Lâm Nguy Khốn Cùng

Lượt đọc: 3 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Chương 6

❊ ❊ ❊

Sự truy đuổi đã bắt đầu, và chẳng ai trong chúng tôi có thể đoán được phải làm gì để né tránh nó. Dòng sông cuồn cuộn bọt sóng chảy xiết đến mức chỉ có kẻ điên mới dám liêng mình vượt qua. Đường tẩu thoát đã bị chặn đứng, và việc chống cự dĩ nhiên là điều vô vọng. Nơi đầu tiên mà những kẻ săn đuổi hướng tới sẽ là chiếc cầu và chỗ cạn, bởi đó là những con đường duy nhất để chúng tôi hy vọng chạm tới biên giới. Việc dấn thân vào chốn núi non sẽ là một sự ngu ngốc vô mục đích. Ở đó, chúng tôi chẳng thể mong đợi điều gì ngoài cái nạn đói và sự đầu hàng cuối cùng.

Thật may mắn cho tôi khi bản thân lại được sống đúng với sở trường. Chúng tôi một lần nữa bị buộc phải đứng yên, nhưng đó là một dạng bất động khác hẳn với sự chờ đợi mệt mỏi đã gặm nhấm dây thần kinh của tôi suốt bốn mươi tám giờ qua.

– Tôi cho rằng, thưa các ngài, – tôi lên tiếng, – trong mọi trường hợp, sự đầu hàng là điều không thể bàn tới.

– Ta từ chối, – Brunow gào lên, – làm nạn nhân cho sự ngu ngốc của các anh. Nếu anh chịu chọn con đường ấy thì chúng ta đã thoát hiểm từ lâu rồi. Anh lại chọn cách để bị tóm như con chuột trong rọ, và tôi xin rửa tay gác kiếm về toàn bộ vụ này. Tôi sẽ đi bộ quay lại quán trọ.

Hắn vừa có động tác định xuống ngựa thì Hinge cất lời.

– Tôi tự hỏi, – hắn nói một cách rất khô khốc, – không biết mấy kẻ người Áo kia sẽ nghĩ gì về vị quý tộc đã mang bức thư từ ngài tướng quân nhỉ?

Brunow liền ngồi lọt thỏm trở lại yên ngựa kèm theo một tiếng kêu nghẹn ngào, và từ đó không hé răng thêm lời nào nữa.

– Thưa các ngài, – bá tước nói, – nếu có bất kỳ lối thoát nào mà không cần đến tôi, tôi nài xin các ngài hãy thực hiện nó đi.

Không ai đáp lời. Chúng tôi ngồi lặng đi trong một khoảng thời gian dài, mặc cho tiếng sông gầm réo bên tai. Chúng tôi căng tai lắng nghe, nhưng chẳng một âm thanh nào lọt tới từ hướng pháo đài. Màn đêm lúc trước còn giông bão giờ đây trở nên thật quang đảng và tĩnh mịch. Một sự im lặng bao trùm khắp các ngọn đồi, và chẳng còn âm thanh nào lọt vào tai ngoại trừ tiếng dòng nước cuồn cuộn, xiết chảy ở ngay gần đó.

Khi tôi đi quan sát chỗ cạn, tôi đã ghi nhớ rất kỹ mọi chi tiết, bởi việc nhầm lẫn vị trí có thể đem lại hậu quả chí mạng cho chúng tôi, ngay cả khi không có cuộc săn đuổi nào diễn ra đi nữa. Tôi đã chú ý đến một hòn đá nằm giữa dòng nước, cách chỗ cạn chừng hai mươi thước về phía thượng nguồn, nhô cao hơn mặt nước khoảng bốn thước. Lúc chúng tôi tới bờ sông, hòn đá này hoàn toàn biến mất, và tôi chỉ có thể đoán chừng nó đang ngập sâu đến mức nào. Bỗng nhiên, tôi nhận ra đỉnh của nó đã lộ thiên trở lại, và tôi đăm đăm nhìn theo với cả tâm hồn treo ngược cành cây, cho đến khi tôi đoan chắc rằng nó đang nhô cao hơn mặt nước lên từng phút. Dòng sông tại khúc này chảy xiết như một trận cuồng lưu, với độ dốc, theo tôi ước lượng, phải gần ba thước trên mỗi trăm thước. Dòng suối gánh trọn lượng nước mưa từ cả một hệ thống đồi núi chằng chịt, nhưng với tốc độ chảy thế này, sẽ chẳng mất bao lâu để nó trở có thể vượt qua được dẫu phải chịu một ít rủi ro. Lúc ấy tôi chưa nói gì, nhưng cuộc trò chuyện giữa tôi và Trung úy Breschia vào buổi sáng ngày chúng tôi gặp nhau lần đầu đã lấp đầy tâm trí tôi bằng những niềm hy vọng. Dòng cuồng lưu có vẻ vẫn ầm ầm như trước, nhưng dựa vào các nhánh đá nhô lên để đo đạc, tôi có thể thấy mực nước đang hạ xuống nhanh hơn cả mức tôi dám kỳ vọng. Chỉ trong vòng mười phút, nó đã tụt xuống sáu inch; nhưng mười phút tiếp theo, nó lại đứng im bất động; và đôi khi, theo ảo giác của tôi, dòng nước có hàng ngàn khe suối và mạch nước trên núi tiếp tục dồn xuống để bồi đắp cho lòng sông – những dòng chảy vốn là nơi nhận nước mưa muộn nhất – đang cuồn cuộn đổ xuống với một sức mạnh mới; và nghĩ đến điều này, tôi suốt chìm đắm trong sự tuyệt vọng. Thế nhưng, tôi thậm chí còn chưa kịp buông xuôi thì khối lượng nước bỗng sụt giảm xuống với một tốc độ đáng kinh ngạc, và chỉ trong vỏn vẹn hơn năm phút theo đồng hồ của tôi, tôi đã có thể nhìn thấy rõ một thước của hòn đá.

