Miss Trelawny là người đầu tiên lấy lại được sự bình tĩnh hoàn toàn. Phong thái của cô toát lên vẻ uy nghiêm kiêu hãnh khi cô lên tiếng:
“Được rồi, bà Grant; cứ để họ đi! Hãy trả lương cho họ đến hôm nay, cùng với một tháng lương nữa. Cho tới giờ, họ vẫn là những người làm rất tốt; và lý do họ ra đi không phải chuyện thường tình. Chúng ta không thể mong đợi sự trung thành từ bất cứ ai đang bị nỗi sợ bủa vây. Những người ở lại sẽ được hưởng gấp đôi lương; và xin hãy báo cho tôi ngay khi nào tôi cần đến họ.” Bà Grant dựng ngược người lên vì giận dữ nhưng cố nén lại; lòng tự trọng của một quản gia trong bà bị xúc phạm bởi cách đối xử hào phóng như vậy đối với đám tôi tớ đã cùng nhau đệ đơn nghỉ việc:
“Họ không xứng đáng được như vậy đâu, tiểu thư; họ làm thế sau tất cả những gì tiểu thư đã đối xử với họ ở đây. Chưa bao giờ trong đời tôi thấy người làm được đối đãi tốt như vậy, hay có ai tử tế và nhân hậu với họ như tiểu thư. Họ được sống trong nhà này còn sướng hơn cả ở phủ Vua. Thế mà giờ đây, chỉ vì chút rắc rối, họ lại giở trò thế này. Thật ghê tởm, chính là thế đấy ạ!”
Miss Trelawny rất dịu dàng với bà, xoa dịu đi vẻ oai nghiêm đang bị tổn thương; nhờ đó mà một lúc sau, bà quản gia rời đi với thái độ bớt thù địch hơn với đám người không xứng đáng kia. Với một tâm thế hoàn toàn khác, bà quay lại ngay sau đó để hỏi xem nữ chủ nhân có muốn bà tuyển một đội ngũ người làm mới, hoặc ít nhất là thử làm việc đó hay không. “Vì tiểu thư biết đấy, thưa cô,” bà nói tiếp, “một khi nỗi sợ hãi đã gieo mầm trong sảnh người làm, thì gần như không thể nào loại bỏ nó được. Người làm có thể đến; nhưng rồi họ cũng đi nhanh chẳng kém. Không ai giữ chân được họ đâu. Họ nhất định không chịu ở lại; hoặc dù có làm cho hết tháng báo trước, họ cũng gây đủ chuyện khiến tiểu thư ao ước mỗi giờ trôi qua rằng giá như mình đừng giữ họ lại thì hơn. Đám phụ nữ đã tệ lắm rồi, cái bọn lăng loàn ấy; nhưng đám đàn ông còn tệ hơn!” Giọng nói và thái độ của Miss Trelawny chẳng chút lo âu hay phẫn nộ khi cô đáp:
“Tôi nghĩ là, bà Grant, tốt hơn hết chúng ta nên cố xoay xở với những người hiện có. Trong khi cha tôi còn bệnh, chúng ta sẽ không tiếp khách, vì thế trong nhà bây giờ chỉ còn ba người cần phải chăm sóc. Nếu những người làm chịu ở lại không đủ, tôi chỉ tuyển thêm vừa đủ số người để phụ giúp họ làm việc thôi. Tôi nghĩ chuyện tìm vài người hầu gái cũng không khó; có lẽ là những người bà đã quen biết. Và xin hãy nhớ cho, những người bà tuyển vào, những người phù hợp và chịu ở lại, từ nay về sau sẽ được hưởng lương ngang bằng với những người vẫn đang làm việc. Tất nhiên, bà Grant, bà hiểu rõ rằng dù tôi không đánh đồng bà với đám người làm, quy tắc tăng gấp đôi lương cũng áp dụng cho cả bà nữa.” Khi nói, cô đưa bàn tay thon dài, thanh mảnh của mình ra, bà quản gia đón lấy, rồi đặt lên môi, hôn một cách đầy kính trọng, với sự tự do của một người đàn bà lớn tuổi dành cho người trẻ hơn. Tôi không thể không khâm phục sự hào phóng của cô đối với đám tôi tớ. Trong thâm tâm, tôi tán thành lời thì thầm của bà Grant khi bà bước ra khỏi phòng:
“Chẳng trách ngôi nhà này giống như phủ Vua, khi mà nữ chủ nhân là một Công chúa!”
“Một Công chúa!” Đúng là vậy. Ý nghĩ đó làm tôi thỏa mãn, và như một làn sóng ánh sáng, nó mang tôi trở lại khoảnh khắc đầu tiên khi cô lướt qua tầm mắt tôi tại buổi dạ vũ ở Belgrave Square. Một dáng vẻ vương giả! Cao và mảnh mai, uyển chuyển, nhẹ nhàng, lả lướt như hoa huệ hay hoa sen. Cô khoác trên mình chiếc váy dài chất liệu mỏng tang màu đen điểm xuyết ánh vàng. Trên tóc cô cài một món trang sức Ai Cập cổ đại, một chiếc đĩa pha lê nhỏ, đặt giữa những chiếc lông vũ dựng đứng được chạm khắc từ đá lapis lazuli. Trên cổ tay cô là một chiếc vòng tay bản rộng kiểu cổ, hình đôi cánh dang rộng bằng vàng, với những chiếc lông được làm từ đá quý nhiều màu. Mặc dù cô tỏ ra rất nhã nhặn với tôi khi bà chủ tiệc giới thiệu chúng tôi, lúc ấy tôi đã cảm thấy sợ cô. Chỉ đến sau này, tại buổi dã ngoại trên sông, khi nhận ra vẻ ngọt ngào và dịu dàng của cô, nỗi kinh sợ trong tôi mới chuyển thành một điều gì khác.
