Vạn Trường Sinh vốn đang thuận buồm xuôi gió, bỗng nhiên có cảm giác như bị đánh một gậy vào gáy. Khi cậu vừa mới cảm thấy nghệ thuật cũng chỉ đến thế mà thôi, thì lại có người cho cậu thấy một bầu trời khác ngoài sức tưởng tượng. Hơn nữa người đó lại là Phí Tuyết Nhạn, cô đệ tử mà cậu vẫn luôn cho rằng chẳng có thiên phú gì, không dám nói là khinh thường, nhưng ít nhất cũng kém cậu một khoảng rất xa.

Là người đi trước đã hoàn thành chặng đường học tập tiêu chuẩn tại học viện mỹ thuật, lại từng có trải nghiệm du học trao đổi, tầm nhìn của cô chắc chắn rộng mở và sâu sắc hơn Vạn Trường Sinh lúc này.

Cô giáo Ngô cười rộ lên: "Lúc này cuối cùng cô mới phát hiện em vẫn chỉ là một cậu nhóc. Lão Tô miêu tả em chín chắn ổn trọng, cứ như một người trung niên vậy, lúc mới gặp, cô còn tưởng em là kiểu ông chú cơ đấy."

Vạn Trường Sinh tự giễu: "Có lẽ do em cứ ở lì trong phòng vẽ, lại thêm việc tiếp nhận những tư tưởng truyền thống hơi nhiều, nên có chút giả vờ già dặn, thực ra gặp người am hiểu thực sự như cô là lộ tẩy ngay."

Cô giáo Ngô lắc đầu: "Cô thì hiểu biết gì đâu, em và cô đều rõ, thiên phú mới là giới hạn cao nhất của nghề này. So với người bình thường, cô chắc chắn có nhiều thiên phú hội họa hơn, nhưng về tạo nghệ nghệ thuật thì chưa chắc. Chẳng qua là "thuần thục ba trăm bài thơ Đường, không biết làm thơ cũng biết ngâm", trong đó cũng có vấn đề là đường lối ban đầu đi chệch hướng. Em thì khác, có căn bản truyền thống vững chắc, lại còn khả năng học tập nhạy bén. Lão Tô đã nhắc rất nhiều lần về tiến độ học kỹ pháp cổ điển phương Tây của em, nhưng cách học của cô bé này có lẽ hơi khác một chút."

Vạn Trường Sinh chẳng bận tâm đến tiền bạc: "Gửi thẳng ra nước ngoài du học?"

Giả Hoan Hoan đang cắm cúi tìm kiếm món ngon trên điện thoại cuối cùng cũng ngẩng đầu lên khi nghe thấy, vẻ tò mò. Từ Triều Huy kinh ngạc, cho đến tận bây giờ, hai đệ tử chưa đóng cho Vạn Trường Sinh một xu học phí nào, thỉnh thoảng còn đi theo ăn chực uống chực, lần này đi ra ngoài còn được bao trọn gói. Cậu ta đã nghĩ trên đời này làm gì có sư phụ như thế. Giờ lại còn có hành động điên rồ vô lý hơn nữa? Phí Tuyết Nhạn thì ngược lại, cứ như đang nghe chuyện của người khác, chỉ chờ nghe giải thích, thái độ vô cùng tập trung.

May mà cô giáo Ngô lắc đầu: "Cô không nói việc thi vào các trường nghệ thuật mà hoàn toàn không cần kỹ năng vẽ là tuyệt đối đúng. Sở dĩ phương Tây làm nghệ thuật đương đại có thể không cần nền tảng hội họa, là vì nhân văn lịch sử của họ kế thừa mạch lạc từ trước tới nay mới thành ra như vậy. Nghệ thuật đương đại phương Tây đằng sau nó là dựa trên xã hội học và triết học phương Tây, cùng với những ảnh hưởng xã hội lịch sử, ví dụ như vết thương chiến tranh thế giới thứ hai, phản chiến tranh Việt Nam, chủ nghĩa khoái lạc, v.v... là kết quả của những trào lưu đó. Người Trung Quốc chúng ta đi bắt chước một cách máy móc, cứ tưởng đống đổ nát chất lại là nghệ thuật, cởi quần áo lăn lộn trên mực tàu là nghệ thuật, thì đúng là chuyện nhảm nhí."

Vạn Trường Sinh đã hiểu, cậu đột nhiên khao khát muốn được đi học ở học viện mỹ thuật, bởi vì chỉ trong thánh đường nghệ thuật như thế, mới có thể để bản thân học hỏi thật nhiều những thứ mà trước đây chưa từng suy nghĩ tới: "Trước tiên tìm tòi lịch sử và mỹ học vốn có của chúng ta, rồi sau đó mới nghiên cứu kết hợp với những thứ của họ sao?"

