Vị bá tước đã rời đi được một tuần, và tất nhiên, chưa thể mong đợi bất kỳ tin tức nào vào lúc này. Ông đã cùng Quorn lên đường đến một vùng nào đó chưa được quyết định trên bờ biển Ý, và chúng tôi đành tự nhủ sẽ không có tin tức gì về ông trong ít nhất nửa tháng nữa. Tất cả chúng tôi lúc bấy giờ đều vô cùng bận rộn, và những tin tức có lợi cho đại nghiệp của chúng tôi cứ dồn dập đổ về mỗi ngày.
Đây không phải là nơi để kể lại lịch sử cuộc cách mạng Ý vừa qua. Câu chuyện đó cho đến nay vẫn chưa được thuật lại một cách xứng tầm, nhưng một ngày nào đó, nó sẽ cung cấp một sử thi tuyệt tráng cho một nhà chép sử vĩ đại. Nó đến tựa như một trận động đất mang ơn phước, mang theo đủ mọi nhọc nhằn, khốn khó và náo động, làm rung chuyển toàn bộ châu Âu và xô ngã nhiều hình thái chính phủ bất công. Theo quan điểm của tôi, đó là sự kiện hạnh phúc và tốt đẹp nhất trong lịch sử hiện đại châu Âu; bởi vì cuộc cách mạng ấy, dẫu được thực hiện với ý chí kiên định nhất và tinh thần anh dũng không lay chuyển, lại không hề vướng phải bất kỳ thói cực đoan của lòng thù hận hay sự trả thù vốn từng làm lu mờ biết bao cuộc nổi dậy của quần chúng chống lại bạo tàn.
Tôi đã làm việc cật lực đến tận ba giờ sáng, lên giường trong trạng thái kiệt sức và ngủ say như chết cho đến tận mười giờ, lúc Hinge bước vào mang theo một tách cà phê còn nghi ngút khói và bắt đầu bày biện quần áo cho tôi với sự thành thạo và lặng lẽ thường ngày. Ban đầu tôi không mấy chú ý đến anh ấy, nhưng chẳng mấy chốc, tôi bắt gặp hình ảnh phản chiếu khuôn mặt anh trong chiếc gương trang trí trên chiếc tủ quần áo chật chội của mình, và tôi nhận ra ngay rằng anh đang rạng rỡ vì sự tự mãn. Anh là một trong những kẻ trung thành và kiên định nhất trên đời, nhưng nhìn chung, tính khí lại có phần ảm đạm. Việc bộc lộ niềm vui ra bên ngoài rất hiếm khi xảy ra ở anh, và một dấu hiệu phấn khích nội tâm rõ rệt như tôi thấy sáng nay quả thực khiến tôi vô cùng kinh ngạc.
“Này Hinge,” tôi hỏi anh ấy, “cậu bị sao thế?”
“Tôi có sao đâu, thưa ngài,” Hinge đáp.
“Trông cậu có vẻ đặc biệt vui mừng,” tôi nói. “Có chuyện gì xảy ra vậy? Có ai để lại gia tài cho cậu à?”
“Không, thưa ngài,” Hinge đáp, quay cái mặt già cỗi, kỳ cục và từng trải của mình về phía tôi với một nụ cười rạng rỡ. “Chẳng có ai để lại gia tài nào cho tôi cả, thưa ngài, nhưng tôi vẫn cứ vui như thể có vậy. Ngài nằm ì hơi muộn sáng nay đấy, thưa ngài, và ngài vẫn chưa xem báo.”
“Báo chí ư!” tôi kêu lên, bật dậy khỏi giường ngay lập tức. “Đưa đây cho tôi xem nào. Có tin tức gì thế?”
“Tin tức là thế này, thưa ngài,” Hinge đáp, đứng ở tư thế nghiêm trang và cười tươi như một bức tượng máng nước vui vẻ,—“tin tức là, thưa ngài, bọn Ý đang làm loạn tùng phèo ở Milan với đám người Áo đó, và lão Louis Philippe đã xuất hiện ở Newhaven, nước Anh, vào ngày hôm qua.”
Tôi sửa soạn với tốc độ bất thường, trong khi đó Hinge mang báo tới và đọc tin tức.
“Tôi đã trải qua vài năm sống giữa đám người Áo đó, thưa ngài,” Hinge nói, rồi bỗng ngập ngừng, gãi đầu với vẻ bực bội.
“Ừ,” tôi đáp; “thì sao nào?” Rõ ràng có điều gì đó đang canh cánh trong lòng anh chàng tốt bụng này, và giữa lúc đang vui mừng, anh vẫn bị nỗi niềm ấy dằn vặt.
