Đó là tuần trước lễ Giáng sinh, năm 1914.
London khoác lên mình chiếc áo mùa đông ảm đạm nhất với sắc nâu của bùn và sắc vàng của sương mù, và vào lúc ba giờ chiều một ngày như thế này, lẽ ra đã phải tràn ngập ánh đèn rực rỡ khắp nơi... nếu là bất kỳ năm nào khác, một năm bình thường.
Năm nay, người dân London phải tự tìm đường đi tốt nhất có thể giữa màn u tối.
Băng qua một quảng trường rộng lớn với khu vườn trồng cây bụi có hàng rào bao quanh ở giữa, một cô gái rất cao lớn đang dò dẫm bước đi. Cô khoác bộ đồ lông thú ôm sát lấy mình như đám dây thường xuân bám trên thân cây mảnh khảnh. Cô mặc chiếc áo khoác nhung sẫm màu, thắt đai rộng quanh vòng eo thon thả, và trên cái đầu tinh nghịch ấy là chiếc mũ nhỏ kiểu quân đội màu nhung đen, một kiểu mốt vẫn còn thịnh hành. Cô gái ngước nhìn những con số trên các dinh thự lớn ở phía quảng trường; cuối cùng, nhìn thấy dòng chữ mạ vàng mà mình đang tìm phía trên một cánh cửa:
"KHU PHỤ TRỢ CỦA VIỆN ĐIỀU DƯỠNG CHO SĨ QUAN BỊ THƯƠNG,"
cô nhấn chuông.
Cánh cửa mở ra, một cô gái nhỏ nhắn, gọn gàng trong bộ đồng phục Nữ hướng đạo đón cô vào sảnh lớn được trang trí công phu, rồi dẫn cô đến trước mặt một Nhân vật có khuôn mặt tươi tắn, tóc vàng - nhìn qua cũng đủ biết đó là một vị y tá.
Vị nhân vật ấy nhìn người khách lạ với ánh mắt đầy nghi ngờ và không tán thành.
"Không biết tại sao nhỉ? Chắc không phải vì lần này mình lại ăn mặc chỉnh tề hiếm thấy, và bà ấy làm sao đoán được bộ đồ lông thú và áo nhung nâu này là đồ cũ xin lại từ những người giàu có chứ," người khách thầm nghĩ. Cô nói lớn, giọng trong trẻo, thản nhiên: "Tôi đến thăm ông Scott, phiền cô cho gặp."
"Đã đến giờ thăm đâu. Chưa được ba giờ mà," vị y tá nói với vẻ ngăn cản.
"Vậy tôi sẽ chờ," người khách đáp. Cô chờ đợi trong hai phút. Sau đó, vị y tá tiến lại gần cô với một cuốn sổ tay và cây bút chì.
"Cô vui lòng ghi tên mình vào đây?" bà ta nói một cách nghiêm nghị. Và trên trang giấy có ghi "Ông M. Scott", người khách điền tên mình: "Cô Leslie Long."
"Mời cô lên," vị y tá miễn cưỡng đáp. Và Leslie bước lên cầu thang rộng trải thảm đỏ, rồi được dẫn vào một căn phòng lớn với sàn gỗ lát hoa văn, những khung cửa sổ dài và các tấm vách sơn màu. Nơi đây vốn là một phòng khách, giờ đã biến thành phòng bệnh với những dãy giường nhỏ đặt trên bánh xe lớn cùng vài tấm bình phong che chắn.
Một thanh niên tóc vàng mặc áo khoác bộ pyjama hồng, cánh tay treo bằng chiếc khăn lụa đen, đang ngồi trên giường trò chuyện với một quý ông có ria mép trắng bên cạnh; một thương binh khác đang ngồi đọc sách bên lò sưởi lớn; đôi ba người đang chơi bài picquet trong một góc phòng, bên dưới bức chân dung bà chủ dinh thự đang mỉm cười.