Một lúc sau cô ngồi lại, viết vài ghi chú hoặc bản ghi nhớ. Sau đó, cất chúng đi, cô cho gọi những người hầu trung thành. Tôi nghĩ cô nên có cuộc trò chuyện này một mình, nên đã rời đi. Khi tôi quay lại, trong mắt cô vẫn còn vương chút lệ.
Giai đoạn tiếp theo mà tôi tham gia vào thậm chí còn gây hoang mang và đau đớn hơn bội phần. Vào cuối buổi chiều, Trung sĩ Daw bước vào phòng làm việc nơi tôi đang ngồi. Sau khi cẩn thận khép cửa và nhìn quanh phòng để chắc chắn rằng chỉ có hai chúng tôi, ông tiến lại gần tôi.
“Có chuyện gì vậy?” Tôi hỏi ông. “Tôi thấy ông muốn nói chuyện riêng với tôi.”
“Đúng vậy, thưa ngài! Tôi có thể nói chuyện trong sự bảo mật tuyệt đối được không?”
“Tất nhiên là được rồi. Bất cứ điều gì vì lợi ích của Miss Trelawny—và tất nhiên là cả ông Trelawny nữa—ông cứ thẳng thắn. Tôi cho rằng cả hai chúng ta đều muốn phục vụ họ hết khả năng của mình.” Ông ngập ngừng trước khi trả lời:
“Tất nhiên ngài biết là tôi có nhiệm vụ phải làm; và tôi nghĩ ngài cũng đủ hiểu tôi để biết rằng tôi sẽ hoàn thành nó. Tôi là một cảnh sát—một thám tử; và nhiệm vụ của tôi là tìm ra sự thật của bất kỳ vụ án nào tôi được giao, không sợ hãi hay thiên vị bất cứ ai. Tôi muốn nói chuyện với ngài riêng tư hơn, trong sự bảo mật nếu có thể, không liên quan đến nhiệm vụ của bất kỳ ai với bất kỳ ai, ngoại trừ nhiệm vụ của tôi với Scotland Yard.”
“Tất nhiên! tất nhiên rồi!” Tôi trả lời một cách máy móc, tim tôi chùng xuống, tôi không biết tại sao. “Hãy cứ thẳng thắn với tôi. Tôi cam đoan với ông là tôi rất tin tưởng ông.”
“Cảm ơn ngài. Tôi hy vọng những gì tôi nói sẽ không lọt ra ngoài phạm vi giữa ngài và tôi—không nói với bất kỳ ai. Kể cả với chính Miss Trelawny, hay ông Trelawny khi ông ấy bình phục trở lại.”
“Chắc chắn rồi, nếu đó là điều kiện của ông!” Tôi nói, thái độ có chút cứng nhắc hơn. Người đàn ông nhận ra sự thay đổi trong giọng nói hay thái độ của tôi, liền phân trần:
“Thứ lỗi cho tôi, thưa ngài, nhưng tôi đang làm trái nhiệm vụ khi nói chuyện này với ngài. Tuy nhiên, tôi đã biết ngài từ lâu; và tôi cảm thấy mình có thể tin tưởng ngài. Không phải lời hứa của ngài, thưa ngài, điều đó thì tốt rồi; mà là sự kín đáo của ngài!”
Tôi cúi đầu. “Nói tiếp đi!” Tôi nói. Ông bắt đầu ngay:
“Tôi đã xem xét vụ án này, thưa ngài, đến mức đầu óc tôi muốn quay cuồng; nhưng tôi không thể tìm ra lời giải thích thông thường nào. Mỗi lần xảy ra âm mưu, dường như không có ai lẻn vào nhà; và chắc chắn là không có ai lẻn ra. Ngài thấy suy luận thế nào?”
“Rằng kẻ đó—hay thứ đó—đã ở sẵn trong nhà,” tôi trả lời, cố nén một nụ cười.
“Đó chính xác là những gì tôi nghĩ,” ông nói, thở phào nhẹ nhõm. “Được rồi! 'Ai' có thể là kẻ đó?”
“'Ai đó, hoặc thứ gì đó,' đó là những gì tôi đã nói,” tôi đáp.
“Hãy cứ cho là 'ai đó' đi, ông Ross! Con mèo đó, dù nó có thể đã cào hay cắn, thì chưa bao giờ lôi ông cụ ra khỏi giường và cố tháo chiếc vòng tay có chìa khóa khỏi tay ông ấy cả. Những chuyện như vậy rất hay trong mấy cuốn sách, nơi mấy tay thám tử nghiệp dư, những người biết tuốt mọi thứ trước khi chúng xảy ra, có thể lắp ghép chúng vào các lý thuyết; nhưng ở Scotland Yard, nơi những người làm việc không phải toàn đồ ngốc, chúng tôi thường thấy rằng khi một tội ác được thực hiện, hoặc bị âm mưu, thì con người, chứ không phải vật gì khác, mới là kẻ đứng đằng sau nó.”