Vào những thời điểm bình thường, chỗ cạn sâu chừng một thước, và ngay cả khi ấy, độ dốc gấp khúc của địa hình cũng cuốn dòng nước nông xoáy tít với tốc độ lớn, khiến cho bước chân của ngựa trên lớp sỏi trơn trượt trở nên chênh vênh. Lúc này, nó sâu ít nhất là bốn thước, và việc băng qua vào thời điểm hiện tại bất khả thi y hệt như nửa giờ trước đó. Thế nhưng, khi tôi dõi theo, mọi chuyện càng lúc càng trở nên rõ ràng hơn rằng dòng suối đã nhận được đợt xung lượng cuối cùng của nó, và chính yếu tố tốc độ từng khiến việc vượt sông trở nên nguy hiểm ấy sẽ làm giảm bớt mối hiểm nguy qua từng khoảnh khắc.

Dòng sông dường như càng lúc càng gầm rú dữ dội hơn khi hạ thấp xuống, cọ xát vào những chướng ngại vật mà trước đó nó đã ngập qua, và dù có lắng nghe thế nào đi nữa, chúng tôi cũng chẳng thể nhận ra bất cứ thứ gì ngoài tiếng gầm gừ u ám của nó. Tôi nói với Hinge những gì mình quan sát được về dòng suối, rồi trao đổi vài lời với các đồng đội trước khi phóng ngựa đi cho đến khi tiếng nước xiết không còn đè nặng lên thính giác nữa, và tôi dồn hết tâm trí để lắng nghe. Tôi nghe thấy hàng ngàn âm thanh mang dáng dấp xa xôi, những thứ vốn chẳng có thực chút nào – tiếng hò hét và tiếng thì thầm lén lút, tiếng đập lẫn tiếng leng keng của các đội kỵ binh đang phi nước đại, những bước chân cô độc từ chốn xa xăm, đủ mọi thứ âm thanh ảo ảnh. Bỗng nhiên, giữa muôn vàn ảo ảnh ấy, trái tim tôi lỡ nhịp trong tích tắc trước một thứ âm thanh mà tôi nhận ra ngay lập tức là có thật. Một đội kỵ binh đang phi nước đại băng qua chiếc cầu gỗ bắc ngang dòng sông cách đó vài dặm. Âm thanh ấy nghe tựa tiếng sấm rền, nhưng tôi hiểu rõ ý nghĩa của nó. Kẻ đuổi bắt sẽ ở phía trước chúng ta, mọi đèo dốc và lối đi đều sẽ bị phong tỏa, và lính canh sẽ túc trực ở khắp mọi nơi.

Nửa giờ trôi qua mà không mang theo bất kỳ biến động nào khác, và tôi quay ngựa trở lại chỗ cạn. Cả ba người đồng hành của tôi đều đang dán mắt vào đó với vẻ quan tâm đầy đăm chiêu và ảm đạm, còn hòn đá mà tôi dùng để làm mốc đo mực nước sông nay đã nhô hẳn ba thước trên mặt nước.

– Chúng ta thử qua xem nào, – tôi đưa ra lời khuyên và thúc ngựa tiến thẳng xuống dòng nước, nhưng Hinge đã cản lại.

– Độ sâu bao nhiêu vậy ngài? – hắn lớn tiếng hỏi tôi.

– Khoảng hai thước, – tôi đáp.

– Thế thì tôi sẽ lội bộ, – Hinge nói. – Nó sẽ giúp con ngựa tự tin hơn, và tôi dám cá đôi giày da sẽ có độ bám tốt hơn sắt đấy.