"Hôm nay ông Scott ngồi dậy ở phòng chờ," y tá thông báo. Và Leslie Long bước qua một cánh cửa thông nhau vào căn phòng nhỏ bên phải.
Một bức tường căn phòng được treo tấm thảm cũ màu nâu, dệt hình những nhân vật khổng lồ giữa tán lá khổng lồ; bên dưới là một chiếc ghế dài thấp. Trên đó, phủ tấm thảm da báo đen, viên sĩ quan trẻ bị thương mà Leslie đến thăm đang nằm, nửa ngồi nửa nằm, chống khuỷu tay.
"Thật quá tốt với tôi, thật đấy," anh nói một cách vui vẻ khi cô xuất hiện.
Cô nhìn xuống anh.
Trong khoảnh khắc, cô không thể thốt nên lời. Cô đặt bó hoa cúc vàng mang theo lên ghế cạnh anh, cùng tờ Natal Newsletter mà cô nghĩ có thể làm anh vui lòng. Cô suýt nữa thì thốt lên một câu rất ngớ ngẩn: "Vậy là họ vẫn để lại cho anh đôi mắt đẹp đó, Monty à."
Gương mặt nơi đôi mắt ấy đang tỏa sáng giờ đây trở nên gầy gò, hốc hác; tưởng chừng như bao máu huyết đã bị rút cạn khỏi đó. Đôi nạng đặt ở góc phòng phía chân ghế. Anh là Monty Scott, con trai vị Hiệu trưởng, từng là sinh viên y khoa và là người đầy ấp ủ về nghề điêu khắc. Phải, anh từng là một nghệ sĩ nghiệp dư, nhưng giờ đây trông anh ra dáng một người lính thực thụ. Ria mép nhỏ và mái tóc cắt ngắn rất hợp với anh. Anh đã gia nhập Trung đoàn Halberdiers từ đầu cuộc Chiến tranh. Anh được phong quân hàm và đã mất đi một chân tại Ypres.
Sẽ chẳng bao giờ anh còn mặc bộ trang phục Báo đen đó đến bất kỳ vũ hội hóa trang nào nữa... Chẳng bao giờ nữa.
Ý nghĩ tầm phào và chẳng mấy liên quan này thoáng qua trong tâm trí Leslie, kéo theo dòng nước mắt khiến cô phải cắn chặt môi để ngăn lại. Cô phải ghì chặt móng tay vào lòng bàn tay, mở to đôi mắt đen và nở nụ cười, rồi cố cất giọng bằng tông điệu trong trẻo và bông đùa nhất có thể.
"Chào Monty! Rất vui được gặp lại anh; giờ thì tôi đã thấy anh rồi. Các chiến binh bị thương các anh được canh giữ bởi một con rồng đấy!—cảm ơn, tôi sẽ ngồi đây." Cô xoay chiếc ghế thấp cạnh ghế dài, để lưng ghế quay về phía ánh sáng. "Đúng vậy, tôi suýt nữa thì không thể vượt qua nổi 'Thiên thần Hộ mệnh' của anh để vào đây. Cô ấy lườm tôi như thể nghĩ tôi đến để chôm chỉa thìa nĩa vậy. (Chắc là đúng là có vài kẻ như thế thật," cô Miss Long gợi ý, cười một cách tự nhiên.) "Cô ấy rõ ràng coi tôi chỉ là một con mèo săn mồi khác đến làm tăng nhiệt độ cho bệnh nhân. Hiếm khi tôi bị người ta gạt phắt đi như vậy, nhưng——"
"Ồ, Y tá Elsa không sao đâu," bệnh nhân vừa cười vừa đáp. "Anh biết đấy, tôi nghĩ cô ấy cảm thấy mình buộc phải cẩn thận với người mới. Cô ấy dường như bị ám ảnh bởi suy nghĩ rằng bất cứ ai mới đến đều có thể là gián điệp Đức!"
