Tôi vẫn không thể nói ra lời chia tay với Tử Tuấn. Trên đường từ chung cư Thường Đức về, tôi đã nhẩm tính trong lòng hàng ngàn lần tất cả những lời cần nói. Tôi muốn nói với Tử Tuấn rằng tôi có lỗi với anh ấy, không thể cùng anh ấy thực hiện hôn ước. Quá khứ của chúng tôi có vui vẻ cũng có tranh cãi, nhưng tương lai tôi chỉ nhớ đến những điểm tốt của anh ấy. Tôi muốn nói với anh ấy, yêu một người cần rất nhiều điều kiện, ngoài thời gian và thói quen, quan trọng nhất là tâm linh tương thông, giao lưu cùng nhau. Thế nhưng bao năm qua, tôi và Tử Tuấn tuy chuyện gì cũng nói, nhưng rốt cuộc lại không thể thực sự nói cùng một chuyện. Anh ấy nói thứ tôi không hứng thú, thứ tôi nói anh ấy lại không hiểu. Nhưng Thẩm Tào, giữa tôi và anh ấy gần như chẳng cần quá nhiều ngôn ngữ, chỉ cần một ánh mắt là đã có thể hiểu đối phương nghĩ gì. Thậm chí, ngay cả một ánh mắt ám chỉ cũng không cần, vì chúng tôi vốn dĩ là cùng một kiểu người, anh ấy giống như một bản thể khác của tôi, làm mỗi việc, nói mỗi câu đều có thể đâm thẳng vào tim tôi. Tôi muốn thú thật với Tử Tuấn rằng, lý tưởng từng nói với anh ấy lần trước, không phải là một sự việc, mà là một con người, người đó chính là Thẩm Tào. Vì vậy, tôi muốn cầu xin anh ấy tha thứ, để chúng tôi làm bạn với nhau...

Thế nhưng khi tôi về đến nhà, Tử Tuấn đã chờ tôi ở đó, vẻ mặt lo lắng, câu đầu tiên khi gặp mặt là: "Tô Châu gọi điện đến, bà ngoại em nguy kịch, bảo chúng ta về ngay lập tức!"

Sáng hôm sau, chúng tôi bắt chuyến xe sớm nhất về lại Tô Châu.

Thậm chí không kịp gọi cho Thẩm Tào một cuộc điện thoại.

Trên suốt chặng đường, tôi chỉ cảm thấy mình đang chạy đua với thời gian, cố níu lấy vạt áo tử thần mà cầu xin: "Đợi tôi với, cho tôi một chút thời gian, để tôi đuổi kịp bước chân của ông, để tôi được gặp bà ngoại."

Khoảnh khắc bước vào cửa bệnh viện, mơ hồ nghe thấy tiếng bà ngoại: "Có phải A Cẩm về rồi không?"

Bà ngoại nằm ở phòng bệnh 306, tôi không hề quen thuộc với bệnh viện này, nhưng gần như chẳng cần xác nhận số phòng, tôi cứ thế chạy xộc vào như một con ngựa quen đường cũ, cứ như thể có người đang dẫn lối cho tôi vậy.

Thế nhưng khi tay đặt lên nắm cửa phòng bệnh, bên trong bỗng vang lên tiếng khóc xé lòng xé ruột, tôi đẩy cửa xông vào, nhìn thấy mẹ đang ôm lấy thi thể bà ngoại khóc đến kiệt sức. Tôi không bước lên phía trước, tôi không động đậy, không khóc, đầu óc bỗng chốc trở nên trống rỗng. Từ tối qua nghe tin bà ngoại nguy kịch đến tận bây giờ, sự lo lắng và ưu phiền đã chiếm lấy toàn bộ tâm trí tôi, đến mức tôi còn chưa kịp cảm nhận nỗi đau thương, tôi chỉ một lòng một dạ nghĩ đến chuyện phải gặp bà ngay lập tức, bà ngoại thân yêu của tôi, người bà đã từng chống gậy tìm đến tận trường đòi lại công bằng cho tôi, nơi trú ẩn thời thơ ấu của tôi, người bà mà tôi đã nhận biết bao nhiêu yêu thương nhưng chưa kịp báo đáp dù chỉ một nửa, ôi bà ngoại...

Đêm đó, tôi đến nhà bà ngoại, thức canh linh cữu cho bà.

