Một lời cảnh tỉnh thường đem lại lợi ích lớn khi được cất lên một cách cung kính từ đôi môi của những bậc đáng kính. Nó giúp xoa dịu mối nguy hiểm tiềm ẩn trong sự kín đáo, đồng thời củng cố phần nào niềm tin vốn tồn tại giữa các bên liên quan. Ngược lại, một lời khuyên sáng suốt dành cho kẻ bướng bỉnh và cứng đầu lại tỏ ra vô tích sự, đồng thời chuốc thêm sự thù hằn và cơn thịnh nộ bùng cháy từ những kẻ bất cần, liều lĩnh và vô tình.
Lady Dunfern giờ đây bắt đầu trở nên khó tính lẫn thờ ơ, và dường như không còn mặn mà lắm (kể từ khi những đề xuất của bà bị chồng kịch liệt bác bỏ) trong việc quản lý đội ngũ gia nhân. Bà ngày càng sống khép kín hơn, và cách hành xử của bà thường kỳ quặc đến mức gây hoang mang cho cả Sir John lẫn những kẻ thuộc quyền quản lý trực tiếp của ông.
Quả thực, ba tháng đời sống hôn nhân vừa trôi qua thì bà đã gieo rắc ngọn lửa tuyệt vọng vào lồng ngực người chồng — kẻ mà vì bà, đã không ít lần thổn thức với tình yêu và lòng thành kính chân thành. Và chồng bà thường tự hỏi, hành động kỳ lạ ấy của nàng ẩn chứa điều gì. Ông chỉ quy sự xa cách tột độ ấy cho việc những người giám hộ yêu quý của nàng đột ngột rời đi, chứ chưa bao giờ gán sự im lặng và bướng bỉnh ấy cho bất kỳ lỗi lầm nào mà ông thực sự phạm phải.
Phải, người chồng cả tin ấy, khi bị giăng bẫy bằng chiếc cần câu mang vẻ ngây thơ và tính cách ẩn giấu, rồi nhanh chóng mắc vào lưỡi câu mưu mẹo với mồi nhôm là sự dối trá, hoàn toàn không thể dò thấu dù chỉ là ý nghĩa nông cạn nhất của nó. Chẳng lẽ ông lại không đáng được cảm thông hay sao — người đã rộng lượng dang rộng bàn tay đầy danh dự và tôn kính đến đứa con của những bậc sinh thành vô danh, rồi đặt nàng lên vị trí ngang hàng với bất kỳ phu nhân tước hiệu và dòng dõi cao sang nào trong địa phận hạt Kent? Chẳng lẽ Sir John Dunfern không đáng được một người vợ tôn sùng gần như bậc thần thánh — người có bổn phận ràng buộc là phải kính trọng chồng trong mọi sự hướng về điều thiện? Chắc chắn mọi chuyện đã phải là như thế nếu ông giành được tình cảm mà ông tưởng rằng mình đang nắm giữ, nhưng sau này, thể nào ông cũng sẽ phải đối mặt với những sự việc mà hiện tại mới chỉ dừng lại ở mức độ phỏng đoán.
Ngày qua ngày, Lady Dunfern tàn tạ như một tù nhân trong phòng riêng, và hầu như chẳng bao giờ sẻ chia một lời nào với vị Sir John vĩ đại và nhân đức — người mà trong những ngày tháng trước đó đã từng bao nhiêu lần ước ao nàng bước vào tổ ấm của ông cùng mọi niềm vui nơi đây. Bà nung nấu một quyết định thầm kín rằng, nếu bị tước đoạt niềm vui sống vốn quen thuộc tại Lâu đài Dilworth, bà sẽ khiến người chồng mà bà thừa biết coi nàng là chúa tể phải nếm mùi đau khổ, bằng cách giữ khoảng cách, tránh xa những âu yếm của ông hết mức có thể.
