Khi Soames rời khỏi ngôi nhà ở Robin Hill, ánh mặt trời ló dạng qua lớp mây xám xịt của buổi chiều lạnh giá, tỏa ra thứ ánh sáng mờ ảo như khói. Mải mê với tranh phong cảnh đến mức hiếm khi quan tâm thực sự đến cảnh sắc thiên nhiên ngoài trời, ông vẫn bị ấn tượng bởi thứ ánh sáng ủ rũ ấy — nó mang một nỗi buồn kiêu hãnh rất hợp với tâm trạng của chính ông. Thắng lợi trong sự bại trận. Sứ mệnh của ông đã xôi hỏng bỏ không. Nhưng ông đã rũ bỏ được đám người đó, đã lấy lại được con con gái với cái giá là — hạnh phúc của nó. Fleur sẽ nói gì với ông đây? Liệu nó có tin ông đã cố gắng hết sức không? Và dưới thứ ánh sáng mặt trời đang trải trên những rặng du, phỉ, ô-rô dọc lối đi cùng những cánh đồng chưa khai phá ấy, Soames cảm thấy sợ hãi. Nó sẽ suy sụp khủng khiếp cho mà xem! Ông phải khơi gợi lòng tự ái của nó. Cậu thanh niên kia đã từ bỏ nó, đã tuyên bố đứng chung chiến tuyến với người phụ nữ từng ruồng bỏ cha nó từ lâu lắm rồi! Soames siết chặt hai tay. Ruồng bỏ ông, và tại sao chứ? Ông có điểm gì sai trái? Và một lần nữa, ông lại cảm thấy sự bất an của kẻ đang ngắm nhìn chính mình qua con mắt của người khác — giống như một chú chó tình cờ thấy hình bóng mình trong gương, vừa tò mò vừa lo lắng trước một vật thể không thể chạm tới.

Không vội vã trở về nhà, ông ăn tối tại câu lạc bộ Connoisseurs ở trong thành phố. Khi đang ăn một quả lê, ông chợt nhận ra rằng, nếu ông không đến Robin Hill, có lẽ cậu thanh niên kia đã không đưa ra quyết định đó. Ông nhớ lại biểu cảm trên khuôn mặt cậu khi người mẹ từ chối bàn tay mà cậu đưa ra. Một ý nghĩ thật kỳ lạ, thật khó xử! Liệu Fleur có tự đào mồ chôn mình vì đã quá chắc ăn hay không?

Ông về đến nhà lúc chín giờ rưỡi. Khi chiếc xe đang chạy qua cổng lối vào thứ nhất, ông nghe thấy tiếng bánh xe nghiến rào rạt của một chiếc xe máy đang đi ra từ cổng thứ hai. Chắc hẳn là cậu thanh niên nhà Mont, thế nên Fleur đã không phải lủi thủi một mình. Nhưng ông bước vào với một nỗi lòng trĩu nặng. Trong phòng khách ốp gỗ màu kem, nó đang ngồi với hai khuỷu tay chống lên đầu gối, cằm tì lên hai bàn tay đan vào nhau, trước một chậu hoa trà trắng được đặt lấp đầy lò sưởi. Cái nhìn thoáng qua hướng về nó trước khi nó nhìn thấy ông lại làm dấy lên sự sợ hãi trong lòng ông. Nó đang nhìn thấy điều gì giữa những bông hoa trà trắng ấy?

“Cha ơi!”

Soames lắc đầu. Lời nói nghẹn lại trong cổ họng. Quả là một công việc tàn nhẫn! Ông thấy mắt con bé mở lớn, đôi môi run rẩy.

“Sao ạ? Sao cơ ạ? Nhanh lên, thưa cha!”

“Con yêu,” Soames cất lời, “ta — ta đã cố gắng hết sức, nhưng —”

Và ông lại lắc đầu.

Fleur chạy bổ tới chỗ ông, đặt một bàn tay lên mỗi bên vai ông.

“Bà ấy ạ?”

“Không,” Soames lẩm bẩm; “thằng bé. Ta phải báo cho con biết là vô ích; nó phải làm theo ý nguyện của cha nó trước khi ông ấy qua đời.” Ông ôm lấy eo con bé. “Thôi nào con, đừng để họ làm con tổn thương. Họ không đáng một móng tay của con đâu.”

