Mùa hè rực rỡ đang mãn khai trên Hà Nội. Thăng Long xưa từng có hai đường cây đặc trưng cho kinh đô: Hòe và Liễu, vẫn còn đây hai dòng tên phố: Hòe Nhai và Liễu Giai tức đường hòe và đường liễu, thứ cây hoa rực rỡ nắng vàng, thứ màu dùng để tắm cho vàng lên nước bóng đẹp. Liễu vẫn hong tóc bên Hồ Gươm, nhưng hòe thì hầu như vắng bóng, để ta chỉ còn thấy trong nỗi tương tư.

May thay, lâu nay Hà Nội mới có một số dân mới cư ngụ mang áo màu của mình ra khoe sắc, điểm tô cho Hà Nội, cho những ai yêu nhau bày tỏ nỗi niềm, những ai xa nhau hoài vọng nhớ mong, những ai xa thành phố quê hương gửi niềm thương nhớ... Đó là tím thủy chung của bằng lăng nước, là hoa phượng rực đỏ da cam da diết... và một màu hoa mới: Muồng vàng mang sắc nắng thu long lanh trên đầu cành, tuy chói sáng nhưng vẫn một chút dịu êm con mắt.

Nhà khoa học bảo rằng có đến bốn trăm loài muồng, từ thân mộc đến thân thảo, thuộc họ vang, hoa trắng hoa vàng đủ cả, có thứ còn dùng làm phân xanh, cho tốt đất, và loài nào cũng có thứ lá kép lông chim như mi mắt thanh nữ, chớp chớp là hút hồn anh chàng si mê đến ngẩn ngơ tình ái. Cả đến cây trinh nữ, còn gọi là cây xấu hổ cũng thuộc loại này, e lệ, rụt rè, gió lướt qua cũng ngượng ngùng khép làn mi yểu điệu...

Đường phố Đà Nẵng cũng có thứ hoa vàng gọi là hoàng linh, không hiểu có giống hoa muồng vàng Hà Nội?

Phố mới Thái Hà thẳng tắp, bon bon xe chạy, đã giải tỏa xong cái nút cổ chai, và một loài cây mới đã mọc lên, rực rỡ mùa nắng lửa, mà mỗi buổi sáng, hình như loài nắng non sinh ra lúc hừng đông, cứ lưu luyến tầng cây, ở lại đầu cành, biến thành thứ hoa vàng, một màu vàng chanh trong vắt, cho phố dài đỡ gay gắt ban trưa.

Trên nhiều phố khác như Ngô Quyền, Lê Thái Tổ v.v... cũng điểm xuyến màu hoa sắc lá con gái ấy, xen vào tím, lẫn với đỏ, dệt nên tấm thảm màu, nó không dịu như hoa ban tím đường Bắc Sơn, cũng không quá chói như bảy cây hoa vông bên cửa đền Ngọc Sơn... hoa muồng vàng còn lạc một cây vào ngõ Báo Khánh bên hàng cà phê Nhân (mà sao Hà Nội bây giờ nhiều cà phê Nhân, nhiều phở Thìn đến thế, ai thật ai giả, chẳng thể nào biết rõ).

Cây muồng vàng không vươn bằng cây hoa phượng, chẳng tròn tán như hàng cây sấu phố Trần Hưng Đạo, cũng không thơm như hoa sữa đường Nguyễn Du, không trắng muốt như hoa sưa phố Hàng Dầu... nhưng nó có cái duyên riêng. Bóng lá lưa thưa xuống vỉa hè không đậm đặc như bóng rặng bàng phố Tràng Thi, Quán Thánh, nó cho ta một nỗi niềm gì đó có vẻ xa xôi của vàng son mấy thuở khuất chìm, gợi lòng ta chút mênh mang của sắc hoa mơ mộng trong câu thơ “Giấc hòe”, trong sự thành đạt của con người xa quê chỉ ngóng về bằng tâm thức.

Màu vàng và lá xanh kia, vàng như trong tranh lụa, xanh như một sắc xuân, lá nó có phần mập mạp hơn lá cây hoa phượng và vừa có một cơn gió đêm qua thổi tạt, quanh cái gốc còn tơ non ai đã rải một tấm thảm vàng, những bông hoa nằm nghiêng như chờ một bàn tay bé thơ nào nâng dậy để được sống thêm giây lát đời hoa sớm rụng.

Cùng những gốc muồng vàng quanh Hồ Gươm, trước cửa rạp chiếu bóng Hòa Bình, nay là rạp múa rối Thăng Long, từng có một cây muồng đào, hoa nở mùa xuân, sớm hơn vài tháng loài muồng vàng, cứ mọng lên như những trái nho, những viên hồng ngọc... Tiếc sao, cây muồng đào duy nhất ấy không hiểu sao đã vĩnh biệt cõi đời từ mươi năm nay, không còn tìm thấy thêm một cây nào nữa trên khắp Thủ đô.

Hoa muồng vàng không phải là hoa của tuổi học trò, cũng không là hoa trong bình phòng khách. Nó sinh ra cùng sương nắng, nó tặng con người màu sắc cho ta đi dưới vòm hoa mà thư tâm dãn cốt phút giây.

Đã có rất nhiều người ước ao mỗi đường phố Hà Nội được trồng riêng một loài hoa, một loài cây như Hàng Đào, Hàng Bè có dâu da xoan, Lò Đúc có sao đen, Điện Biên Phủ có hàng đa, Nguyễn Công Trứ có hoa phượng, Hùng Vương có chò nâu... thứ cho màu sắc, thứ tặng hương thơm, nhắc đến hoa là nhớ về phố ấy, nhắc đến phố ấy là nhớ về một loài hoa, đã thành tâm tưởng đời người, những ai Hà Nội, những ai đi xa, những ai say mê Hà Nội... mà trong đó, hoa muồng vàng rất đáng trồng, bởi nó không cao quá, không rậm quá, hoa lại tươi, tở mở cuối xuân sang hạ, rung rinh sắc vàng châu Á, đậm đặc chất Đông phương...

Rặng muồng vàng rải rác đó đây Hà Nội cho ta đi trong ấm lòng, trong cảm giác lâng lâng như nhắp một loài rượu nhẹ, chỉ đủ rân rân mà không nghiêng ngả, nó đậm đặc hơn loài hoàng hoa (hoa cúc) cuối thu hay hoa cải mùa đông hay sắc mai vàng của xuân miền Nam ra đây ít cành mỗi tết.

Khi hoa cúc nở là lúc cây muồng vàng làm quả, những quả dẹt như từng chùm bồ kết, màu nâu cánh gián, lao xao trong gió heo may. Ấy là lúc cây muồng vàng nhường trời Hà Nội cho hoa sữa, hoa hoàng lan và có lẽ nó còn tung những hạt lá xanh đã điểm vàng xuống gốc, trải tấm thảm bằng cốm chờ loài hoa đào đang rón rén từ thời gian còn rất xa..

Những điền thanh, cốt khí ở đê quê, bờ mương ắp nước hay cây muồng còn cái hạt tên là thảo quyết minh, có hương vị từa tựa thứ cà phê nhạt, đều là họ hàng của nhà muồng vàng này, họ vang này.

Cũng vui vui khi ta tạm dừng chân nghỉ dưới một gốc muồng vàng, cây cứ cợt đùa, thỉnh thoảng rắc xuống vai ta một vài bông hoa không tiếng động, nhưng ta nghe như cây hỏi: Hà Nội với bao loài cây đẹp như thế có đáng yêu không?