Ngoài bức tranh một nhóm người Cochinchina đã được soi xét kỹ, trong sách của Barrow còn 3 bức nữa cũng sẽ khá lý thú nếu ta có thể tìm thấy thêm được vài thông tin nào đó.

Trước hết cần phải thống nhất với nhau là phong cách vẽ của họa sĩ William Alexander (1767-1816). Bác sĩ, luật gia, họa sĩ, thành viên của phái bộ đi trên tàu của John Barrow là tả chân, mô tả chi tiết hiện thực, thấy gì vẽ nấy theo phương pháp ký họa, gần như chụp ảnh; hay đây là phong cách ước lệ (kiểu như Ai Cập cổ đại, cứ vẽ người thì mặt nghiêng nhưng mắt thì thẳng), hoặc những mẫu người được học từ trường lớp hay do thói quen vẽ người từ nơi khác nay vẽ người Việt v.v…

Theo tôi có vài chi tiết khiến ta có thể tin được rằng William đã thực sự tả chân, gần như là chụp ảnh chứ không phải vẽ theo quen tay, bất kể hiện thực thế nào.

1/ Ở bức “Thuyền trên sông Faifo” ta thấy các ngọn núi là đúng với góc nhìn ở khu vực ngã ba sông Cẩm Lệ, sông Cổ Cò và sông Hàn gặp nhau nhìn về hướng Tây-Nam. Và ta có thể dễ dàng nhận ra hai ngọn núi trong ảnh là núi Hòn Tàu và núi Hòn Quéo, còn gọi là vuốt mèo, nanh mèo ở Mỹ Sơn. Nếu vẽ núi theo ước lệ ta sẽ khó có được sự trùng hợp nhiều thành phần như thế này. Thêm nữa, hình dáng các con thuyền trên sông này, nhất là mũi thuyền không nhọn, cho ta biết đây là các thuyền của triều đình hay đò dọc từ Huế vào. Một số thuyền nhỏ, như đò ngang, mũi thuyền nhọn, mới là thuyền của người dân địa phương, là phong cách đóng thuyền của Đà Nẵng Quảng Nam trở vào đến các tỉnh Nam bộ.

2/ Ở bức “Một nhóm người Đàng Trong” ta cũng dễ dàng nhận sườn núi Hải Vân ở hậu cảnh nhờ vào độ xuôi của nó; nhận ra vịnh Đà Nẵng và bên phải là núi Sơn Trà và dễ dàng xác định được đây chính là vùng Nại Hiên Đông nay. Khó có thể tìm thấy nơi nào khác khi được xác định tranh được vẽ ở bờ vịnh Đà Nẵng lại có các hậu cảnh chuẩn và khớp được với nhau như thế.

3/ Trong bức tranh “Một buổi diễn tuồng” ta không thể biết được William có biết chữ Hán hay không nhưng những nét ký tự chữ Hán phía sau lưng nhân vật chính của buổi hát, vị quan ngồi thì chúng ta nhận ra đây là những chữ Hán được “vẽ” lại chứ không phải của một người biết chữ Hán “viết” ra. Sự vẽ lại các nét chữ sao chép chính xác đến độ nhà nghiên cứu Nguyễn Văn Xuân đã có thể đọc ra đó là “Tây Sơn thượng nhân”(127). Đây rõ ràng là một phương pháp tả chân, ký họa, trung thực tối đa với đối tượng được mô tả chứ không qua bất cứ lăng kính ước lệ hoặc thói quen nào.

Nếu đồng ý về thủ pháp ký họa hiện thực mà người họa sĩ vẽ là phản ánh trung thực thực tế không gian, đối tượng được vẽ là thực sự khách quan, thì ta cũng sẽ thừa nhận rằng những chi tiết về con người như trang phục, mũ áo, nón, vũ khí… cũng được mô tả là chính xác, thì từ đây chúng ta sẽ có được những thông tin bất ngờ thú vị khác như chiếc quần trật bù lươn, như chiếc váy của người phụ nữ Chàm được mô tả nhiều trong sách của Borri hoặc Barrow nhưng nay mới tận mắt nhìn thấy.