Tôi nhận ra tính đúng đắn trong lời khuyên của hắn, bèn xuống ngựa và cẩn trọng bước xuống dòng nước. Thoạt đầu, sức nước xiết cuốn phăng cả chân tôi, và nếu không nhờ việc tôi nắm chặt dây cương trong khi con ngựa vẫn đang đứng trên cạn, thì khả năng cao phần việc của tôi trong chuyến phiêu lưu này sẽ chấm dứt ngay tại chỗ. Dẫu vậy, tôi đã thành công trong việc lấy lại chỗ đứng; nhưng dẫu dòng nước chỉ ngập đến giữa đùi, nó vẫn cuồn cuộn trôi đi với một lực dữ dội đến mức tôi phải vắt kiệt sức mình mới có thể đứng vững trước nó. Con ngựa của tôi, được khích lệ bằng cả tiếng gọi lẫn cái vỗ về, run rẩy bước theo sau tôi, và những con người khác cũng theo sát phía sau. Khúc hiểm trở nhất của toàn bộ chặng vượt sông nằm ở vị trí mà dòng nước bị chuyển hướng bởi hòn đá ập vào chúng ta, và đây cũng là nơi sâu nhất. Một khi đã vượt qua điểm này, chúng ta sẽ nằm dưới sự che chở một phần, và từ giữa dòng sông, bờ bên kia dốc lên nhanh đến mức chỉ trong nửa tá bước chân là chúng ta hầu như chỉ còn ngập nước đến đầu gối. Chúng tôi lên đến bờ bên kia, leo lại lên yên ngựa, và rồi tôi triệu tập một hội đồng chiến tranh.

– Tôi đã đi khảo sát qua địa hình mà chúng ta sắp phải đi qua, – tôi mở lời, – và chúng ta đáng lẽ chỉ cách sự an toàn chừng ba tiếng đồng hồ nữa. Nhưng hồi còi báo động đã vang lên, và chúng ta sẽ thấy mọi ngả đường đều bị canh gác. Phải làm gì đây?

– Thưa ngài, – bá tước nói, – tôi chẳng có ân huệ gì với ngài hay các đồng đội của ngài cả. Từ tận đáy lòng, tôi cảm ơn nỗ lực dũng cảm của các ngài vì tôi. Nhưng định mệnh lại chống lại chúng ta. Về phần mình, tôi khuyên chúng ta nên từ bỏ cuộc đấu tranh, và các ngài hãy cố gắng vượt biên giới một mình. Tôi sẽ không chịu để bị bắt sống đâu.

– Không có chuyện quay đầu đâu, – tôi đáp. – Việc từ bỏ cuộc hành trình lúc này cũng chẳng an toàn hơn việc tiếp tục đi. Chúng ta khó lòng bị chặn bắt cho đến khi tới được đèo. Lời khuyên của tôi là hãy cứ phi ngựa hết sức có thể cho đến khi nào còn dám, rồi sau đó đi bộ băng qua các ngọn đèo, né tránh những con đường chính. Chúng ta sẽ phải trèo đèo lội suối một phen, nhưng mạng sống và sự tự do hoàn toàn xứng đáng với điều đó.

– Lẽ ra cả mạng sống lẫn tự do đã chẳng phải lâm vào cảnh nguy hiểm, – Brunow bực bội nói. – Đó là lỗi của anh nếu chúng gặp nguy, và nếu tôi mất đi một trong hai thứ vì sự ngu ngốc của anh, thì hãy tự gánh lấy hậu quả đi.

Tôi nhắc hắn rằng chúng ta đã cùng nhau vạch ra kế hoạch, và chúng đã nhận được sự đồng thuận tuyệt đối từ hắn; nhưng hắn lúc này chẳng hề có tâm trạng để nghe phải quấy, và tôi chẳng nhận lại được từ hắn thứ gì ngoài một tiếng hằn học và khinh miệt. Hội đồng chiến tranh cho đến lúc này vẫn chưa đem lại mục đích to tát nào, và tôi quay lưng bỏ đi với một chút tuyệt vọng len lỏi trong tâm trí. Tôi tiếp tục phóng ngựa tiến lên, và những người khác lẽo đẽo theo sau. Chúng tôi đi dọc theo rìa một khu rừng kéo dài từ con sông hướng về dãy đồi gần nhất, và tiếng bước chân ngựa trên thảm cỏ, dẫu đã sũng nước vì trận mưa hồi nãy, hầu như chẳng phát ra một âm thanh nào. Chúng tôi nấp thật kỹ trong bóng râm, và đã tiến lên được chừng hai dặm thì tôi nhận ra con đường cái quan ở khoảng cách gần trông giống như một dải lụa bản rộng dưới ánh trăng. Bỗng nhiên, một hồi kèn lệnh cất lên chói tai, và trong lúc chúng tôi nép sâu hơn vào bóng râm của những rặng cây, một hỗn độn tiếng móng ngựa khua động màn đêm yên tĩnh, và cả một liên đoàn kỵ binh xuất hiện trong tầm mắt, phi nước đại thẳng về hướng pháo đài. Chúng tôi có thể cảm nhận được độ rung chuyển do khối lượng phi nước đại gây ra ngay dưới chân mình, và chỉ trong một phút, họ đã khuất tầm mắt và hầu như ngoài tầm nghe.

– Thật là một điều kỳ lạ, thưa ngài, – Hinge nói, cất giọng ngay sát bên tai tôi.

