Lâm Nguy Khốn Cùng

Lượt đọc: 3 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Chương 1

❊ ❊ ❊

Tôi đã nói thẳng với vợ tôi rằng, theo ý kiến của tôi, tôi cũng chẳng thích hợp tự nhiên với nhiệm vụ mà nàng đã đặt lên vai tôi hơn bất kỳ người nào còn sống trên đời. Tôi đã dành phần lớn cuộc đời mình cho các hoạt động thực tế; và dẫu cho quãng đời sau này có phần yên ả và thanh bình hơn thuở ban đầu, dẫu cho tôi đã có được những cơ hội học tập mà trước kia chưa từng có, tôi vẫn hoàn toàn không phải là một con người sách vở, và tôi chẳng hề tự tin chút nào về những vấn đề cốt yếu như ngữ pháp hay chính tả. Câu chuyện lịch sử mà tôi được yêu cầu kể lại này, nếu rơi vào tay một bậc văn nhân chuyên nghiệp, hẳn có thể trở nên hấp dẫn một cách lạ thường. Tôi dám chắc điều đó, bởi trong một cuộc đời đầy những chuyến phiêu lưu kỳ lạ, tôi chưa từng gặp điều gì kỳ lạ đến thế. Nhưng về phần mình, điều tối đa tôi có thể làm là kể lại sự việc diễn ra đúng như những gì đã xảy ra một cách sát thực nhất có thể; và nếu tôi không tài nào làm chủ được những nét duyên dáng văn phong vốn xuất hiện một cách tự nhiên ngòi bút của một nhà văn từng trải, tôi chỉ có thể mong độc giả lượng thứ bỏ qua cho những thiếu sót ấy.

Khởi đầu tự nhiên của câu chuyện là việc tôi đem lòng yêu người thiếu phụ nay đã là người vợ diễm phúc và hạnh phúc của tôi suốt ba mươi tám năm qua. Rất có thể tôi sẽ không còn tìm lại được cơ hội để nói lên một điều lẽ ra phải được nói. Người thiếu phụ ấy là một hạt ngọc giữa chốn hồng trần; và việc tôi đã đem lòng yêu nàng ngay từ cái nhìn đầu tiên — đúng như những gì đã xảy ra — khiến tôi tự hào hơn gấp bội so với việc chiếm được một thành trì hay giành chiến thắng trong một trận đại chiến. Tôi đã từng tìm kiếm những cơ hội để làm những việc đó ở khắp mọi nơi gần xa, nhưng chúng đã từ chối tôi. Tôi tin rằng mình vẫn luôn đứng về phía chính nghĩa. Tôi biết rằng, ngoại trừ một trường hợp, tôi luôn đứng về phía yếu thế; nhưng cho đến trước khi kết hôn, tôi vẫn được gọi chung là một kẻ phiêu lưu kiếm sống. Cho đến ngày nay, người ta vẫn gọi tôi là Đại úy Fyffe, dẫu tôi chưa từng nắm giữ sắc phong của Nữ hoàng tối cao. Việc tôi sẵn lòng chiến đấu vì lý tưởng của đất nước là điều hiển nhiên, tôi hy vọng thế; nhưng tôi chưa bao giờ có cơ hội đó, và thanh gươm của tôi, cho đến tận ngày kết hôn, vẫn luôn sẵn sàng phục vụ cho những dân tộc bị áp bức. Tuy nhiên, đây không phải là câu chuyện của tôi, và tôi phải cố gắng hết sức để bám sát điều đó. Nếu tôi cứ mải bôi xóa và sửa chữa, thì chẳng biết đến bao giờ công việc của tôi mới chấm dứt. Tôi sẽ cố gắng bớt luyên thuyên nhất có thể.