Tử Tuấn đã vất vả thuyết phục bố mẹ về nhà nghỉ ngơi, còn anh ấy ở lại cùng tôi.

Hương khói trên bàn thờ lúc tỏ lúc mờ, di ảnh bà ngoại mỉm cười với tôi trên tường. Tôi quỳ trên tấm đệm, lặng lẽ rơi lệ.

Tử Tuấn đặt tay lên vai tôi: "Cẩm Hạp, em cũng ngủ một chút đi."

"Nhưng em còn nhiều điều muốn nói với bà."

"Nói với anh đi, nói với anh cũng giống như vậy thôi." Tử Tuấn an ủi tôi, vẻ mặt đầy xót xa, tôi biết anh ấy đang nghi ngờ tôi quá đau buồn mà phát điên.

Nhưng tôi khăng khăng: "Bà ngoại nghe thấy mà."

Tôi tin bà ngoại nghe thấy. Đối với việc tôi có thể xuyên qua sáu mươi năm thời gian để hẹn hò Trương Ái Linh, thì việc bà ngoại vượt qua sinh tử để đàm đạo cùng tôi một đêm, tuyệt đối không phải là nói nhảm. Linh hồn là không hề bị ràng buộc. Thân xác thì tính là gì chứ?

Tôi không tin bà ngoại lại rời đi mà không gặp tôi. Với những người yêu thương nhau, sống và chết đều chỉ là ký hiệu, yêu và hận mới là chân lý.

Tử Tuấn không chịu nổi đã ngủ trước. Tôi cũng dần dần mơ màng. Thế nhưng một mùi hương quen thuộc khiến tôi bỗng tỉnh táo hẳn. Là bà ngoại!

Mùi nước hoa hồng đặc trưng trên người bà, thứ mùi hương gần như đã tuyệt tích trên thân thể những người phụ nữ thời đại này, chỉ có bà ngoại già mới kiên trì mỗi ngày xức nước hoa hồng coi như nước hoa. Nhớ lại sau khi đi làm, tháng lương đầu tiên tôi đã đặc biệt mua một chai nước hoa hàng hiệu tặng bà ngoại, nhưng bà ngoại mở nắp ngửi một cái, lập tức cau mày nói: "Mùi gì mà kỳ quái thế này? Sao bằng mùi nước hoa hồng được?" Lúc đó tôi dở khóc dở cười, mà giờ đây lại hiểu ra, cũng giống như tôi chấp niệm với phong hoa tuyết nguyệt của Thượng Hải cũ, tình yêu của bà ngoại đối với nước hoa hồng cũng là một sự chấp niệm hoài cổ. Thậm chí, so với nỗi hoài niệm của tôi về một Thượng Hải cũ không thể chạm tới, sự hoài cổ của bà ngoại lại tỏ ra thiết thực và chân thành hơn.

Cái đứa thiếu niên khinh cuồng từng chê bai gu thưởng thức hương thơm của bà ngoại là tôi đây mới nông cạn và thiếu hiểu biết làm sao!

"Bà ngoại, là bà phải không ạ?" Tôi khẽ hỏi, nước mắt tuôn rơi trước cả lời nói.

Không có lời hồi đáp. Mà từ phòng bên cạnh truyền đến tiếng ngáy khe khẽ của Tử Tuấn.

Nhưng lòng tôi bỗng bình lặng trở lại, tôi biết, dù bà ngoại không đến gặp tôi, cũng nhất định biết tôi đang nhớ bà.

Chúng tôi "biết" nhau.

Hồi nhỏ, những lúc tôi bi bô tập nói, khát hay đói, buồn ngủ hay ngứa ngáy, không biết cách biểu đạt, liền dùng tiếng khóc để kháng nghị, thường làm mẹ phiền lòng, than vãn tôi là "đứa trẻ chuyên khóc đêm". Chỉ có bà ngoại, vừa nghe tiếng khóc dài ngắn của tôi, liền lập tức hiểu rõ nguyên do, vội vã dâng lên bình sữa tã lót kịp thời để dỗ tôi nín; ngược lại, những lúc bà ngoại không vui, hoặc đau lưng tái phát, đứa trẻ nhỏ bé là tôi cũng sẽ nằm yên tĩnh bên đầu gối bà, đôi mắt to ngấn lệ, chớp chớp nhìn bà, bà liền sẽ cười một cách chân thành, mọi bệnh tật phiền não đều tan biến.