Fleur vùng ra khỏi vòng tay ông.

“Cha đã không — cha không thèm cố gắng. Cha — cha đã phản bội con, thưa cha!”

Đau đớn đến tận tâm gan, Soames nhìn chằm chằm vào thân hình đang oằn mình đầy giận dữ của nó ngay trước mặt mình.

“Cha đã không cố gắng — cha không hề — con thật là ngốc! Con không thể tin rằng anh ấy lại có thể — anh ấy có thể làm thế! Mới ngày hôm qua thôi mà anh ấy —! Ồ! Sao con lại nhờ cha cơ chứ?”

“Ừ,” Soames điềm tĩnh đáp, “sao con lại nhờ? Ta đã nuốt trọn những cảm xúc của chính mình; ta đã làm tất cả vì con, đi ngược lại cả phán đoán của bản thân — và đây là phần thưởng dành cho ta đấy. Chúc con ngủ ngon!”

Với từng sợi dây thần kinh trong cơ thể đang giật giật, ông bước về phía cửa.

Fleur lao theo ông.

“Anh ấy từ bỏ con ư? Ý cha là thế sao? Cha ơi!”

Soames quay người lại, cố gượng để trả lời:

“Phải.”

“Ồ!” Fleur kêu lên. “Cha đã — cha có thể làm gì trong những ngày tháng cũ ấy cơ chứ?”

Cảm giác nghẹt thở trước sự bất công quả thực quá đỗi lớn lao đã bóp nghẹt tiếng nói trong cổ họng Soames. Ông đã làm gì cơ chứ! Họ đã làm gì với ông chứ!

Và với một vẻ đường hoàng hoàn toàn vô thức, ông đặt tay lên ngực, nhìn con bé.

“Thật quá đáng!” Fleur phẫn uất kêu lên.

Soames bước ra ngoài. Ông chậm rãi và lạnh lẽo bước lên phòng trưng bày tranh của mình, thẫn thờ đi giữa những báu vật. Thật vô lý! Ồ! Thật quá đáng! Nó đã được nuông chiều hư hỏng! À mà — ai đã nuông chiều nó chứ? Ông đứng lặng trước bức tranh sao chép của Goya. Quen được làm theo ý mình trong mọi chuyện. Bông hoa của cuộc đời ông! Và giờ đây khi nó không thể đạt được điều đó! Ông quay ra cửa sổ để tìm chút không khí. Ban ngày đang lụi tàn, vầng trăng đang nhô lên, ánh vàng lấp ló sau rặng dương! Âm thanh gì thế kia? Hóa ra là! Tiếng đàn đó! Một giai điệu trầm buồn, với âm hưởng rền rĩ và dồn dập! Nó đã cho phát bản nhạc đó — nó có thể tìm thấy sự an ủi nào từ thứ âm thanh ấy chứ? Mắt ông bắt gặp sự chuyển động ở phía dưới kia ngoài bãi cỏ, dưới giàn hoa hồng leo và những hàng cây keo non, nơi ánh trăng rọi xuống. Nó đang ở đó, đi lang thang hết lên lại xuống. Tim ông nhói lên một cái đầy xót xa. Nó sẽ làm gì trước cú sốc này đây? Làm sao ông có thể đoán trước được? Ông hiểu gì về con bé chứ — ông chỉ yêu thương nó suốt cả cuộc đời — coi nó như con ngươi trong mắt mình! Ông chẳng hiểu gì sạt — chẳng có lấy một khái niệm nào. Nó đang ở đó — và giai điệu trầm buồn ấy — và dòng sông lấp lánh dưới ánh trăng!

'Mình phải ra ngoài thôi,' ông nghĩ.

Ông vội vã quay lại phòng khách, căn phòng vẫn được thắp sáng y nguyên như lúc ông vừa rời đi, với tiếng đàn piano đang dập dồn điệu waltz, hay fox-trot, hay bất cứ thứ điệu nhảy nào mà người ta gọi vào thời này, rồi bước qua hiên nhà.