Đó là vào thời điểm đỉnh cao của mùa hội ở London năm 1847, và tôi vừa mới trở về từ Cộng hòa Argentina. Tôi đã chiến đấu cho Tướng quân Rosas, nhưng lòng tham cùng tham vọng liều lĩnh của kẻ đó đã dần kéo tôi rời xa ông ta, và cuối cùng, sau một trận cãi vã công khai, tôi đã bẻ gãy thanh gươm của mình ngay trước gối ngài ta, ném những mảnh vỡ dưới chân ông ta, rồi rời khỏi trại. Tôi làm điều đó với nguy cơ mất mạng; và nếu Rosas bận tâm nhón tay lên một chút, binh lính của ông ta hẳn đã bắn tôi hoặc treo cổ tôi lên cái cây gần nhất với tất cả sự hứng khởi trên đời. Một sự kiện chẳng có chút liên quan nào đến câu chuyện này đã lên mặt báo, và trong chốc lát, tôi bỗng trở thành nhân vật được săn đón. Thoạt đầu tôi thấy điều đó khá thú vị, nhưng rồi tôi bắt đầu cảm thấy mệt mỏi, thì sự kiện mà tôi vừa nhắc tới đã xảy ra. Người bạn tội nghiệp của tôi, Ngài George Brunow, đã đưa tôi đến Nhà Belcaster theo lời mời của Nữ công tước, và chính tại nơi đó tôi đã gặp gỡ định mệnh của đời mình. Cầu thang lúc bấy giờ vô cùng đông đúc và chen chúc, các căn phòng thì nghẹt người. Trong suốt thời gian lưu lại dinh thự ấy, tôi chưa một lần thành công diện kiến nữ chủ nhà dù chỉ là một thoáng, nhưng chưa đầy nửa tiếng trôi qua, tôi đã thấy thỏa nguyện vì bỏ lỡ vinh dự đó. Brunow và tôi, kẹt cứng giữa đám đông, đang cười đùa trò chuyện trên bậc cầu thang thì tôi bỗng bắt gặp bóng dáng một người thiếu phụ cao hơn tôi chừng một hoặc hai bậc. Nàng đang dùng quạt ra hiệu cho một người bạn đứng sau lưng tôi, và lúc bấy giờ cũng như tận bây giờ, tôi vẫn nghĩ rằng gương mặt tươi cười của nàng là khung cảnh đẹp nhất mà tôi từng chiêm ngưỡng. Mái tóc nàng — giờ đây đã điểm bạc hoàn toàn và vẫn đáng yêu nhường ấy — đen tuyền như bóng đêm, nhưng khuôn mặt nàng lại ngời ngời sắc hồng tươi tắn, chiếc trán trắng ngần, đôi má ửng hồng, cùng sắc đỏ trên môi rực rỡ và đầy đặn một cách lạ thường đối với một phụ nữ Anh, mà thoạt đầu tôi vẫn đinh ninh nàng là người xứ đó. Vóc dáng kiều diễm của nàng được tôn lên hết mức bởi một chiếc áo đầm đơn giản làm bằng vải muslin trắng xứ Ấn — tôi nhớ sắc trắng ấy mang hơi ngà — và một chuỗi ngọc trai lớn là món trang sức duy nhất trên người nàng. Trái tim tôi bỗng chốc nhảy thót lên một nhịp kỳ lạ, và tôi có cảm giác quen thuộc mà tôi từng trải qua nhiều lần khi được lệnh xông pha vào chốn hiểm nguy. Thế nhưng cảm giác ấy không hề phai nhạt đi, không giống như khi đối mặt với hiểm nguy mà ở đó ta cảm thấy hành động là điều cần thiết. Tôi cứ tiếp tục bồi hồi xốn xang như một nữ sinh; và khi khoảnh khắc sau đó, ánh mắt nàng vô tình chạm phải ánh mắt tôi, tôi cảm thấy mặt mình đỏ bừng lên như lửa cháy. Tôi có thể đọc được một chút ý tứ nhận ra nhau trong ánh nhìn của nàng, và trong khoảnh khắc tưởng như nàng sẽ lướt nhẹ xuống bậc cầu thang, bất chấp đám đông đang chen chúc ở giữa, để đến trò chuyện cùng tôi. Thế nhưng thay vì làm thế, nàng lại nhìn thấy Brunow đang đứng cạnh tôi và ra hiệu gọi anh ta.