Đương nhiên, tất cả những điều này đều là sau khi tôi lớn lên mẹ kể lại cho tôi nghe. Thế nhưng tôi luôn cảm thấy, sâu trong ký ức, tôi thực ra chưa từng quên những chi tiết này, đứa trẻ dù nhỏ đến đâu, đã có tư tưởng có tình cảm, thì nhất định cũng sẽ có ký ức, phải không?

Từ nhỏ đến lớn, tôi và bà ngoại mấy chục năm tâm ý tương thông, ngôn ngữ và sinh tử đều không thể ngăn cách sự qua lại của chúng tôi.

Mùi nước hoa hồng ngưng tụ không tan, tỏa hương suốt cả đêm dài.

Đó là lời tạm biệt cuối cùng của bà ngoại với tôi.

Khi dọn dẹp di vật của bà ngoại, mẹ đưa cho tôi một tấm ảnh, nói: "Lúc bà ngoại con sắp đi, người nhớ nhung nhất chính là con, miệng luôn miệng nói, điều nuối tiếc duy nhất của bà, chính là không thể tận mắt thấy con lập gia đình."

Tấm ảnh đó được chụp vào lúc tôi ba tuổi, bà ngoại nắm tay tôi, bà cháu cùng nhìn thẳng vào ống kính mỉm cười, bối cảnh là một công trình kiến trúc mái nhọn, hình như là nhà thờ, thế nhưng toàn bộ tòa nhà ngay cả cửa sổ đều bị dây leo bò bám chặt lấy, như thể đang ôm giữ bí mật to lớn nào đó.

Tôi cầm tấm ảnh, ngắm nghía hồi lâu, bỗng phát hiện khung cảnh này rất quen thuộc, đây là đâu nhỉ?

Mẹ thấy tôi ngẩn người, thở dài một tiếng: "Sao thế, không nhận ra à? Đây là Thượng Hải đấy, nhà thờ trường trung học Thánh Mary."

"Trung học Thánh Mary?" Tôi kinh ngạc, đó chẳng phải là trường cũ của Trương Ái Linh sao? Tôi đến đó làm gì? "Con từng đến Thượng Hải khi còn bé ư?"

"Con quên rồi à? Trước đây mẹ từng kể với con, năm con ba tuổi, bà ngoại từng đưa con đến Thượng Hải một lần. Ở lại tổng cộng ba ngày, con chơi chưa đã, khóc lóc đòi không muốn về... Haizz, cũng là số phận thôi, lúc con ba tuổi đã luôn miệng nói thích Thượng Hải rồi, còn nói sau này lớn lên nhất định phải đến Thượng Hải làm việc, không ngờ giờ đây đều thành hiện thực. Hồi đó con còn nhỏ, thấy người ta tổ chức hôn lễ ở nhà thờ trên ti vi, con cứ đòi đi xem nhà thờ, còn nói sau này cũng muốn kết hôn ở nhà thờ. Bà ngoại con lúc đó nhất thời không tìm được nhà thờ, liền đưa con đến trường trung học Thánh Mary, đó là trường quý tộc kiểu cũ, trong khuôn viên trường có một tòa nhà thờ, dùng làm trạm phát thanh... Vài ngày trước, bà ngoại con bỗng nhiên bảo mẹ tìm hết những bức ảnh của con từ nhỏ đến lớn ra, từng tấm từng tấm xem, còn nói, không biết bao giờ con mới kết hôn, chỉ sợ bà không nhìn thấy được... Lúc đó mẹ còn tưởng là thói quen của người già, rảnh rỗi lại thích nói chuyện sống chết, không ngờ, cách một ngày, bà đột nhiên bị đột quỵ..." Mẹ vừa nói vừa khóc.

Nước mắt tôi cũng không kìm được mà chảy xuống. Bà ngoại năm nay gần tám mươi rồi, đã sớm qua cái tuổi "cổ lai hy", cái chết của bà, trong phong tục Trung Quốc gọi là "hỷ tang". Như những cụ già như bà, trước khi chết, đã sớm vượt qua ranh giới sự sống trước cả thân xác, thấu hiểu bí mật của vũ trụ. Bà biết đại hạn của mình đã đến, biết mình sắp rời đi, bà mỉm cười tạm biệt thế giới này. Thế nhưng, bà nói bà có tâm nguyện duy nhất chưa thành, chính là chuyện hôn nhân của tôi. Bà ngoại của tôi, lúc bà rời đi, trong tâm trí không có bản thân mình, chỉ có tôi, quá khứ của tôi, hiện tại của tôi, tương lai của tôi, bà từng ngắm nghía từng tấm ảnh của tôi từ nhỏ đến lớn, hồi tưởng từng tấm, chúc phúc từng tấm. Bà ngoại, bà ngoại, tình yêu nào có thể so sánh với bà? Sức mạnh nào có thể lớn hơn tình yêu?