Ông có thể đứng theo dõi ở đâu mà không để nó nhìn thấy mình? Và ông lẻn qua khu vườn trồng cây ăn quả để đi về phía nhà thuyền. Lúc này ông đang đứng giữa con sông và nó, và lòng ông cảm thấy nhẹ nhõm hơn phần nào. Nó là con gái của ông, và của Annette — nó sẽ không làm điều gì dại dột đâu; thế nhưng mà — ông nào có biết chắc! Từ cửa sổ nhà thuyền, ông có thể thấy cái cây keo cuối cùng và tà áo của nó lướt qua mỗi khi nó quay đầu bước đi trong bước chân bồn chồn. Cuối cùng thì khúc nhạc ấy cũng đã dứt — ơn trời! Ông bước ngang qua căn phòng và nhìn qua khung cửa sổ phía bên kia ngắm dòng nước lững lờ trôi qua những đóa súng. Nước tạo ra những bọt nhỏ li ti va vào hoa, sáng lấp lánh nơi vệt trăng rọi xuống. Ông chợt nhớ lại buổi sáng sớm hôm ấy khi ông ngủ lại trên chiếc nhà thuyền sau khi cha ông qua đời, và con bé vừa mới chào đời — gần mười chín năm về trước! Ngay lúc này đây, ông vẫn nhớ như in thế giới lạ lẫm khi mình thức giấc, cảm giác kỳ lạ mà nó mang lại cho ông. Ngày hôm đó, niềm đam mê thứ hai trong đời ông bắt đầu — dành cho cô con gái này, đang lang thang dưới những tán keo. Nó đã là một nguồn an ủi lớn lao biết bao cho ông! Và mọi sự nhức nhối cùng cảm giác bị tổn thương đều rời bỏ ông. Chỉ cần ông có thể khiến nó hạnh phúc trở lại, ông chẳng màng điều gì nữa! Một con cú vút bay, kêu ré lên, ré lên; một con dơi lướt qua; ánh trăng sáng rực và trải rộng trên mặt nước. Nó định đi lang thang thế này đến bao giờ nữa đây! Ông quay lại bên cửa sổ, và chợt thấy nó đang đi xuống bờ sông. Nó đứng rất sát, ngay trên bến cập thuyền. Và Soames đứng nhìn, hai tay siết chặt. Ông có nên nói chuyện với nó không? Sự khích động trong lòng ông dâng trào mãnh liệt. Dáng người tĩnh lặng của nó, tuổi trẻ của nó, sự chìm đắm của nó trong tuyệt vọng, trong khát khao, trong — chính bản thân nó. Ông sẽ mãi khắc ghi hình ảnh ấy, ngập tràn ánh trăng như thế; cùng mùi hương ngai ngái dịu ngọt của dòng sông và cái xao động của những chiếc lá liễu. Nó có mọi thứ trên đời mà ông có thể cho, ngoại trừ duy nhất một điều mà nó không thể có được chỉ vì ông! Sự trớ trêu của vạn vật đâm nhói vào tim ông lúc ấy, tựa như một chiếc xương cá mắc nghẹn trong cổ họng.

Rồi, với một sự nhẹ nhõm khôn tả, ông thấy nó quay người đi về phía ngôi nhà. Ông có thể cho nó thứ gì để bù đắp đây? Ngọc trai, những chuyến du lịch, ngựa xe, những chàng trai trẻ khác — bất cứ thứ gì nó muốn — miễn là ông có thể quên đi ký ức về dáng hình cô độc của nó bên mé nước! Kìa! Nó lại bật bản nhạc đó lên rồi! Sao chứ — đúng là một sự ám ảnh! Trầm đồn, dội lại, mờ ảo, vọng ra từ ngôi nhà. Cứ như thể nó đang tự nhủ: “Nếu mình không có thứ gì để bấu víu mà tiếp tục sống, mình sẽ chết vì chuyện này mất!” Soames lờ mờ hiểu được. Thôi thì, nếu điều đó giúp ích cho nó, cứ để khúc nhạc ấy ngân vang suốt cả đêm! Và vừa khom người dò dẫm quay trở lại qua khu vườn cây ăn quả, ông đã trở lại hiên nhà. Dù ông định bước vào và nói chuyện với nó lúc này, ông vẫn còn chần chừ, chưa biết phải nói gì, cố gắng nhớ lại cảm giác khi bị cản trở trong tình yêu là như thế nào. Lẽ ra ông phải biết, lẽ ra ông phải nhớ — vậy mà ông lại chẳng tài nào nhớ nổi! Mọi ký ức thực sự đều đã bay biến; ngoại trừ việc nó từng mang lại cho ông nỗi đau đớn khủng khiếp. Trong sự trống rỗng đó, ông đứng lau tay và đôi môi đã khô khốc bằng chiếc khăn tay. Rướn cổ lên một chút là ông có thể nhìn thấy Fleur, đang đứng quay lưng về phía chiếc đàn piano vẫn đang miệt mài phát ra giai điệu của nó, hai tay khoanh chặt trước ngực, một điếu thuốc đang cháy dở giữa đôi môi, làn khói mờ ảo che khuất một nửa khuôn mặt. Biểu cảm trên mặt nó thật lạ lẫm đối với Soames, đôi mắt ánh lên và trừng trừng nhìn phía trước, và từng đường nét trên khuôn mặt đều tràn đầy một vẻ khinh miệt và giận dữ đến tội nghiệp. Đã có một vài lần ông thấy Annette có biểu cảm như thế — khuôn mặt quá đỗi sống động, quá đỗi trần trụi ấy, lúc này trông không hề giống con gái ông chút nào. Và ông không dám bước vào, khi nhận ra sự vô ích của mọi nỗ lực an ủi. Ông ngồi xuống trong bóng râm của góc tường có lò sưởi.

