Cậu ta ở đây——trên một chiếc ghế ở góc hàng ghế cuối hội trường.

Khi Mã Diên Hùng bị một đám người đánh ngã trong lúc đang phát biểu, Chu Tiểu Toàn đang ngồi trên "ghế đặc biệt" liền lên sân khấu xin phép Kim Quốc Long, nói rằng bụng cậu ta đau dữ dội, muốn xuống hàng ghế cuối nghỉ ngơi một lát. Bây giờ, cậu ta đang tựa vào ghế, ngửa đầu gối lên tựa ghế, hai mắt nhắm nghiền, sắc mặt tái nhợt, những giọt mồ hôi to bằng hạt đậu cứ tuôn rơi trên mặt, làm ướt sũng hai chòm tóc ở mai. Trông dáng vẻ này, bụng cậu ta chắc chắn đau không nhẹ.

Thực ra, bụng Chu Tiểu Toàn hoàn toàn không đau, nhưng đại não lại đau như muốn nổ tung!

Khi Mã Diên Hùng xuất hiện ở cửa hội trường, tinh thần của Chu Tiểu Toàn cũng giống như tất cả mọi người trong hội trường, chịu đựng một sự chấn động mãnh liệt. Trong khoảnh khắc, khái niệm phản chiếu trong đại não cậu ta là: Đây là một kẻ địch vĩ đại!

Đúng vậy, con người này rõ ràng biết nơi này là một cái bàn thờ biến mình thành vật hy sinh, vậy mà anh ta vẫn dũng cảm dâng hiếm đầu lâu của chính mình lên! Người không có tâm hồn vĩ đại, liệu có thể tạo ra hành động như thế này không?

Khi Kim Quốc Long bẻ quặt tay Mã Diên Hùng theo kiểu "phản lực" lên sân khấu, cậu ta trợn mắt há hốc mồm nhìn thấy, Mã Diên Hùng quả thực giống như một anh hùng, trong khi Kim Quốc Long lại trông sống động như một tên hề. Tiếp theo, cậu ta nghĩ đến việc mình chính là tên tiểu tốt dưới tay tên hề này!

Một loại cảm giác nhục nhã khiến cậu ta cúi gầm đầu xuống. Nghĩa là xét từ phương diện đường lối thì Mã Diên Hùng là một "phần tử tam phản", nhưng xét từ nhân cách, anh ta lại là một con người đáng kính nể. Cho dù mục đích hôm nay anh ta đến đây là gì, việc anh ta có thể đến được nơi này đã thể hiện một tinh thần dâng hiến phi thường. Đấu tranh với một kẻ địch như thế này, bản thân mình cũng nên thể hiện một tinh thần phi thường nào đó. Thế nhưng, thứ dùng vẫn cứ là những cú đấm giống như loài dã thú, tiếng sủa như loài chó... Trong quá trình đấu tố Mã Diên Hùng, cậu ta vẫn luôn không ngẩng đầu lên nhìn sân khấu. Lúc Mã Diên Hùng phát biểu, cậu ta có cảm giác anh ta giống như đại diện của các nước chiến thắng ở Nürnberg sau Thế chiến thứ hai, đang tiến hành một phiên tòa chiến thắng; còn mình lại là một thành viên trên vành móng ngựa. Cậu ta không kìm được ngẩng đầu lên, nhìn những chiến hữu của anh ta mà Mã Diên Hùng đang công kích. Cậu ta chợt phát hiện ra: Những chiến hữu như Kim Quốc Long, Hạc Sùng Đức, Hứa Yên Niên, Cao Kiến Hoa, Hắc Tam, lại thêm cả "cán bộ lãnh đạo cách mạng" tóc bạc trắng Dịch Quốc Thái, sao từng người từng người lại trông khó coi đến thế? Hóa ra bọn họ không phải hình như vẫn có phong thái và khí chất riêng của mình sao? Tâm trí cậu ta bắt đầu phiền muộn hỗn loạn, đầu óc cũng có chút chóng mặt.

Cậu ta đứng dậy đi lên sân khấu xin "nghỉ bệnh" với Kim Quốc Long, đến chiếc ghế này, rồi nhắm đôi mắt của mình lại. Cậu ta nằm ở đây, cảm nhận cơn bão táp mưa sa của hội trường, trong lòng cuồn cuộn sóng to gió lớn... Trong đầu cậu ta vẫn văng vẳng những lời Mã Diên Hùng vừa nói.