* Lời ghi chú của Violet Fyffe. — Chồng tôi từng cứu mạng vị tướng quân của mình chỉ một ngày trước đó, trong những hoàn cảnh vô cùng anh dũng. Tôi không hề trông đợi sẽ tìm thấy bất kỳ ghi chép nào về hành động kiểu đó trong những trang viết do chính tay anh ấy thực hiện.

“Anh có thể cố gắng đến chỗ em được không, anh Brunow?” nàng cất lời bằng một giọng nói ngọt ngào y như đôi mắt của chính nàng. Đó là những lời đầu tiên tôi nghe thấy nàng nói, và tôi dường như vẫn đang nghe lại chúng khi đặt bút viết xuống đây, tựa như tôi vẫn có thể nhìn thấy gương mặt tuyệt mỹ cùng vóc dáng cao quý tràn đầy sức trẻ của nàng, dẫu cho khi ngước mắt lên, tôi lại nhìn thấy người vợ già của mình — cầu Chúa phù hộ cho bà! — đang chậm chạp bước đi trong khu vườn, nương nhờ chiếc gậy chống của tôi để đỡ lấy từng bước chân.

Brunow rẽ đám đông đi về phía nàng, và họ trò chuyện với nhau trong giây lát. Tôi không tài nào kìm được việc lắng nghe giọng nói của nàng, và tôi đã nghe thấy chính tên mình.

“Anh có biết vị quý ông đứng cạnh anh không?” nàng hỏi. Và khi Brunow đáp rằng anh ta và tôi là những người bạn cũ, nàng liền nói: “Đó là Đại úy Fyffe, tôi nghĩ vậy.”

“Không trật đi đâu được, thưa tiểu thư Rossano,” Brunow đáp.

“Hãy dẫn anh ấy tới đây và giới thiệu với tôi,” nàng bảo. “Tôi rất có mong muốn được làm quen với Đại úy Fyffe.”

Nghe vậy, tôi chẳng biết lúc ấy mình đang cắm đầu xuống đất hay chổng ngược lên trời; nhưng khi Brunow gọi tên tôi, và đúng lúc đám đông thưa đi trong giây lát, tôi liền dễ dàng tiến đến bậc thang ngay bên dưới nơi nàng đứng, và Brunow đã giới thiệu chúng tôi với nhau. Vốn dĩ cả cuộc đời tôi từ trước đến nay sống tách biệt rất xa với phụ nữ. Tôi mất mẹ từ thỏ bé, còn chị em gái, họ hàng hay những thứ “đồ đạc” nữ tính đại loại như thế thì tôi hoàn toàn không có, thế nên tôi chưa từng có chút kinh nghiệm nào khi giao thiệp với họ; và tôi xin nói hoàn toàn thành thật rằng, tôi thà xông pha vào một ổ phục kích còn hơn phải đối mặt với vị tiểu thư trẻ tuổi này. Không phải vì ngay cả sự rụt rè quá mức cùng cảm giác vụng về của bản thân trước mặt nàng có thể khiến việc ở đó trở nên hoàn toàn khó chịu, mà là vì trong đầu tôi — và cả trong tim tôi nữa — đang diễn ra một sự hỗn loạn tột cùng, và tôi vô cùng sợ hãi việc mình sẽ lỡ lời thốt ra điều gì đó để lộ cho nàng biết tôi đang cảm nhận ra sao. Và nếu ngẫm nghĩ cho thấu đáo, một người quý ông — và khi nói đến quý ông, ý tôi không gì khác hơn là một người có dòng dõi cao quý cùng cảm xúc thuần khiết — không có quyền tơ tưởng, ngay cả trong sâu thẳm trái tim mình, một cách quá đỗi say đắm đối với một tiểu thư trong lần gặp gỡ đầu tiên của họ. Ngay tại khoảnh khắc nhìn thấy vợ mình, tôi đã nghĩ, quả thực tôi đã biết chắc rằng nàng là người phụ nữ đẹp không tì vết nhất mà tôi từng thấy, và tôi cũng chắc chắn như hiện tại rằng tâm hồn nàng hoàn toàn thanh khiết hệt như gương mặt ấy. Trái tim tôi đã hướng về đúng chỗ, nhưng tôi đã quá vội vàng trong cảm xúc của mình, và nếu dám, tôi đã quỳ gối trước nàng rồi. Tất cả những điều này, tôi dám cá, là thứ tình cảm lãng mạn và cổ điển đến mức ngớ ngẩn; nhưng nó lại chân thực đến mức mọi thứ chân lý khác mà tôi từng biết, ngoại trừ những điều tôi không có quyền cất lời ở đây, dường như đều trở nên tầm thường trước nó. Tôi đã đem lòng yêu vợ mình ngay tại chốn ấy và vào đúng khoảnh khắc ấy; và dù chẳng hề hay biết, tôi đã thề nguyện phục vụ nàng một cách trọn vẹn hệt như tôi đã làm trong suốt bốn mươi hai năm trôi qua kể từ đó đến nay. Tôi thành kính tạ ơn Chúa vì điều đó, bởi chẳng có gì có thể giúp một con người chống lại những điều thấp hèn và bất xứng trong chính bản thân họ tốt hơn tình yêu dành cho một người phụ nữ đức hạnh. Nếu điều đó nay đã trở thành một thứ giáo lý cổ hủ, tôi thực sự lấy làm tiếc cho thế giới này. Nó là sự thật, đã từng là sự thật, và sẽ lại là sự thật.