Một trò đùa quái ác mà Định mệnh đã giáng xuống đời ông! Sự trả báo! Cuộc hôn nhân bất hạnh thuở trước ấy! Và nhân danh Chúa — tại sao chứ? Làm sao ông có thể biết được, khi ông khao khát Irene mãnh liệt đến thế, và nàng đồng ý làm vợ ông, rằng nàng sẽ chẳng bao giờ yêu ông? Khúc nhạc lụi tàn rồi lại cất lên, rồi lại lụi tàn, và Soames vẫn ngồi đó trong bóng râm, chờ đợi một điều gì mà chính ông cũng chẳng hay biết. Mẩu thuốc lá của Fleur, được búng qua cửa sổ, rơi xuống thảm cỏ; ông ngắm nhìn nó lóe sáng rồi tự tàn lụi. Vầng trăng đã bứt mình lên khỏi rặng dương, rưới thứ ánh sáng ảo ảnh xuống khu vườn. Ánh sáng hiu hắt, huyền bí, xa xôi — giống như vẻ đẹp của người phụ nữ chưa từng yêu ông ấy — nhuộm lên những khóm hoa nhài tây và hoa mười giờ một tấm áo không thuộc về trần gian. Hoa! Và bông hoa của ông lại đau khổ nhường này! À! Sao người ta không thể rót hạnh phúc vào các Quỹ Cho Vay Địa Phương, mạ vàng viền quanh nó, và mua bảo hiểm để nó khỏi sụt giá cơ chứ?

Ánh đèn từ cửa sổ phòng khách lúc này đã vụt tắt. Mọi thứ trong đó đều chìm vào im lặng và tối đen. Nó đã lên lầu rồi sao? Ông đứng dậy, nhón chân rón rén nhìn vào trong. Hình như là vậy rồi! Ông bước vào. Hiên nhà đã che khuất ánh trăng; và thoạt đầu ông chẳng thể thấy gì ngoài những đường nét đồ đạc còn đen hơn cả bóng tối. Ông lần mò về phía khung cửa sổ ở xa để đóng lại. Chân ông va phải một chiếc ghế, và ông nghe thấy một tiếng thở gấp. Nó đây rồi, đang cuộn tròn và gục ngã vào góc ghế sofa! Bàn tay ông lừng chừng giữa không trung. Nó có đang cần sự an ủi của ông không? Ông đứng đó, đăm đăm nhìn vào cuộn nhún bèo, mái tóc và tuổi trẻ đầy kiều diễm đang cố rúc mình để trốn chạy khỏi nỗi buồn. Làm sao có thể bỏ mặc nó ở đó cơ chứ? Cuối cùng, ông chạm nhẹ vào mái tóc nó, và cất lời:

“Thôi nào con yêu, đi ngủ thôi. Bằng cách này hay cách khác, cha sẽ bù đắp cho con.” Thật là ngớ ngẩn làm sao! Nhưng ông còn có thể nói gì được nữa chứ?