Người ta thường bắt gặp ông nửa tỉnh nửa mê trong những nỗi niềm trầm tư sâu sắc, không có lấy một người bạn tri kỷ nào để bầu bạn hay tin tưởng, hay để có thể trút bầu tâm sự về cung cách hành xử của người vợ mà giờ đây ông bắt đầu ghê tởm.
Những ý nghĩ về sự thất vọng và hổ thẹn đang tự dựng cho mình một mái nhà trú ẩn trong thâm tâm ông — thất vọng vì những hy vọng ấp ủ đã tan thành mây khói dưới bàn chân của chính kẻ là nguyên nhân duy nhất khơi nguồn cho chúng; hổ thẹn, rất có thể, vì sợ rằng thứ tình yêu mà ông tìm kiếm và đánh đổi bằng chính bản thân mình rốt cuộc lại chẳng thuộc về ông! Và biết đâu nó vẫn đang bị giữ lại, tước đoạt mất quyền sở hữu của ông để dành cho một kẻ khác kém cỏi hơn nhiều! Tia lửa ghen tuông nhỏ nhoi ấy lại bùng cháy trở lại và thúc giục ông khơi lại ánh hào quang của nó — thứ vốn đã bị che khuất suốt một thời gian dài sau đám mây sợ hãi, đang âm thầm chờ đợi thời cơ phủ kín ngọn đồi hạnh phúc.
Lặng lẽ ngẫm nghĩ về thái độ của vợ trước khi kết hôn — điều mà qua quan sát, ông buộc phải đòi hỏi một lời giải thích — và cẩn thận cân nhắc những thói quen kỳ lạ và im lặng của nàng từ sau lễ cưới, ông quyết định phải khâu lại vết sưng tấy đã quá lớn đòi hỏi phải được chữa trị ngay lập tức. Giật chuông gọi người hầu với vẻ giận dữ, ông đưa cho cô ta một bức thư, dặn phải chuyển tận tay Lady Dunfern không một phút chậm trễ, mà nội dung bên trong có lẽ ai cũng có thể đoán trước được. Dù thế nào đi nữa, những dòng chữ ấy cũng mang ý nghĩa thúc giục sự quan tâm tức khắc.
Chẳng bao lâu sau khi bức thư được gửi đi, một tiếng gõ nhẹ vang lên bên cửa phòng làm việc của Sir John — căn phòng vẫn luôn là chốn lui tới yêu thích của ông, nơi ông ngồi bên đống lửa rực hồng, chìm đắm trong những suy tư tối tăm; với một tiếng “Vào đi!” đầy quyền uy, ông vẫn giữ nguyên tư thế trầm ngâm ấy; và phải đến tròn năm phút hoặc lâu hơn thế, ông mới nhận ra kẻ vừa bước vào phòng không ai khác chính là người mà ông vừa mới hạ lệnh phải có mặt trước mặt mình!
Ngước nhìn lên với một vẻ mặt khiến người đàn bà nhẫn tâm ấy giật mình thon thót, ông yêu cầu nàng “hãy ngồi ngay xuống chiếc ghế đối diện,” và nàng lập tức tuân theo. Vào khoảnh khắc ấy, những bông tuyết đang dày đặc quất từng trận lên những ô cửa sắt của Biệt thự Dunfern, và bên ngoài thiên nhiên lạnh lẽo bao nhiêu, thì bên trong căn phòng của người chồng đáng thương và nổi tiếng xa gần thuộc quyền bảo hộ của Lãnh chúa Dilworth cũng lạnh lẽo bấy nhiêu.