Tôi càng tin chắc rằng, mùi nước hoa hồng ngày hôm qua không phải ảo giác của tôi, không phải sự tự nguyện của tôi, mà là bà ngoại, chính bà ngoại đã đến, bà đến để tạm biệt tôi, bà đến để xem tôi sống có tốt không. Bà ngoại của tôi...

"Lần đó, sao bà ngoại lại nghĩ đến việc đưa con đến Thượng Hải ạ?" Tôi hỏi mẹ, "Trong ấn tượng của con, bà ngoại không mấy khi đi xa, sao bà lại nghĩ đến việc đến Thượng Hải ạ? Lúc đó mẹ và bố ở đâu?"

"Đó là bởi vì..." Mẹ ngập ngừng, vẻ mặt bối rối, ấp úng hồi lâu, cuối cùng thở dài nói: "Đều là chuyện quá khứ rồi, đừng hỏi nữa."

Lòng tôi xao động: "Là vì mẹ ư? Bà ngoại không phải người thích đi lại, trừ khi xảy ra chuyện lớn, bà không thể nào một mình chạy đến Thượng Hải được. Chuyện lớn của bà ngoại, không phải con, thì chính là mẹ rồi. Có đúng không ạ?"

"A Cẩm, con lớn rồi, phản ứng nhanh, suy nghĩ lại tinh tế, cũng không biết là phúc hay là họa." Mẹ nhìn tôi thở dài, "Người ta vẫn nói người khờ nhiều phúc, con chính là quá thông minh, người thông minh khó tránh khỏi suy nghĩ nặng nề, chi bằng cứ hồ đồ thì tốt hơn."

Tôi sốt ruột: "Mẹ đừng có đánh trống lảng giấu con nữa, đã là chuyện quá khứ rồi, thì kể cho con nghe đi, xem như lấy đó làm bài học cũng tốt mà."

Mẹ lại suy nghĩ, cuối cùng gật đầu, nhưng vẫn không chịu nói chi tiết, chỉ nói một cách mơ hồ như lời tổng kết: "Đây cũng không phải chuyện của riêng nhà chúng ta, rất nhiều người đều như thế, tức là hai vợ chồng sống với nhau thế nào cũng tốt, một khi đã có con, từ lúc mang thai đến lúc cho con bú, khó tránh khỏi sẽ lơ là tình cảm vợ chồng. Nam nữ trẻ tuổi đột nhiên thăng cấp làm bố mẹ, cảm thấy áp lực không thể gánh vác, sâu trong lòng liền nảy sinh nguyện vọng trốn tránh thực tại. Khoảng thời gian này, dễ xảy ra ngoại tình nhất..."

"Bố có người đàn bà khác?" Thế hệ của mẹ là vậy, dù nói chuyện gì, cũng không thích đối mặt như một trường hợp cá biệt, mà phải nâng tầm quan điểm phân tích như một hiện tượng xã hội, như thể làm vậy là có thể giảm nhẹ mức độ nghiêm trọng và tổn thương của sự việc. Tìm hiểu lịch sử từ miệng họ, nhiều nhất chỉ nhận được ba phần sự thật, mà còn phải đặt câu hỏi thẳng thắn mới được.

"Cũng không nghiêm trọng đến thế đâu." Quả nhiên, cứ hễ nhắc đến nhân vật cụ thể, mẹ lại mơ hồ, dùng dăm ba câu nói giảm nói tránh: "Chẳng qua là bố con có lần đi Thượng Hải họp, quen biết một nữ đồng nghiệp họ Hạ, hai người cứ viết thư từ qua lại, lời lẽ hơi thân mật một chút. Có lần bà ngoại con đến nhà làm khách, dọn dẹp nhà cửa liền tìm ra những lá thư đó, hôm sau liền lẳng lặng đi mua vé, nói muốn đưa con đến Thượng Hải chơi hai ngày, thế là đi luôn."

