Tên lửa nhiệt hạch phản lực dòng thẳng là một ý tưởng hấp dẫn khác. Với hình dạng giống cây kem ốc quế khổng lồ, nó “xúc” khí hydro trong không gian giữa các vì sao, rồi tập trung khí này vào lò phản ứng nhiệt hạch để tạo ra năng lượng. Giống như máy bay phản lực hay tên lửa hành trình, nó cũng là phương tiện khá tiết kiệm. Động cơ phản lực sử dụng không khí thông thường nên không cần mang theo chất oxy hóa, nhờ đó giảm được chi phí. Nguồn hydro dùng làm nhiên liệu là vô tận ngoài vũ trụ, nên tàu có thể tăng tốc mãi mãi. Cũng tương tự buồm quang năng, xung lực riêng của động cơ này là vô tận.

Tiểu thuyết nổi tiếng Tau Zero của Poul Anderson kể về một tên lửa nhiệt hạch phản lực dòng thẳng gặp sự cố và không thể tắt động cơ. Giữa lúc nó tăng tốc tới gần tốc độ ánh sáng, những hiện tượng kỳ lạ của thuyết tương đối bắt đầu xảy ra. Bên trong tên lửa, thời gian chậm lại, nhưng bên ngoài vũ trụ, mọi thứ dường như vẫn như thường. Tàu đi càng nhanh, thời gian bên trong càng chậm so với bên ngoài. Với những người bên trong tàu, mọi thứ vẫn hoàn toàn bình thường, còn thời gian của vũ trụ đã trôi qua vùn vụt. Cuối cùng, tàu đi nhanh đến nỗi hàng triệu năm đã trôi qua bên ngoài mà phi hành đoàn chẳng thể làm gì, chỉ đành quan sát. Sau không biết bao nhiêu tỷ năm, họ thấy vũ trụ không còn giãn nở mà đang co lại. Vậy là sự nở rộng của vũ trụ rốt cuộc đã đảo ngược. Nhiệt độ tăng vọt khi các thiên hà tiến lại gần nhau, hướng về thời điểm Big Crunch[1]. Cuối truyện, các ngôi sao đều sụp đổ, con tàu bay vượt qua các quả cầu lửa vũ trụ, chứng kiến một vụ nổ Big Bang khai sinh vũ trụ mới. Tuy có vẻ không tưởng, nhưng câu chuyện đã tuân theo đúng thuyết tương đối của Einstein.

Tàu liên sao nhiệt hạch phản lực dòng thẳng lấy hydro từ không gian và đốt trong lò phản ứng.

Bỏ chuyện tận thế sang bên thì động cơ phản lực dòng thẳng ban đầu được đánh giá là tốt đến không tưởng. Nhưng qua nhiều năm, giới phê bình đã vạch rõ những khuyết điểm của nó. Kích thước tàu lên đến hàng trăm kilômét sẽ là quá lớn để đóng và cũng không thể đủ kinh phí thực hiện. Đồng thời, suất nhiệt hạch chưa chắc đã sản xuất đủ năng lượng để đưa tàu đi. Tiến sĩ James Benson cũng chỉ ra cho tôi rằng khu vực Hệ Mặt Trời của chúng ta không đủ hydro để cung cấp cho động cơ của tàu, tuy một số vùng khác trong thiên hà thì có thể. Một số nhà khoa học khác thì khẳng định sức cản khi động cơ di chuyển trong gió Mặt Trời sẽ lớn hơn sức đẩy, nên tàu sẽ không bao giờ đạt đến vận tốc của thuyết tương đối. Giới vật lý đã cố gắng sửa đổi thiết kế để khắc phục những khuyết điểm trên, song chúng ta hãy còn một chặng đường dài phải đi trước khi tên lửa phản lực dòng thẳng trở thành một lựa chọn thực tiễn.

❀ ❀ ❀

[1] Tức Vụ co lớn. Vũ trụ giãn nở rồi co lại, bắt đầu bằng Big Bang (Vụ nổ lớn), kết thúc bằng Big Crunch (Vụ co lớn). (ND)