“Ngài sắp sang Ý phải không, thưa ngài?” anh hỏi. Lúc đó tôi đang cạo râu và chỉ đáp lại bằng một tiếng hừ xác nhận. “À, sự tình là thế này, thưa ngài,” Hinge nói; “khi ở Áo, tôi làm việc với tư cách dân sự, phải không thưa ngài?”
“Ừ, đúng vậy,” tôi bảo anh, “tôi cho là thế.”
“Họ không thể bắt tôi tuyên thệ mà tôi không hề hay biết chứ, thưa ngài?” Hinge gặng hỏi. “Tất nhiên là tôi cũng lõm bõm được ít tiếng trong một hai năm ở đó, nhưng khi mới đến, tôi chẳng nói được một chữ nào. Hồi mới được thuê, thưa ngài, có rất nhiều điều được nói với tôi mà tôi mù tịt chẳng hiểu gì sất, cứ như đứa trẻ chưa ra đời ấy. Giờ thì, giả sử tôi đã tuyên thệ,” Hinge tiếp lời với vẻ biện luận, “và giả sử tôi tuyên thệ với một tư cách không phải là dân sự, thì điều đó không thể coi là ràng buộc trái tim và lương tâm của tôi được chứ. Phải không thưa ngài?”
“Cậu ngốc thật đấy,” tôi đáp, “cậu không thể bị bắt tuyên thệ mà lại không hề hay biết điều đó được. Không ai có thể thề thốt và hứa hẹn sẽ làm điều gì mà lại nằm ngoài sự hiểu biết và mong muốn của chính mình.”
“Vâng, thế thì, thưa ngài,” Hinge nói, có vẻ nhẹ nhõm hơn đôi chút, “nếu tôi đã tuyên thệ — và biết đâu tôi thực sự đã làm thế, thưa ngài — tôi không biết chừng họ lại nghĩ rằng họ đã làm thế rồi — nhưng dẫu có thế đi nữa, ngài có nghĩ điều đó là ràng buộc không?”
“Đương nhiên là không thể ràng buộc rồi, nhưng chắc chắn chẳng có chuyện quái gở như thế xảy ra đâu. Theo tôi hiểu, cậu được thuê làm người hầu ngựa.” Hinge gật đầu đồng ý. “Cậu tình cờ được thuê bởi một quý ông từng là sĩ quan trong quân đội nước ngoài. Cậu không nghĩ rằng một sĩ quan lại đi lo việc bắt tất cả các người hầu dân sự của mình tuyên thệ chứ?”
“À, vâng, thưa ngài,” Hinge thừa nhận. “Nhưng đó là một đất nước xa lạ, và có rất nhiều điều được nói với tôi mà tôi chẳng hiểu gì sất, y như đứa trẻ chưa ra đời vậy.”
“Cậu cứ yên tâm về chuyện đó đi, Hinge. Cậu chẳng bị ràng buộc gì với quân dịch của Áo cả. Nhưng điều đó thì có thể tạo ra sự khác biệt gì cho cậu lúc này chứ?”
“Chà, thưa ngài,” Hinge nói, lại gãi đầu, “tôi từng sống giữa đám người Áo đó, và tôi không thích họ. Tôi theo phe Ý, tôi là thế đấy. Trước kia tôi cứ nghĩ, thưa ngài, người Ý nói chung chỉ là một lũ chuyên quay đàn phong cầm dạo, và tôi chẳng bao giờ dành nhiều sự tôn trọng cho họ. Nhưng tôi đã mở mang tầm mắt được khối điều trong sáu tháng qua, thưa ngài, và cũng học hỏi được ít nhiều, nếu tôi mạn phép được thưa như vậy. Lại nói về vị bá tước, thưa ngài; ai cũng thấy ngài ấy là một quý ông. Chà, nếu ngài tin tôi, thưa ngài, tôi chưa từng thấy một quý ông nào đích thực hơn vị bá tước cả. Nhưng, ơn Chúa, thưa ngài, ngài sẽ chẳng bao giờ nghĩ thế nếu ngài biết ông ấy suốt bao năm trời như tôi, khi hợp khi tan, sống tồi tệ hơn cả loài dã thú phía sau đống phân rác, và trong một cái hầm dưới chuồng ngựa. Giờ thì ngài biết đấy, thưa ngài,” Hinge tiếp lời, trở nên hào hứng và thậm chí tức giận với chủ đề này, “điều đó không phải là văn minh; đó không phải là Kito giáo; đó không phải là đối xử với một con người như thể chính ngài cũng là con người. Chỉ vì một quý ông đứng lên chiến đấu cho đất nước mình — đó là điều hiển nhiên phải làm, phải không ạ? — mà họ giam cầm ông ấy trong điều kiện dơ bẩn hơn, tăm tối hơn và kinh hãi hơn bất kỳ con thú hoang nào tôi từng thấy, suốt hai mươi năm trời, và suýt nữa đã giam cầm ông ấy suốt cuộc đời khốn khổ, thưa ngài. Mỗi khi phát hiện ra chuyện đó, tôi thường tức đến mức cảm thấy mình sẵn sàng đi giết người. Thật đấy, thưa ngài. Thế mà tôi có thể xin ngài phán xét công bằng giữa một sĩ quan và người hầu của mình xem liệu tôi có phải là một người ăn nói lịch sự hay không. Tôi tin là mình thế, thưa ngài, vậy mà tôi vẫn từng cảm thấy thỉnh thoảng xách súng đi bắn một tên Áo sẽ giúp tôi thấy dễ chịu hơn nhiều.”