Cô giáo Ngô hơn Vạn Trường Sinh bảy tám tuổi gật đầu: "Cho nên lão Tô mới nói em không giống chúng ta. Chúng ta đều là những kẻ thất bại đôi chút trong nền giáo dục ứng thi, hoặc thiên phú chỉ đủ để đạt tới mức này, muốn tự thành một phái, độc nhất vô nhị là không làm được, muốn thành danh thành gia cũng rất khó, nhưng em thì có khả năng đó... Nói đơn giản thôi, toàn bộ cấu trúc nghệ thuật hiện nay của chúng ta là mô hình Liên Xô, tất cả đều bắt nguồn từ sự đứt gãy lịch sử to lớn, sau khi mất đi sự tự tin về nghệ thuật thì học theo toàn bộ mô hình Liên Xô. Thực ra mô hình Liên Xô cũng là kết quả từ sự lắng đọng lịch sử văn hóa của người ta, dẫn đến cục diện lúng túng hiện nay của chúng ta là không ra Trung, không ra Tây, cũng chẳng ra Xô."

Ngữ khí hơi bi quan, lại còn mang chút giễu cợt. Thế nhưng người với người quả thực khác nhau. Cùng một cục diện khó khăn, trong mắt một số người thì chỉ là sự lộn xộn rối bời, nhưng ở góc độ của Vạn Trường Sinh lại là: "Ồ? Không phá không xây, chẳng phải đây chính là cơ hội để tái thiết sao?"

Cô giáo Ngô vừa nãy còn vắt chéo chân ra vẻ người từng trải liền sững người. Cô quay đầu đánh giá chàng trai trẻ bên cạnh. Khẩu khí lớn biết bao! Có biết cấu trúc của một học viện mỹ thuật phức tạp đến thế nào không? Một viện trưởng học viện trong mắt bao người chính là tồn tại như một thổ hoàng đế. Mà điều này trong toàn bộ giới nghệ thuật trong nước cũng chẳng qua chỉ là tốt thí đầu đường. Có biết Hiệp hội Mỹ thuật, những người hoạt động văn nghệ đều thuộc sự quản lý của cơ quan chính phủ nào không, bên trên có vô số lãnh đạo, danh gia đang nắm giữ cục diện. Một tên nhóc vắt mũi chưa sạch mới vừa thi đỗ học viện mỹ thuật, mà lại dám lớn tiếng nói chuyện tái thiết?

Thế nhưng Vạn Trường Sinh không phải đang sục sôi nhiệt huyết để chém gió, cũng không phải đang hời hợt bông đùa, trên mặt chỉ có sự điềm tĩnh nghiêm túc. Vì phải đi diễn thuyết lưu động, cậu ăn mặc khá trang trọng và chững chạc, quần âu màu cà phê sữa nhạt, giày thể thao và áo sơ mi màu xám bạc. Tất cả đều cho thấy câu nói này của Vạn Trường Sinh không phải là lời nói bừa.

Nữ giáo viên hai mươi bảy tuổi bỗng nhiên giọng nói trở nên dịu dàng hơn rất nhiều: "Có rất nhiều khó khăn, chắc chắn cũng sẽ có rất nhiều trắc trở." Kiểu con trai này quá mức khiến phụ nữ ngưỡng mộ, đặc biệt là những cô nàng văn nghệ.

Vạn Trường Sinh ừm một tiếng: "Sự tươi đẹp của thế giới này, chính là đẹp ở chỗ 'hòa nhi bất đồng', có thể hòa mục chung sống, nhưng sở hữu quyền không tùy tiện phụ họa. Vạn vật trên đời phức tạp, trong đó những khác biệt không cần thiết phải yêu cầu hoàn toàn đồng nhất. Người với người cũng vậy, cuối cùng có thể tìm ra những điều mình cảm thấy tốt đẹp để cùng tồn tại, thế là đủ mỹ mãn rồi."

Ánh mắt của cô giáo Ngô đã thay đổi, cô còn quay đầu nhìn Phí Tuyết Nhạn đang tràn đầy sự sùng bái cuồng nhiệt trong mắt, Giả Hoan Hoan đã quá quen với điều này, rồi lại nhìn Từ Triều Huy đang ngồi phía trước với ánh mắt cũng đầy suy tư, mới khẽ nói: "Lúc này cô lại thấy em giống như một ông sư già vậy."

Giả Hoan Hoan bật cười khúc khích, đầu cũng không ngẩng lên: "Chúng em lớn lên trong chùa từ nhỏ, bao nhiêu tượng Phật trên tường, bao nhiêu Bồ Tát đều là do Trường Sinh ca dọn dẹp suốt mười mấy năm qua, sư sãi đều là giả, Trường Sinh ca mới là thật."

Người học nghệ thuật tư duy vẫn linh hoạt thật, cô lập tức bừng tỉnh đại ngộ: "Hèn gì! Kinh Phật các loại về mặt bản chất chính là nền tảng triết học, triết học đọc nhiều rồi, tự nhiên sẽ nhìn thấy sự hình thành của các loại giá trị quan, sự vi diệu của các loại chất vấn. Những thứ vốn kiên định tin tưởng hóa ra chẳng qua chỉ là hư ảo, những thứ vốn khinh bỉ lại chứa đựng đạo lý, đúng không?"