“Tôi đã nghe kể về anh nhiều lần, Đại úy Fyffe,” giọng nói quyến rũ ấy cất lên, “và tôi rất vui mừng được gặp anh. Người đồng chí cũ của anh, Jack Rollinson, là họ hàng của tôi.”

Tôi lại đỏ bừng mặt trước câu nói này; nhưng tôi khó lòng nghe được điều gì khiến mình vui lòng hơn thế, bởi dẫu mới gặp gỡ, tôi sẵn sàng đánh đổi mọi thứ để có được một hình ảnh tốt đẹp trong mắt vị tiểu thư này, mà Rollinson và tôi lại là những người bạn chí cốt. Tôi từng có may mắn cứu mạng anh ta trong một vụ xô xát ở Santa Fé, và kể từ giờ phút ấy, anh bạn tội nghiệp Jack cứ hết lời ca tụng tôi không lúc nào ngơi. Tôi biết rằng nếu tiểu thư Rossano có thu nhận được bất kỳ đánh giá nào về tôi từ Jack Rollinson thì chắc chắn đó không phải là một ấn tượng tồi. Quả thực, điều duy nhất tôi lo sợ là có lẽ Jack đã ca tụng tôi vượt quá xa so với những gì tôi xứng đáng, khiến bất kỳ ai từng nhìn thấy bức chân dung ấy sẽ chẳng có mảy may cơ hội nhận ra nguyên bản ngoài đời thực. Nhưng một khi đã nghe thấy tên người đồng chí cũ của mình, tôi liền có thể nhận diện được vị tiểu thư duyên dáng này. Rollinson đã từng không dưới một lần nhắc đến người chị em họ xinh đẹp của anh ta, Violet Rossano, và tôi cũng lờ mờ biết được một ít về gia cảnh của nàng. Đêm hôm đó, tôi còn biết thêm nhiều điều nữa và bản thân cũng vướng vào câu chuyện ấy theo một cách vô cùng bất ngờ.

Tiểu thư Rossano và tôi trò chuyện về Jack cùng những cuộc phiêu lưu chung của chúng tôi, và điều khiến tôi vô cùng vui mừng cũng như trút bỏ được phần lớn sự bối rối chính là việc nàng đối xử với tôi gần như một người bạn cũ. Cuối cùng nàng bị cuốn đi bởi dòng người đông đúc; nhưng trước khi rời đi, nàng đã dặn tôi hãy đến thăm nàng tại tư dinh của người dì — nhà phu nhân Rollinson — nơi tôi có thể nhận được tin tức về người bạn của mình; và hiển nhiên là tôi đã hứa sẽ nhiệt tình đón nhận lời mời của nàng.