“Tôi đoán rằng,” tôi nói, “kết cục của tất cả chuyện này là khi tôi sang Ý, cậu muốn đi cùng.”
“Đúng thế đấy, thưa ngài,” Hinge vui mừng đáp lại. “Miễn là tôi được tự do, thưa ngài, nếu tôi không vướng bận gì ngoài tư cách dân sự—”
“Cậu hoàn toàn được tự do đi cùng,” tôi bảo anh; “và tôi đã đinh ninh trong đầu sẽ đưa cậu đi theo, với điều kiện là cậu tự nguyện muốn đi.”
“Tôi không chỉ tự nguyện đâu, thưa ngài,” Hinge đáp. “Tôi rất muốn được nghe lại tiếng lệnh ‘Lên yên chuẩn bị’ lần nữa, thưa ngài; chắc ngài cũng thế.”
Tôi chưa từng thấy Hinge bộc phát thế này bao giờ, và sự nhiệt tình cùng tư duy đúng đắn của anh chàng tốt bụng này làm tôi vô cùng hài lòng, thế là trong lúc tiếp tục mặc đồ, tôi cứ để anh ấy nói chuyện.
“Tôi nghĩ rằng, thưa ngài,” anh nói, và anh vẫn xoay sở quanh tôi suốt thời gian đó bằng tác phong nhanh nhẹn và kín đáo quen thuộc của mình — “tôi nghĩ rằng, thưa ngài, bất cứ ai biết về bá tước chắc chắn đều sẽ vui lòng chiến đấu về phía ngài ấy. Nó khiến người ta muốn chiến đấu vì một quý ông như thế, người đã trải qua biết bao thăng trầm. Và nếu ngài thứ lỗi cho tôi khi nói ra điều này, thưa ngài, lý do khiến tôi đặc biệt vui mừng được đi là—”
“Sao nào,” tôi nói, vì anh chợt dừng lại và có vẻ hơi bối rối. “Nói tiếp đi, chuyện gì thế?”
“À, thưa ngài,” anh đáp, “tôi biết với thân phận của mình mà nói những điều này là không phải phép, nhưng còn cô Rossano, thưa ngài—” Tôi liền quay phắt lại về phía anh ta khi cái tên đó được nhắc đến, và Hinge đang đứng nghiêm liền giơ tay chào theo kiểu quân đội. “Tôi không có ý xấu đâu, thưa ngài,” anh nói, “và tôi hy vọng, thưa ngài, ngài không phi lòng. Nhưng tôi từng mang một bức thư từ ngài đến chỗ cô Rossano, thưa ngài, vào thứ Tư tuần trước nữa. Đó là lần thứ hai tôi đến căn nhà đó, thưa ngài, và khi cô Rossano bước ra để đưa cho tôi câu trả lời, cô ấy nhận ra tôi và mời tôi vào nhà; và kìa vị bá tước, thưa ngài, đang ngồi trong phòng khách. Rồi cô Rossano bảo: ‘Thưa cha,’ cô ấy nói, ‘đây là người đàn ông trung thực,’ cô ấy bảo thế, ‘người đã đối xử với cha rất tử tế khi cha bị giam cầm cùng với lũ người Áo chết tiệt đó’; và vị bá tước đứng dậy với phong thái đường bệ của mình, bắt tay tôi trong khi bàn tay kia đặt lên vai tôi. Họ suýt nữa đã bắt tôi ngồi xuống giữa hai người họ, thưa ngài, nếu tôi dám làm thế, và chính tay vị bá tước, thưa ngài, đã rót cho tôi một ly rượu sherry. Phải nói là loại hảo hạng,” Hinge nói, đưa tay quẹt ngang môi với một ánh mắt đầy hoài niệm, rồi ngay lập tức quay trở lại tư thế nghiêm ngặt như thể anh vừa chợt nhận ra mình đã phạm lỗi — mà trong thâm tâm thì quả thực anh nghĩ vậy. “Họ đối xử với tôi vừa ân