“Vậy thì cứ cho là 'con người' đi, Trung sĩ.”
“Chúng ta đang nói về 'ai đó', thưa ngài.”
“Phải rồi. Vậy thì là 'ai đó'!”
“Ngài có bao giờ để ý rằng, trong mỗi lần trong ba vụ việc riêng biệt mà sự xâm phạm đã xảy ra hoặc bị âm mưu, luôn có một người là người đầu tiên có mặt và báo động không?”
“Để xem nào! Miss Trelawny, tôi tin là vậy, đã báo động trong lần đầu tiên. Chính tôi có mặt, dù đang ngủ say, vào lần thứ hai; và cả Y tá Kennedy nữa. Khi tôi tỉnh dậy, đã có vài người trong phòng; ông là một trong số họ. Tôi hiểu rằng trong lần đó Miss Trelawny cũng đến trước cả ông. Ở lần âm mưu cuối cùng, tôi đang ở trong phòng khi Miss Trelawny ngất xỉu. Tôi bế cô ấy ra ngoài và quay lại. Lúc quay lại, tôi là người đầu tiên; và tôi nghĩ ông ở ngay sát sau tôi.”
Trung sĩ Daw suy nghĩ một lát trước khi trả lời:
“Cô ấy đều có mặt, hoặc là người đầu tiên trong phòng trong tất cả các lần đó; chỉ có lần thứ nhất và thứ hai là có thiệt hại!”
Suy luận này là điều mà một luật sư như tôi không thể nhầm lẫn. Tôi nghĩ cách tốt nhất là đón đầu nó. Tôi luôn thấy rằng cách tốt nhất để đối mặt với một suy luận là biến nó thành một lời khẳng định.
“Ý ông là,” tôi nói, “rằng vì chỉ trong những lần xảy ra thiệt hại thực sự, việc Miss Trelawny là người đầu tiên phát hiện ra chính là bằng chứng cho thấy cô ấy đã làm việc đó; hoặc bằng cách nào đó có liên quan đến âm mưu, cũng như việc phát hiện ra nó?”
“Tôi không dám nói rõ ràng như thế; nhưng đó chính là nơi mà nỗi nghi ngờ của tôi dẫn đến.” Trung sĩ Daw là một người dũng cảm; rõ ràng ông không hề né tránh bất kỳ kết luận nào từ lập luận dựa trên sự thật của mình.
Cả hai chúng tôi im lặng một lúc. Nỗi sợ hãi bắt đầu ùa vào tâm trí tôi. Không phải nghi ngờ Miss Trelawny, hay bất kỳ hành động nào của cô ấy; mà là nỗi lo rằng những hành động như vậy sẽ bị hiểu lầm. Rõ ràng là có một bí ẩn nào đó; và nếu không thể tìm ra lời giải, sự nghi ngờ sẽ đổ lên đầu ai đó. Trong những trường hợp như vậy, những phỏng đoán của số đông chắc chắn sẽ đi theo con đường ít trở ngại nhất; và nếu có thể chứng minh được rằng bất kỳ lợi ích cá nhân nào nảy sinh từ cái chết của ông Trelawny—nếu điều đó xảy ra—thì bất kỳ ai cũng sẽ gặp khó khăn khi chứng minh sự vô tội trước những sự thật đầy nghi vấn. Tôi nhận thấy mình theo bản năng chọn con đường đầy tôn trọng đó, cách an toàn nhất cho việc bào chữa cho đến khi chiến lược của bên công tố được hé lộ. Ở giai đoạn này, tôi tuyệt đối không được phép bác bỏ bất kỳ lý thuyết nào mà một thám tử có thể đưa ra. Tôi có thể giúp Miss Trelawny tốt nhất bằng cách lắng nghe và thấu hiểu. Khi đến thời điểm cần tiêu tan và xóa bỏ những lý thuyết đó, tôi sẽ sẵn sàng sử dụng hết lòng nhiệt huyết chiến đấu và mọi vũ khí trong tay mình.
“Tất nhiên ông sẽ làm tròn bổn phận của mình, tôi biết,” tôi nói, “và không chút sợ hãi. Ông định sẽ làm gì tiếp theo?”