Những lời khiến cậu ta cảm động là thật lòng. Mà ngẫm nghĩ kỹ lại, những lời anh ta nói trong mỗi buổi đấu tố trước đây hình như cũng đều là thật lòng.

Từ "phát biểu thật lòng", cậu ta lại nghĩ đến những phương diện khác của con người này: Vết súng đạn, vết dao đâm trên người, bàn chân thiếu mất một ngón, hai mai tóc vì suy nghĩ mà bạc trắng, cơ thể gầy gò vì mệt mỏi... Những điều này anh ta làm là vì cái gì? Vì phản cách mạng? Theo logic thì không thể suy diễn tiếp được. Vì cách mạng? Nhưng rõ ràng chính là tổ công tác do anh ta phái đến đã đánh mình thành "phần tử phản cách mạng!" Nghĩ đến đây, tim cậu ta chợt đập điên cuồng: Bây giờ mình nằm ở đây giả vờ đau bụng, lại sinh ra sự dao động đối với việc đấu tranh với người này, đây có phải là phản bội lại con đường cách mạng của Chủ tịch Mao không? Cậu ta hoảng hốt ngẩng đầu lên. Thế nhưng, khi ngẩng đầu lên, cậu ta kinh ngạc nhìn thấy: Khắp nơi đều đang tuyên bố rút khỏi Hồng Tổng: Hết "tinh đoàn chiến đấu" này đến "tinh đoàn chiến đấu" khác vừa hát bài ca lời thơ Chủ tịch Mao vừa rút khỏi hội trường hỗn loạn này... À, xem ra tư tưởng của đại đa số mọi người đều đã dao động rồi! Mà những người này há chẳng phải giống như mình, đã hô hào "Đả đảo phần tử tam phản Mã Diên Hùng" suốt hơn một năm nay sao? Sao bây giờ bọn họ lại đột nhiên dao động giống như anh ta vậy? Không, còn nghiêm trọng hơn cả cậu ta——bọn họ đã tuyên bố rút khỏi Hồng Tổng rồi. Cậu ta phải làm sao đây? Cậu ta cũng tuyên bố rút khỏi Hồng Tổng ư?

Thế nhưng, rất nhanh cậu ta lại nghĩ: Mình rốt cuộc khác với họ, Mã Diên Hùng không đánh bọn họ thành phần tử phản cách mạng, nhưng lại đánh mình thành phản tử phản cách mạng.

Vậy, bây giờ cậu ta có nên bước lên sân khấu, giống như trước đây, cùng với Kim Quốc Long bọn họ đi "đấu tranh thật gắt gao, phê phán thậtnhanh" con người này không?

Cậu ta cũng không có dũng khí đứng lên.

"Phải làm sao đây? Phải làm sao đây?..." Miệng cậu ta lầm bầm, đôi tay đấm thùm thụp vào đầu mình, răng sắp cắn rách cả môi, bụng cũng thực sự bắt đầu đau lên, đầu mồ hôi nhễ nhại, toàn thân mồ hôi đầm đìa, ướt sũng cả người! Người thanh niên chừng đôi mươi này đang tiến hành một cuộc đấu tranh tư tưởng vô cùng gay gắt bên trong nội tâm.

Trong những năm tháng đại biến động này, con người ta cứ như thế này mà liên tục khẳng định bản thân và phủ định bản thân, trưởng thành hoặc sa đọa trong cuộc chiến đấu linh hồn khốc liệt.

Chu Tiểu Toàn vô lực mềm nhũn ngã rũ trên ghế. Cậu ta tạm thời không muốn suy nghĩ điều gì nữa, cậu ta muốn yên tĩnh nhắm mắt một lát. Nhưng không thể, cậu ta vừa nhắm mắt lại nghĩ đến Mã Diên Hùng.