"Người Đức ư? Sao cô ấy lại nghĩ vậy?"
"Ồ, có thể vì—chà——" Chàng trai trẻ Scott hạ thấp giọng và liếc về phía cánh cửa thông nhau. Nhưng nó đã được đóng kín. "Vì chính cô ấy cũng là người 'nhập tịch', anh biết đấy!"
Họ trò chuyện; Leslie càng tỏ ra nhẹ nhàng bao nhiêu thì trong lòng cô càng cảm thấy xúc động bấy nhiêu khi nhìn chàng trai trẻ nằm trên ghế. Anh thật bất lực, người vốn dĩ tràn đầy sức sống, khỏe mạnh và sự trẻ trung linh hoạt! Thật dũng cảm, kiên cường và vui vẻ, anh, người đã sớm bị gạt ra khỏi cuộc vui!
Anh kể nhẹ nhàng cho Leslie nghe chi tiết về vết thương của mình. Đó là tại một cánh đồng củ cải khi anh bị bắn trúng; lúc đó anh đang kiểm tra dây thép gai cùng một trung sĩ và vài người lính của mình vào lúc chập tối. Một tên bắn tỉa đã hạ anh.
"Tôi gục xuống trong tích tắc," anh nói đầy vẻ nuối tiếc. "Tôi đã không thể tóm được tên khốn đó!"
Leslie nghĩ đến chàng Mercutio trẻ tuổi bị thương chí mạng cùng tiếng kêu đầy sốt ruột: "Cái gì! Hắn đi rồi sao, mà chẳng để lại gì à?" Đó là lời phàn nàn duy nhất về số phận của mình mà người chiến binh này từng thốt ra.
Cô nhìn anh, trái tim cô dâng trào niềm tự hào dành cho anh. Và lại chùng xuống vì xấu hổ cho bản thân. Cô luôn coi anh—chà, không phải nhẹ nhàng như cô từng nói. Luôn có một sự dịu dàng thầm kín dành cho chàng trai cao lớn, si mê mà cô từng chế nhạo. Nhưng tại sao lại là "thầm kín"? Tại sao cô lại cười nhạo? Cô đã nghĩ anh thua kém mình quá nhiều. Cô nói cô biết nhiều hơn anh. Thật là hư vinh và nông cạn đến ngu ngốc! Một cảm giác rùng mình mới lạ chợt ập đến. Liệu có thể nào Chiến tranh, thứ đã cắt đôi cuộc đời mỗi người, lại tạo nên một phép màu khác?
Lát sau anh nói: "Này, bạn cô, vợ chồng nhà Dampier tội nghiệp! Tôi cho là chẳng có tin tức gì về họ kể từ cái ngày họ phát hiện ở Xưởng rằng vợ anh ta đã cùng đi với anh ta khi anh ta lên đường sang Pháp, rồi mất tích?"
"Không có gì cả," Leslie nói khẽ. "Dù là tai nạn với động cơ mới của anh ấy, hay họ bị bắn hạ bởi một chiếc máy bay Đức mà họ gặp phải, bây giờ chúng ta cũng không bao giờ biết được. Chắc là trên biển rồi... Chẳng tìm thấy gì cả. Tôi nghĩ như vậy lại hay nhất. Tôi đã nói thế với cậu Ryan tội nghiệp, người đã để cô ấy thế chỗ mình. Cậu ta đã quẫn trí khi quay lại xưởng máy bay mà không nghe tin tức gì. Cậu ta nói chính mình đã giết cô ấy. Tôi bảo cậu ta rằng cô ấy sẽ nghĩ cậu ta đã làm cho cô ấy nhiều hơn bất cứ ai cô ấy biết. Thời điểm ra đi đẹp nhất! Không già đi, không trở nên tẻ nhạt, không phải ốm đau và bị các bác sĩ quấy rầy, duy trì sự sống dở dang trong nhiều năm... Không bao giờ hết yêu nhau! Ít nhất họ cũng đã có được thứ mà không gì có thể làm hỏng được."
