Ngày 31 tháng 5 năm 1993

John Huey

Buffett nói: “Nếu bạn tình cờ nảy ra một ý tưởng kinh doanh tốt trong đời, bạn thật may mắn, và cơ bản đây là một doanh nghiệp lớn tốt nhất trên thế giới.

Sản phẩm của nó được bán với một mức giá rất vừa phải. Nó được yêu thích trên toàn cầu. Tổng lượng tiêu thụ bình quân đầu người tăng lên gần như mỗi năm ở hầu hết các quốc gia. Không có bất kỳ sản phẩm nào như vậy.”…

Buffett nói về Goizueta và Keough: “Nếu có đội bóng chày Yankees năm 19271, bạn sẽ rất muốn họ bất tử. […] Miễn là chúng ta có những người có thể tập trung như họ, tôi không còn lo lắng gì về việc kinh doanh nữa. Nếu bạn cho tôi 100 tỷ đô-la và nói sẽ lấy đi vị thế thủ lĩnh ngành hàng nước giải khát của Coca-Cola trên thế giới, tôi thà trả nó lại cho bạn và nói rằng việc này là không thể.”

1. Đội bóng chày Yankees năm 1927: Đội bóng chày New York Yankees nổi tiếng đã có một năm thi đấu thành công nhất trong lịch sử khi ghi kỷ lục 110-44 điểm, giành được lá cờ vô địch lần thứ 5.

Goizueta qua đời vào năm 1997, Keough về hưu, và Giám đốc Điều hành mới, Douglas Ivester, trông giống như một người nhặt bóng trên sân hơn là cầu thủ tài ba như Ruth hay Gehrig của đội Yankees năm 1927. Vào đầu năm 2000, tạp chí Fortune xuất bản một bài báo độc quyền gồm các đoạn mở đầu sau đây:

Chuyện gì thật sự đã xảy ra tại Coke?

Ngày 10 tháng 1 năm 2000

Betsy Morris & Patricia Sellers

Trước hết, chúng ta hãy làm sáng tỏ những bí ẩn về lý do tại sao Doug Ivester, ở tuổi 52 và chỉ sau hơn 2 năm đương nhiệm, đã bất ngờ từ chức Chủ tịch và Giám đốc Điều hành của Coca- Cola. Ông đã bị ép buộc. Một cách cứng rắn.

Đúng là ông đã bị bao vây bởi chuỗi thất bại trong nhiệm kỳ ngắn ngủi và không mấy vui vẻ của mình. Nhưng các trợ lý của ông, người làm việc với ông mỗi ngày và cũng bị sốc như bất cứ ai khác khi biết nhà điều hành bền bỉ này chấp nhận bỏ cuộc, đã báo cáo rằng mọi thứ diễn ra như bình thường vào ngày đầu tiên của tháng 12, một ngày thứ Tư, khi Ivester bay từ Atlanta đến Chicago để tham gia một cuộc họp định kỳ với các Giám đốc Điều hành của McDonald’s.

Khi ông trở về, tất cả mọi thứ dường như đã thay đổi. Điều không được công bố cho đến giờ phút đó chính là trong khi Ivester ở Chicago, ông đã tham dự một cuộc họp tuyệt mật khác. Cuộc họp này được chủ trì bởi hai giám đốc quyền lực nhất của Coke, Warren Buffett và Herbert Allen. Tại cuộc họp đó, 2 giám đốc thông báo với Ivester rằng họ đã mất niềm tin vào khả năng lãnh đạo của ông. Trong phần lớn năm vừa qua, Buffett đã ở trong cánh gà, trong khi Allen có nhiều cuộc trò chuyện với Ivester về phong cách quản lý tù túng của ông. Lần này thì khác, nói theo các nguồn tin gần với họ. Buffett và Allen, 2 nhân vật quyền lực trong hội đồng quản trị, nói với Ivester là họ đã đưa ra kết luận không thể đảo ngược rằng: Ông không còn là nhà điều hành của Coke nữa. Đã đến lúc phải thay đổi.

