Do đó tôi nói, đây không đơn thuần là ý kiến, mà là niềm tin mạnh mẽ, đúng đắn đến mức tôi dám đem đặt cược những lợi ích của cuộc đời, rằng có những cư dân sinh sống ở các thế giới khác.
– IMMANUEL KANT
Niềm khát khao tìm hiểu về các láng giềng trong không gian bao la không xuất phát từ sự tò mò của kẻ rảnh rỗi, cũng không phải từ nhu cầu học hỏi, mà từ nguyên nhân sâu xa hơn, nó là cảm giác bắt rễ trong tim bất cứ con người nào có đủ khả năng tư duy.
– NIKOLA TESLA
Càng ngày, Giordano Bruno càng được công nhận là đã đúng. Bruno, bậc tiền bối của Galileo, bị trói vào cọc thiêu sống tại Rome vào năm 1600 vì bị cho là kẻ dị giáo. Ông tuyên bố rằng trên bầu trời có rất nhiều ngôi sao, Mặt Trời của chúng ta chỉ là một trong số đó mà thôi. Chắc chắn rằng những ngôi sao này lại có vô số hành tinh quay quanh, một vài trong số chúng có thể chứa sự sống.
Giáo hội Công giáo giam giữ Bruno bảy năm không qua xét xử, sau đó lột quần áo, đem ông đi diễu qua đường phố Rome, buộc lưỡi bằng dây da, trói vào cọc gỗ. Ông được cho cơ hội cuối cùng để nhận sai, nhưng ông cương quyết không rút lại các ý tưởng của mình.
Nhằm ngăn chặn di sản Bruno, giáo hội đưa toàn bộ những tác phẩm ông viết vào danh mục sách cấm. Không như sách của Galileo, sách của Bruno bị cấm mãi đến năm 1966. Galileo chỉ nói Mặt Trời, chứ không phải Trái Đất, mới là trung tâm của vũ trụ. Còn Bruno đề xuất rằng vũ trụ hoàn toàn không có trung tâm. Ông là một trong những người đầu tiên cho rằng vũ trụ là vô tận, Trái Đất chỉ là một hòn sỏi trên bầu trời. Giáo hội không thể giữ vị trí trung tâm vũ trụ nữa, vì vũ trụ không có trung tâm.
Năm 1584, Bruno tóm tắt quan điểm của mình với những dòng sau: “Chúng tôi tuyên bố không gian này vô tận…nó chứa đựng vô vàn thế giới giống như thế giới của chúng ta.” Ngày nay, hơn 400 năm sau, đã có khoảng 4.000 hành tinh thuộc Dải Ngân Hà nhưng nằm ngoài Hệ Mặt Trời được ghi nhận. Danh sách này vẫn đang tăng thêm gần như mỗi ngày. (Năm 2017, NASA liệt kê 4.496 ứng viên hành tinh do tàu Kepler phát hiện. Trong số đó, 2.330 hành tinh đã được xác nhận.)
Nếu có dịp đến Rome, bạn nên đi thăm Campo de’ Fiori - tức quảng trường Đồng Hoa – nơi bức tượng uy nghi của Bruno được đặt tại chính địa điểm ông bị hành hình. Hôm tới đó, tôi chứng kiến một khung cảnh nhộn nhịp, tấp nập kẻ bán người mua. Có lẽ không phải ai trong số họ cũng biết quảng trường này từng là nơi hành quyết những người dị giáo. Nhưng dưới chân tượng Bruno, như một lẽ tất nhiên, một số thanh niên mang phong cách nổi loạn, nghệ sĩ và nhạc công đường phố đang tụ tập. Giữa bầu không khí thanh bình này, tôi tự hỏi vào thời Bruno, tinh thần thời đại đó ra sao mà lại khiến thiên hạ hăng máu giết người tới vậy. Sao họ có thể nhẫn tâm tra tấn và sát hại một triết gia lãng tử?
Tư tưởng Bruno chìm vào quên lãng suốt nhiều thế kỷ, do việc tìm kiếm hành tinh ngoài Hệ Mặt Trời quá sức khó khăn và còn từng được xem là gần như bất khả thi. Các hành tinh không tự tỏa sáng. Thậm chí khi chúng phản chiếu ánh sáng từ sao mẹ thì độ sáng phản chiếu này vẫn yếu hơn độ sáng từ chính sao mẹ hàng tỷ lần và ánh sáng chói gắt của sao mẹ vẫn có thể che khuất hành tinh. Nhưng ngày nay, nhờ có các kính viễn vọng khổng lồ và tàu thăm dò ngoài không gian, những dữ liệu chứng minh Bruno đúng dần như thác lũ đổ về.