Mọi chuyện gần đây trở nên vô cùng khó chịu và rối ren đến mức Sir John đã hạ quyết tâm đưa chúng đến hồi kết. Nhìn thẳng vào khuôn mặt tưởng chừng như vẫn vô cùng xinh đẹp ấy, với những chấm nhỏ giận dữ đang bùng lên làm sống lại đôi má xanh xao của tội lỗi đang ngấm ngầm lan rộng, Sir John cất lời—
“Irene, nếu tôi được phép dùng sự thân mật ấy, tôi đã triệu tập cô đến đây, có lẽ là để trải qua một cuộc thẩm vấn ngặt nghèo hơn những gì hoàn cảnh hiện tại của cô cho phép; nhưng như cô phải biết, cuộc đời tôi chắc chắn sẽ phải chịu đựng sự khốn khổ dưới bóng mây ngày càng lớn của sự chán ghét không bề nào thấu này, nên tôi đã quyết tâm chấm dứt, nếu trong khả năng của mình, cái cung cách tranh chấp và phi nữ tính ấy — thứ mà cô đã dành cho tôi trong suốt thời gian qua. Tính đến nay đã tròn sáu tháng — vâng, những tháng ngày đầy mỏi mệt — kể từ khi tôi che chở cho cô khỏi cảnh bần cùng và nhục nhã ê chề vốn dĩ sẽ đeo bám lấy cô, cũng như những người bảo hộ vô cùng yêu quý từng đùm bọc cô khỏi nỗi đau đớn của trẻ mồ côi nghèo đói; và trong sáu tháng này, lẽ ra phải là khoảng thời gian ngọt ngào nhất của sự hòa hợp lứa đôi, nó lại chứng minh là một khoảng thời gian gớm ghiếc của sự ghẻ lạnh gầm thét!
“Tôi, như cô thấy đấy, đã điểm những chòm tóc bạc phơ, hậu quả của nỗi buồn nén nhịn và những lo lắng chỉ vì riêng mình cô; và vào ngày kỷ niệm đáng nhớ của đôi ta, như cô thừa biết, mái tóc đen nhánh và mượt mà óng ả vẫn vương miện trên trán tôi. Đúng sáu tháng trước ngày hôm nay, nơi đó chẳng hề vương một vết sương buồn hay nỗi đau âm ỉ nào — chẳng có sự thay đổi màu sắc nào tại nơi vốn dĩ sẽ giữ nguyên sắc màu ấy bao lâu tôi còn tồn tại — chẳng có nếp nhăn đau khổ nào có thể tìm thấy trên gương mặt tôi lúc bấy giờ. Nhưng hỡi ôi! Giờ đây tôi cảm thấy mình thay đổi nhường nào! Và tại sao vậy?
“Bởi vì tôi đã bị biến thành một thứ công cụ hèn nhát và bất lương của sự phản bội trong tay một kẻ bội bạc và không xứng đáng! Tôi đã bị dụ dỗ để tin rằng một thiên thần luôn bay lượn quanh những bước chân tôi, khi tôi chìm đắm trong những suy tư mông lung để bày tỏ cho cô biết
về tình yêu lớn lao của tôi, cùng ước vọng bất diệt là đưa cô lên đỉnh cao nhất có thể của sự ca tụng và thanh cao trong khả năng mà tôi có thể ban phát!
“Tôi đã bị dẫn dắt để tin rằng niềm vui và hạnh phúc vô bờ bến của cô chưa bao giờ đạt đến đỉnh điểm cho bằng khi được sẻ chia chúng cùng tôi. Phải chăng tôi đã bị cung cách và giá trị của cô đánh lừa một cách sai trái? Phải chăng tôi đã bị lừa phỉnh để trèo lên chiếc thang tự do, ngọn đồi hòa hợp, ngọn cây khải hoàn, và tảng đá kính trọng, để rồi khi đang cuồng nhiệt bày tỏ hành động leo lên ấy, tôi lại được thông báo rằng mình vẫn đang giẫm chân trong thung lũng của sự thất bại?
“Chẳng lẽ tôi — người trong suốt gần bốn mươi năm đã được thờ phụng bởi một người mẹ mang phẩm giá Cơ Đốc vĩ đại và thanh tao — giờ đây lại bị đối xử như một tên nô lệ hay sao? Tại sao và vì điều gì mà tôi lại bị đối xử như thế này?