Khi nhận ra mình đã không còn được nhìn thấy nàng nữa cho đến hết buổi tối hôm đó, tôi chẳng còn chút hứng thú nào ở lại giữa chốn chen chúc chật ních các căn phòng; và nhận thấy Brunow cũng có tâm trạng giống mình, tôi bèn ra về cùng anh ta. Brunow sống ở khu vực quanh phố Regent, trong một căn gác mái được trang hoàng lộng lẫy và có thể ở được, nhưng lại ngột ngạt và chật chội theo suy nghĩ của tôi, vốn đã quen với lối sống ngoài trời của một người lính đang tòng quân chiến đấu. Chúng tôi mở toang các khung cửa sổ, ngồi xuống bên cạnh mỗi người với một ly đồ uống mát lạnh trên tay, Brunow ngậm xì gà còn tôi phì phèo tẩu thuốc — thứ mà tôi rất vui vì được quay lại sau quãng thời gian phải chịu đựng chế độ cai quản của mấy điếu thuốc lá Nam Mỹ gớm ghiếc ấy — và chúng tôi cùng nhau tận hưởng sự thoải mái. Tâm trí tôi ngập tràn hình bóng người quen mới xinh đẹp đến mức tôi buộc phải lái câu chuyện hướng về phía nàng, và tôi dùng Jack Rollinson như một thứ bình phong để dò la. Brunow, như tôi đã tìm hiểu ra sau đó, cũng đem lòng yêu nàng — theo cách của riêng anh ta — thứ tình cảm mà, như tôi sẽ phải cho các bạn thấy, chẳng có gì là sâu sắc hay nam tính cho lắm; nhưng dẫu sao đi nữa, anh ta vẫn rất vui khi có cơ hội trò chuyện về nàng, còn tôi thì rất đỗi lắng nghe.

“Cô gái xinh đẹp mà anh gặp tối nay,” anh ta kể với tôi, “có một cuộc đời đầy kỳ lạ. Nàng đã tròn hai mươi mốt tuổi, và cha nàng vẫn còn sống, nhưng hai cha con chưa từng nhìn thấy mặt nhau dẫu chỉ một lần trong đời.”

Tôi thốt lên đôi điều đại loại như chuyện đó thật kỳ lạ, và gặng hỏi nguyên do.

“Tôi dám cá,” Brunow đáp, “rằng tôi là người duy nhất ở nước Anh biết được sự thật về vấn đề này. Thiên hạ đã từ bỏ hy vọng về Conte di Rossano từ nhiều năm nay rồi. Con gái ông ấy hoàn toàn không hề hay biết rằng ông ta vẫn còn sống. Thế mà tôi lại gặp ông ta chưa đầy sáu tuần trước.”

“Và anh đã không nói cho cô ấy biết sao?” tôi hỏi.

“Cớ gì tôi phải làm cô ấy đau lòng vì một chuyện vô ích?” anh ta vặn lại. “Nàng chưa từng gặp mặt ông ta. Nàng thậm chí chưa từng biết đủ về ông ta để mà đau buồn. Ông ta chẳng đọng lại chút ký ức nào trong tâm trí nàng. Và vì họ chẳng thể nào sum họp, tốt hơn hết là nàng cứ tiếp tục tin rằng ông ta đã qua đời khi nàng còn nằm nôi.”

“Điều gì ngăn cản họ sum họp chứ?” tôi hỏi.

“Ông ấy là một tù nhân,” Brunow đáp với vẻ nghiêm nghị. “Này Fyffe, tôi nói cho anh điều này trong sự bảo mật tuyệt đối, và tôi đủ hiểu rõ anh để có thể tin tưởng.”

Tôi đủ hiểu Brunow để biết rằng nếu câu chuyện có chút sự thật nào đi nữa, nó sẽ được giữ kín tuyệt đối cho đến khi trở thành thứ tin tức phô bày khắp chốn chẳng khác gì tiếng loa của người rao mõ ngoài phố. Tôi cũng đủ hiểu anh ta để biết rằng nếu đó không phải là sự thật, mà chỉ là một trong vô số những câu chuyện nhảm nhí do anh ta thêu dệt, nó sẽ sớm bị lãng quên vào sáng hôm sau để nhường chỗ cho một phát minh mới mẻ khác cũng hoang đường và vô căn cứ không kém. Dù thế nào đi nữa, tôi vẫn đưa ra lời đảm bảo mà anh ta đòi hỏi, và anh ta tiếp tục câu chuyện của mình.