cần lại vừa nhã nhặn đến mức tôi chẳng biết mình đang đứng bằng đầu hay bằng chân nữa. Rồi vị bá tước nói gì đó với cô Rossano bằng tiếng của ngài ấy — ý tôi là ngôn ngữ của ngài ấy, thưa ngài, xin ngài thứ lỗi — và cô Rossano đáp lời lại, cứ thế họ trò chuyện mãi cho đến khi cả hai đều rưng rưng ngấn lệ, thưa ngài. Rồi cô Rossano lấy ví ra, thưa ngài, rút ra một tờ mười bảng, và nó đây ạ.” Hinge lấy nó ra từ túi áo ghi-lê và mở phẳng phiu trước mặt tôi. “Đương nhiên là, thưa ngài, tôi không muốn nhận, vì dẫu tôi có làm được chút ít gì thì tôi cũng làm vì sự thích thú của bản thân, nói vậy cho phải đạo. Đã thế đời tôi cũng trải qua nhiều trò tiêu khiển lắm rồi, nhưng chưa từng có trò nào được trả công thế này — lương hưu hai bảng một tuần trọn đời lại thêm một công việc nhàn hạ nữa chứ. Tôi không muốn nhận cái này đâu, thưa ngài,” Hinge tiếp tục, gấp tờ tiền lại và nhét trở vào túi; “nhưng cô Rossano tiến lại và nhét nó vào tay tôi bằng cả hai tay của cô ấy, dẫu tôi có muốn hay không, và thình lình, thưa ngài—” Anh khựng lại, nấc cục và nuốt nước bọt khó nhọc hai ba lần. Tôi vừa buồn cười nhưng đồng thời cũng cảm động, và cảm động khá sâu sắc; nhưng tôi không thể để lộ điều đó cho Hinge thấy, và dám cá là lúc đó trông mình rất cứng rắn và nghiêm khắc với anh ấy.
“Cô ấy đã làm gì?” tôi hỏi, với giọng có phần cộc cằn.
“Cô ấy — cô ấy đã hôn tay tôi, thưa ngài; chính cái tay này đây.” Anh chìa bàn tay phải ra và nhìn nó như thể đó là một vật gì kỳ lạ lắm vậy. “Tôi chưa từng thấy ai làm thế bao giờ,” Hinge nói. “Và tôi vừa bất ngờ, vừa vui mừng, lại vừa điếng cả người!”
Hinge thực sự bật khóc, và giữa sự buồn cười, cảm thức sống động của chính tôi về tâm trạng của Violet lúc bấy giờ, cùng với sự bộc lộ về bản tính lương thiện của anh chàng đơn thuần này, suýt chút nữa thì tôi cũng làm theo. Tôi thực sự tin rằng mình đã nhập bọn với Hinge, và chúng tôi sẽ tạo thành một cặp đôi thật nực cười (vì tôi đã nhận ra ở nhà hát cũng như những nơi khác rằng không có cách nào khiến một người dễ bật khóc bằng cách làm cho họ cười trước đó qua sự ân tình và đồng cảm); nhưng may mắn thay cho bản thân, tôi đã kịp giả vờ gắt gỏng hỏi anh ta đang giở trò gì, rồi đuổi cổ anh ta ra khỏi phòng. Hành động bẽn lẽn của anh khi phục vụ bữa sáng cho tôi sau đó khiến tôi sẵn sàng đánh đổi rất nhiều thứ chỉ để được bắt tay anh và nói rằng anh là một kẻ tuyệt vời; thế nhưng dẫu đã trải qua sự thôi thúc đó nhiều lần trong đời và đôi khi cảm thấy nó rất mãnh liệt, tôi chưa bao giờ có thể làm theo được, và tôi biết rằng với nhiều người, tôi đã trải qua cuộc đời như một kẻ lạnh lùng — có lẽ điều đó cũng mang lại lợi ích cho chính tôi.