“Chẳng lẽ tôi phải nuôi dưỡng ý nghĩ rằng cô đối xử với tôi như thế này là vì không được sẻ chia hoàn toàn vào sự tín nhiệm của cô giống như, biết đâu đấy, một kẻ khác?
“Hay là, liệu có thể nào, tôi chỉ hoang tưởng rằng cô đã miễn cưỡng sẻ chia, chỉ là sẻ chia một phần với tôi thứ mà tôi đã mua và trả giá một cách trọn vẹn?
“Liệu có phải sự chú ý của cô từng, hoặc vẫn đang, bị thu hút bởi một kẻ khác — kẻ bằng một thủ đoạn nào đó đã dám cả gan đánh cắp ước muốn của cô dành cho tôi
rồi giấu nó dưới chiếc gối nghèo đói đã bị cướp đoạt của hắn, cất giấu nó ở đó cho đến khi được đòi lại cùng với tiền chuộc của tôi?
“Hãy nói đi! Irene! Người vợ! Đàn bà! Đừng có ngồi im lặng như thế để mặc dòng máu đang sôi sục trong huyết quản tôi rỉ qua những kẽ hở của cơn thịnh nộ không kìm n chế và nhỏ giọt xuống, nhuộm đẫm tôi trong sắc đỏ thẫm của nó!
“Hãy nói đi, tôi cầu xin cô, vì lợi ích của tôi, và đừng tiếp tục đóng vai mụ Nữ công tước xứ Nanté đầy dối trá nữa — kẻ khi bị Đại đế Napoleon chất vấn vì từ chối khiêu vũ với ngài tại một buổi vũ hội hoàng gia, đã đáp rằng: ‘Ngài đã tôn sủng tôi quá mức’ — đóng vai kẻ đạo đức giả ngay trước mặt ngài. Phải chăng cô cũng đang làm như vậy?” Đến đây, Sir John với khuôn mặt đỏ bừng, thái dương giật phồng và ánh mắt sắc lận ngời ngời cơn giận dữ, phừng phừng chờ đợi câu trả lời của nàng.
Lady Dunfern giờ đây bắt đầu nhìn thẳng vào thực tại hoàn cảnh của mình. Qua cuộc gặp gỡ này, nàng nghĩ rằng tương lai hạnh phúc của mình phụ thuộc phần lớn vào đó, nếu nhìn nhận một cách đúng đắn. Nếu nàng làm cho chồng thấu hiểu những cảm xúc thầm kín bên trong, mọi chuyện chắc chắn sẽ kết thúc vô cùng tồi tệ. Trong quá khứ, nàng đã bưng bít không cho ông bước vào những góc khuất ấy, và giờ đây nàng hoàn toàn quyết tâm
sẽ tiếp tục giữ nguyên như thế, cho đến khi bị hành động quyết liệt đánh bật ra khỏi tổ ấm nương náu của chúng.
Phải hiểu cho tường tận rằng Lady Dunfern đã bị ép buộc bước vào một cuộc hôn nhân mà nàng chưa từng thật lòng chấp thuận. Dưới lớp vỏ bọc hào nhoáng mà Lady Dilworth tô vẽ cho mọi chuyện, nàng suýt chút nữa bị ép buộc phải âm thầm buông xuôi bàn tay của một kẻ mà tình yêu thịnh tình đã được đáp đền xứng đáng, để bước vào một giao ước mà nàng chẳng bao giờ có thể toàn tâm toàn ý hoàn thành. Tất cả những gì nàng có thể làm lúc này là lao mình vào vũng lầy ngụy biện và đáp lại ông sao cho êm xuôi nhất có thể.