– Điều gì kỳ lạ? – tôi hỏi.

– Kia kìa, – hắn đáp, vươn một tay về hướng bóng dáng những kỵ binh đã biến mất. – Chúng có để lại ai canh giữ đường xá đâu.

– Sao anh biết điều đó? – tôi háo hức hỏi.

– Tôi đã đếm từng người khi họ đi ngang qua, – hắn đáp. – Đó là toàn bộ số lính kỵ mã mà chúng có ở trong căn cứ đó. Tất cả bọn chúng đều có mặt ở đây, tính cả mấy gã thợ móng ngựa nữa. Tôi đúng là một tên ngốc sinh ra mà, – hắn nói thêm với giọng điệu đầy phấn khích cực độ. – Bọn chúng vốn dĩ có đuổi theo chúng ta đâu, thưa ngài. Đây chỉ là một buổi tập trận lúc nửa đêm thôi. Chắc chắn là thế rồi. Tôi dám cá con đường phía trước chúng ta hiện giờ quang đãng y như trước.

Sau phen hoảng vía vừa rồi, tin tức này nghe có vẻ quá tốt để có thể là sự thật, nhưng một cuộc hội ý ngắn đã quyết định rằng chúng tôi sẽ hành động dựa trên niềm hy vọng của Hinge và mạnh mẽ tiến bước. Chúng tôi hướng thẳng về phía đường cái quan, và phi nước đại theo nhịp kiệu ngựa, để rồi nhận ra mình đang vượt qua đoạn dốc đầu tiên của con đèo chỉ trong vòng chưa đầy mười phút. Chẳng mấy chốc, những ngọn đồi bắt đầu bao bọc lấy chúng tôi xung quanh, nhưng ánh trăng vẫn treo cao rọi sáng và con đường thì quang đãng, vững chãi. Trong dặm đường đầu tiên, chúng tôi vẫn giữ vẻ cảnh giác đầy lo lắng, nhưng khi từng phút trôi qua, nỗi sợ bị chặn đường cứ thế phai nhạt dần, và hy vọng của chúng tôi dâng cao đến mức độ nóng sốt. Tất cả chúng tôi đều cưỡi những con tuấn mã tuyệt đẹp, ngựa của chúng tôi vẫn còn sung sức và tràn đầy sinh lực, và đối với tất cả ngoại trừ một người trong số chúng tôi, chuyến đi này chỉ là một chuyện nhỏ nhặt không đáng kể. Thế nhưng, khi cưỡi ngựa sóng đôi cùng bá tước, tôi nhận ra ngài ấy đang lảo đảo trên yên ngựa như một kẻ say rượu, và có lúc ngài ấy chao đảo mạnh về phía tôi đến nỗi nếu tôi không ở gần để đỡ lấy thì ngài ấy đã ngã nhụy xuống đất rồi.

– Tôi thấy kiệt sức, – ngài nói, khi tôi kìm cương ngựa của cả hai lại. – Cũng chẳng có gì lạ. Tôi lấy làm ngạc nhiên vì mình lại có thể đi được một đoạn đường xa đến thế này.

Ngài nói với một giọng đứt quãng như thể đang đau đớn, và một tay ôm chặt lấy mạn sườn.

– Không phải vội đâu, – tôi đáp. – Chúng ta hãy đi chậm lại một chút.

Ngài nhanh chóng hồi sức, và tỏ ý đã sẵn sàng để tiếp tục tiến bước; nhưng chỉ nửa dặm với tốc độ cũ đã lại khiến ngài một lần nữa phải dừng chân. Tôi cho ngài uống một chút rượu mạnh từ chiếc bình mà tôi đã cẩn thận mang theo bên mình, và một lần nữa ngài lại xoay xở tiếp tục cuộc hành trình. Tuy nhiên, từ khoảnh khắc đó trở đi, ngài phải được giám sát một cách vô cùng cẩn thận, và sự yếu đuối của ngài đã làm chậm chân chúng tôi đến mức chúng tôi đến cuối con đèo chậm hơn ba tiếng đồng hồ so với dự kiến. Tôi đã thăm dò được rằng những đồng cỏ trơ trụi đánh dấu ranh giới biên giới có thể được đi vòng qua bằng cách rẽ vào một con đường vắng vẻ và khó đi ở bên phải trong khoảng cách chừng một dặm kể từ khi chúng ta rời khỏi lãnh thổ Áo. Tôi cũng đã xác minh được rằng có một tên lính gác túc trực trên lối đi này ngày lẫn đêm, với nhiệm vụ chính là ngăn chặn việc vận chuyển hàng lậu. Việc chúng ta phải đối phó với gã này là điều hoàn toàn chắc chắn, và vốn dĩ đã là thế ngay từ đầu, nhưng đối phó với một người vẫn dễ hơn là đối phó với cả tá người được bố trí ở trạm gác.