Monty Scott, quay cái đầu cắt ngắn của người lính và gương mặt tái nhợt về phía tấm thảm, buột miệng: "Chà! Dù sao thì họ cũng đã có được nó. Nhưng ngay cả việc để nó 'bị hỏng' vẫn còn hơn là chưa từng có gì——"
Anh đột ngột dừng lại.
Anh sẽ không than vãn về vận rủi trong tình yêu của mình với cô lúc này, với Leslie, người đã từ chối anh ba lần. Không đời nào.
Trong bầu không khí căng thẳng đột ngột của căn phòng nhỏ nhìn ra quảng trường rộng lớn, mờ mịt, cô gái cảm nhận được quyết tâm của chàng trai trẻ—một quyết tâm mà anh sẽ giữ vững. Anh sẽ không bao giờ cầu xin cô thêm một ân huệ nào nữa.
Anh hắng giọng và nói bằng tông giọng khác, thản nhiên, thực tế.
"Cô gái nhỏ mà Dampier cưới xinh thật, phải không? Chẳng phải cô ấy từng sống ở Câu lạc bộ của cô sao? Tôi nghĩ tôi đã thấy cô ấy một lần ở đâu đó——"
"Đúng. Anh đã thấy đấy," Leslie đáp nhanh, giọng hơi dồn dập như thể chính cô cũng vừa đưa ra một quyết định. "Tại buổi khiêu vũ đó. Vũ hội ven sông ấy. Cô ấy là cô gái Thiên thần. Còn tôi mặc bộ đồ Nijinski màu hoa cà của mình. Anh nhớ lần đó không, Monty?"
"Ồ, có chứ," người bị thương đáp cộc lốc, "Tôi nhớ."
Có một cử động nhẹ, bất an dưới tấm thảm da báo.
Anh đã không nghĩ Leslie lại nhắc anh nhớ về những khoảng thời gian đó. Không phải là cái điệu nhảy đó, khi mà với đôi tay đặt trên hông cô, còn tay cô quàng sau gáy anh, anh đã xoay vòng cùng cô trong vũ điệu waltz điên cuồng nhất... Anh đã không mong cô nhắc lại!
Và anh cũng không ngờ tới điều Leslie làm tiếp theo. Cô trượt từ chiếc ghế thấp xuống quỳ cạnh chiếc ghế dài. Bộ đồ lông thú của cô chạm vào tay anh, bàn tay giờ đây mảnh mai và trắng hơn cả tay phụ nữ, và anh nhanh chóng rụt lại. Anh không thể nhìn vào gương mặt sống động, tinh nghịch với đôi mắt đen chế nhạo và đôi môi đỏ chế nhạo luôn mê hoặc anh. Nếu nhìn, anh sẽ thấy sự chế nhạo đã biến mất khỏi cả hai. Và cả giọng nói của Leslie khi cô cất tiếng lần sau, sát bên anh, cũng không còn sự chế nhạo đó nữa.
"Monty! Tại buổi khiêu vũ đó—— Anh quên rồi sao? Chúng ta đi dạo bên bờ sông—và anh đã nói—anh đã hỏi——"
"Đúng, đúng; được rồi. Xin đừng bận tâm," người đàn ông từng là Báo đen lẩm bẩm vội vã. Thật là kinh khủng khi bị các cô gái thương hại!
Cô vẫn quỳ bên cạnh anh. "Tôi đã nói với anh là tôi không có hứng!"
"Vâng; nhưng—tôi nói này, không sao cả, cảm ơn," Monty Scott tuyên bố, giọng khản đặc.