“Thưa ngài và là chồng của tôi,” nàng cất lời, thoạt đầu với sự căng thẳng tột độ, “ngài đã triệu tập tôi đến đây để trút những lời trách mức không thương tiếc lên đầu tôi, có chăng là do sự khích động từ những mối quan hệ mờ ám đằng sau. Do đó, trong suốt những lời lẽ của mình, ngài không quên bôi nhọ một nhân phẩm cho đến nay vẫn thách thức những lời chỉ trích cay nghiệt của ngài. Chỉ mới tuần này thôi, tôi vừa nhận được tin tức về những bậc sinh thành đã khuất của mình — những người mà trước đây tôi chưa từng có lấy một manh mối nhỏ nhất — và giờ đây, được trang bị sự bình đẳng, tôi hoàn toàn ở vị thế thích hợp để đối xử với những lời lẽ bủn xỉn của ngài bằng sự khinh bỉ mà chúng đáng phải nhận.
“Có lẽ ngài chưa biết rằng tôi — người mà ngài ám chỉ là đã vớt ra khỏi cảnh ăn mày,
lại chính là đứa con duy nhất của cố Đại tá Iddesleigh — người đã ngã xuống là nạn nhân của một phát súng do chính tay người vợ vướng vào vũng lầy nghiện ngập gây ra. Vâng, con gái của Bá tước Peden chính là vợ ông ấy và là mẹ tôi, và chỉ vì thói hư tật xấu này đã chi phối mọi hành động của bà, tôi có lẽ vẫn còn cống hiến cho xã hội một dung mạo mà giờ đây nó không dám nhận, và nhờ đó đã có thể tránh được cái luật lệ sắt đá là bị buộc phải tồn tại ròng rã nhiều tháng trời trong một không gian chật hẹp của chiếc giường lớn trên cõi đời này.
“Nếu cung cách của tôi có thay đổi chút ít kể từ khi chúng ta kết hôn đi chăng nữa, thì bản thân tôi hoàn toàn không hề hay biết, và cũng chẳng thể bị thuyết phục rằng có bất kỳ sự khác biệt nào tồn tại, ngoại trừ những gì có thể quy cho việc Lady Dilworth đột ngột và bất ngờ rời bỏ chúng ta — điều thực sự đã gây cho tôi nỗi buồn sâu sắc.
“Những người đàn ông lớn tuổi như ngài nên cai quản vợ mình bằng sự giám sát đầy ghen tuông, nhất là khi người sau đặt chân lên những cánh đồng của tuổi trẻ. Sự ghen tuông ấy thường hoàn toàn hoang đường và vô căn cứ, và nên được đối xử bằng sự im lặng rõ rệt.
“Ở đây tôi cũng xin nói rằng, tôi vốn là chủ nhân, ít nhiều, trong mọi hành động của mình khi còn sống dưới sự cai quản hiền hòa của Lady Dilworth; tôi chưa từng bị ngăn cản dưới bất kỳ hình thức nào từ việc
hành xử trong toàn bộ dinh cơ của bà theo cách mà tôi cho là tốt nhất; thế nhưng từ khi tôi gánh vác trách nhiệm cầm cương sự tương tự trong những bức tường này, tôi thấy chúng khó quản lý hơn rất nhiều. Hơn một lần, tôi đã đưa ra những mệnh lệnh nhưng lại bị cấm đoán hoàn toàn không cho thi công. Cho tôi hỏi, bởi ai, và tại sao? Xét cho cùng mọi chuyện, tôi hoàn toàn có lý khi cho ngài biết rằng, thay vì là kẻ áp bức, tôi lại cảm thấy chính mình mới là kẻ bị áp bức.
“Liên quan đến tình cảm của tôi, xin hỏi những kẻ từng được tôi săn đón trong quá khứ có dính líu gì đến tình trạng hiện tại của sự việc không? Tôi hoàn toàn đinh ninh trả lời rằng, ‘Hoàn toàn không có gì.’
