trở lại năm 1928, tính toán dữ liệu bị sai lệch, cho nên lại dịch chuyển đi vài phút, nhưng không thể chính xác, vẫn không thể đến được thời gian và địa điểm em muốn đi. Xem ra tất cả dữ liệu và các bước thao tác, anh phải tính toán lại từ đầu. Hơn nữa, anh cũng không ngờ rằng, nếu đưa một người từ mười năm trước đến mười năm sau trong chốc lát, lại gây ra tác dụng phụ lớn như vậy đối với tình trạng cơ thể của cô ấy. Cẩm Hạp, em lúc này thấy thế nào? Còn thấy chóng mặt không?"
Kỳ thực tôi thật sự vẫn hơi choáng váng, hơn nữa trong dạ dày cũng buồn nôn âm ỉ, thế nhưng nhìn thấy vẻ ân cần căng thẳng của Thẩm Cao, đành phải nén lại cảm giác chóng mặt hết đợt này đến đợt khác, cười nói: "Sớm đã không sao rồi. Đừng nói là xuyên qua đường hầm thời gian, cho dù đi máy bay ra nước ngoài, cũng còn phải lệch múi giờ một lúc cơ mà. Không nhìn ra ngày thường anh nanh vuốt giương oai, cứ gặp phải chút chuyện nhỏ, lại lải nhải dài dòng thế này."
Nhưng Thẩm Cao vẫn không thể buông bỏ, khổ sở nói: "Vốn tưởng rằng, xuyên qua thời gian, không phải là thể xác của em, mà chỉ là một luồng tư tưởng. Cho nên đáng lẽ không mang lại ảnh hưởng gì cho thể xác. Thế nhưng bây giờ xem ra, mọi chuyện không đơn giản như vậy..."
"Ý anh là, người quay về thập niên 20 không phải là em, mà chỉ là một luồng dòng điện?" Tôi lại không hiểu nữa, "Nhưng mà em rõ ràng thân lâm kỳ cảnh, đặt chân bước đi trên con đường trong khu vườn nhà họ Trương, dùng tay đỡ Trương Ái Linh dậy, còn lau nước mắt cho cô ấy, chẳng lẽ sóng não có thể hoàn thành những động tác này sao?"
Thẩm Cao giải thích: "Chuyện này giống như xem phim võ hiệp, mỗi một động tác nhìn qua đều chân thực có căn cứ, nhưng thực chất không phải người thật đánh ở đó, mà chỉ là một nhóm hình ảnh được chiếu lên. Xuyên qua thời gian, cũng có công dụng tương tự như vậy, tất cả quá trình, chỉ được hoàn thành trong ý niệm. Tuy nhiên, có lẽ cũng giống như lao động trí óc đồng thời cũng là một sự bỏ ra thể lực, cho dù là ý niệm quay về, thể xác của em vẫn bị ảnh hưởng..." Nói đến đây, Thẩm Cao chợt dừng lại, nhìn tôi nói, "Cẩm Hạp, tối nay, có thể đừng đi không..."
"Không thể." Chưa để anh ấy nói hết, tôi đã dứt khoát từ chối, "Thẩm Cao, em đã có bạn trai rồi."
"Tử Tuấn?" Thẩm Cao nhạy cảm hỏi, "Anh vừa nãy nghe thấy em gọi cái tên này."
"Đúng vậy, anh ấy tên Bùi Tử Tuấn."
"Anh không muốn biết cái này." Anh ấy thô bạo ngắt lời tôi, "Tên bạn trai của em, nên gọi là Thẩm Cao!"
"Thẩm Cao..." Tôi cúi đầu, muốn nói lại thôi.
Anh ấy chợt thở dài, dịu giọng nói: "Anh xin lỗi, anh không có ý đó. Anh chỉ lo lắng cho sức khỏe của em, muốn tiện chăm sóc em. Em yên tâm, trước khi bạn trai em quay lại, anh sẽ làm phiền em. Cho dù chúng ta có bắt đầu, anh cũng sẽ đợi em nói rõ với anh ta, không để em khó xử."