Chúng tôi di chuyển với tốc độ thong thả đến mức những chú ngựa chẳng hề lộ chút dấu hiệu kiệt sức hay mệt mỏi đường trường nào, và đến lúc này ánh ban mai đã rọi chiếu rực rỡ. Bình minh đã điểm được hai tiếng đồng hồ, và hiển nhiên việc chúng tôi xuất hiện trên con đường vào thời điểm này là vô cùng đáng ngờ. Vùng đất hứa hẹn đã hiện ra trước mắt, thì chướng ngại vật cuối cùng trong chuyến hành trình của chúng tôi xuất hiện. Tên lính gác ngồi như đang thiu thiu ngủ với khẩu súng trường kẹp giữa hai đầu gối, nhưng trước tiếng động do chúng tôi đến gần, hắn vùng đứng dậy và cất tiếng gọi giật giọng. Chúng tôi vừa qua một khúc cua gấp trên con đường, và tình cờ chạm trán hắn khá đường đột. Chúng tôi đã định sẵn trong đầu là sẽ phi ngựa tới chỗ hắn mà không cần đáp lời, nhưng hắn đã lên cò súng và ra lệnh cho chúng tôi dừng lại. Tôi vẫy tay về phía hắn và tất cả chúng tôi nhanh chóng thúc ngựa tiến lên. Hắn có vẻ bối rối và do dự trong khoảnh khắc, nhưng rồi hắn kết thúc bằng việc áp báng súng trường lên vai và hét lớn “Dừng lại!” thêm một lần nữa.

– Tốt lắm! Tốt lắm, bạn tôi ơi, – tôi đáp lời. – Chúng tôi là người Anh, và là những kẻ lữ hành. Chẳng có lý do gì phải nổ súng cả.

Giọng ngoại quốc của tôi là bằng chứng xác thực rằng chúng tôi là người lạ, và hắn lại chừng chừ. Lúc này tôi đã áp sát hắn, và với ý định chúc hắn một ngày tốt lành, tôi mang chút hy vọng có thể lách qua mà không cần thêm lời qua tiếng lại nào nữa, nhưng hắn đã bước ra chắn ngang đường với khẩu súng trường vắt ngang ngực.

– Điều gì đưa các người đi ngang qua lối này thế? – tôi nghe hắn gặng hỏi. – Các người không có quyền đi qua đây đâu. Hãy đi con đường phía dưới ấy, – hắn nói thêm kèm theo một cử chỉ giúp tôi hiểu được ý nghĩa của hắn.

– Chúng tôi có hộ chiếu, – tôi bảo hắn, đồng thời rút tờ giấy của mình ra và giơ về phía hắn. – Đây là bạn tôi, và đây là người hầu của tôi. Người dẫn đường mà họ cung cấp cho chúng tôi ở Itzia đã bị ốm rồi.

– Các người không thể đi lối này được, – hắn cộc cằn đáp, phớt lờ tờ hộ chiếu. – Các người bắt buộc phải đi vòng theo con đường phía dưới.

– Anh bạn tốt ạ, – Brunow thản nhiên xen vào, – anh đừng có nói nhảm nữa. Chúng tôi sẽ đi qua đây, và thế là hết chuyện. Vị quý tộc này và tôi là bạn thân của Tướng quân Rodetzsky. Chúng tôi vừa đến thăm người bạn của tôi là Trung úy Breschia tại pháo đài ở Itzia, và hiện đang trên đường đến Pollia. Tôi tin rằng đó chính là thị trấn ở phía dưới kia phải không.

Lúc đó tôi đã phỏng đoán được hơn một nửa, và sau này hắn đã xác nhận những phỏng đoán của tôi. Dù ôn tồn và thoải mái đến đâu, hắn cũng chẳng tạo được chút ấn tượng nào với tên lính gác, kẻ vẫn đứng đó bất động, quyết tâm làm tròn bổn phận.

– Chúng tôi chẳng muốn gây rắc rối đâu, – Brunow nói, – và việc một người đòi chặn bốn người lại quả là ngớ ngẩn hết chỗ nói. Cứ xem giấy tờ của chúng tôi nếu anh thích, và đây là một chút quà dành cho riêng anh. – Hắn ném cho gã đó một đồng tiền vàng. Gã kia cúi xuống nhặt nó lên, và chúng tôi phi ngựa đi như những kẻ đã hoàn thành xong nhiệm vụ. Hắn chạy theo chúng tôi, la hét và khua tay múa chân trong một hoặc hai phút, nhưng chúng tôi chẳng thèm đếm xỉa gì đến hắn, và chẳng mấy chốc hắn đành để mặc chúng tôi.

Năm phút sau, chúng tôi đã được hít thở bầu không khí tự do trên một vùng đất tự do.