"Bà ngoại đưa con đi đàm phán?" Tôi càng ngạc nhiên, bà ngoại già của tôi ơi, bà chưa từng có một ngày kinh nghiệm làm việc, thế nhưng trong những vấn đề lớn, lại có thể buông bỏ hay nắm giữ tốt hơn bất kỳ ai, làm việc gọn gàng dứt khoát, hơn nữa ra tay là thấy hiệu quả tức thì. Tôi càng ngày càng khâm phục bà ngoại. "Bà ngoại có gặp người đàn bà đó không ạ? Họ đã nói chuyện thế nào?"

"Chi tiết cụ thể mẹ cũng không rõ lắm, con cùng đi mà, con còn rõ hơn mẹ chứ." Mẹ trêu tôi, chuyển chủ đề, "Tấm ảnh này chính là chụp lần đó đấy, bà ngoại con đưa con đi chơi không ít chỗ đâu."

"Sau đó thì sao ạ?" Tôi không để mẹ chuyển chủ đề, đuổi theo hỏi. "Sau đó thế nào ạ?"

"Còn sau đó nào nữa? Người họ Hạ đó thấy bà ngoại con và con, đúng là già trẻ đều xuất trận, cô ta còn có thể thế nào nữa, chẳng phải liền cắt đứt với bố con sao? Bố con thông qua việc này cũng nhận được bài học, từ đó về sau hối cải, nhẫn nhục chịu khó, mới trở thành người cha mẫu mực như ngày hôm nay."

"Bà ngoại thật lợi hại!" Tôi chân thành thán phục. Đừng bao giờ coi thường phụ nữ thời đại đó, trong túi áo đều có diệu kế, tuy có hơi quê mùa một chút, nhưng mà thực dụng. Đến lúc thích hợp tung ra, một chiêu là một chiêu, bách chiến bách thắng.

"Con và Tử Tuấn rốt cuộc dự định khi nào tổ chức hôn lễ?" Mẹ chuyển từ phòng thủ sang tấn công, hỏi tôi, "Bà ngoại con lo lắng nhất chính là chuyện này, nói con ba tuổi bà đã hứa với con rồi, nhất định sẽ cho con kết hôn ở nhà thờ. Điều bà nuối tiếc nhất chính là không thể nhìn thấy con bước vào nhà thờ."

"Bà sẽ thấy mà." Tôi nói, "Linh hồn bà trên trời sẽ thấy."

"Con và Tử Tuấn không có chuyện gì chứ? Lần này hai đứa về, mẹ thấy con có vẻ hơi xa cách với nó."

"Chúng con..." Tôi do dự một chút, cuối cùng nói, "Chúng con không có chuyện gì cả."

Không hiểu tại sao, nghe xong câu chuyện thời trẻ của bố mẹ, tôi bỗng có suy nghĩ mới về những rắc rối tình cảm của mình. Tôi và Thẩm Tào, liệu có giống như câu chuyện giữa bố và người đàn bà Thượng Hải kia không, chỉ là những tia sáng thoáng qua ngoài ý muốn? Trong tâm trí tôi, bố là một người đàn ông ổn trọng có trách nhiệm, tôi tin bố của hơn hai mươi năm trước, dù còn trẻ, cũng không phải là người khinh cuồng. Bố đã từng có khoảng thời gian mập mờ với người đàn bà Thượng Hải đó, thì chắc chắn là đã động chân tình. Thế nhưng cuối cùng bố vẫn chọn mẹ, chắc chắn cũng đã trải qua sự suy tư sâu sắc. Tình cảm của tôi và Thẩm Tào, liệu có nên bình tĩnh cân nhắc một cách nghiêm túc không? Dù sao thì, tôi và Tử Tuấn yêu nhau đã hơn mười năm, mà với Thẩm Tào, mới chỉ quen biết vài tháng mà thôi. Sự cuồng nhiệt này, đủ để đốt cháy bao lâu chứ?

Tôi nhớ đến nữ người mẫu mà A Trần từng nhắc tới, Thẩm Tào cũng thừa nhận bản thân từng có rất nhiều bạn gái, tuy anh ấy đảm bảo với tôi những người đó đều đã là hoa đã có chủ, nhưng ai có thể khẳng định hôm nay họ không phải là tôi của ngày mai?

Anh ấy là kiểu người đó, có thể cháy rất nhiều lần, cũng rất dễ dàng lạnh nhạt đi, nhưng vĩnh viễn không thể ở bên bạn một cách ôn tồn.