Tôi nhìn anh ấy, ánh mắt anh ấy ấm áp làm sao, giống như một cái kén, bao bọc lấy tôi.
Lý trí là con bướm đập cánh muốn bay, giãy giụa khổ sở trong cái kén tình cảm, còn tim thì sao? Tim tôi là cái kén đó, hay là con bướm đó?
Thủy triều tình cảm dâng trào, nhấn chìm tôi, ôm lấy tôi, mang theo một thứ ấm áp lười biếng, tựa như có một tiếng nói bên tai tôi: Đầu hàng đi, yêu anh ấy đi, đây là cách em thích nhất, là tình yêu em khao khát nhất.
Thế nhưng, cái tên Tử Tuấn là một vết khắc, in dấu ấn trong sinh mệnh tôi. Mười năm, đời người có mấy cái mười năm, dẫu có không như ý đi chăng nữa, rốt cuộc cũng tình cảm chân thiết, há có thể xóa sạch trong một ngày? Lúc Tử Tuấn đi, từng nói sẽ mang ô hoa cho tôi, trong cái đầu đơn giản của anh ấy, chỉ có những món quà nhỏ mười năm không đổi như ô hoa vòng tay, không thể nghĩ đến khung ảnh bằng bạc, đại thần thời gian, cũng không biết thưởng thức "Cầu Nhật Bản" của Monet. Nhưng cũng chính sự đơn giản của anh ấy, khiến tôi không dám tưởng tượng, nếu nói với anh ấy rằng trong vài ngày chia tay ngắn ngủi, tôi đã thay đổi lòng dạ, anh ấy sẽ thế nào.
Nghĩ đến những tổn thương mà anh ấy có thể gánh chịu, tim tôi đã đau thay cho anh ấy trước rồi, sao nỡ nhẫn tâm?
Con bướm lý trí vẫy vùng đôi cánh long lanh, dù là giãy giụa hay yếu mềm, cuối cùng vẫn phá kén chui ra — tôi tránh ánh mắt của Thẩm Cao, rõ ràng nói: "Xin lỗi, em phải đi rồi."
Chúng tôi không vì thế mà chia tay ngay, Thẩm Cao cùng tôi đến sông Tô Châu.
Anh ấy nói: "Rất nhiều sách viết dinh thự nơi Trương Ái Linh sinh ra là ở đường Thái Hưng tức là đường Mạch Căn số 313 hiện nay, thực ra là sai, địa chỉ đúng phải là số 87 đường Khang Định Đông. Đây là do tên đường ở Thượng Hải cận đại liên tục thay đổi gây ra."
Tôi kỳ lạ: "Sao anh lại biết vậy?"
"Anh tra rồi." Anh ấy thản nhiên nói, "Lấy tài liệu từ cục dân chính."
Tra thế nào? Tại sao lại tra? Anh ấy không hề nhắc đến một chữ. Mà tôi đã chấn động sâu sắc.
Trong thời đại vì lợi quên mình, làm việc gì cũng phải có mục đích có kết quả như ngày nay, có một người sẵn sàng làm mọi bài tập vì một câu nói của bạn, nhưng hoàn toàn không mong cầu bạn báo đáp, đó là một loại hạnh phúc gì vậy?
Tôi và Thẩm Cao sánh bước chậm rãi đi, càng đến gần thánh địa trong lòng, ngược lại càng có một thứ cảm giác ung dung thản nhiên, tựa như đối mặt với món ngon, thà từ từ nhấm nháp chứ không muốn nuốt chửng một miếng.
Anh ấy rất tự nhiên nắm lấy tay tôi. Lòng bàn tay áp sát lòng bàn tay, có tính là tâm linh tương thông không?
