Thời cổ đại, các loại vật tư trọng yếu như muối, sắt đều thực hành chuyên doanh, do triều đình khống chế sản xuất và tiêu thụ. Nói cách khác, nếu không có sự cho phép của triều đình thì các loại thương nhân không được phép mua bán muối, sắt và các loại vật tư quan trọng khác. Mà "Diêm dẫn" chính là bằng chứng cho phép vận chuyển và tiêu thụ muối ăn mà triều đình cổ đại cấp cho thương nhân buôn muối.

Nhắc đến Diêm dẫn, không thể không nói tới giá muối thời cổ đại. Người hiện đại ăn loại muối một hai đồng một cân, có lẽ cảm thấy thứ nhu yếu phẩm cơ bản nhất này hẳn phải rất rẻ, thời cổ đại nhiều lắm cũng chỉ vài đồng một cân là cùng.

Nghĩ vậy là sai rồi. Hãy lấy giá muối thời Gia Tĩnh làm ví dụ, theo "Diêm chính chí" ghi chép: Đầu thời Gia Tĩnh, vùng Hồ Quảng, Giang Tây mỗi cân muối bán giá ba phân bốn phân bạc, Nam Trực Lệ mỗi cân muối bán giá một phân năm li bạc.

Một phân bạc thời nhà Minh đại khái tương đương sáu mươi đồng hiện nay, ba phân bốn phân thì tương đương khoảng hai trăm đồng, một phân năm li thì tương đương khoảng một trăm đồng.

Nghĩa là, đầu năm Gia Tĩnh, muối ở nơi rẻ nhất là Nam Trực Lệ cũng cần một trăm đồng một cân, còn ở Hồ Quảng, Giang Tây, giá muối là hai trăm đồng một cân. Có nhầm lẫn gì không?

Không hề nhầm. Giá muối thời nhà Minh chính là như vậy, lúc rẻ nhất cũng cần vài chục đồng một cân, lúc đắt nhất thậm chí lên tới ba bốn trăm đồng một cân!

Tại sao giá muối nhà Minh lại vô lý đến mức này?

Thực ra, giá thành sản xuất muối ăn thời Minh cũng không cao. Khi triều đình thu mua muối từ các hộ nấu muối chuyên trách (táo hộ), mỗi bốn trăm cân muối chỉ trả một thạch gạo. Nghĩa là hộ nấu muối sản xuất muối ăn, mỗi cân giá vốn còn chưa đến một đồng.

Thế nhưng, giá bán của hàng hóa phần lớn không được quyết định bởi giá vốn. Có rất nhiều yếu tố ảnh hưởng đến giá bán. Giá thành sản xuất muối ăn thời Minh quả thực không cao, nhưng sau khi qua tầng tầng lớp lớp bóc lột, giá muối này cao đến mức hơi quá đáng.

Việc buôn bán muối ăn thời Minh thực hiện "Khai trung pháp". Nói một cách đơn giản, thương nhân muốn buôn muối thì phải vận chuyển lương thảo quân nhu đến các biên trấn theo yêu cầu của triều đình để đổi lấy Diêm dẫn.

Khai trung pháp này nhìn thì đơn giản, nhưng quy trình lại vô cùng phức tạp.

Đầu tiên, thương nhân phải đến Hộ bộ Nam Kinh xin cấp Diêm dẫn, nghĩa là phải cam kết với triều đình sẽ vận chuyển bao nhiêu lương thảo quân nhu đến biên trấn. Sau khi Hộ bộ Nam Kinh chấp nhận đơn xin, họ sẽ cấp cho thương nhân bằng chứng nhận Diêm dẫn tương ứng, đồng thời phân phát Diêm dẫn tương ứng xuống các biên trấn.

Sau đó, thương nhân phải vận chuyển lương thảo quân nhu đã cam kết đến biên trấn tương ứng. Sau khi được các tướng lĩnh biên trấn hoặc các quan viên như Tuần phủ, Tổng đốc kiểm tra xác nhận, mới có thể đổi lấy Diêm dẫn tương ứng.

Thương nhân sau khi lĩnh được Diêm dẫn, còn phải đến diêm trường tương ứng để nhận muối, cuối cùng mới có thể vận chuyển đến khu vực quy định để buôn bán.

Chi phí phụ thu phát sinh trong quy trình này khá đáng sợ, vượt xa giá trị bản thân của muối ăn.

Ví dụ, khi thương nhân xin Diêm dẫn tại Hộ bộ Nam Kinh thì phải nộp thuế muối. Tiêu chuẩn thuế muối là ba lượng mỗi dẫn, mà một Diêm dẫn chỉ có thể lĩnh được ba trăm cân muối. Nghĩa là, chỉ riêng thuế muối này đã cao tới năm sáu đồng một cân.

Đây vẫn chưa phải là tất cả. Diêm dẫn không phải cứ xin là được cấp, nếu ngươi không tìm được quan hệ, đơn xin nộp lên cũng vô ích, người ta căn bản sẽ chẳng thèm đếm xỉa tới ngươi. Mà việc chạy quan hệ này lại phải tốn tiền. Ông nội của Dương Thông là Dương Vinh tìm chính là quan hệ của phủ Ngụy Quốc Công, cụ thể tốn bao nhiêu tiền, Dương Thông cũng không rõ, tóm lại không dưới mức thuế muối tương ứng. Nghĩa là, chỉ riêng khâu xin cấp này, giá trị gia tăng của muối ăn đã lên tới hơn mười đồng một cân.

Ngay sau đó là vận chuyển lương thảo quân nhu, thường là vận chuyển năm thạch lương thảo để đổi lấy một tấm Diêm dẫn. Mà phí vận chuyển lương thảo quân nhu đến biên trấn thậm chí còn vượt quá giá trị bản thân số lương thảo đó. Nghĩa là, vận chuyển năm thạch lương đến biên trấn, số lương thực tiêu hao trong quá trình vận chuyển còn hơn cả năm thạch.