Cậu ta nghĩ: ......Đúng vậy, chính là tổ công tác do Mã Diên Hùng phái đến đã đánh cậu ta thành phần tử phản cách mạng. Thế nhưng, có phải là tự Mã Diên Hùng nghĩ ra ý tưởng phái tổ công tác không? Không phải, là cấp trên bảo phái!" Tức là, Mã Diên Hùng chỉ đơn thuần là kẻ chấp hành, lúc đó có lẽ anh ta cũng cho rằng bản thân mình đang chấp hành con đường cách mạng của Chủ tịch Mao, là cách mạng. Nhưng sau đó cấp trên lại nói là sai. Vậy bây giờ tôi nói tôi là cách mạng, đang bảo vệ con đường cách mạng của Chủ tịch Mao, thì có chắc chắn sẽ không sai không? Ví dụ như: Tại sao anh lại đánh anh ta? Trong mỗi buổi đấu tố, chẳng phải anh ta đều thành tâm thành ý kiểm điểm với anh sao? Anh ta sai, thì kiểm điểm, thì sửa chữa. Còn anh thì sao? Anh có dũng khí kiểm điểm và sửa chữa không? Việc anh ta thừa nhận sai lầm cũng dũng cảm y như việc đến hội trường ngày hôm nay vậy. Đúng vậy, anh ta là một người dũng cảm, dám thừa nhận sai lầm của chính mình, cũng dám đấu tranh với những sai lầm mà mình cho là sai. Anh ta không cơ hội chủ nghĩa, chưa từng vì để da thịt mình chịu ít tội đi một chút, mà thừa nhận với một đám người như Kim Quốc Long rằng anh ta chỉnh đốn bọn họ là đã chỉnh đốn sai. Chưa từng thừa nhận...

Cậu ta lại quay sang nghĩ đến Kim Quốc Long và những "chiến hữu" trên sân khấu kia. Đối mặt với biểu hiện ngày hôm nay của bọn họ, lần đầu tiên cậu ta nghiêm túc nghĩ đến lịch sử của họ——hầu như mỗi một người đều không hề quang minh chính đại! Còn cậu ta, một người thanh niên, chỉ vì chịu một chút ủy khuất trong phong trào (và rất nhanh đã được minh oan), lại đi hòa lẫn với một đám người như thế này để "cách mạng" ư? A! Chu Tiểu Toàn! Mày đã biến thành cái dạng gì rồi thế?...

Khi một con người đứng từ những góc độ như thế này để suy xét vấn đề, sự việc chẳng phải sẽ dần dần trở nên rõ ràng rành mạch ngay trước mắt cậu ta sao? Trong khoảng thời gian ngắn ngủi này, Chu Tiểu Toàn giống như đang mò mẫm đi xuyên qua một hang núi vừa dài vừa tối, bây giờ đã nhìn thấy một tia sáng lọt vào——cậu ta đã đến cửa hang rồi!

"Tiểu Toàn, sao hôm nay cậu không xông pha trận mạc trên sân khấu, lại ngồi cái xó xỉnh này làm gì thế?" Một giọng nói vô cùng ân cần vang lên bên cạnh.

Mạch suy nghĩ của Chu Tiểu Toàn bị cắt đứt. Cậu ta mở mắt nhìn, hóa ra là Phó Bí thư Huyện ủy Lý Duy Quang——đã ngồi sát bên cạnh cậu từ lúc nào.

"Cán bộ lãnh đạo cách mạng" này mỗi khi phái nổi dậy tổ chức đại hội, luôn rất tích cực đến dự thính. Hôm nay không biết có việc gì, mà bây giờ mới đến.

Lý Duy Quang mặc chiếc áo len màu da lạc đà, khoác hờ bên ngoài chiếc áo bông vải kaki đen có bốn cái túi; tóc chải ngôi lệch rất gọn gàng, trong miệng ngậm một cái đầu tẩu thuốc màu trắng ngọc, mỉm cười nhìn Chu Tiểu Toàn.

Chu Tiểu Toàn cố ý lườm ông ta một cái, mỉa mai nói: "Hôm nay cháu không xông pha trận mạc, sao hôm nay chú lại đến muộn thế? Trái ngược hoàn toàn với ngày thường!"

Lý Duy Quang rút ống tẩu khỏi miệng, ngửa đầu cười lớn:

"Ha ha, đúng là tính cách của phái nổi dậy!" Vai ông ta nhún nhún vài cái, kéo chiếc áo bông suýt tuột ra sau lưng dựng thẳng trở lại vai, thoải mái nói: "Chú bận sắp xếp loạt ngôn luận tam phản thứ hai của Mã Diên Hùng đây! Vừa mới xong. Đợt tài liệu này mà tung ra, thì chính là một quả bom khinh khí đấy!" "Xem ra như thế, anh ta thực sự là một tên tư sự phái không chịu hối cải rồi nhỉ?" Chu Tiểu Toàn phản vấn lại một câu. Lý Duy Quang "phụt" một tiếng nhả tàn thuốc trên ống tẩu ra, rất kích động nói: "Ngọc Khôn thật sự là nghĩ ra chuyện hoang đường, mưu toan kêu con người này biểu thái ra mặt, còn nói là muốn thông qua anh ta để tranh thủ nông dân, lúc đó chú đã bảo là không đời nào! Hơn nữa, phái nổi dậy cách mạng thành lập chính quyền đỏ, lại cứ nhất định phải có sự ủng hộ của nông dân mới được sao? Đây đâu phải là thời kỳ chiến tranh kháng Nhật làm mặt trận thống nhất chứ! Xem đi, bây giờ sự việc thành thế này đây?"