“Tôi chưa biết nữa, thưa ngài. Ngài thấy đấy, cho đến lúc này đối với tôi nó thậm chí còn chưa phải là một sự nghi ngờ. Nếu bất kỳ ai khác nói với tôi rằng cô tiểu thư ngọt ngào đó có nhúng tay vào việc này, tôi sẽ nghĩ kẻ đó là một gã ngốc; nhưng tôi buộc phải tuân theo kết luận của chính mình. Tôi biết rõ rằng những người chẳng chút khả nghi cũng đã từng bị chứng minh là phạm tội, ngay cả khi cả tòa án—tất cả, trừ bên công tố nắm rõ sự thật và vị thẩm phán đã rèn cho tâm trí mình sự kiên nhẫn—đều đã thề về sự vô tội của họ. Tôi không đời nào muốn làm hại một tiểu thư như vậy; nhất là khi cô ấy đang phải gánh chịu một sức nặng quá tàn khốc. Và ngài hãy tin rằng tôi sẽ không nói một lời nào khiến người khác đưa ra cáo buộc đó. Đó là lý do tại sao tôi nói chuyện với ngài trong sự bảo mật, giữa đàn ông với nhau. Ngài có kỹ năng về bằng chứng; đó là nghề của ngài. Nghề của tôi chỉ dừng lại ở sự nghi ngờ, và những thứ mà chúng tôi gọi là bằng chứng của riêng mình—mà xét cho cùng cũng chỉ là lời khai từ một phía. Ngài hiểu Miss Trelawny hơn tôi; và mặc dù tôi canh gác quanh căn phòng bệnh, đi lại khắp nơi trong nhà cũng như ra vào, tôi không có cơ hội như ngài để hiểu rõ về cô ấy cũng như cuộc sống, tài sản của cô ấy; hay bất cứ điều gì khác có thể cho tôi manh mối về hành động của cô ấy. Nếu tôi cố tìm hiểu từ cô ấy, điều đó sẽ ngay lập tức khơi dậy sự nghi ngờ của cô ấy. Sau đó, nếu cô ấy có tội, mọi khả năng tìm ra bằng chứng cuối cùng sẽ tiêu tan; vì cô ấy sẽ dễ dàng tìm cách ngăn cản việc khám phá. Nhưng nếu cô ấy vô tội, như tôi hy vọng, thì việc buộc tội cô ấy sẽ là một sai lầm tàn khốc. Tôi đã suy nghĩ kỹ về vấn đề này theo hiểu biết của mình trước khi nói với ngài; và nếu tôi có mạo phạm, thưa ngài, tôi thật lòng xin lỗi.”
“Không hề mạo phạm chút nào, Daw,” tôi nói một cách nồng nhiệt, vì lòng dũng cảm, sự trung thực và cân nhắc của người đàn ông này đáng được kính trọng. “Tôi rất vui vì ông đã nói chuyện với tôi thẳng thắn như vậy. Cả hai chúng ta đều muốn tìm ra sự thật; và vụ án này có quá nhiều điều kỳ lạ—kỳ lạ đến mức vượt xa mọi kinh nghiệm—nên hướng tới sự thật là cơ hội duy nhất để làm sáng tỏ mọi thứ về lâu dài—bất kể quan điểm của chúng ta là gì, hay mục đích cuối cùng mà chúng ta muốn đạt được là gì!” Trung sĩ trông vẻ hài lòng khi nói tiếp:
“Vì vậy, tôi nghĩ rằng nếu ngài nắm được trong tâm trí mình rằng có ai đó đang cân nhắc một khả năng như vậy, ngài sẽ dần dần có được bằng chứng; hoặc ít nhất là những ý tưởng thuyết phục được chính bản thân mình, dù là ủng hộ hay phản đối. Sau đó, chúng ta sẽ đi đến một kết luận nào đó; hoặc ít nhất chúng ta sẽ loại trừ tất cả các khả năng khác để khả năng có vẻ hợp lý nhất vẫn còn lại như thứ gần nhất với bằng chứng, hoặc sự nghi ngờ mạnh mẽ mà chúng ta có thể có được. Sau đó chúng ta sẽ phải—”
Ngay lúc này, cánh cửa mở ra và Miss Trelawny bước vào phòng. Ngay khi nhìn thấy chúng tôi, cô giật mình lùi lại, nói:
“Ồ, xin thứ lỗi! Tôi không biết mọi người đang ở đây và bận chuyện.” Lúc tôi đứng dậy, cô đã định quay ra.
“Vào đi chứ,” tôi nói; “Trung sĩ Daw và tôi chỉ đang bàn bạc công việc thôi.”
Trong khi cô còn đang do dự, bà Grant xuất hiện, vừa bước vào phòng vừa nói: “Bác sĩ Winchester đã đến rồi, thưa tiểu thư, và đang hỏi gặp tiểu thư ạ.”
Tôi làm theo ánh mắt của Miss Trelawny; chúng tôi cùng nhau rời khỏi phòng.
Khi Bác sĩ khám bệnh xong, ông cho chúng tôi biết rằng dường như không có thay đổi gì. Ông nói thêm rằng dù vậy, ông muốn ở lại nhà đêm nay nếu có thể. Miss Trelawny trông vẻ nhẹ nhõm, và nhắn bà Grant chuẩn bị phòng cho ông. Sau đó trong ngày, khi ông và tôi tình cờ ở lại với nhau, ông đột ngột nói:
“Tôi đã sắp xếp ở lại đây đêm nay vì tôi muốn nói chuyện với anh. Và vì tôi muốn nó hoàn toàn riêng tư, tôi nghĩ cách ít gây nghi ngờ nhất là cùng hút một điếu xì gà vào tối muộn khi Miss Trelawny đang trông chừng cha cô ấy.” Chúng tôi vẫn giữ thỏa thuận rằng hoặc con gái của người bệnh hoặc tôi sẽ túc trực cả đêm. Chúng tôi dự định chia ca vào những giờ sáng sớm. Tôi lo lắng về điều này, vì tôi biết từ cuộc trò chuyện của chúng tôi rằng vị Thám tử cũng sẽ tự mình canh gác trong bí mật, và sẽ đặc biệt cảnh giác vào khoảng thời gian đó.