“Hơn hai mươi hai năm trước, ông ngoại của tiểu thư Rossano, Tướng quân Sir Arthur Rawlings, cùng vợ đã có chuyến du hành qua nước Ý. Họ mang theo cô con gái Violet, và tại Roma, họ đã gặp Conte di Rossano — người theo mọi lời kể lúc bấy giờ là một chàng trai trẻ tuổi, giàu có, khôi ngô và là niềm hy vọng của đảng Dân tộc. Đảng Dân tộc ở Ý luôn nhen nhóm một thứ hy vọng nào đó, và hy vọng của họ lúc nào cũng mong manh hệt như sự tuyệt vọng của một kẻ tỉnh táo vậy.”

“Tôi không chắc là như vậy đâu!” tôi thốt lên. “Rồi tôi sẽ sống để chứng kiến người Ý trở thành một dân tộc tự do cho mà xem!”

“Anh đúng là một kẻ cuồng tín,” Brunow vừa cười vừa nói. “Và tôi đoán rằng nếu có cơ hội, anh cũng sẽ nhúng tay giúp đỡ phong trào đó một tay chứ.” Tôi đáp “Chắc chắn rồi,” và Brunow lại cười lớn. “Thôi được, để tiếp tục câu chuyện,” anh ta tiếp lời, “bá tước đã nhìn thấy tiểu thư Rawlings, và đem lòng yêu say đắm ngay từ cái nhìn đầu tiên. Hắn ta trẻ tuổi, khôi ngô; đã trải qua nhiều năm ở Anh và nói thạo thứ ngôn ngữ này như người bản xứ. Hắn tán tỉnh như Romeo, nhưng thoạt đầu vị tiểu thư nọ chẳng thèm đếm xỉa gì đến hắn. Hắn bám theo đoàn người sang tận nước Anh, kiên định với lý tưởng của mình như một trang nam nhi, và cuối cùng đã chinh phục được nàng. Điểm duy nhất khiến bất kỳ ai cũng phải phàn nàn về hắn chính là việc hắn dính chùm với bọn âm mưu chống lại ách thống trị của người Áo. Người Áo bám trụ ở Ý vững chắc hệt như lúc này; người Ý cũng hừng hực ý chí tống cổ họ ra ngoài hệt như bây giờ, và Sir Arthur — vốn là một nhà ngoại giao kỳ cựu — đã cảm thấy e ngại trước những tư tưởng chính trị của cậu con rể tương lai. Thoạt đầu ông tìm cách biến hôn sự thành một điều kiện đánh đổi với việc từ bỏ lý tưởng, nhưng ngài bá tước lại là kẻ quá đỗi lãng mạn, quá đỗi yêu nước, nói đúng bản chất là đậm chất Ý từ trong trứng nước. Thậm chí vì tình yêu, hắn ta cũng chẳng thèm vứt bỏ đất nước mình, và kỳ lạ thay, chính nét lãng mạn đó lại là thứ gieo rắc tình cảm sâu đậm trong lòng người tiểu thư.”

“Và tại sao lại gọi là kỳ lạ?” tôi hỏi anh ta.

“Anh bạn thân mến ạ,” Brunow nói, “cớ gì tôi phải đi mổ xẻ hay phân tích những ý thích bất chợt của phụ nữ làm chi. Câu chuyện mới là điểm chính. Tiểu thư Rawlings đã kết hôn với vị bá tước. Chỉ trong vòng ba tháng sau ngày cưới, bá tước đã quay trở lại nước Ý để tham gia vào việc khuấy động cái vạc dầu rắc rối nào đó của người Ý và bặt vô âm tín kể từ đó. Bảy hoặc tám tháng sau, cô gái mà anh gặp tối nay đã chào đời. Mẹ nàng qua đời chỉ vài tháng sau đó. Toàn bộ điền trang của bá tước bị chính quyền Áo tịch thu, và đứa trẻ mồ côi bé bỏng được nuôi dưỡng bởi ông bà ngoại. Giờ thì họ đều đã qua đời, còn tiểu thư Rossano thì sống cùng và chịu sự giám sát của người dì là phu nhân Rollinson. Khi tròn hai mươi hai tuổi, nàng sẽ được thừa kế số tài sản của người mẹ quá cố, rơi vào khoảng bốn mươi hoặc năm mươi nghìn bảng Anh. Trong lúc ấy, nàng được thừa hưởng khoảng hai nghìn bảng một năm từ ông ngoại. Trên thị trường hôn nhân còn có những mối hời hơn thế, nhưng—”