Nửa giờ sau, chúng tôi phi ngựa vào con đường chính của thị trấn và đập cửa một khách sạn. Khi chúng tôi đã đánh thức tất cả những kẻ khác ở vùng lân cận, tiếng gọi của chúng tôi được đáp lại bởi một gã người làm chuồng ngựa ngái ngủ, kẻ đã dẫn chúng tôi vào sân và dắt những con ngựa đi. Một người phục vụ đang ngái ngủ xuất hiện và dẫn chúng tôi đến một căn phòng mà các khung cửa chớp vẫn còn đóng kín để che ánh ban mai. Chúng tôi gọi cà phê; và khi người đàn ông đã mở toang cửa sổ để đón ánh sáng cùng không khí rồi bỏ đi, tôi quay sang người tù nhân vừa được giải cứu của chúng tôi, kẻ đã đổ sụp người xuống chiếc ghế bành ở một góc phòng.

Cho đến tận lúc này, tôi hầu như chẳng có cơ hội nào để quan sát ngài, bởi ngài đã cưỡi ngựa suốt dọc đường trong tấm áo choàng quân nhân thông thường dày cộm với chiếc cổ áo bẻ cao che khuất mọi đường nét trên khuôn mặt ngoại trừ đôi mắt và chiếc mũi khoằm như mỏ chim. Giờ đây, khi ngài đang nằm trong tư thế kiệt sức, tôi tiến đến để giúp ngài chuyển sang tư thế thoải mái hơn. Tôi tháo chiếc khuy cài giữ cổ áo của tấm áo choàng và tách chúng ra; và một gương mặt lộ diện mà tôi chưa từng thấy bao giờ trong đời, và cầu xin Chúa trời đừng bao giờ để tôi phải nhìn thấy một lần nào nữa.

Một bộ râu khổng lồ rủ xuống tận eo, và sắc trắng của nó bị che khuất bởi lớp cáu bẩn không thể tưởng tượng nổi. Những lọn tóc dài quyện lẫn vào và phủ lên nó ở cả hai bên bị bện chặt lại và rối bù đến mức không tài nào gỡ ra được. Gương mặt teo hóp và gầy gò đến đáng sợ, mang cái màu sắc hoặc sự thiếu vắng màu sắc mà người ta thường thấy ở những loài thực vật mọc hoàn toàn trong bóng tối. Tôi sẽ không miêu tả thêm những gì mình đã chứng kiến – những bằng chứng đáng kinh ngạc về sự bỏ bê tồi tệ đến ghê tởm. Tôi không đủ can đảm để làm điều đó, và tôi cảm thấy như thể việc nhớ lại những bằng chứng về cuộc trường kỳ tử đạo đầy đau khổ mà ngài đã phải chịu đựng chính là sự sỉ nhục đối với ký ức của một vị quý tộc. Bọn chúng đã nhốt ngài lại như một con mãnh thú – lũ người Áo chết tiệt ấy – suốt hai mươi năm trời, và trong suốt khoảng thời gian đằng đẵng đó, kẻ khốn khổ chịu đựng đày ải chưa từng biết đến việc sử dụng dù chỉ là một phương tiện vệ sinh đơn giản nhất. Trong suốt quãng đời tôi đã sống, tôi chưa từng gặp một người nào mang bản chất quý tộc rõ nét đến thế – vô cùng cầu kỳ trong sự tinh tế về trang phục và diện mạo. Tôi chỉ nhận ra điều đó về sau; nhưng ngay lúc ấy, không biết sự phẫn nộ, lòng thương xót hay sự ghê tởm đang ngự trị sâu sắc nhất trong tim tôi khi chứng kiến rõ ràng dung mạo của ngài. Tôi nghĩ ngài chẳng thấy gì ngoài vẻ kinh hoàng hiện trên khuôn mặt tôi, vì ngài đỏ bừng mặt, vùng đứng dậy với chiếc áo choàng thô kệch quấn chặt quanh cổ, rồi đăm đăm nhìn tôi nửa như van xin nửa như đầy hổ thẹn.

Nếu lúc đó tôi tóm được một trong những kẻ cai ngục của ngài để tính sổ, chắc chắn kết cục của kẻ đó sẽ chẳng tốt đẹp gì đâu. Tôi đã sống đến ngày chứng kiến sự sụp đổ của chế độ bạo tàn khủng khiếp ấy, và giờ đây tôi biết rằng, bên ngoài biên giới của cái cường quốc lưu manh duy nhất vẫn đang phủ bóng đen ở phương Đông, sẽ chẳng có một cuộc đời nào như cuộc đời mà con người này từng trải qua lại là điều khả thi đối với bất kỳ tù nhân chính trị nào ở châu Âu; nhưng ngay cả lúc này, khi tôi đã là một ông lão và đáng lẽ phải đủ bình tĩnh để đón nhận mọi thứ, dòng máu trong huyết quản tôi vẫn sục sôi mỗi khi nghĩ về khoảnh khắc định mệnh ấy trong đời. Tôi không phải kẻ yếu bóng vía, tôi đã trải qua cuộc đời binh nghiệp và tận mắt chứng kiến không biết bao nhiêu cảnh tượng gai mắt. Thế nhưng tôi vẫn thực sự kinh hoàng, và ngay cả bây giờ tôi vẫn không thể viết về nó mà không cảm thấy sự phẫn nộ, ghê tởm và hổ thẹn dâng trào như thuở nào.