Ngày hôm đó trôi qua không có sự kiện gì đặc biệt. Miss Trelawny ngủ vào buổi chiều; và sau bữa tối thì đi thay ca cho Y tá. Bà Grant ở lại với cô, Trung sĩ Daw làm nhiệm vụ ở hành lang. Bác sĩ Winchester và tôi uống cà phê trong thư viện. Khi chúng tôi đã châm xì gà, ông nói khẽ:
“Giờ khi chỉ có chúng ta, tôi muốn có một cuộc trò chuyện tin cẩn. Chúng ta đã ‘đóng cửa kín’ rồi, phải không; ít nhất là trong lúc này?”
“Chắc chắn rồi!” tôi nói, lòng chùng xuống khi nghĩ đến cuộc trò chuyện với Trung sĩ Daw vào buổi sáng, và những nỗi sợ hãi ám ảnh, gây hoang mang mà nó để lại trong tâm trí tôi. Ông nói tiếp:
“Vụ án này đủ để thử thách sự tỉnh táo của tất cả chúng ta liên quan đến nó. Càng nghĩ về nó, tôi càng thấy mình như điên hơn; và hai luồng suy nghĩ, mỗi luồng liên tục được củng cố, dường như lại kéo mạnh theo những hướng ngược lại.”
“Hai luồng nào?” Ông nhìn tôi chằm chằm một lúc trước khi trả lời. Ánh nhìn của Bác sĩ Winchester vào những lúc như thế thường gây mất tự nhiên. Nếu tôi có một phần cá nhân trong vấn đề này, ngoài sự quan tâm đến Miss Trelawny, thì chắc hẳn tôi đã cảm thấy khó chịu. Tuy nhiên, dù vậy, tôi vẫn đứng vững, không hề nao núng. Giờ đây, tôi là một luật sư trong vụ án; một người bạn của tòa án theo nghĩa này, và theo nghĩa khác, được thuê để bào chữa. Chỉ riêng ý nghĩ rằng trong tâm trí người đàn ông thông minh này có hai luồng suy nghĩ, ngang bằng nhau và đối lập, đã đủ để làm vơi đi sự lo lắng của tôi về một cuộc tấn công mới. Khi bắt đầu nói, gương mặt Bác sĩ nở một nụ cười khó hiểu; tuy nhiên, điều này nhường chỗ cho vẻ nghiêm nghị khi ông tiếp tục:
“Hai luồng: Sự thật và—Tưởng tượng! Ở luồng thứ nhất, có toàn bộ sự việc này; những cuộc tấn công, âm mưu cướp bóc và giết người; những hành động gây mê; chứng cứng đờ (catalepsy) có tổ chức dẫn đến hoặc là thuật thôi miên tội phạm và ám thị suy nghĩ, hoặc một dạng ngộ độc đơn giản nào đó chưa được phân loại trong ngành độc chất học của chúng ta. Ở luồng kia, có một thế lực nào đó đang hoạt động mà tôi không tìm thấy trong bất kỳ cuốn sách nào tôi biết—ngoài những trang tiểu thuyết. Chưa bao giờ trong đời tôi cảm nhận rõ ràng hơn chân lý trong lời của Hamlet:
‘Có nhiều điều trên Thiên đàng và dưới mặt đất....
Hơn là những gì được mơ tưởng trong triết học của anh.’
“Hãy xem xét phía ‘Sự thật’ trước. Ở đây chúng ta có một người đàn ông trong chính ngôi nhà của mình; giữa gia đình của chính mình; rất nhiều người làm thuộc các tầng lớp khác nhau trong nhà, điều này loại trừ khả năng một âm mưu có tổ chức thực hiện từ sảnh người làm. Ông ấy giàu có, học thức, thông minh. Từ diện mạo của ông, không thể nghi ngờ rằng ông là người có ý chí sắt đá và mục đích kiên định. Con gái ông—đứa con duy nhất, tôi cho là vậy, một cô gái trẻ tươi sáng và thông minh—đang ngủ ngay căn phòng kế bên. Dường như không có lý do gì có thể mong đợi bất kỳ cuộc tấn công hay xáo trộn nào; và không có cơ hội hợp lý nào cho bất kỳ người ngoài nào thực hiện điều đó. Thế mà chúng ta vẫn có một cuộc tấn công xảy ra; một cuộc tấn công tàn bạo và không hề nhân nhượng, thực hiện vào giữa đêm. Việc phát hiện ra diễn ra nhanh chóng; với tốc độ đó, trong các vụ án hình sự, người ta thường thấy không phải là ngẫu nhiên, mà là có ý định đã được lên kế hoạch từ trước. Kẻ tấn công, hoặc những kẻ tấn công, rõ ràng đã bị làm gián đoạn trước khi hoàn thành công việc của chúng, bất kể mục đích cuối cùng của chúng là gì. Vậy mà không có bất kỳ dấu hiệu nào cho thấy chúng tẩu thoát; không manh mối, không có sự xáo trộn nào của bất cứ thứ gì; không cửa ra vào hay cửa sổ nào mở; không một tiếng động. Không có bất cứ điều gì cho thấy ai đã thực hiện hành động này, hay thậm chí là hành động đó đã được thực hiện; ngoại trừ nạn nhân, và khung cảnh xung quanh liên quan đến vụ việc!