Đây là điều khó khăn nhất mà anh từng phải chịu đựng; khó hơn cả việc nằm bị thương ngoài cánh đồng củ cải ướt sũng suốt chín tiếng đồng hồ trước khi được cứu; khó hơn cả những cơn đau, những hành trình xóc nảy đau đớn; khó hơn cả những đêm mất ngủ khi anh trằn trọc trên giường, bên cạnh một bệnh nhân mê sảng từng giành huân chương D.S.O. không ngừng kêu lên trong cơn ác mộng: "Cố lên các chàng trai! Cố lên các chàng trai! Cố lên các chàng trai!" Anh (Monty) không nghĩ mình có thể "cố lên" nổi điều này. Trên đời này sẽ chẳng bao giờ có ai ngoài Leslie dành cho anh, cô Leslie hay cười, bất cần đời mà những cô gái "đàng hoàng" thường nhìn bằng ánh mắt e dè. Leslie người chẳng bận tâm. Leslie người thương hại anh! Thật kinh khủng! Anh tuyệt vọng mong cô đứng dậy và đi đi—đi đi——
Đột nhiên giọng nói của cô vang lên bên tai anh. Chẳng hề thương hại, nó lại cáu kỉnh đến mức thuyết phục được cả anh. Nó kêu lên: "Monty! Lúc đó tôi đã bảo anh là đồ trẻ con còn bế trên tay! Nếu anh không phải là đứa trẻ thì anh đã nhìn ra rồi!"
Anh quay đầu nhanh trên gối. Nhưng ngay cả lúc đó anh vẫn không thực sự nhìn thấu. Ngay cả lúc đó, trong khoảnh khắc, anh khó mà tiếp nhận được những gì mình nghe thấy.
Bởi cô gái đang quỳ rạng rỡ kia phải tiếp lời, cười run rẩy: "Tôi luôn thích anh.... Sau tất cả những gì tôi nói! Sau tất cả những gì tôi nghĩ, cuối cùng lại thành ra thế này. Yêu và gắn bó còn hơn là chưa từng yêu bao giờ.... Ồ! Tôi đã đắm mình vào một cầu vồng rực rỡ chẳng kém bất kỳ ai!..." Leslie mắng yêu, lại cười rạng rỡ như người yêu của Paul Dampier hẳn đã từng làm. "Ồ, tôi cứ tưởng chỉ vì mình thích một người theo cách tôi thích anh, thì đó không phải là lý do để nhận lời anh ấy ... đồ ngốc là tôi đây——"
"Leslie!" anh kêu lên đầy sắc sảo, khó mà tin vào tai mình. "Em có thể sao?—có thể thật sao? Và bây giờ em mới nói với anh! Khi mà đã quá muộn——"
"Quá muộn ư? Anh không nhận em sao? Anh không thấy là em nghĩ anh là một người đàn ông thực thụ hơn nhiều khi anh đang cố gắng đi đứng bằng một chân, so với lúc anh chỉ nhảy nhót và đùa giỡn bằng hai chân sao? Còn về phần em——"
Cô quay gương mặt rạng rỡ đi.
"Đó vẫn là phép màu cũ kỹ chẳng bao giờ ngừng xảy ra. Em sẽ chẳng bao giờ thực sự là một người phụ nữ," Leslie Long ngập ngừng, "nếu anh không giúp em trở thành một người như vậy!"
"Em không nói thật đấy chứ? Em không thể——"
"Không thể sao? Bây giờ em đang 'có hứng' đây, Monty à!" cô nói, rất dịu dàng. "Tin em đi!"
Và cánh tay dài của cô quàng nhẹ nhàng, cẩn trọng quanh cổ người lính của mình; đôi môi cô kề sát môi anh.
Khi cuối cùng cũng rời xa người yêu, Leslie Long bước đi trên những con phố tối tăm gần Victoria, trầm ngâm và lặng lẽ. Suy nghĩ của cô chỉ một phần hướng về người đàn ông cô vừa để lại trong hạnh phúc. Một phần khác thuộc về cô bạn gái, người trong buổi sáng kết hôn đã ước cho cô, Leslie, cũng được hạnh phúc như vậy.