Đến đây anh ta dừng lại nhấp một ngụm nước trong ly, còn tôi ngồi trầm ngâm suy nghĩ một lúc. Ngoại trừ chi tiết nhỏ trong câu chuyện mà Brunow tự nhét mình vào đó, tôi có xu hướng tin tưởng hoàn toàn vào toàn bộ quá khứ ấy. Nhưng việc Brunow có thể nhìn thấy vị anh hùng tang tóc của câu chuyện trong vòng sáu tuần qua thì quả thực quá giống phong cách của Brunow đến mức khó lòng tin nổi nếu không có chút bằng chứng xác thực. Người ta hiếm khi vạch mặt trực diện một kẻ chuyên bịa chuyện rằng hắn đang nói dối, thế nên tôi đành rào đón dò la một hồi.

“Và anh bảo vị bá tước vẫn còn sống ư?”

“Còn sống chứ? Tôi mới gặp ông ta chưa đầy sáu tuần trước đây thôi. Tôi sẽ kể cho anh nghe toàn bộ.” Anh ta chồm người về phía trước ghế, và tôi dám thề rằng hắn ta đang vừa nói vừa bịa ra câu chuyện. “Tôi đang ở một thị trấn nhỏ mang tên Itzia, vùng Tyrol, thì tình cờ chạm mặt một tay tôi từng quen thời ở Paris và Vienna — một gã tên là Reschia, Trung úy Reschia. Hắn ta từng nằm trong bộ tham mưu của Tướng Radetsky khi tôi mới quen — một gã khá rỗng tuếch; nhưng ở một nơi như Itzia thì gặp được bất kỳ ai cũng là điều đáng mừng rồi; thế nên khi hắn mời tôi dùng bữa tối tại pháo đài, tôi đã vui vẻ nhận lời ngay. ‘Bọn tao đang giam giữ ở đây một lão già,’ hắn bảo với tôi, ‘mà người Ý sẵn sàng đánh đổi mọi thứ để tóm cổ nếu họ biết lão ta đang ở đâu. Tao tin chắc họ sẵn sàng dùng móng tay để cào sập cái pháo đài này nhằm lôi cổ lão ra đấy.’ Đó là lúc sau bữa tối, và hắn ta trở nên ba hoa một cách lố bịch. Dĩ nhiên hắn bắt tôi phải giữ bí mật, và dĩ nhiên tôi bảo hắn rằng tôi sẽ tôn trọng bất kỳ sự tin tưởng nào mà hắn đặt vào tôi. Dĩ nhiên là tôi làm thế khi ở ngoài đó rồi; và hiển nhiên là khi về đây, tôi chẳng việc gì phải câu nệ nữa. Hóa ra họ đang giam giữ Conte di Rossano ở đó, và khi nghe đến cái tên ấy, tôi giật mình thon thót. Reschia không mảy may để ý đến sự ngạc nhiên của tôi, và một lát sau tôi liền bảo rằng mình muốn được diện kiến gã đó. Hôm sau, hắn đã chỉ tay cho tôi thấy lão ta đang tập thể dục dưới khoảng sân.”

“Vị bá tước,” tôi nói, vẫn hoài nghi về độ chân thực trong câu chuyện của Brunow — “vị bá tước hẳn phải là một nhân vật có tầm quan trọng đặc biệt đối với phong trào chính trị thì mới được tưởng nhớ bằng một sự sùng kính mãnh liệt đến thế sau bao nhiêu năm trời.”