Đó là sự khởi đầu của một ngày kỳ lạ — ngày mà tôi bắt đầu nảy sinh mối nghi ngờ đầu tiên về Brunow, và cũng là ngày lão Ruffiano tội nghiệp bị phản bội, mà chính tôi lại vô tình nhúng tay vào. Mọi chuyện diễn ra thế này: Vài tuần trước, tôi đã nhìn thấy một cặp súng lục ổ quay tại một cửa hàng vũ khí trên phố Strand mà tôi vô cùng ưng ý. Chúng không phải loại súng cồng kềnh kiểu cũ mà tôi còn nhớ rất rõ từng được sử dụng trong chiến tranh thực sự, và thực ra từng được coi là thứ vũ khí chí mạng, mà là loại mới từ Mỹ với tất cả các bằng sáng chế tân tiến nhất. Tôi đã kiểm tra kỹ lưỡng chúng và định bụng sẽ mua khi đến thời điểm; nhưng tôi ngại tốn kém, và mãi cho đến lúc cận kề khói lửa chiến tranh thế này, tôi mới đành dứt khoát bỏ tiền ra. Hinge đi cùng tôi, giữ nguyên khoảng cách quen thuộc phía sau vai phải tôi chừng một bước hoặc nửa bước, để tôi có thể nói chuyện bất cứ lúc nào, trong khi anh vẫn duy trì vị trí mà anh cho là phù hợp với phẩm giá của người chủ. Ngay khi vừa đến Charing Cross, tôi trông thấy Ruffiano; và lão, nhìn thấy tôi cùng lúc đó, liền vội vã băng qua đường theo phong cách bốc đồng của mình, suýt chút nữa thì bị xe tông phải. Pha thoát chết đó suýt soát đến mức khi lão đến bên tôi, tôi đã nhiệt liệt chúc mừng lão, dù rằng nếu biết trước chuyện gì sắp xảy ra, có lẽ tôi đã bày tỏ sự thương xót với lão thì phải đạo hơn nhiều. Nhưng tương lai là điều không ai hay biết, và tôi thường buộc phải nghĩ rằng đó là một ân huệ lớn lao, một điều rất đáng để tạ ơn. Tôi từng có nhiều khoảnh khắc hạnh phúc, và những người thân yêu nhất của tôi cũng vậy, những người mà nếu chúng ta có thể biết trước một giờ sau sẽ mang đến điều gì, hẳn chúng ta đã vô cùng đau buồn khi phải dự cảm về một biến cố còn chưa ai hay biết.
Lão Ruffiano tội nghiệp tràn đầy nhiệt huyết và tin tức. Lão ăn vận chỉnh tề hơn bất cứ lần nào tôi từng thấy trước đó, và nhờ thế mà trông đỡ kỳ dị hơn.
“Cậu phải chúc mừng tôi nhiều hơn thế nữa,” người đàn ông đáng kính nói với nụ cười. “Chỉ trong vài giờ nữa thôi, tôi sẽ có tin tức trực tiếp từ quê nhà, và nếu không có cậu — hãy nhìn xem mọi thứ liên kết với nhau thế nào — có lẽ nó chẳng bao giờ đến được với tôi. Giả sử tôi không biết cậu, tôi có lẽ đã chẳng biết đến người bạn trẻ xuất sắc và đáng quý của cậu, ngài Nghị viên Brunow, và,” lão tiếp tục, mỉm cười cúi người xuống để đặt đầu một ngón tay gầy gò lên cả hai vai tôi trước khi đứng thẳng người với chiều cao lêu khổng lồ của mình, “rõ ràng là nếu tôi chưa từng gặp ngài Nghị viên Brunow thì ngài Nghị viên Brunow đã không thể mang tin tức đến cho tôi được.”
“Ông nhận tin tức từ Brunow ư?” tôi đáp lời, hoàn toàn không đoán được điều đó ngụ ý điều gì và với sự vô minh ngây thơ của mình, tôi cảm thấy khá thiện cảm với Brunow vì đã làm điều gì đó mang lại nhiều niềm vui nhường ấy cho người tha hương bất hạnh. “Và hẳn tôi không cần phải hỏi xem đó có phải là tin vui hay không.”