Tôi đã thu xếp cho vị quý tộc đáng thương một căn phòng riêng, và khi thị trấn bắt đầu nhộn nhịp trở lại sau vài giờ, tôi đi ra phố mua một cây kéo. Bất kỳ người lính từng trải nào cũng có thể đóng vai một thợ cạo tạm được, và tôi thì khá giỏi việc đó. Tôi đã cắt tỉa cho cựu tù nhân lấy lại vẻ tề chỉnh, rồi tự tay xách lên một xô nước, một cục xà phòng cùng những chiếc khăn tắm. Tôi đã quan sát kỹ lưỡng và ghi nhớ các số đo cơ thể ngài trong đầu khi bước ra ngoài tìm một cửa hàng trang phục, dẫn theo Hinge để làm phiên dịch. Tôi mua đồ lót cùng một bộ âu phục; tôi còn dẫn theo một người thợ giày trở về cùng, và khi bá tước đã thay trang phục xong, tôi bảo người thợ vào thử cho ngài vài đôi ủng mà ông ta mang theo trong một cái giỏ.

Khi Conte di Rossano, khoác lên mình bộ y phục tươm tất lần đầu tiên sau hai mươi năm, bước vào căn phòng đã được bày biện bữa sáng, tôi suốt không nhận ra ngài nữa, dù chính tôi là người đã góp phần tạo nên sự biến đổi đang diễn ra trên cơ thể ngài. Ngài bước vào với dáng vẻ nhanh nhẹn, thẳng thắn, và chỉ trong tích tắc, ngài trông hoàn toàn xứng danh một nhà quý tộc. Thế nhưng, ánh sáng chan hòa mà ngài đã xa cách quá lâu khiến ngài phải chớp mắt liên hồi và đưa tay lên che mắt. Ngài bước về phía bàn ăn với những bước chân ngập ngừng, không vững vàng và dáng đi khom khom kỳ lạ. Lúc đó lần đầu tiên tôi chú ý đến điều ấy, nhưng về sau tôi bắt gặp nó thường xuyên đến mức gần như chẳng mải mai bận tâm đến nữa. Trong một khoảnh khắc, niềm tự hào và sự tự do đã nâng đỡ ngài đứng vững để phô bày diện mạo từng có thuở nào, nhưng sự thay đổi ập đến nhanh như chớp, và chẳng tia chớp nào có thể tàn phá ngài một cách tàn nhẫn hơn thế. Ngài tiến về phía bàn ăn với bước đi lết thết, đầu cúi gằm, và đôi mắt mờ đục láo liên nhìn quanh. Tôi kéo ghế cho ngài ngồi, nhưng ngài có vẻ lúng túng chẳng biết phải xử lý thế nào với nó cho đến khi tôi giúp ngài ngồi xuống. Sàn nhà dơ bẩn của ngục thất không thể tả xiết ấy đã là chiếc ghế và chiếc giường duy nhất của ngài suốt hai mươi năm trời.

Ngài ngồi khom lưng bên bàn ăn như thể đang tự ôm lấy chính mình để sưởi ấm, dẫu cho thời tiết hôm nay vô cùng dịu ngọt, và ánh nắng ngoài trời đang rực rỡ, chói chang. Khi uống nước, ngài cầm chiếc cốc bằng cả hai tay như một loài vượn, và khi nếm hương vị cà phê thơm lừng, ngài phát ra một âm thanh thoả mãn như loài thú. Ngài chợt nhận ra hành động của mình, và một đợt sóng đỏ bừng lướt qua khuôn mặt; nhưng chỉ một phút sau, thói quen của kẻ tù tội lâu năm lại tái phát, và tôi thấy ngài dùng răng xé bánh mì y hệt cách làm trong tù. Nhìn vào đôi bàn tay gầy gò, tôi thấy ngài đã cắt móng tay; nhưng phần da thịt đã mọc chờm lên trên và nứt nẻ thành những mảnh rách rưới. Tôi bắt gặp ngài đang lấm lét nhìn chúng với vẻ chán ghét, và khi phát hiện ra tôi đang theo dõi, ngài vội giấu chúng xuống gầm bàn.

Chúng tôi vẫn đang ngồi bên bàn ăn thì bỗng có tiếng gõ cửa sầm sầm vang lên, và chẳng chờ đợi bất kỳ lời hồi đáp nào, một quý ông mang đầy đủ nét đặc trưng của một viên chức công quyền bước vào, nào mũ mão chóp cao, gậy thông điệp chính thức, đầy đủ cả. Ông ta cúi đầu, khép cửa lại, bước lên trước và lại cúi đầu lần nữa.

– Các ngài nói được tiếng Pháp chứ? – ông ta hỏi.