“Chúa phù hộ anh đấy,” Brunow kêu lên, “đó chính là sự sùng kính! Mấy tên người Áo ấy xảo quyệt như quỷ sứ. Bấy lâu nay người Ý bị nhồi sọ suốt hai mươi năm trời rằng vị bá tước đang chơi trò hai mặt với cả hai phe. Bọn ngục tốt dựng chuyện rằng hắn ta vốn là một tên gián điệp được trả lương trong hàng ngũ của chúng, rồi phao tin rằng hắn đã bị sát hại bởi một thành viên thuộc đảng Dân tộc — kẻ mà chúng đã đem treo cổ.”

“Dĩ nhiên là anh chẳng hề nỗ lực giải cứu ông ta rồi chứ?”

“Làm sao mà quỷ tha ma bắt tôi làm được cơ chứ? Giải cứu á! Nếu anh biết cái pháo đài ở Itzia trông ra sao, anh sẽ phải suy nghĩ nát óc trước khi dám thử đấy. Hơn nữa — chết tiệt thật, anh bạn ạ! — tôi vốn là khách của Reschia; và hắn ta kể cho tôi nghe câu chuyện ấy dưới lời thề danh dự.”

Tôi lỡ lời thốt lên, nhưng tôi không bị chặn họng quá lâu.

“Nếu câu chuyện của anh là thật, Brunow—”

“Ý anh là sao hả?” hắn ta hỏi với cơn giận bùng lên bất ngờ. Ai nấy đều biết hắn ta vô trách nhiệm đến nhường nào, nhưng chẳng có gì khiến hắn nổi giận tột độ bằng việc bị hoài nghi. “Câu chuyện là thật! Và nếu cần bằng chứng, đây chính là bằng chứng xác thực đây.”

Hắn đứng phắt dậy với một vẻ hoạt bát khác thường, bật tung cánh tủ giấy và rút ra một bừa bộn những mảnh giấy vụn. Hắn lật giở đống giấy tờ đó trong khi vẫn lầm bầm với giọng điệu tỏ vẻ bị tổn thương. “Thật ư? Nếu câu chuyện là thật ư? Để tôi cho anh thấy nó có thật hay không nhé! Không! Có Chúa phù hộ, nó không nằm ở đây! Thế thì rốt cuộc mình đã nhét tờ giấy đó đi đâu quái quỷ thế nhỉ?”

Đúng lúc tôi đang thầm cười trong bụng vì không hiểu sao hắn lại thấy việc giả vờ này đáng công đến thế, hắn bỗng vỗ đét vào trán như vừa sực nhớ ra điều gì, quay phắt lại cái tủ, rút ra một mảnh giấy nhàu nát bẩn thỉu rồi sải bước tiến đến nhét phắt vào tay tôi. “Đọc cái này đi,” hắn nói.

“Những dòng này,” tôi đọc, “được viết bởi Conte di Rossano, kẻ đã chịu cảnh tù đày hơn hai mươi năm trong pháo đài Itzia. Chúng được mang đi với hiểm nguy cận kề tính mạng bởi một người thị vệ động lòng trắc ẩn trước cuộc đời đầy khốn khổ này. Nếu chúng lọt vào tay vị lữ khách người Anh mà chúng nhắm đến, xin ngài vì tình yêu thương của Thiên Chúa mà chuyển chúng đến tay Nữ bá tước Contessa di Rossano — ái nữ của Sir Arthur Rawlings thuộc trang viên Barston, hạt Warwickshire — kẻ hẳn đã chìm đắm trong nỗi tiếc thương người viết như thể đã qua đời từ lâu.”

“Mảnh giấy đó đã được nhét vào tay tôi khi tôi rời khỏi ngôi làng,” Brunow nói. “Nếu nữ bá tước còn sống — trừ phi bà ấy đi bước nữa — tôi hẳn đã coi việc cho bà ấy biết sự thật là trách nhiệm của mình. Nhưng tiểu thư Rossano chẳng hay biết gì — cũng chẳng mảy may đoán được gì. Cớ gì tôi phải khoét sâu thêm nỗi đau của nàng bằng một tin tức thế này cơ chứ?”

Đêm hôm đó chúng tôi không trò chuyện thêm nhiều, nhưng tôi có vô số thứ để suy ngẫm trên quãng đường đi bộ về khách sạn của mình.

Nguồn: Việt Nam Thư Quán dịch từ Project Gutenberg
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 22 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.