“Tôi được bảo là vậy,” lão đáp; “nhưng tôi vẫn chưa trực tiếp nghe thấy.” Lão giải thích với tôi rằng lão có hai người chị em gái đang sống ở Ý, có cuộc sống tương đối thảnh thơi nhờ vào những tài sản còn sót lại sau các vụ tịch thu tài sản của gia đình. “Họ đã có thể chu cấp cho tôi đầy đủ,” ông cụ nói với nụ cười đôn hậu, ngây thơ của mình, “nhưng tôi luôn giả vờ với họ là mình chẳng cần gì cả. Họ đều có con cái, mà tuổi trẻ thì tốn kém lắm, và tôi vẫn sống rất tốt mà không cần đụng đến số của cải ít ỏi của họ. Họ sống cùng nhau ở Posilippo, và một người hàng xóm của họ, một vị Signor Alfieri nào đó, mang một dòng họ lớn, cậu thấy đấy — giống như một người Anh được ngài Shakespeare đến thăm vậy — vị Signor Alfieri này vừa là hàng xóm vừa là bạn của họ. Lão ấy lẽ ra đã đến thăm tôi, nhưng lại không tìm thấy tôi, và lão sẽ lên đường sang Ý vào tối nay. Tôi sẽ gặp lão ấy ở — tôi quên mất tên rồi, nhưng nó nằm trên con sông của các cậu, và ngài Nghị viên Brunow rất tốt bụng nhận làm hướng dẫn viên cho tôi. Hãy đi cùng tôi đi,” lão đột nhiên nói. “Cậu sẽ biết được những tin tức mới nhất về nước Ý, và cậu sẽ được gặp một người ái quốc chân chính, người sẽ kể cho cậu nghe những gì thực sự đang diễn ra từ ba tuần trước.”
Chuyện là, trớ trêu thay, buổi tối hôm đó tôi rảnh rỗi còn Violet thì bận việc. Nếu có bất kỳ cơ hội nào được gặp nàng, tôi đã từ chối lời mời của Ruffiano; nhưng đêm đó có vẻ trống lịch, ông cụ lại có vẻ tha thiết, và tôi chẳng thấy lý do gì để từ chối. Hơn thế nữa, đúng như lão gợi ý, việc trực tiếp biết được một người Ý nghĩ gì về cơ hội của cuộc nổi dậy vốn dĩ sắp bùng nổ khi ông ta rời khỏi quê hương sẽ là điều thú vị và có lẽ cũng hữu ích. Thế là tôi sắp xếp gặp Ruffiano và dùng bữa tối cùng lão tại chính nhà hàng Ý nằm ở tầng trên — nơi chúng tôi từng tổ chức cuộc họp, và sau đó chúng tôi bắt tay nhau rồi ai lo việc nấy.
Trời đã sập tối khi chúng tôi gặp lại nhau, bởi đây mới chỉ là ngày mồng năm tháng Ba, và lúc đó khoảng sáu rưỡi chiều. Ruffiano bảo tôi rằng lão đã để lại lời nhắn tại nơi ở của Brunow rằng có thể tìm thấy lão ở đây, và chúng tôi đã dùng bữa tối đạm bạc, uống chung nửa chai rượu vang Chianti, rồi đang thưởng thức cà phê cùng xì gà thì Brunow tới đúng hẹn. Cậu ta ngạc nhiên khi thấy tôi ở đó, và theo tôi nghĩ, đó là một sự ngạc nhiên khó chịu. Nhớ lại thái độ khi chúng tôi chia tay lần gặp trước, tôi có chút bất ngờ về điều này. Tôi đã nói rồi, lần chia tay hôm đó là lần cuối cùng chúng tôi bắt tay nhau. Không phải vì tôi không chìa tay ra trong dịp này, mà là vì cậu ta có vẻ như không nhìn thấy nó, và tôi rụt tay lại, tự nhủ lòng không được nổi giận với cậu ta, đồng thời nghĩ rằng có lẽ cậu ta đang tái phát chứng bệnh nóng nảy cũ mà thôi.
“A, cậu đây rồi!” Ruffiano kêu lên, đứng dậy ôm chầm lấy cậu ta một nửa. “Thật tiếc vì cậu không đến sớm hơn. Chúng ta đã có một bữa tối vui vẻ và một cuộc trò chuyện thú vị.”
Hình như bây giờ tôi vẫn còn nghe văng vẳng giọng nói của ông cụ với ngữ điệu kỳ lạ ấy, những từ “jollia leetle dinnera” và “jol-lia leetle talka,” với âm tiết nghe có vẻ nửa trẻ con ở cuối hầu như mọi từ. Lão Ruffiano tội nghiệp! Lão đã chấm dứt mọi nỗi truân chuyên từ rất nhiều năm nay rồi. Tôi chưa từng biết một quý ông nào trung thực hơn, hay một người ít có khả năng tự đào một cái bẫy hiểm ác cho mình sa vào như thế. Thái độ của Brunow hoàn toàn là một câu đố đối với tôi, và ngay cả vào ngày hôm sau, dẫu đã được sự kiện sáng tỏ, tôi vẫn không tài nào hiểu nổi, bởi việc tự đâm đầu vàoòng thòng lọng như cách cậu ta làm trông thật quá đỗi ngốc nghếch. Đã có lúc tôi nghĩ rằng có lẽ cậu ta dựa dẫm vào vẻ bề ngoài ngây thơ của mình để tìm sự an toàn, nhưng nếu vậy thì cậu ta đã tính toán sai lầm về việc sự lúng túng của cậu ta ngay từ đầu đã khơi gợi bao nhiêu mối nghi ngờ và hiểu lầm.