Tường cao vườn sâu của Trương phủ năm xưa, nay đã thành ký túc xá của một trường trung cấp y dược. Vườn hoa và tường vây sớm đã bị dỡ bỏ, nhìn ra từ căn phòng bị giam cầm của Trương Ái Linh có thể thấy hàng tiểu thạch bồ tát đó cũng đã bị đập bỏ, thế nhưng vịnh vào tay vịn cầu thang đi "kẽo kẹt" bước lên suốt dọc đường, từng tiếng rên rỉ của cầu thang đều đang nói cho tôi biết: nơi này chính là nơi Trương Ái Linh sinh ra.
Lan can cầu thang chạm khắc hoa văn ấy chính là vị công chúa phủ đầy bụi, cách biệt trăm năm dâu bể, vẫn không che lấp phong hoa, kiên trì biểu lộ vẻ huy hoàng từng có của nó. Đi khắp Thượng Hải, những chiếc cầu thang già cỗi mà tinh tế thế này có lẽ cũng không nhiều lắm.
Phòng khách rất tối, âm u, có một thứ mùi vị ái muội đặc trưng của căn nhà cũ để phấn son lâu ngày.
Tận cùng hành lang âm u, Trương Ái Linh đang nhìn ngó tôi từ xa, tựa như đang dẫn đường. Tôi thậm chí có thể nhìn rõ hoa thêu trên mặt sa tanh của đôi dép lê đế mềm dưới chân cô ấy.
Cả tòa nhà, đều giống như một chiếc hộp phấn hồng cổ xưa được phóng đại, hoa lệ mà tang thương, tỏa ra hương thơm u ám.
Bí mật bị giam trong khung cửa thời gian, không cho phép xuân quang rò rỉ ra ngoài. Đứa con trai nghịch ngợm đá bóng làm vỡ một tấm kính, câu chuyện liền từ đó mà tuôn ra ngoài—
Có bao nhiêu là hồi ký về Trương Ái Linh, điều tôi yêu thích nhất, chỉ có "Người chị Trương Ái Linh của tôi" của tiên sinh Trương Tử Tĩnh. Rốt cuộc tình thâm thủ túc, cảm thụ tương đồng, từng chút một, thầm thì kể lại, đều là chuyện thật tình thật, tỉ mỉ từng chi tiết, hoàn toàn không phải sự suy đoán bị đặt của những người đời sau có thể so sánh được.
Trong hồi ức của tiên sinh Tử Tĩnh, về toàn bộ quá trình chị Trương Ái Linh cãi tay đôi với mẹ kế rồi bị đánh đập dã man, được miêu tả rất rõ ràng: "Trong khoảnh khắc này, mọi thứ đều trở nên vô cùng minh bạch, phòng ăn tối tăm buông rèm lá sách, cơm đã được dọn lên bàn, bể cá không có cá vàng, trên bể sứ trắng vẽ tỉ mỉ rong rêu cá da cam. Bố tôi xỏ dép lê, 'lạch bạch' chạy xồng xộc xuống lầu..."
Bố nghe theo lời xúi giục của mẹ kế, nhốt Ái Linh trong căn phòng nhỏ không cho ra ngoài, cũng không cho thăm mẹ ruột của mình, ròng rã suốt hơn nửa năm trời. Ái Linh uất hận thành bệnh, mắc bệnh lỵ nặng, suýt chút nữa chết đi. Sau đó không biết thế nào, Trương phụ chợt lương tâm trỗi dậy, tự mình mang ống tiêm đến căn phòng nhỏ tiêm cho Ái Linh, cuối cùng cứu lại được một mạng của cô ấy...
Người phụ nữ thời cũ, cho dù có tôn quý thanh cao như Trương Ái Linh đi chăng nữa, thì thân phận cũng như bèo dạt mây trôi, trong sinh mệnh đầy rẫy nguy hiểm và dằn vặt, thời thời khắc khắc đối mặt với nỗi sợ đứt đoạn. Ai biết được ở ngã rẽ tiếp theo của sinh mệnh, có những kỳ ngộ nào đang chờ đợi chính mình?