“Ngài nói về những chòm tóc bạc xuất hiện ở nơi từng là mái tóc đen mượt như mun. Vâng, tôi tin chắc rằng chúng chưa bao giờ bắt nguồn từ tôi, và chắc chắn chúng đã chực chờ xuất hiện trước khi ngài thực hiện bước đi gắn kết tôi với nguồn gốc của chúng.
“Giờ đây tôi muốn lui về nghỉ ngơi vì cảm thấy vô cùng kiệt sức, và với niềm tin rằng mối quan hệ của chúng ta sẽ vẫn giữ được sự thân thiện và tương hỗ, tôi xin chúc ngài
ngủ ngon.”

Lady Dunfern rảo bước lướt ra khỏi phòng, vội vã trở về phòng riêng và bật khóc nức nở không tài nào kìm chế được.

Nàng chắc chắn đã bừng tỉnh khỏi cơn mơ màng bởi những lời của Sir John, và thấm thía nỗi đau từ những lời nhức nhối của ông — những lời lẽ quả thực vô cùng xác đáng. Giờ đây nàng quyết định cứ để mọi chuyện trôi qua một cách lặng lẽ nhất có thể cho đến khi qua khỏi giai đoạn ngặt nghèo nhất trong cuộc đời mình. Nàng đã chuẩn bị sẵn sàng để chứng tỏ sự trong sạch của bản thân xuyên suốt, nếu được thì không để lộ dấu vết nào. Thế nhưng trong dinh cơ lại có một người quản gia mà dưới ánh mắt sắc như diều hâu của bà ta, Lady Dunfern suýt chút nữa cảm thấy chùn bước. Mỗi khi ở trước mặt bà ta, nàng có cảm giác như đang đối mặt với một kẻ thù dày dặn kinh nghiệm vô biên. Nàng căm ghét từng bước chân rón rén của mụ ta, nhưng không phải không có lý do. Chính là người đàn bà này — kẻ mà nàng thường xuyên ra lệnh nhưng chẳng bao giờ được thi hành; và khi nàng bày tỏ với Sir John sự cần thiết phải sa thải ngay lập tức một kẻ bạo ngược như thế, ông chỉ lặng lẽ “phản đối,” bổ sung thêm rằng “mụ ta đã phục vụ trong nhà ông ngót nghè hai mươi năm, và hiện tại ông không thể nghĩ đến chuyện chia tay với một người bạn vô cùng quý giá và đáng tin cậy nhường ấy.”
Người đàn bà này tên là Rachel Hyde, và hóa ra chính là kênh liên lạc bí mật giữa Sir John và Lady Dunfern, rõ ràng là đang dọn đường cho sự sụp đổ của phu nhân; bởi vì Rachel, với tư cách là quản gia suốt chừng ấy năm trời tại Biệt thự Dunfern, chưa bao giờ có thể bước qua
chiếc rào cản dẫn đến việc tước đoạt quyền lực — thứ mà mụ đã vô cùng miễn cưỡng tìm cách trèo lên kể từ khi Sir John kết hôn; và khi hoàn toàn thất bại trong mưu đồ của mình, mụ đã bị chính nữ chủ nhân nhấc bổng và ném văng qua bên kia hàng rào — một hành động mà mụ không bao giờ có thể quên được, và hệ quả là mụ đã mang tất cả mọi tin tức, dù là tầm thường hay nghiêm trọng, liên quan đến Lady Dunfern báo cáo lại với chủ nhân, đồng thời tô vẽ chúng dưới một hình thức vô cùng phóng đại nhằm khơi nguồn cơn thịnh nộ của ông vốn đã hơi nung nóng từ trước.
Vài tháng lại trôi qua, trong khoảng thời gian đó mọi việc diễn ra khá bình thường, cho đến khi một sự kiện xảy ra lẽ ra phải quét sạch bóng mây đen tối nhất của sự nghi ngờ và bất trung khỏi vương miện cao quý của vị chủ nhân quyền uy và đáng kính tại Biệt thự Dunfern.