Chưa có ai làm phim về những trải nghiệm của Buffett tại cSalomon Brothers. Họ nên làm. Thậm chí họ có thể đặt tên bộ phim là Không thể sụp đổ, mặc dù cảm nhận của ông về đoạn kết sẽ khác xa so với phần kết của bộ phim sản xuất vào năm 2011 này.
Trong báo cáo thường niên của Berkshire 1997, bình luận về vụ bán Salomon cho Travelers (công ty sớm được tái lập lại thành Citigroup) của Buffett được kết thúc bằng một trong những đoạn hài độc thoại :“Nhìn lại, tôi nghĩ những trải nghiệm tại Salomon của mình vừa hấp dẫn vừa có tính xây dựng, mặc dù trong giai đoạn năm 1991-1992 tôi từng suy nghĩ như một nhà phê bình phim người đã viết: ‘Lẽ ra tôi đã có thể thưởng thức vở kịch. Thế nhưng, chỗ ngồi của tôi không phù hợp lắm. Nó đối diện sân khấu.’”
Trong trường hợp bạn không chú ý đến ngày tháng trên 2 bài báo về sự kiện Salomon dưới đây, xin lưu ý rằng 2 bài báo đã được xuất bản cách đây 9 năm. Bài đầu tiên trong số này, “Sự sáng suốt trong vụ Salomon?” là một bài viết bổ sung đính kèm theo bài báo “Câu chuyện bên trong của Warren Buffett”. Bài viết ngắn mô tả phần bắt đầu của câu chuyện Salomon: Một vụ đầu tư bất thường trị giá đến 700 triệu đô-la mà Berkshire thực hiện năm 1987.
Tất nhiên, điều mà không ai có thể tưởng tưởng là chỉ trong vòng một vài năm ngắn ngủi, đặc biệt là trong giai đoạn 1991-1992 mà Buffett nhắc đến trong câu nói ở trên, Salomon lại có thể (a) gặp rắc rối khủng khiếp vì giao dịch bất hợp pháp các chứng khoán của Bộ Tài chính và (b) Buffett sẽ buộc phải nhảy vào để cố gắng cứu nó. Những sự kiện này được kể trong bài báo “Vụ đầu tư bão táp của Warren Buffett vào Salomon”. Nhưng vì những lý do bất thường, bài viết đã không được xuất bản cho đến nhiều năm sau. Đoạn mở đầu của câu chuyện này sẽ giải thích vì sao nó bị hoãn xuất bản.
Ngày nay khi đọc câu chuyện năm 1997 và nhận ra Salomon đã suýt phá sản như thế nào trong năm 1991 – ít nhất đây là theo quan sát của Buffett – không thể không nghĩ về Lehman Brothers, công ty đã phá sản nhiều năm sau đó. Bài viết về Salomon có mô tả về sự hỗn loạn mà Washington sẽ gặp phải nếu ngân hàng bị sập, như khuyến nghị từ Buffett: “Ông ấy đã dự đoán việc Salomon phá sản sẽ gây thiệt hại lớn, hiệu ứng từ vụ phá sản này có thể lan truyền khắp thế giới và tàn phá một hệ thống tài chính vốn tồn tại phụ thuộc vào hy vọng về các thanh toán nhanh chóng.”
Chúng ta sẽ không bao giờ biết về Salomon, bởi vì lời cầu khẩn của Buffett đã giúp vực dậy ngân hàng. Nhưng đó chính là bản mô tả quá hoàn hảo về chuyện xảy ra trong năm 2008 khi Lehman sụp đổ. – CL