Tôi đáp khẳng định, và vị khách của chúng tôi tự giới thiệu mình là thừa phát lại của tòa án thẩm phán. Nhiệm vụ của ông ta là triệu tập chúng tôi ra trước vành móng ngựa. Với lý do gì, tôi hỏi. Viên chức này liền tuôn một tràng lưu loát kèm theo ý thức rõ ràng về tầm quan trọng của bản thân rằng chúng tôi đã vượt qua biên giới mà không xuất trình giấy tờ tùy thân, lại đi bằng một con đường không được công nhận; rằng một trong số chúng tôi là tù nhân chính trị vượt ngục; rằng những người khác bị buộc tội đồng lõa giúp đỡ hắn trốn chạy; rằng một trung úy kỵ binh đã được cử đến để đòi bắt chúng tôi quay lại, và rằng chúng tôi phải có mặt ngay lập tức tại tòa. Trước tất cả những điều đó, tôi thẳng thừng đáp rằng chúng tôi sẽ không đi; ngay sau đó vị chức sắc liền lui bước, để lại bên ngoài căn nhà một toán lính canh như chúng tôi phát hiện ra về sau. Một lát sau, một quý ông mặc trang phục quan chức bước đến, hóa ra lại là chánh án. Ông ta giải thích mục đích chuyến ghé thăm của mình với một chút vẻ ta đây.

– Thưa ngài, – tôi nói, khi ông ta đã đi đến kết luận dứt khoát, – tôi là một người Anh và là một binh sĩ. Đây là giấy tờ tùy thân của tôi. Vị quý tộc này, Đại úy danh dự George Brunow, là con trai của Lãnh chúa Balmeyle, và cũng là một công dân Anh. Vị đây là Conte di Rossano.

Và ngay lúc đó, trước sự ngạc nhiên của tôi, Conte di Rossano đứng phắt dậy khỏi chiếc ghế bên bàn ăn, quay người về phía viên chức, đặt một tay lên lưng ghế, và cất giọng đanh thép, rõ ràng:

– Cả thần dân Anh nữa! Tôi đã nhập quốc tịch trước khi kết hôn, – ngài nói thêm với một giọng điệu đã thay đổi, rồi ngã người ngồi phịch xuống ghế.

– Ngài nghe thấy rồi đấy, thưa ngài, – tôi tôn kính nói. – Tôi chuẩn bị gọi xe ngựa, và trong vòng nửa giờ nữa sẽ rời khỏi thị trấn này cùng các vị đây và người hầu của tôi để lên đường về nước Anh. Bất kỳ nhân viên công quyền nào gây phiền nhiễu cho chúng tôi sẽ phải chịu trách nhiệm hoàn toàn về hành vi của mình.

Vị thị trưởng chần chừ.

– Tôi có vinh dự được chúc ngài một ngày tốt lành, thưa ngài.

Tôi đẩy cửa bước ra, và Trung úy Breschia bước vào.

– Đây là những chú chim của tôi rồi, – hắn cười lớn nói. – Tôi không có vinh dự được quen biết vị quý tộc này, – hắn ra dấu về phía bá tước, – nhưng tôi dám cá chúng ta sẽ sớm tìm hiểu để quen nhau thôi.

– Breschia thân mến của tôi ơi, – Brunow kêu lên, – chúng tôi rất tiếc vì đã làm anh thất vọng; nhưng anh biết chúng tôi mà, và anh thừa hiểu việc gây sự với chúng tôi chẳng đem lại lợi lộc gì đâu. Chúng ta đang đứng trên lãnh thổ trung lập. Cả ba chúng tôi đều là thần dân Anh quốc. Anh chẳng có thẩm quyền nào ở đây cả, và chính anh cũng biết điều đó.

– Eh, bien! – viên trung úy nói, vẫn tiếp tục cười vang. – Civis Romanus sum. Ngài thị trưởng đây sẽ làm chứng cho lời tôi rằng tôi đã đến, đã diện kiến và đã nỗ lực chinh phục. Ngài không đủ thẩm quyền để bắt giữ các vị này, những người vốn đều là thần dân của hoàng gia Anh phải không, thưa ngài?

– Đó không phải việc của tôi, – thị trưởng nói.

– Và tôi cũng không được ủy quyền để dùng vũ lực, – trung úy nói. – Chúng ta đành chịu thua rồi, thưa ngài Thị trưởng.

– Có vẻ là thế, – vị chức sắc đang bối rối lên tiếng; và sau khi được viên trung úy tiễn ra khỏi phòng, ông ta cáo lui.

– Civis Romanus sum, – Breschia lặp lại khi chúng tôi chỉ còn lại một mình. – Đó là một câu nói vĩ đại. Thế là các vị nhất quyết không chịu quay về sao?

– Nhất quyết là không, – Brunow đáp.

– Vậy thì, tôi cũng nhất quyết quay về để báo cáo thất bại của mình, – viên trung úy đáp lời.

– Cho phép tôi được chia buồn, – Brunow nói.

– Cho phép tôi được chúc mừng, – Breschia đáp lại; và cứ thế, với những cái cúi chào mang đậm tính trào phúng thân thiện từ cả hai phía, họ đường ai nấy bước.

Nguồn: Việt Nam Thư Quán dịch từ Project Gutenberg
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 22 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.