Nếu khao khát một cuộc đời bình yên hạnh phúc, thì không thể chọn anh ấy để soi sáng, thế nhưng người phụ nữ đa tình, luôn như thiêu thân lao đầu vào lửa mà từ bỏ tất cả.

Khi tôi chạm đá ngầm trong tình cảm, liệu tôi có thể hy vọng mẹ cũng như bà ngoại năm xưa, kéo đứa cháu nhỏ đi tìm kẻ thứ ba kia đàm phán cầu xin không?

Tôi bỗng rất muốn thảo luận với mẹ về quan điểm đối với tình yêu. "Lúc trước mẹ và bố, bắt đầu như thế nào ạ?"

"Chúng mẹ ư?" Mẹ nheo mắt, có vẻ hơi không nhớ ra, nhưng tôi biết thực ra mẹ nhớ rất rõ, bởi vì mẹ gần như lập tức nói ra rất chính xác thời gian và địa điểm cụ thể, "Là tháng 12 năm 1969, chúng mẹ được xuống nông thôn cùng một điểm thanh niên trí thức, tuy không tiếp xúc nhiều, nhưng đều quen mặt gọi tên nói chuyện được. Đến năm 1975, chúng mẹ lại cùng một đợt về thành phố, nên mới giữ liên lạc. Không lâu sau, liền kết hôn, thêm một năm nữa, thì có con..." Mẹ lại thở dài, "Thời đại đó của chúng mẹ, yêu là kết hôn, kết hôn là sinh con. Đâu giống như các con bây giờ, qua lại mười năm tám năm cũng không có gì lạ, làm sao có thể trách sau khi cưới không có chút gió thổi cỏ lay nào chứ?"

"Vậy mẹ thấy, đã yêu nhau mười năm tám năm rồi, tình cảm nhất định là ổn định rồi sao ạ?"

"Haizz, nói thế nào nhỉ?" Mẹ trầm tư một chút, bỗng nói một câu cảm thán đầy văn vẻ, "Tai mài tóc mai thì dễ, tâm ý tương thông thì khó. Hôn nhân, là cần phải vun đắp, nếu hai người đều có dự định sống tốt với nhau, thì chẳng sợ khó khăn nào, luôn có thể bên nhau đến bạc đầu."

"Tâm linh thì sao ạ? Sự giao lưu tâm linh không quan trọng sao ạ?"

"Đương nhiên là quan trọng. Nhưng đối với tâm linh, mỗi người lại có sự thấu hiểu khác nhau, cũng như mẹ và bố con, chúng mẹ đều rất quan tâm đến con, quan tâm đến cái nhà này, đây cũng là một loại giao lưu tâm linh, là ngôn ngữ chung. Vấn đề là, dễ dàng thấu hiểu nhau trong một phút một sự việc nào đó, nhưng để tâm ý tương thông trong bất kỳ thời gian nào, bất kỳ sự việc nào, thì lại trở thành điều xa xỉ. Không có hai người nào có trải nghiệm cuộc sống hoàn toàn giống nhau, ngay cả hai người cùng bước ra từ một gia đình cũng có cảm nhận khác nhau về cuộc sống, cho nên yêu cầu sự thấu hiểu vốn dĩ là một điều xa xỉ. Trong cuộc sống hôn nhân, điều nên học nhất, không phải là thấu hiểu, mà là bao dung. Có hiểu hay không không quan trọng, quan trọng nhất là có thể dùng một trái tim bao dung để chấp nhận đối phương. Chỉ cần làm được điều này, thì chính là hôn nhân mỹ mãn."

Đây là lần đầu tiên mẹ nghiêm túc thảo luận với tôi về vấn đề hôn nhân, thế nhưng lời của mẹ, đủ để tôi nghiền ngẫm cả đời.

Hoàng hôn, Tử Tuấn đến thăm tôi, mang theo một giỏ trái cây. Tôi nhặt một quả xoài ra, ôm trong tay ngửi mùi hương đó.

Tử Tuấn cười: "Lần nào mua trái cây cho em, em đều cầm dưới mũi ngửi đi ngửi lại, cứ như chỉ ngửi thôi là no rồi ấy, thành tiên à?"