Cuộc họp diễn ra trong sự nhã nhặn, thậm chí là cảm thông, và nó dường như đã kết thúc mà không có một kết luận về bước tiếp theo. Có thể hình dung là Ivester đã quyết định chiến đấu. Nhưng cũng có thể cho rằng Buffett và Allen có lẽ đã quyết định thúc đẩy vấn đề này, sớm nhất là vào cuộc họp hội đồng quản trị tiếp theo dự kiến diễn ra 2 tuần sau đó. Ở vai trò Giám đốc, họ có khả năng lãnh đạo tuyệt vời, xét trên sự thật rằng công ty Berkshire Hathaway của Buffett (nơi ông sở hữu 31% cổ phần) quản lý khoảng 200 triệu cổ phiếu, tương đương 8,1% cổ phần Coke, trong khi Allen sở hữu hoặc kiểm soát khoảng 9 triệu cổ phiếu.

Cho dù họ nghĩ gì sau khi rời khỏi cuộc họp, thì Ivester đã trở về Atlanta và mở một cuộc họp hội đồng quản trị khẩn cấp vào ngày Chủ nhật đó, thời điểm ông từ chức. Thông báo của ông khiến mọi người choáng váng, từ các giám đốc điều hành, giám đốc, các nhân viên và Phố Wall. Ngay cả người đã được chọn để thay thế ông: Doug Daft, một người Úc 56 tuổi sở hữu kinh nghiệm phần lớn là từ việc điều hành Coke ở châu Á.

Daft nhận nhiệm vụ với niềm tin rằng Coke cần đa dạng hóa các loại đồ uống không chứa cola. Nhiều tháng sau khi tiếp quản vào đầu năm 2000, ông đã đấu tranh cho vụ sáp nhập trị giá 15,7 tỷ đô-la với Quaker Oats, công ty sở hữu nhãn nước uống Gatorade. Thỏa thuận này được thực hiện bằng chứng khoán Coke, và nó đã ảnh hưởng đến niềm tin mạnh mẽ của Buffett rằng sử dụng chứng khoán cho thương vụ sáp nhập thường dẫn đến việc bên sáp nhập sẽ đánh mất nhiều giá trị hơn con số nó nhận lại. Một cuộc họp hội đồng quản trị ở Coke kéo dài 5 giờ diễn ra sau đó. Trong đó Buffett dẫn đầu cuộc tranh luận chống lại thỏa thuận. Dưới đây là ghi chép của tôi về cuộc tranh luận ở Coke này (một phần của bài bổ sung đính kèm trong một bài viết năm 2001).

Cỗ máy giá trị

Ngày 19 tháng 2 năm 2001

Carol Loomis

Buffett là một nhà điều hành quyền lực thật sự, mặc dù không phải là vị giám đốc duy nhất phản đối kế hoạch mua lại Quaker Oats của Coke. Buffett giữ im lặng trong cuộc họp hội đồng quản trị nếu đề nghị được đem ra thảo luận ít có ảnh hưởng đến quyền lợi cổ đông. Nhưng nếu có ảnh hưởng lớn, ông sẽ không im lặng. Và trong trường hợp này, ông nghĩ rằng giá Coke đưa ra tính theo cổ phiếu là quá nhiều. Các điều khoản có thể khiến Coke từ bỏ hơn 10% giá trị của nó cho các tài sản mà, ngay cả khi cộng thêm một số giá trị liên kết, vẫn không đủ thuyết phục Buffett rằng nó sẽ đem về cho cổ đông của Coke mức doanh lợi chấp nhận được, ngay cả về lâu dài. Vào thời điểm Buffett trình bày xong lập luận của mình, kế hoạch mua Quaker đã bị bãi bỏ. Tranh luận với Buffett về giá cả đối với hầu hết mọi người là vô ích. Ông ấy chỉ đơn giản là quá logic và thông minh, không thể thất bại.

Dưới trướng của Daft và người kế nhiệm ông là Giám đốc Điều hành Neville Isdell, Coke đã tăng trưởng chậm và cổ phiếu sụt giá. Giám đốc Điều hành kế tiếp, Muhtar Kent, đã nhận nhiệm vụ vào năm 2008, đúng lúc xảy ra cuộc khủng hoảng tín dụng. Tuy nhiên, ông đã lèo lái công ty đạt tốc độ tăng trưởng tốt trong vài năm qua, và đến giữa năm 2013 cổ phiếu Coke được bán với giá 40 đô-la một cổ phiếu (so với mức cao nhất mọi thời đại là 41 đô-la, thiết lập trong giai đoạn bong bóng tài chính 1998).