“Đêm hôm sau, một âm mưu tương tự lại xảy ra, mặc dù ngôi nhà đầy những người đang thức; và mặc dù có một sĩ quan thám tử, một y tá được đào tạo, một người bạn tận tâm và chính con gái của người đàn ông đó canh gác trong và xung quanh phòng. Người y tá bị rơi vào trạng thái cứng đờ, và người bạn đang canh gác—dù được bảo vệ bởi mặt nạ phòng độc—vào một giấc ngủ sâu. Ngay cả vị thám tử cũng bị khuất phục bởi một trạng thái đờ đẫn đến mức ông ấy bắn súng trong phòng bệnh mà thậm chí không thể nói rõ mình nghĩ là đang bắn vào cái gì. Chiếc mặt nạ phòng độc của anh là thứ duy nhất dường như có liên quan đến khía cạnh ‘sự thật’ của vụ việc. Việc anh không mất bình tĩnh như những người khác—vì ảnh hưởng trong trường hợp như vậy tỷ lệ thuận với khoảng thời gian mỗi người ở trong phòng—chỉ ra khả năng rằng chất gây mê không phải là thuật thôi miên, dù nó là gì đi nữa. Nhưng một lần nữa, có một sự thật trái ngược. Miss Trelawny, người ở trong phòng nhiều hơn bất kỳ ai trong các anh—vì cô ấy ra vào suốt thời gian đó và cũng đảm nhận phần việc canh gác thường xuyên—lại dường như không bị ảnh hưởng chút nào. Điều này cho thấy rằng thế lực đó, dù là gì đi nữa, không gây ảnh hưởng đại trà—trừ khi, tất nhiên, cô ấy bằng cách nào đó đã miễn nhiễm với nó. Nếu hóa ra đó là một luồng hơi lạ phát ra từ một trong những món đồ cổ Ai Cập đó, thì có thể giải thích được; chỉ có điều, chúng ta lại phải đối mặt với sự thật rằng ông Trelawny, người ở trong phòng nhiều nhất—người, thực tế, đã sống hơn nửa cuộc đời mình trong đó—lại là người bị ảnh hưởng nặng nhất. Loại thế lực nào có thể giải thích cho tất cả những ảnh hưởng khác biệt và trái ngược này? Không! Càng nghĩ về hình thức này của tình thế lưỡng nan, tôi càng thấy bối rối! Tại sao, ngay cả khi cuộc tấn công, cuộc tấn công vật lý vào ông Trelawny đã được thực hiện bởi ai đó cư trú trong nhà và không nằm trong vòng nghi vấn, thì sự kỳ quặc của những trạng thái gây mê vẫn là một bí ẩn. Không dễ để đưa bất cứ ai vào trạng thái cứng đờ. Thực tế, theo những gì đã được biết trong khoa học, chưa có cách nào để đạt được mục tiêu như vậy theo ý muốn. Điểm mấu chốt của toàn bộ vấn đề là Miss Trelawny, người dường như không chịu ảnh hưởng của bất kỳ thế lực nào, hoặc có thể là các biến thể của cùng một thế lực đang hoạt động. Trải qua tất cả, cô ấy vẫn bình an vô sự, ngoại trừ lần ngất xỉu nhẹ đó. Thật quá đỗi kỳ lạ!”