"Vậy sao?" Tôi ngẩn người, đây là lần đầu tiên tôi chú ý mình có thói quen như vậy. "Thần tiên mới không ăn khói lửa nhân gian ấy chứ. Chỉ có quỷ, mới tham lam mùi vị. Người ta cúng mộ, chẳng phải đều cắm nén hương rồi cúng chút trái cây sao? Quỷ cũng ăn không được, chỉ là ngửi mùi mà thôi."

Mẹ ở bên cạnh nghe thấy, lắc đầu thở dài: "Nói những lời này, cũng không sợ kiêng kỵ."

Tử Tuấn lại trở nên nghiêm túc, suy nghĩ một chút rồi gật đầu nói: "Có lý. Người ta mô tả những linh hồn ở không gian khác là không ăn khói lửa nhân gian, thực ra hoàn toàn ngược lại, tiên và quỷ 'ăn' đều là 'khói lửa', chỉ là từ chối thực thể thức ăn dưới khói lửa mà thôi."

Dù buồn thương phiền não, tôi cũng không nhịn được mỉm cười.

Tử Tuấn lại nói: "Anh đã mua xong vé tàu về Thượng Hải rồi, chúng ta sáng mai xuất phát, anh đến nhà đón em."

"Gặp nhau ở ga tàu là được rồi." Tôi nói, "Đón đi đón lại phiền phức quá."

"Đó là việc anh nên làm."

"Không có gì là anh nên làm cả." Tôi nghiêm nghị, "Tử Tuấn, đừng cảm thấy anh có trách nhiệm với em, chúng ta đều là những cá thể độc lập, ai đối với ai cũng không có trách nhiệm gì cả."

Tử Tuấn tổn thương: "Cẩm Hạp, có phải anh có điểm nào làm em không hài lòng không? Dạo này em lạnh nhạt với anh quá."

Đêm đó, tôi gọi điện cho Thẩm Tào.

Đây là lần đầu tiên tôi gọi điện cho Thẩm Tào.

Điện thoại kết nối rồi, đối diện là tiếng ghi âm: "Đây là nhà của Thẩm Tào..."

Tôi liền nói với không khí: "Thẩm Tào..."

Thẩm Tào. Tôi gọi tên anh ấy, lại gọi thêm một tiếng "Thẩm Tào", sau đó tôi cúp máy.

Nói gì đây? Nói với anh ấy bà ngoại tôi đã mất, tôi rất đau buồn? Thì đã sao chứ? Anh ấy chưa từng tham dự vào cuộc sống của tôi, tuyệt đối sẽ không hiểu tôi có tình cảm sâu nặng đến thế nào với bà ngoại. Mặc dù mẹ từng nói: Không có trải nghiệm cuộc sống của hai người nào hoàn toàn giống nhau, yêu cầu sự thấu hiểu vốn dĩ là một điều xa xỉ. Thế nhưng bối cảnh sống và trải nghiệm của tôi và Thẩm Tào thực sự cách nhau quá xa, anh ấy là một đứa trẻ mồ côi, lại lớn lên ở Mỹ, ngoài việc biết thuộc lòng "Hồng Lâu Mộng" và biết chút ít về điển cố Tô Châu kiểu như "cua tám món", anh ấy gần như không thể tính là một người Trung Quốc thực thụ. Làm sao tôi có thể trút bầu tâm sự đau buồn của mình với anh ấy?

Khi tôi khóc suốt đêm để thức canh linh cữu cho bà ngoại, người ở bên cạnh tôi, chỉ có Bùi Tử Tuấn. Tử Tuấn mới là người có máu có thịt, cụ thể có thể nhìn thấy được trong cuộc sống thực tại, còn Thẩm Tào, anh ấy chỉ tồn tại trong lý tưởng của tôi, mọi bi ai và hỷ lạc của thế gian hiện tại, đối với anh ấy đều là hư vô mờ mịt, là mùi hương của trái cây, ngửi một chút là đủ rồi, thứ dùng để lấp đầy bụng, vẫn là cơm gạo mà thôi.

Tai mài tóc mai thì dễ, tâm ý tương thông thì khó. Thế nhưng tai mài tóc mai cả đời, tổng cộng sẽ có lúc tâm ý tương thông; ngược lại, sự tâm ý tương thông trong chốc lát, lại khó đảm bảo cho sự tai mài tóc mai cả một đời.

Người đàn ông có thể yêu có rất nhiều loại, đẹp trai, nói chuyện hài hước, biết chọn rượu vang đỏ hoặc hoa hồng Hà Lan, thậm chí đánh tennis giỏi, đều có thể trở thành lý do châm ngòi cho tình yêu.