Mùa đông năm đó, Trương Ái Linh bỏ nhà ra đi, nương nhờ cô và mẹ. Từ sông Tô Châu đi Tịnh An Tự, là thoát khỏi biển lửa; thế nhưng từ Tịnh An Tự đi Mỹ Lệ Viên, lại là một ngõ cụt.
Hồ Lan Thành, một lãng tử tình trường, một tay môi giới chính trị, một học giả thiên tài, chữ đẹp, vẽ đẹp, thơ hay, tài ăn nói giỏi giang, đầu óc tỉnh táo, hầu như ngoài nhân phẩm ra thì không gì là không tốt. Điều hiếm có nhất, vẫn là anh ta thấu hiểu lòng người, đặc biệt là tâm ý của Trương Ái Linh, sự tán thưởng và giải thích của anh ta đối với văn chữ của Ái Linh là độc nhất vô nhị — người đàn ông như thế, chính là độc dược của người phụ nữ như thế, dù nhân phẩm của anh ta có tồi tệ đến đâu, cô ấy cũng nhìn không thấy.
Không phải không biết anh ta vết nhơ chồng chất, thế nhưng phụ nữ luôn cho rằng đàn ông tồi sẽ vì mình mà thay đổi. Phụ nữ càng thông minh ở các phương diện khác thì lại càng si ngốc ở điểm này.
Nhớ từng thấy một bài tùy bút của họ Hồ, viết về "Hoa đào", câu đầu tiên mở đầu chính là: "Hoa đào khó vẽ, vì phải vẽ nó cho tĩnh." Dù mang theo định kiến sâu sắc đến thế, tôi vẫn không thể không thán phục anh ta. Họ Hồ là người hiểu họa, nhưng lại không phải là người tiếc hoa, thế nên, hoa đào cả đời anh ta, khó miêu tả khó vẽ.
Trương Ái Linh, là đóa hoa đào thứ mấy của Hồ Lan Thành?
Nhân viên nhà trường đứng bên cạnh chờ đến mức không kiên nhẫn nổi, lắc lắc một chùm chìa khóa lớn giục giã: "Tiên sinh tiểu thư, hai người vào trong lâu lắm rồi, rốt cuộc là tìm người hay có việc? Học sinh về hết rồi, tôi phải khóa cửa đây."
Tôi gật đầu, ngẩn ngơ quay người, nhìn thấy Thẩm Cao đang trầm mặc bầu bạn ở phía sau, ánh mắt thấu hiểu ấy khiến tôi chợt muốn khóc lớn một trận.
Cũng phong lưu phóng khoáng, tài năng trẻ tuổi nhường này, cũng chu đáo tỉ mỉ, bác tài đa nghệ đến thế — giống như một màn kịch lịch sử tái diễn biết bao!
Khoảnh khắc này, tôi thậm chí hy vọng, anh ấy đừng thấu hiểu tôi đến thế, đừng bước sâu vào lòng tôi như thế, làm bất cứ chuyện gì nói bất cứ câu nào cũng có thể đả sâu vào lòng tôi như thế.
Nếu có một người, anh ấy luôn có thể dễ dàng hiểu bạn, thậm chí còn biết rõ hơn cả chính bạn nên làm gì vì bạn, bạn sẽ thế nào?
Chúng tôi vẫn nắm tay nhau, chậm rãi xuống lầu, mỗi một khúc cua đều như đi trên băng mỏng.
Ngõ cụt của Trương Ái Linh, chính là Hồ Lan Thành. Còn tôi thì sao? Ai có thể đoán trước, con đường mà Thẩm Cao đưa tôi bước vào, có phải cũng là một ngõ cụt?