Tôi lắng nghe với trái tim chùng xuống; vì, mặc dù thái độ của ông không bộc lộ sự nghi ngờ, lập luận của ông lại rất đáng lo ngại. Mặc dù nó không trực diện như sự nghi ngờ của Thám tử, nó dường như tách biệt Miss Trelawny ra khỏi tất cả những người khác liên quan; và trong một bí ẩn, việc đứng một mình đồng nghĩa với việc bị nghi ngờ, sớm hay muộn. Tôi nghĩ tốt hơn hết là không nên nói gì. Trong trường hợp như vậy, im lặng quả là vàng; và nếu bây giờ tôi không nói gì, tôi có thể ít phải bào chữa, giải thích, hoặc rút lại lời nói sau này hơn. Do đó, tôi thầm vui mừng rằng cách ông đặt lập luận không đòi hỏi bất kỳ câu trả lời nào từ tôi—ít nhất là trong lúc này. Bác sĩ Winchester dường như không mong đợi bất kỳ câu trả lời nào—một thực tế mà khi nhận ra, tôi cảm thấy dễ chịu, dù tôi cũng chẳng biết tại sao. Ông im lặng một lúc, ngồi chống cằm lên tay, mắt nhìn vào khoảng không, trong khi đôi mày nhíu lại. Điếu xì gà nằm ẻo lả giữa những ngón tay ông; rõ ràng ông đã quên mất nó. Với giọng đều đều, như thể bắt đầu chính xác từ nơi ông vừa dừng lại, ông tiếp tục lập luận của mình:
“Sừng kia của tình thế lưỡng nan lại là một vấn đề hoàn toàn khác; và nếu chúng ta bước vào đó, chúng ta phải bỏ lại phía sau mọi thứ dưới hình thức khoa học và kinh nghiệm. Tôi thú nhận rằng nó có sức hấp dẫn riêng đối với tôi; mặc dù ở mỗi ý nghĩ mới, tôi lại thấy mình đang lãng mạn hóa theo cách khiến tôi phải dừng lại đột ngột và nhìn thẳng vào sự thật. Đôi khi tôi tự hỏi liệu ảnh hưởng hay sự tỏa ra từ căn phòng bệnh đôi khi có ảnh hưởng đến tôi như nó đã làm với những người khác—ví dụ như Thám tử chẳng hạn. Tất nhiên có thể nếu đó là bất cứ thứ gì về hóa học, ví dụ như bất kỳ loại thuốc nào ở dạng hơi, thì tác dụng của nó có thể tích tụ. Nhưng nếu vậy, thứ gì có thể tạo ra tác dụng đó? Tôi biết căn phòng đầy mùi xác ướp; cũng chẳng có gì lạ, với rất nhiều thánh tích từ lăng mộ, chưa kể đến chính xác ướp của con vật mà Silvio đã tấn công. Nhân tiện, ngày mai tôi định kiểm tra nó; tôi đang lần theo dấu vết của một con mèo xác ướp, và sẽ có được nó vào buổi sáng. Khi tôi mang nó đến đây, chúng ta sẽ biết liệu có đúng là bản năng chủng tộc có thể tồn tại vài nghìn năm trong mộ hay không. Tuy nhiên, quay lại vấn đề đang bàn. Chính những mùi xác ướp này phát sinh từ sự hiện diện của các chất, và sự kết hợp của các chất, mà các linh mục Ai Cập, những người là các nhà thông thái và nhà khoa học thời bấy giờ, đã tìm thấy qua kinh nghiệm hàng thế kỷ là đủ mạnh để ngăn chặn các lực tự nhiên của sự phân hủy. Phải có những tác nhân mạnh mẽ đang hoạt động để đạt được mục đích như vậy; và có thể chúng ta đang có ở đây một chất hiếm hoặc sự kết hợp hiếm mà các đặc tính và sức mạnh của nó chưa được hiểu trong thời đại sau này và thực dụng hơn này. Tôi tự hỏi liệu ông Trelawny có kiến thức nào, hay thậm chí sự nghi ngờ nào về loại như vậy không? Tôi chỉ biết chắc chắn điều này, một bầu không khí tệ hại hơn cho một phòng bệnh thì không thể nào tưởng tượng nổi; và tôi khâm phục lòng dũng cảm của Sir James Frere khi từ chối dính dáng đến một vụ việc trong những điều kiện như vậy. Những chỉ dẫn này của ông Trelawny đối với con gái, và từ những gì anh đã kể cho tôi, sự cẩn trọng mà ông ấy bảo vệ nguyện vọng của mình thông qua luật sư của mình, cho thấy rằng ông ấy ít nhất cũng đã nghi ngờ điều gì đó. Thật vậy, gần như thể ông ấy dự đoán được điều gì đó sẽ xảy ra.... Tôi tự hỏi liệu có thể tìm hiểu được gì về điều đó không! Chắc chắn các giấy tờ của ông ấy sẽ cho thấy hoặc gợi ý điều gì đó.... Đó là một vấn đề khó khăn để giải quyết; nhưng có lẽ cần phải làm. Tình trạng hiện tại của ông ấy không thể kéo dài mãi mãi; và nếu có chuyện gì xảy ra, sẽ phải có một cuộc điều tra. Trong trường hợp đó, cần phải kiểm tra toàn diện mọi thứ.... Như hiện tại, bằng chứng của cảnh sát sẽ cho thấy một cuộc tấn công sát nhân lặp lại nhiều lần. Vì không thấy rõ manh mối nào, sẽ cần phải tìm kiếm một manh mối trong động cơ.”
Ông im lặng. Những lời cuối cùng dường như cất lên với tông giọng ngày càng thấp xuống khi ông nói. Nó mang lại cảm giác tuyệt vọng. Nó đến với tôi như một niềm xác tín rằng bây giờ là lúc tôi phải tìm ra liệu ông có sự nghi ngờ cụ thể nào không; và như thể tuân theo một mệnh lệnh nào đó, tôi hỏi:
“Ông có nghi ngờ ai không?” Ông dường như hơi giật mình hơn là ngạc nhiên khi quay mắt nhìn tôi:
“Nghi ngờ ai? Ý anh là bất kỳ điều gì. Tôi chắc chắn nghi ngờ rằng có một thế lực nào đó; nhưng hiện tại sự nghi ngờ của tôi chỉ nằm trong giới hạn như vậy. Sau này, nếu có bất kỳ kết luận nào đủ rõ ràng đối với lập luận, hay suy nghĩ của tôi—vì không có đủ dữ liệu thích hợp để lập luận—tôi có thể nghi ngờ; tuy nhiên hiện tại thì—”
Ông dừng lại đột ngột và nhìn ra cửa. Có một tiếng động nhỏ khi tay nắm cửa xoay. Trái tim tôi như ngừng đập. Một nỗi lo âu mơ hồ, tàn khốc bao trùm lấy tôi. Sự gián đoạn vào buổi sáng, khi tôi đang nói chuyện với Thám tử, ùa về với tôi dồn dập.
