Năm 1967, huyện miền núi thuộc cao nguyên Hoàng Thổ Tây Bắc này cũng giống như bất kỳ nơi nào trên khắp Trung Quốc, cơn bão táp của Đại Cách mạng Văn hóa đang làm rung chuyển toàn bộ xã hội.

Khắp các bức tường có thể tận dụng ở chốn thị trấn đều được dán kín đại tự báo, đại khẩu hiệu, tuyên ngôn, sắc lệnh, thông lệnh, lệnh truy nã cùng với "điện tín từ Hồng Đô" và "lời phát biểu của các thủ trưởng trung ương"; những tờ truyền đơn in chì hoặc in rô-nê-ô bay phấp phới ở góc phố ngõ hẻm tựa như những bông tuyết. Mực tàu, giấy, hồ dán giống như lương thực và rau củ, đã trở thành nhu yếu phẩm trong cuộc sống hằng ngày của người dân. Đường bưu điện gián đoạn, xe buýt ngừng chạy, cửa hàng đóng cửa...

Có gia đình đã rạn nứt, có cha con quyết liệt đoạn tuyệt. Đồng chí có thể biến thành kẻ thù chia rẽ, oan gia biết đâu lại thành chiến hữu. Vinh quang trong quá khứ rất có thể trở thành sự sỉ nhục của ngày hôm nay; điều khiến người ta kiêu hãnh hôm nay, có lẽ chính là những chuyện không lấy gì làm vẻ vang trong quá khứ.

Hãy nhìn xem! Rất nhiều nhân vật từng có quyền lực và sức ảnh hưởng, đang đội những chiếc mũ chóp bằng giấy, tay gõ chiếc thùng sắt vỡ hoặc cái môi múc canh rách, miệng lẩm bẩm "tội ác" của mình, đang diễu phố thành từng dây từng loạt kìa; trong khi đó, một số quần chúng bình thường khác lại đang đứng trên bục diễn giảng của quyền lực để lớn tiếng diễn thuyết, hiệu triệu, ra lệnh...

Dưới chốn thôn quê, có người đã rời bỏ mảnh đất mình cày cấy, cũng bị thu hút đến nơi có phong trào cách mạng khốc liệt nhất —— thị trấn. Những người này có kẻ chuyên đi náo động cách mạng, có kẻ chớp thời cơ làm ăn buôn bán chợ đen; có kẻ vừa náo động cách mạng, vừa buôn bán chợ đen. Những cán bộ đội ngũ có mưu đồ phản đối những "nhà cách mạng" và thương nhân ngoại lai trôi dạt này, không phân biệt trắng đen, lần lượt bị "đội châm ngòi" từ trong thành phố tuyên bố là "giấy tây giả" (giả ngoại kiều), thảy đều bị đẩy ra rìa.

Xã hội trở nên khác thường. Thế nhưng thời tiết vẫn như mọi khi: "Quanh tiết Hàn Lộ, gió thu ào ào thổi rụng loạt lá khô vàng đầu tiên. Trên đầu núi, trong khe lũng, một lớp hoa màu mùa thu mỏng manh chỉ mấy ngày là gặt hái xong; mảnh đất loang lổ ấy nằm dưới bầu trời xanh nhạt, thoạt nhìn, dường như gầy đi rất nhiều..."

Thành phố chìm trong hỗn loạn... Thôn quê chìm trong hỗn loạn... Phong trào trên toàn quốc xem ra rất mất cân đối. Khi "Cơn bão tháng Giêng" ở Thượng Hải càn quét đến huyện này, thì đã là tháng Mười.

Các tổ chức đảng và tổ chức hành chính vốn dĩ đã tê liệt từ lâu, chỉ tốn chút sức lực không đáng kể, trong vòng một ngày đã bị các đội chiến đấu thuộc mọi hệ thống, mọi đơn vị của hai phái quần chúng đối lập trong huyện là "Tổng tư lệnh nổi dậy màu đỏ" (Hồng Tổng) và "Bộ tư lệnh nổi dậy màu đỏ" (Hồng Chỉ) tranh nhau cướp quyền: chỉ cần đem niêm phong những biểu tượng của quyền lực ấy ——

Những con dấu bằng thép hoặc bằng gỗ, lớn hay nhỏ là xong. Sau đó, mỗi bên tự tuyên bố phái cách mạng vô sản giành quyền lợi thắng lợi, lần lượt mở đại hội ăn mừng, tiếng chiêng trống vang động đất trời, khói trắng choa của pháo nổ bao trùm cả bầu trời thành huyện...