Berkshire vẫn sở hữu tất cả 400 triệu cổ phiếu của Coke. Từ chi phí gốc mua cổ phiếu vào khoảng 1,3 tỷ đô-la, các cổ phiếu đã có giá trị 16 tỷ đô-la giữa năm 2013. Vụ Coke mua lại cổ phiếu đã làm tăng số lượng Berkshire nắm giữ lên đến 9% của một công ty mà Buffett vẫn nghĩ là doanh nghiệp tốt và lớn nhất trên thế giới . – CL

Bản đầy đủ của 3 bài báo về Coke trích ở đây có thể được xem tại fortunecombuffettbook.

Buffett nhìn nhận các rủi ro như thế nào?

Ngày 4 tháng 4 năm 1994

Một trích đoạn từ thư Buffett gửi cổ đông Berkshire Hathaway trong báo cáo thường niên năm 1993

Xác chiến lược mà chúng tôi đã thông qua không bao gồm những giáo lý về sự đa dạng hóa tiêu chuẩn. Do đó, nhiều chuyên gia sẽ nói rằng mức tiêu chuẩn phải có rủi ro cao hơn so với mức được các nhà đầu tư thông thường sử dụng. Chúng tôi không đồng ý. Chúng tôi tin rằng một chính sách tập trung danh mục đầu tư cũng có thể làm giảm rủi ro nếu nó tăng, sự quan tâm của nhà đầu tư về một doanh nghiệp và mức độ yên tâm mà anh ta nhận thấy về tiềm lực kinh tế của doanh nghiệp đó trước khi mua vào như nó nên làm vậy. Từ “rủi ro” trong quan điểm này được chúng tôi định nghĩa là khả năng gây mất mát hoặc thiệt hại.

Tuy nhiên, giới hàn lâm thích định nghĩa “rủi ro” đầu tư theo cách khác nhau, khẳng định rằng đó là biến động tương đối của một chứng khoán hay một danh mục đầu tư cổ phiếu, so với một cổ phiếu tổng thể. Sử dụng cơ sở dữ liệu và kỹ năng thống kê, các nhà khoa học tính toán với độ chính xác là hệ số “beta” – biến động tương đối trong quá khứ của một cổ phiếu. Sau đó họ xây dựng các lý thuyết về đầu tư vốn và lý thuyết phân bổ vốn phức tạp dựa trên cách tính này. Tuy nhiên khi săn lùng một thống kê duy nhất để đo lường rủi ro, họ đã quên một nguyên tắc cơ bản: Tốt hơn là xấp xỉ gần đúng thay vì chính xác sai.

Đối với chủ sở hữu của một doanh nghiệp – tên mà chúng ta gọi các cổ đông, định nghĩa học thuật về rủi ro khác xa với tiêu chuẩn, vì vậy nó tạo ra nghịch lý. Ví dụ, theo lý thuyết dựa trên hệ số beta, một cổ phiếu giảm giá mạnh so với thị trường như cổ phiếu của Washington Post khi chúng tôi mua nó vào năm 1973, sẽ có “rủi ro” nhiều hơn ở mức giá thấp so với khi nó ở giá cao hơn. Liệu mô tả này đã được xem là hợp lý hay chưa đối với người được chào mời mua toàn bộ công ty ở một mức giá giảm mạnh?

Thực ra, các nhà đầu tư thực sự hoan nghênh sự biến động… vì một thị trường biến động mạnh đồng nghĩa với việc các doanh nghiệp vững vàng sẽ định kỳ được gắn những mức giá thấp phi lý. Khó có thể nhìn nhận rằng các mức giá sẵn có có thể làm gia tăng các mối hiểm họa đối với nhà đầu tư, người hoàn toàn tự do để hoặc là bỏ qua thị trường hoặc là khai thác sự điên rồ của nó.

Buffett lỗ 200 triệu đô-la đầu tư

Ngày 17 tháng 11 năm 1994

Colin Leinster

Câu hỏi nhanh: Cách nhanh nhất để trở thành một triệu phú trong ngành hàng không là gì? Trả lời: Bắt đầu với một tỷ đô-la. Đây là một câu nói đùa từ Warren Buffett, người theo ước tính của tạp chí Fortune, đang chịu lỗ khoảng 200 triệu đô-la trong tổng số tiền đầu tư trị giá 358 triệu đô-la của mình vào tập đoàn hàng không tai tiếng USAir.