Thế nhưng hôn nhân, điều kiện tiên quyết của hôn nhân lại chỉ có một, đó chính là sự trung thực, có trách nhiệm.

Hôn nhân là cần phải vun đắp. Thế nhưng hạng người như Thẩm Tào, một nghệ sĩ từ đầu đến chân, một người sống dựa vào cảm hứng và nhiệt huyết, anh ấy sẽ dụng tâm để vun đắp một cuộc hôn nhân bình lặng sao?

Mẹ nói hôn nhân cần nhất là bao dung, mà điều Thẩm Tào muốn, lại chính là thấu hiểu, chứ không phải bao dung. Nếu cuộc sống tình cảm của chúng tôi xảy ra ngoài ý muốn, anh ấy sẽ không chấp nhận bất kỳ điều kiện đàm phán nào, căn bản, anh ấy chính là một người không chấp nhận bất kỳ sự ràng buộc nào, trong từ điển của anh ấy, không có nhẫn nại và nhượng bộ, có cảm giác là có cảm giác, không có cảm giác liền chia tay, không phải cái này thì là cái kia, phân minh rạch ròi. Tôi có muốn lấy cả đời mình ra làm tiền cược, để bắt đầu ván bài tình cảm mạo hiểm này với anh ấy không?

Tôi lại một lần nữa do dự về tình cảm của chính mình.

Sáng hôm sau, Tử Tuấn vẫn một mực chạy đến nhà đón tôi.

Nói thật, tuy miệng nói gặp nhau ở ga tàu, nhưng thấy anh ấy ở nhà tôi vẫn có chút vui mừng.

Trên đường đi, anh ấy hiếm khi im lặng.

Là tôi lên tiếng trước: "Sao không nói gì thế?"

"Anh đã nghĩ cả đêm qua. Nghĩ về những chuyện của chúng ta bao năm qua, Cẩm Hạp, có phải em cảm thấy ở bên anh là ủy khuất cho em không?"

"Sao đột nhiên lại nói thế?" Tôi có chút bất an.

Tử Tuấn vẻ mặt đau khổ: "Là mẹ anh hỏi anh, hỏi chúng ta khi nào kết hôn?"

"Mẹ em cũng hỏi em."

"Anh không biết trả lời mẹ thế nào. Anh không biết em nghĩ gì. Anh biết mình không xứng với em. Anh cũng rất muốn cố gắng thật tốt, để em hài lòng hơn, thế nhưng, Cẩm Hạp, anh nghĩ anh vĩnh viễn không đạt được mức tốt như em tưởng tượng đâu." Tử Tuấn lắc đầu đầy bi ai, nhìn tôi đầy bi ai, "Em là một người hoài cổ đến thế. Hoài cổ nghĩa là những thứ vĩnh viễn không đạt được. Tình yêu cũng vậy."

Tôi chấn động nhìn Tử Tuấn, chưa bao giờ nghĩ những lời cảm tính như vậy lại xuất phát từ miệng Tử Tuấn đơn thuần. Ép một người đơn giản trở nên sâu sắc, thực ra là một sự tàn nhẫn.

Tôi nhận ra mình tàn nhẫn với Tử Tuấn đến thế nào.

Hoài cổ và tình yêu, đều xa xôi và tươi đẹp giống nhau, có thể nhìn thấy mà không thể chạm tới.

Thế nhưng điều tôi có thể nắm bắt, chẳng qua chỉ là hiện tại.

Hoài cổ là lý tưởng hóa, tình yêu cũng vậy. Thế nhưng nếu không thể nắm bắt hiện tại, hoài cổ, thì thật là mông lung biết bao.

Tôi theo bản năng nắm lấy tay Tử Tuấn, thốt lên: "Không, Tử Tuấn, anh ở bên em, anh đã là tốt nhất rồi. Còn tốt hơn cả trong tưởng tượng của em. Bởi vì, anh là sự tồn tại chân thực."

Không thể giải thích khoảnh khắc đó tôi đã thổ lộ với Tử Tuấn, hay nói đúng hơn, là cam kết.

Tôi cam kết tình yêu của mình với anh ấy, sự trân trọng với anh ấy, sự thừa nhận và chấp nhận anh ấy. Thế nhưng, còn Thẩm Tào thì sao?