Chính quyền do chính giai cấp vô sản thiết lập lại bị đập nát dưới chiêu bài của đại cách mạng vô sản. Điều này dĩ nhiên là chưa từng có trong tiền lệ, đồng thời cũng khiến người ta cảm thấy có chút hoang đường khó hiểu!

Đánh mất ý chí thống nhất của giai cấp, quyền lực lập tức xuất hiện khoảng trống. Giờ đây, vạn vật đều rơi vào tình trạng vô chính phủ.

Ai mới là phái cách mạng chân chính? Ai sẽ thống trị mười ba vạn nhân khẩu của toàn huyện đây?

Đường phố chật như nêm cối. Người của hai phái chen chúc lẫn nhau, nước bọt văng tứ tung, tranh luận suốt ngày đêm: chứng minh mình cách mạng, đối phương phản phản cách mạng. Khắp nơi đều là bục diễn giảng, khắp nơi đều đang diễn ra cuộc chiến đấu khẩu. Thành phố giống như một tổ ong khổng lồ. Tiếng vo ve vang vọng suốt cả ngày. Hai bên tranh luận khắp nơi đều đang dẫn kinh chứng điển, những lời của Mác, Ân, Liệt, Tư, Chủ tịch Mao, Lỗ Đạo được trích dẫn và học thuộc lòng từng đoạn lớn; những kinh điển thần thánh và trang nghiêm ấy có lẽ ngay lập tức lại bị nhấn chìm trong một biển châm chọc, mỉa mai và lăng mạ.

Một khi cái vũ khí gọi là cái miệng không còn hiệu quả nữa, thì bắt đầu đánh bả vai, động quyền cước, cho đến khi đánh cho máu ở mũi ở miệng chảy ròng ròng! Chân lý và sự giả dối trộn lẫn vào nhau, cái lưỡi và cái nắm đấm được sử dụng thay phiên nhau, từ ngữ hoa mỹ hay lời thô tục chửi cha mắng mẹ đều có thể thu hút tiếng hoan hô... Còn ở những nơi khác, đơn cử như trụ sở của Hồng Tổng là Nhân V ủy và trụ sở của Bộ chỉ huy Hồng Chỉ là Huyện ủy, tổng tư lệnh, tổng chỉ huy lần lượt cùng với các ủy viên thường vụ của họ và những nhân vật mưu chúa bị đối phương mắng là "quân sư đầu chó" hay "quân sư quạt mo" (hắc cao tham), cũng đang họp hành suốt ngày đêm không biết mệt mỏi, để lên kế hoạch cho bước hành động tiếp theo.

Trong các cuộc họp riêng của họ, đập bàn, quăng ghế đẩu, ném chén trà, tranh biện, luận chiến, lớn tiếng, mắng nhiếc sa sô... Âm thanh chói tai làm cho những ô cửa sổ phòng họp rung lên lách cách!

Xung quanh cửa lớn và tường rào của hai nơi, đứng và đi lại một vài kẻ mắt xếch mày trừng. Những kẻ này tay xách gậy gộc, lưng giắt dao găm, giống như ngự lâm quân canh giữ hoàng cung, thần sắc trang nghiêm mà kiêu ngạo. Đây là tổ chức trực thuộc của các cơ quan đầu não hai phe, được cấu thành từ các ngành nghề chéo nhau, chuyện đánh người, lục soát nhà, tra tấn "phản động đi theo con đường tư bản" (tẩu tư phái) đều do bọn họ quản lý.

Bên Hồng Tổng gọi là đội chiến đấu "Tôn Đại Thánh"; bên Hồng Chỉ gọi là đội chiến đấu "Thiên Quân Bổng". Những người này thường ban ngày ngủ, ban đêm hoạt động...

Mà lúc này, tất cả mọi hoạt động của hai phái đều không ngoài việc xoay quanh hắn —— Bí thư Huyện ủy Mã Diên Hùng mà tiến hành.

Thế nhưng, bây giờ hắn đang ở đâu?