Vạn Trường Sinh cũng ngạc nhiên mừng rỡ: "Đúng vậy, sách đọc càng nhiều, càng không còn chấp nhất vào những sự kiên thủ trước kia, sẽ càng ngày càng quen dùng ánh mắt tư biện để nhìn nhận cái thế giới nửa thật nửa giả này."

Cô giáo Ngô giơ ngón tay cái lên: "Ở độ tuổi của em, cô cứ tưởng những gì mình nhìn thấy đều là thật, những gì mình học cũng là thật."

Vạn Trường Sinh cười: "Lúc này em mới thực sự cảm thấy trước kia mình hơi 'ngồi đáy giếng nhìn trời', cứ tưởng ở trong đáy giếng là học được tất cả, thực ra bước chân vào đại học, rất nhiều thứ đã sớm được đúc kết lại, có thể giúp chúng ta học tập một cách hiệu quả hơn?"

Cô giáo Ngô nhún vai xòe tay: "Đợi em tự mình bước vào đại học rồi cảm nhận nhé, em có thể chọn ngày ngày chơi game lập đội tán gái, cũng có thể cắm chốt ở thư viện cả ngày, lại có thể quấn lấy thầy cô học hỏi kiếm tiền, đại học chính là bước đầu tiên để lựa chọn cuộc đời tự do."

Đến lúc này ngay cả Giả Hoan Hoan cũng nói: "Em cũng hơi mong đợi được lên đại học rồi."

Hai vị học bá năm nay về cơ bản đã chủ động từ bỏ các trường đại học danh tiếng, lúc này đều chỉ đặt ánh mắt lên người Vạn Trường Sinh, không biết họ có cảm nhận gì. Có lẽ so với đám nam giảng viên chỉ một lòng kiếm tiền, cô giáo Ngô với tư cách là nữ giới vẫn cảm tính hơn đôi chút.

Trên đường tới thủ phủ tỉnh, hai người trò chuyện khá nhiều, một người phụ nữ hiện đại kiến thức rộng rãi như cô thực sự hết lời khen ngợi Vạn Trường Sinh. Điều tò mò nhất đương nhiên chính là cô vị hôn thê không hề cùng một thế giới với Vạn Trường Sinh kia. Tuy nhiên cô cũng chỉ quan sát, không hỏi không nói.

Ở thủ phủ tỉnh này đương nhiên lại là một bữa tiệc tối sang trọng để đón gió tẩy trần, người vui nhất chính là Giả Hoan Hoan, lại ăn no đến mức bụng hơi khó chịu, hoàn toàn phải nhờ Vạn Trường Sinh vừa đi trên đường về khách sạn vừa chậm rãi xoa bụng giúp cô.

Cục diện thí sinh nghệ thuật cả ngàn người cùng trường thi đương nhiên lại làm ba kẻ nhà quê đến từ Ninh Châu giật nảy mình. Đây mới chỉ là khởi đầu, ở lại hai ngày rồi bay thẳng tới thủ phủ tỉnh lân cận là Cám Tây, hai ngày, lại bay tới thủ phủ Ngạc Bắc, thủ phủ Hoãn Huy, đến thủ phủ Tô Bắc bắt đầu về cơ bản là một ngày một thành phố, được xe thương vụ sang trọng đưa đón, cho tới Thượng Hải, cuối cùng mới tới thủ phủ Giang Chiết. Mười mấy vị giảng viên diễn thuyết lưu động thay phiên nhau bắt cặp với Vạn Trường Sinh, để cậu chủ giảng môn ký họa, những nơi ở lại hai ngày thì sẽ giảng thêm về phác họa, đến giai đoạn sau thậm chí có phụ huynh dẫn theo con cái đi theo hết thành phố này tới thành phố khác! Chỉ vì muốn được nghe nhiều hơn, lĩnh hội tinh túy mà Vạn Trường Sinh giảng giải.

Lúc này Vạn Trường Sinh cũng cuối cùng thấu hiểu điều Tô Kỳ Đông đã nói, ban đầu có chút mới mẻ, nhưng thực sự cứ chạy ngược chạy xuôi không ngừng nghỉ thế này, mới chỉ hơn nửa tháng, cậu đã thấy hơi buồn nôn rồi. May mà Giả Hoan Hoan suốt dọc đường ăn uống đều vui vẻ, mặc dù chưa bao giờ có thời gian để đi dạo những địa điểm nổi tiếng đó, cô vẫn không hề oán trách một câu. Còn về phần Phí Tuyết Nhạn và Từ Triều Huy, họ dường như đã được mở ra một thế giới khác. Trong thế giới này, họ cũng muốn trở thành học bá!