Leslie cảm thấy như cô ấy đang ở rất gần mình lúc này.
Ngay cả khi bước đi, cô gái cao lớn vẫn cảm nhận được, theo một cách khó tả, một Sự hiện diện dường như đang dõi theo, bao quanh và vây lấy cô bằng cảm giác của tình yêu, tiếng cười, niềm vui và tình bạn gái. Cô nhìn thấy, mà như không nhìn, gương mặt nhỏ nhắn, háo hức, với chiếc mũi hơi hếch và đôi mắt sáng màu xanh lục sông nước lẫn màu nâu, được tô điểm bởi vòng tóc xoăn ngắn, dày. Không cần nghe, cô vẫn bắt được âm hưởng của giọng nói dịu dàng, không phải giọng Anh, đầy vui sướng đã thốt lên: "Ồ, Les—lie——!"
"Cô bé Taffy nhỏ nhắn! Chắc hẳn cô ấy sẽ rất hào hứng với chuyện này... Tất nhiên cô ấy sẽ vui! Tất nhiên cô ấy sẽ biết; mình không nghĩ là cô ấy không biết. Không phải cô ấy, người cũng từng yêu tha thiết đến thế," Leslie trầm ngâm, đưa tay lên theo cử chỉ quen thuộc để cài lại lọn tóc đen tuột ra dưới chiếc mũ nhung gọn gàng.
"Và những người chúng ta từng yêu không thể quên ngay lập tức khi họ đã rời xa chúng ta. Mình không tin điều đó. Cô ấy biết. Giá mà mình có thể nói điều gì đó—gửi một thông điệp! Dù chỉ như vẫy tay chào! Nếu mình có thể làm một dấu hiệu nào đó rằng mình sẽ luôn quan tâm——"
Trong lúc nghĩ ngợi, cô đi ngang qua một dãy cửa hàng. Ánh sáng dịu nhẹ từ một cửa hàng hắt lên những vòng hoa xanh treo lủng lẳng bên ngoài; đồ trang trí sẵn sàng cho dịp Giáng sinh.
Theo một thôi thúc, Leslie Long bước vào cửa hàng hoa này. "Tôi muốn mua một trong những vòng hoa kia, làm ơn," cô nói.
"Vâng, thưa bà; vòng hoa nhựa ruồi ạ?"
"Không. Loại kia kìa. Nguyệt quế."
Trong lúc người đàn ông lấy xuống vòng hoa lá to, sẫm màu, nhọn hoắt, Leslie Long lấy tấm danh thiếp và cây bút chì, nguệch ngoạc viết dòng tin nhắn rồi buộc ngay vào vòng hoa. Cô không muốn gói giấy mà cứ thế cầm lấy. Sau đó, cô rẽ vào con phố nhỏ dẫn ra bờ kè gần Cầu Vauxhall. Cô dựa người lên lan can, nhìn dòng nước đen ngòm, dâng đầy, thi thoảng điểm xuyết những ánh đèn, cứ thế chảy mãi, chảy mãi, qua những cây cầu nối nhịp và thị trấn, hướng về phía đại dương, nơi cuối cùng đã trở thành chốn nghỉ ngơi bạc màu, bạc phếch và không yên ả cho những trái tim trẻ trung và nồng cháy ấy....
Một tiếng bắn nước khẽ vang lên khi cô ném vòng nguyệt quế xuống dòng nước đang chảy.
Leslie nhìn theo và dõi nó bị dòng nước cuốn đi nhanh chóng. Trong một vệt sáng, cô thấy tia trắng nhỏ xíu của tấm thiệp buộc vào những chiếc lá chiến thắng.
Đây là những gì cô đã viết trên đó:
"Dành cho Gwenna và Paul.
'Ghen tị, chà, đến cả lệ tuôn rơi!
Vận may trong những tháng năm đời,
Dẫu quá ít, nhưng kết thúc thật tuyệt vời.'"