Cánh cửa mở ra, và Miss Trelawny bước vào phòng.
Khi nhìn thấy chúng tôi, cô giật mình; và một vệt đỏ bừng lan khắp khuôn mặt cô. Trong vài giây, cô dừng lại; vào thời điểm đó, vài giây trôi qua dường như kéo dài theo cấp số nhân. Sự căng thẳng đè nặng lên tôi, và tôi dễ dàng nhận thấy cũng đè nặng lên cả Bác sĩ, đã dịu đi khi cô lên tiếng:
“Ồ, xin thứ lỗi, tôi không biết hai người đang bận chuyện riêng. Tôi đang tìm ông, Bác sĩ Winchester, để hỏi xem liệu đêm nay tôi có thể đi ngủ an toàn không, khi ông sẽ ở đây. Tôi cảm thấy mệt mỏi và kiệt sức đến nỗi sợ rằng mình sẽ gục ngã mất; và đêm nay chắc chắn tôi sẽ chẳng giúp ích được gì.” Bác sĩ Winchester đáp một cách chân thành:
“Cứ đi đi! Bằng mọi giá hãy đi ngủ đi, và có một giấc ngủ ngon. Chúa biết đấy! cô cần nó. Tôi vui mừng hơn cả là cô đã đưa ra đề nghị đó, vì khi nhìn thấy cô tối nay, tôi đã sợ rằng mình có thể sẽ phải tiếp nhận thêm một bệnh nhân nữa đấy.”
Cô thở phào nhẹ nhõm, và vẻ mệt mỏi dường như tan biến khỏi gương mặt cô. Không bao giờ tôi quên được ánh nhìn sâu sắc, chân thành trong đôi mắt đen to, đẹp của cô khi cô nói với tôi:
“Anh sẽ canh chừng cha tôi đêm nay chứ, với Bác sĩ Winchester? Tôi lo lắng cho ông ấy đến mức mỗi giây trôi qua lại mang đến những nỗi sợ hãi mới. Nhưng tôi thực sự kiệt sức rồi; và nếu không ngủ được một giấc ngon lành, tôi nghĩ mình sẽ phát điên mất. Tối nay tôi sẽ đổi phòng. Tôi sợ rằng nếu cứ ở quá gần phòng của cha, tôi sẽ biến mỗi âm thanh thành một nỗi kinh hoàng mới. Nhưng, tất nhiên, anh sẽ đánh thức tôi nếu có bất kỳ nguyên nhân nào. Tôi sẽ ở trong phòng ngủ của dãy phòng nhỏ cạnh phòng tiếp khách ngoài sảnh. Tôi đã ở những căn phòng đó khi lần đầu tiên đến sống với cha, và lúc đó tôi không có nỗi lo âu nào.... Ở đó sẽ dễ nghỉ ngơi hơn; và có lẽ trong vài giờ, tôi có thể quên đi. Buổi sáng tôi sẽ ổn thôi. Chúc ngủ ngon!”
Khi tôi đã đóng cửa sau lưng cô và quay trở lại chiếc bàn nhỏ nơi chúng tôi đã ngồi, Bác sĩ Winchester nói:
“Cô gái tội nghiệp đó đang bị quá tải đến mức khủng khiếp. Tôi rất vui vì cô ấy sẽ được nghỉ ngơi. Nó sẽ như liều thuốc sống cho cô ấy; và vào buổi sáng, cô ấy sẽ ổn thôi. Hệ thần kinh của cô ấy đang trên bờ vực suy sụp. Anh có nhận thấy cô ấy hoảng loạn đến thế nào, và mặt đỏ bừng ra sao khi bước vào và thấy chúng ta đang nói chuyện không? Một việc bình thường như thế, trong chính nhà mình với chính khách khứa của mình, thì trong hoàn cảnh bình thường, nó sẽ chẳng làm cô ấy bối rối đâu!”
Tôi định kể cho ông nghe, như một lời giải thích để bào chữa cho cô ấy, về việc cô ấy bước vào thấy Thám tử và tôi ở cùng nhau sớm hơn trong ngày, nhưng tôi chợt nhớ rằng cuộc trò chuyện đó quá riêng tư đến mức ngay cả một ám chỉ đến nó cũng có thể trở nên khó xử khi khơi gợi sự tò mò. Vì vậy, tôi im lặng.
Chúng tôi đứng dậy để đi đến phòng bệnh; nhưng khi đi dọc theo hành lang mờ ảo, tôi không thể không nghĩ, lần này đến lần khác—phải, và suốt nhiều ngày sau đó—thật kỳ lạ làm sao khi cô ấy đã làm gián đoạn tôi trong hai dịp như vậy khi tôi đang đề cập đến một chủ đề như thế.
Chắc chắn có một mạng lưới tai nạn kỳ lạ nào đó, mà tất cả chúng tôi đều đang bị mắc kẹt trong đó.