Trước hết, cậu ta tìm cách thoái thác lời hẹn, nhưng khi Ruffiano tỏ ra vô cùng hụt hẫng, cậu ta đành chịu thua và nhận lời dẫn đường chúng tôi đến điểm hẹn. Cậu ta có gọi sẵn một chiếc xe ngựa bên ngoài, loại xe bốn bánh kiểu cũ, và khi cậu ta dẫn chúng tôi ra đó, một kẻ lạ mặt bước vào nhà hàng đã va phải cậu ta ngay cửa. Cậu ta quay mặt về phía tôi đúng khoảnh khắc đó do vô tình, và tôi thấy cậu ta tái mét như chết, với một vệtử sắc kỳ lạ ở vùng quanh mắt. Thái độ của cậu ta lúc thì tỉnh táo một cách kỳ lạ, lúc lại bận tâm đăm chiêu khó hiểu, tóm lại là tôi chẳng thể hiểu nổi cậu ta đang nghĩ gì. Kẻ đánh xe ngựa rõ ràng đã được căn dặn từ trước và biết chính xác phải đi đâu, vì hắn phóng xe đi ngay mà chẳng nói một lời nào. Theo cảm nhận của tôi, chuyến đi có vẻ kéo dài vô tận, bởi trong suốt hành trình, tôi đã chìm vào giấc ngủ hơn một nửa, và trong những khoảng thời gian tỉnh táo quan sát, tôi thấy mình đang ở những khu vực trong thành phố mà dẫu vẫn luôn tự hào là rành London lắm, tôi hoàn toàn thấy xa lạ. Đầu tiên, tôi lờ mờ nhận ra trong cơn nửa tỉnh nửa mê rằng chúng tôi đang ở Whitechapel, rồi chớp mắt tỉnh dậy thêm chút nữa, tôi thấy mình đang lạc vào một vùng bến cảng và những quán rượu, thỉnh thoảng hiện lên dưới bầu trời tối sầm vài ánh nước bến tàu hoặc dòng sông lấp loáng hắt lên — bóng người thưa thớt và những ngôi nhà còn thưa thớt hơn. Nhưng tất nhiên, tôi chẳng có mảy may lý do gì để nghi ngờ bất kỳ ai, thế là xe cứ thế lộc cộc lăn bánh, tôi thì ngái ngủ và thỏa mãn sau một bữa tối ngon lành sau cả ngày đói khát, còn Brunow và Ruffiano thì im lặng suốt gần như toàn bộ quãng đường. Sau khoảng một tiếng rưỡi di chuyển, Brunow đánh thức tôi bằng tiếng gọi cộc cằn với người đánh xe, và tôi hoàn toàn tỉnh táo lại đúng lúc nhìn thấy chiếc xe ngựa bẻ ngoặt sang phải. Giấc ngủ dài đã phần nào giúp tôi sảng khoái, và không khí lạnh lẽo ẩm ướt thổi từ dòng sông qua khung cửa sổ mà Brunow vừa mở thốc vào phả thẳng lên má tôi. Tôi có thể nhìn thấy dòng sông lấp loáng phía trước, với những khoảng đen đặc sánh và ánh đèn đỏ hoặc xanh nhấp nháy đâu đó. Trời vẫn đang mưa, và những mây đen trĩu nặng ở phương nam và phương tây. Chúng tôi dừng lại gần như sát bờ sông, trước một quán rượu nhỏ trông xiêu vẹo, và tại đây Brunow vội vã xuống xe. Một gã vạm vỡ đang dựa lưng vào khung cửa hút tẩu thuốc ngắn; khi Brunow cất lời hỏi, hắn hất ngón cái về phía dòng sông và đáp: “Vừa châm hơi xong. Muộn nhất là một tiếng nữa xuất phát.”
“Không có thuyền nào khác sao?” Brunow hỏi.
“Thuyền á?” gã đó vừa nhổ bọt lười biếng xuống đường vừa nói; “thuyền thì đầy ra đấy, nếu mi chịu trả tiền.”
“Cậu nghe thấy rồi đấy,” Brunow quay lại nói, và Ruffiano lết tấm thân gầy gò lê lết bước ra khỏi xe, loạng choạng đặt chân xuống mặt đường gồ ghề tối tăm, lớn tiếng gọi thuê thuyền bằng được.