Nhưng đằng sau hậu trường, Buffett phát ngôn cứng rắn hơn. Giấy ủy nhiệm năm 1994 của USAir đi kèm với một lời cảnh báo. Ông và Charles Munger, Phó Chủ tịch của Berkshire Hathaway, công ty và nhánh đầu tư của Buffett, sẽ từ chức Giám đốc USAir nếu công ty không thể yêu cầu công đoàn nhượng bộ việc cắt giảm chi phí. USAir có chi phí cao nhất trong số các hãng hàng không trong nước và hướng đến mục đích cắt giảm 1 tỷ đô-la chi phí quản lý, trong đó có 500 triệu đô-la từ thuê nhân sự.

Giống như những người trong cuộc khác, Buffett từ chối bình luận về vạch đích mà USAir hướng đến. Nhưng vụ tai nạn vào ngày 8 tháng 9 gần Pittsburgh làm 132 người chết, tạo nên một tương lai u ám và thậm chí là tối tăm. Ban đầu các nhà quan sát hy vọng thảm họa sẽ thuyết phục các phi công, kỹ sư máy, và tiếp viên hàng không đồng ý cắt giảm nhiều hơn. Nhưng sự lạc quan này sớm biến mất. Robert Flocke, một phát ngôn viên của Hiệp hội Phi công Air Line cho hay: “Trước đây mỗi khi công ty gặp khó khăn, họ đều thỏa thuận cắt giảm với các phi công và sau đó lãng phí những gì họ nhận được.”

Nhà phân tích John Pincavage của Tập đoàn Vận tải đã chỉ ra rằng công ty hàng không thua lỗ và thiếu tiền mặt USAir đã không kiểm soát các chi phí lớn khác như giá nhiên liệu. Ông nói: “Không có nhiều chỗ cho bất cứ sai lầm nào, cuối cùng thì không gì có thể ngăn cản USAir có một kết thúc đẹp.”

Phát ngôn viên của USAir Andrea Butler khẳng định rằng bất cứ việc tương tự như khai phá sản theo Chương 11 của Bộ Luật Phá sản Hoa Kỳ1 “đều là phương sách cuối cùng. Ban quản lý đang tập trung hơn vào việc soạn thảo các hợp đồng lao động chặt chẽ.” Hãng hàng không có thể sẽ phải thêm vào các quyền lợi hiện tại quyền được chia sẻ lợi nhuận và quyền đại diện hội đồng quản trị. Những ưu đãi ngọt ngào này là một trong những cách mà hãng hàng không Northwest và TWA sử dụng để giải quyết các khác biệt trong công đoàn của họ.

1. Chương 11 của Bộ Luật Phá sản Hoa Kỳ: Nói về chính sách bảo hộ phá sản, cho phép một doanh nghiệp trì hoãn việc trả nợ trong khi xây dựng và thực thi kế hoạch tái cơ cấu.

Sai lầm của Buffett khi đầu tư vào USAir đầu những năm 1990 đã thu hút rất nhiều sự chú ý và chắc hẳn còn có những tiếng cười giễu cợt khi nhiều người đến nay vẫn tin rằng vụ đầu tư này là một thất bại đau đớn cho Berkshire. Nhưng vào năm 1996, Stephen Wolf, Giám đốc Điều hành mới, đã tiếp nhận công ty và vạch ra những kế hoạch mà Buffett mô tả trong báo cáo thường niên của Berkshire năm 1997 là một “cuộc hồi sinh” gần như “kỳ diệu”. Cổ phiếu của USAir đi từ mức thấp là 4 đô-la một cổ phiếu lên đến 75 đô-la một cổ phiếu, và quyền chuyển đổi trong cổ phiếu ưu đãi chuyển đổi USAir của Berkshire do đó đã tăng giá trị. Cổ tức từ các cổ phiếu ưu đãi không được chi trả đã được thực hiện và vì trả chậm nên còn kèm theo các thanh toán đền bù. Đối với các cổ phiếu ưu đãi được kêu gọi mua lại vào năm 1998, Buffett cho biết trong báo cáo thường niên năm 1997 như sau: “Hiện nay gần như chắc chắn rằng cổ phần trong USAir của chúng tôi sẽ đạt được lợi nhuận khá trong trường hợp chi phí tôi bỏ ra cho Maalox được loại trừ, hoặc thậm chí lợi nhuận kiếm được có thể sẽ không đủ.” Lợi nhuận đồng đô-la không bao giờ được báo cáo. Nhưng sau này, trong báo cáo thường niên năm 2007, Buffett đã nói rằng nó rất “dồi dào”. Ông cũng lưu ý những gì đã xảy ra trong những năm qua đối với USAir: “Công ty đã phá sản. 2 lần.” – CL