Thí dụ đơn giản nhất về cầu Einstein-Rosen là chiếc gương soi trong truyện Alice’s Adventures in Wonderland (Alice ở xứ sở thần tiên). Một bên mặt gương là vùng quê Oxford, nước Anh. Phía bên kia là xứ sở thần tiên – Alice sẽ được chuyển tới đây ngay tức khắc khi cô bé đưa ngón tay qua mặt gương.
Lỗ sâu là ý tưởng ưa thích của các nhà làm phim. Trong phim Star Wars, Han Solo đưa tàu Millennium Falcon vào lỗ sâu và đi xuyên siêu không gian. Trong phim Ghostbusters (Biệt đội săn ma), chiếc tủ lạnh chính là lỗ sâu, nhân vật mà Sigourney Weaver thủ vai mở ra và thấy cả vũ trụ. Trong truyện The Lion, the Witch, and the Wardrobe (Sư tử, phù thủy và cái tủ áo) của CS. Lewis, chiếc tủ áo là lỗ sâu kết nối miên quê nước Anh với thế giới Narnia kỳ ảo.
Lỗ sâu được tìm ra trong quá trình phân tích toán học về lỗ đen. Lỗ đen là những ngôi sao khổng lồ đã sụp đổ, có trọng lực lớn đến mức ánh sáng không thể thoát ra. Vận tốc thoát ly lỗ đen chính bằng tốc độ ánh sáng. Trong quá khứ, lỗ đen được xem là có trạng thái tĩnh và trọng lực vô hạn, gọi là điểm kỳ dị. Nhưng tất cả các lỗ đen đã phát hiện thấy trong không gian đều quay khá nhanh. Năm 1963, nhà vật lý Roy Kerr nhận thấy nếu một lỗ đen đang quay di chuyển đủ nhanh, nó không nhất thiết sẽ sụp đổ thành một điểm mà thành một vòng xoay. Vòng này rất ổn định, bởi lực ly tâm ngăn nó sụp đổ thêm. Vậy vật chất rơi vào lỗ đen sẽ biến đi đâu? Các nhà vật lý chưa có câu trả lời. Nhưng có khả năng chúng sẽ xuất hiện trở lại ở phía bên kia, qua “lỗ trắng”. Các nhà khoa học đã tìm kiếm lỗ trắng - thực thể giải phóng vật chất thay vì hút vào - nhưng hiện vẫn chưa tìm ra.
Nếu tiếp cận vòng xoay của lỗ đen, bạn sẽ thấy không gian và thời gian bị biến dạng mạnh, có thể thấy cả những tia sáng bị trọng lực lỗ sâu thu vào từ hàng tỷ năm trước. Thậm chí, bạn có thể gặp bản sao của chính mình. Các nguyên tử của bạn sẽ bị lực thủy triều kéo dài ra như sợi mỳ, trong một quá trình khó chịu và chết người gọi là “mỳ hóa” (spaghettihcation).
Nếu bước hẳn vào vòng xoay lỗ đen, có thể bạn sẽ bị đẩy qua lỗ trắng đến một vũ trụ song song ở đầu bên kia. Hãy tưởng tượng bạn lấy hai mảnh giấy đặt song song, rồi dùng bút chì đâm một lỗ xuyên qua cả hai tờ để gắn chúng với nhau. Nếu đi dọc theo chiếc bút chì, bạn sẽ đi qua phần ở giữa hai vũ trụ song song. Tuy nhiên, nếu đi qua vòng xoay lần thứ hai, bạn sẽ tới một vũ trụ song song khác. Mỗi lần vào lỗ đen là bạn lại đến một vũ trụ khác, cũng tương tự như thang máy giúp bạn di chuyển giữa các tầng khác nhau trong tòa nhà, chỉ khác là bạn sẽ không thể trở lại đúng tầng đã từng đến.
Trọng lực vòng xoay là hữu hạn, nên khi đi vào đó, bạn cũng không bị đè chết. Tuy nhiên, nếu xoay không đủ nhanh, vòng xoay sẽ đổ sụp và giết chết bạn. Nhưng có cách nhân tạo để tăng độ ổn định của vòng xoay, đó là bổ sung thêm vật chất âm hay năng lượng âm. Vì vậy, một lỗ giun ổn định giữ vai trò cân bằng và yếu tố then chốt là duy trì sự pha trộn thích hợp giữa năng lượng dương và năng lượng âm. Bạn sẽ cần rất nhiều năng lượng dương để tạo ra cánh cổng nối các vũ trụ, chính là lỗ đen. Nhưng bạn cũng cần tạo ra vật chất âm hay năng lượng âm, để giữ cho cổng này mở và không đổ sụp.
Lỗ sâu là lối tắt kết nối hai điểm cách xa nhau trong không gian và thời gian.
Vật chất âm khác hoàn toàn với phản vật chất và chưa từng được tìm thấy trong tự nhiên. Nó mang tính chất phản trọng lực rất kỳ quái, tức là sẽ rơi lên trên chứ không rơi xuống dưới. (Còn phản vật chất, theo lý thuyết, sẽ rơi xuống dưới.) Nếu vật chất âm từng tồn tại trên Trái Đất hàng tỷ năm trước thì có lẽ về sau nó đã bị vật chất dương đánh bật ra và trôi nổi ngoài không gian. Có thể đó là lý do ta không phát hiện được dấu vết nào của chúng.
Dù các nhà vật lý chưa tìm được bằng chứng nào về vật chất âm, nhưng năng lượng âm thực sự đã được tạo ra trong phòng thí nghiệm. Điều này giúp những người hâm mộ truyện khoa học viễn tưởng tiếp tục nuôi hy vọng tới một ngày được đi qua lỗ sâu để đến những vì sao xa xôi. Tuy nhiên, lượng năng lượng âm tạo ra trong phòng thí nghiệm vẫn còn quá nhỏ, không thể dùng để vận hành tàu liên sao. Muốn tạo đủ năng lượng âm để duy trì bền vững lỗ sâu, cần có công nghệ cực kỳ tiên tiến mà ta sẽ thảo luận chi tiết ở chương 13. Trong tương lai gần, tàu liên sao đi vào siêu không gian bằng lỗ sâu vẫn nằm ngoài khả năng của chúng ta.
Những hiện có một phương tiện khác để bẻ cong không-thời gian đang thu hút được quan tâm của dư luận.