Chu Tiểu Toàn hếch cằm hất về phía sân khấu, rít qua kẽ răng mấy chữ: "Chú nhìn sự việc thế này xem!" Lý Duy Quang ngẩng đầu lên, nhìn thấy nhóm người trên sân khấu đang la lối om sòm. Hai tên côn đồ đang mỗi tên bẻ quặt một bên tay Mã Diên Hùng. Toàn bộ hội trường chỉ còn lại mấy chục người, hơn nữa trông có vẻ như vẫn là mấy "phần tử đồng tình" với Mã Diên Hùng, chắc là ở lại để "ghi sổ" cho Kim Quốc Long bọn chúng. Sắc mặt Lý Duy Quang tái nhợt, không dám nhìn tiếp nữa. Ông ta quay đầu lại cười giả lả với Chu Tiểu Toàn nói: "Cái này, trông thực sự giống như một vở kịch. Vừa là một vở kịch bi thương, lại vừa là một vở kịch hài hước, không ngờ Mã Diên Hùng cứ ngỡ là sắp làm Phó chủ nhiệm ủy ban cách mạng huyện rồi, nhưng còn chưa kịp làm thì đã lại bị đánh ngả rồi!..." "Bị đánh ngả rồi thì chú lên mà làm! Chú làm đi, vở kịch này chẳng phải sẽ càng thú vị hơn sao?" Chu Tiểu Toàn ác ý tiếp lời nói. "Ha ha! Cậu thanh niên này nói năng kiểu gì thế! Chú làm gì có dã tâm lớn thế! Chú chỉ cần có thể làm tốt một con mã tiên tốt chạy trước ngựa cho các cậu phái nổi dậy là được rồi. Thế nhưng, Mã Diên Hùng anh ta làm được không? Chú thấy cũng chưa chắc! Anh ta là loại người gì chứ? "Ngôn luận tam phản" thì chất đống; mười mấy năm qua lại còn hết sức bán mạng thi hành một con đường nào ở huyện chúng ta chứ? Con đường tư bản chủ nghĩa hàng thật giá thật! Hơn nữa lại còn chết không nhận tội, giống như các cậu phái nổi dậy hay nói, thực sự là tên tư bản phái không chịu hối cải đến cùng!" Ống tẩu màu trắng ngọc trong tay ông ta khua khoắng trước mặt Chu Tiểu Toàn, quả quyết nói.

Cậu ta chợt hỏi ngược lại: "Thế còn xét trên phương diện một con người thì sao?"

"Người?" Lý Duy Quang vô cùng ngơ ngác nhìn trân trân vào Chu Tiểu Toàn.

"Vâng!" Chu Tiểu Toàn cũng nhìn trân trân vào ông ta.

Lúc này Lý Duy Quang mới chợt phát hiện ra trong mắt Chu Tiểu Toàn có hai tia sáng hung ác. Ông ta đinh ninh rằng tên phái nổi dậy này chê mình nói chưa hết toàn diện những điểm xấu của Mã Diên Hùng, vội vàng đáp lời: "Chú thấy anh ta không phải là con người! Là một con thú! Giống như hôm nay vậy, tự chuốc lấy cái chết..." Bốp! Bốp! Bốp! Ba cái bạt tai giống như ba tia chớp, giáng thẳng lên mặt Lý Duy Quang! Chu Tiểu Toàn quay người bước qua lối đi, đi vào từ cánh cửa bên phải sân khấu, vòng qua đám người đang la lối om sòm trên sân khấu, đi thẳng về phía phòng hóa trang.

Lý Duy Quang rụt cổ lại, hai tay ôm lấy gò má của mình, hoàn toàn không hiểu rốt cuộc đây là chuyện gì xảy ra: Ôi trời ơi, cái thế giới này phát điên hết cả rồi!