“Tôi sẽ gặp lão ấy chỉ một phút thôi,” lão nói; “nhưng thế còn hơn không. Tôi sẽ rất tiếc nếu thực hiện một chuyến đi thế này mà không thu được kết quả gì.”
“Tìm cho chúng tôi một chiếc thuyền,” Brunow nói. Cõi lòng và giọng điệu của cậu ta lúc đó hệt như thể đang tự ra lệnh hành hình chính mình, và lúc đó tôi đã nhận xét như vậy. Giờ thì tôi có thể nhận ra rằng có hàng trăm ngàn điều đã xảy ra để cảnh báo tôi về sự thật, nhưng tôi thì ngây thơ và chẳng mảy may hoài nghi gì sất cứ như một đứa trẻ sơ sinh. Gã đứng cửa lững thững bước ra lòng đường, ngoái đầu ra hiệu chúng tôi đi theo hắn. Chúng tôi tuân lệnh câm lặng ấy, và chẳng mấy chốc đã đặt chân lên một cầu tàu gồ ghề bên bờ sông. Chúng tôi bước xuống một dãy bậc thang nguy hiểm chết người, và chỉ một phút sau đã ở trên mặt nước. Gã đó chèo những nhịp chèo mạnh mẽ, thong thả ra giữa dòng sông — nơi có một con thuyền đang thả trôi với ngọn đèn màu xanh hướng về phía chúng tôi; khi đến gần chiếc tàu, hắn cất giọng khàn đặc hô lớn: “Này, tàu hơi nước ơi!” Tiếng gọi được đáp lại từ trên boong, và một chiếc thang được thả xuống để chúng tôi trèo lên boong. Brunow lên trước, Ruffiano theo sau, và tôi là người thứ ba. Điều khiến tôi ngạc nhiên là đúng khoảnh khắc chân tôi chạm vào thang thì chiếc thuyền chèo liền vọt đi mất tăm khỏi bên dưới chân tôi. Tôi lớn tiếng gọi gã chèo thuyền hỏi xem hắn định đi đâu, nhưng hắn chẳng đáp lại ngoài một tiếng gầm gừ đầy vẻ mỉa mai, xấc láo — thứ âm thanh có thể mang bất kỳ ý nghĩa gì hoặc chẳng có nghĩa gì cả. Tôi đinh ninh rằng hắn sẽ quay lại kịp lúc để đưa chúng tôi rời đi, nên chẳng bận tâm thêm nữa mà cứ thế theo chân Ruffiano lên boong, lòng vẫn hoàn toàn vô tư lự. Sự ngạc nhiên đầu tiên đến khi một gã mặc áo khoác tơi đi biển chống bão và đội mũ trùm đầu cất tiếng hỏi bằng tiếng Đức: “Đúng là người đó chứ?” và chẳng đợi câu trả lời, hắn hét xuống khoang dưới: “Hết tốc lực tiến thẳng!” Ngay cả lúc đó, tôi vẫn chẳng hề mảy may nghi ngờ về một âm mưu bắt cóc ai cả, nhưng tôi thực sự kinh ngạc khi thấy một kẻ nói tiếng Đức và ra lệnh bằng tiếng Đức trên một phương tiện mà tôi vẫn tưởng là của người Ý.
“Nhưng sao lại hết tốc lực tiến thẳng?” tôi hỏi Brunow; và cậu ta quay phắt lại phía tôi trong bóng tối với giọng nói run rẩy đứt quãng.
“Tôi không biết,” cậu ta nói. “Có điều gì đó kỳ quái đến rợn người trong chuyện này. Chúng ta mắc bẫy rồi sao? Tên này là người Đức.”
“Mắc bẫy!” tôi đáp. “Sao chúng ta lại mắc bẫy được chứ?”
“Đây,” Brunow kêu lên với giọng cao vút và run rẩy, “không phải con tàu mà tôi định lên. Có sự nhầm lẫn gì ở đây rồi! Này, anh bạn kia!”
“Ô kìa!” gã mặc áo chống bão lên tiếng, tiến lại gần và nói bằng thứ tiếng Anh bập bẹ. “Mấy người ngậm miệng lại đi. Chẳng có gì mà phải la làng lên cả. Đi lối này.”
Vẫn trong nỗi kinh ngạc ngày một lớn dần, và cảm thấy rằng giá như mình mang theo cặp súng lục ổ quay vừa mua sáng nay thì sẽ yên tâm hơn biết mấy, tôi lẽo đẽo bước theo gã đàn ông xuống cầu thang hầm tàu.