Đây cũng chính là nguyên nhân triều đình thực thi Khai trung pháp. Hết cách, vận chuyển lương thảo quân nhu đến biên trấn quá tốn kém, chi bằng để thương nhân vận chuyển tới, như vậy triều đình không cần tốn tiền nữa. Nhưng làm vậy, mỗi cân muối lại bị cộng thêm hơn mười đồng chi phí ngoài.

Thế này vẫn chưa phải là tất cả. Thương nhân không phải cứ vận chuyển lương thảo quân nhu đến biên trấn là có thể lấy được Diêm dẫn. Các cấp tướng lĩnh và quan viên ở biên trấn cũng chẳng phải hạng dễ xơi, ngươi không hiếu kính, họ có thể trì hoãn đến mức ngươi hộc máu. Từng khâu hiếu kính như vậy, mỗi cân muối lại bị cộng thêm hơn mười đồng chi phí ngoài.

Sau đó, thương nhân đến diêm trường nhận muối cũng phải tốn tiền, vận chuyển muối đến nơi tiêu thụ cũng lại tốn tiền.

Toàn bộ quy trình này đi hết, muối ăn vận chuyển đến nơi bán, còn chưa bắt đầu buôn bán, thương nhân đã tốn vài chục thậm chí cả trăm đồng cho mỗi cân muối. Loại muối này muốn bán rẻ mới là lạ!

Hiện tại, Định Quốc Công Từ Diên Đức và Thành Ý Bá Lưu Du tìm Dương Thông và Lục Bính bàn bạc thực ra chính là cái khâu đầu tiên của việc buôn bán muối ăn này, tức là hạn ngạch Diêm dẫn do Hộ bộ Nam Kinh phát ra.

Hạn ngạch Diêm dẫn này rốt cuộc đáng giá bao nhiêu tiền? Từ thuế muối triều đình thu nộp có thể tính toán đại khái. Lúc này mỗi năm triều đình Đại Minh thu khoảng một triệu lượng thuế muối, mà số tiền thương nhân chạy quan hệ để có được hạn ngạch Diêm dẫn gấp khoảng một lần thuế muối. Nghĩa là, hạn ngạch Diêm dẫn này mỗi năm có thể tạo ra khoảng hai triệu lượng "lợi nhuận"!

Hai triệu lượng "lợi nhuận" này có phóng đại không?

Một chút cũng không hề phóng đại!

Thời Càn Long nhà Mãn Thanh từng bùng nổ "Lưỡng Hoài Diêm Dẫn Án". Nguyên nhân của "Lưỡng Hoài Diêm Dẫn Án" này là do Diêm chính Lưỡng Hoài mới nhậm chức là Vưu Bạt Thế vòi tiền hối lộ thương nhân không được, liền tố cáo tiền nhiệm Phổ Phúc tham ô lên triều đình.

Kết quả, Càn Long hạ chỉ điều tra, ôi mẹ ơi, ba đời Diêm chính tiền nhiệm của Vưu Bạt Thế là Cát Khánh, Cao Hằng, Phổ Phúc trong hơn mười năm đã nhận tổng cộng mười triệu một trăm mười bốn ngàn một trăm sáu mươi chín lượng sáu tiền hối lộ của thương nhân!

Diêm chính Lưỡng Hoài của nhà Mãn Thanh tức là Diêm chính vùng Nam Trực Lệ thời Minh, Diêm dẫn chỉ chiếm khoảng ba phần trong tất cả Diêm dẫn. Nghĩa là, nếu độc chiếm toàn bộ hạn ngạch Diêm dẫn, hơn mười năm có thể "thu nhập" hơn ba mươi triệu lượng!

Lợi ích khổng lồ như vậy, Hạ Ngôn và Nghiêm Tung tự nhiên sẽ không buông tha. Còn phe phái của Ngụy Quốc Công thì đại diện cho tập đoàn lợi ích cũ, họ tất nhiên cũng không chịu buông tay. Đây chính là lý do Định Quốc Công Từ Diên Đức và Thành Ý Bá Lưu Du tìm Dương Thông và Lục Bính bàn bạc.

Khốn kiếp, Hạ Ngôn và Nghiêm Tung này khẩu vị lớn thật đấy, bọn họ vậy mà muốn phá bỏ nguyên tắc phân phối lợi ích cũ, độc chiếm toàn bộ hạn ngạch Diêm dẫn!

Bọn họ ăn trôi được khối lợi ích lớn thế này sao?

Chỉ dựa vào hai người họ chắc chắn không nuốt trôi. Tuy nhiên, bọn họ chắc chắn cũng đã tìm thế lực khác giúp đỡ. Lợi ích khổng lồ như vậy, người muốn chia một chén canh chắc chắn không ít. Bọn họ chỉ cần thả gió ra, dự đoán là rất nhiều người sẽ như ruồi thấy thịt thối mà ùn ùn kéo đến.

Chuyện này liên đới quá lớn, hắn là một tân khoa Trạng nguyên thì quản nổi sao?

Dương Thông nhìn Lục Bính, lập tức nghiêm túc hỏi: "Trước đây các người chiếm bao nhiêu hạn ngạch? Lần này, các người định làm thế nào?"

Định Quốc Công Từ Diên Đức theo bản năng nhìn quanh, rồi cẩn thận nói: "Phủ Định Quốc Công và phủ Ngụy Quốc Công chúng ta trước đây mỗi bên chiếm khoảng một phần. Lần này chúng ta chỉ muốn giữ lại hạn ngạch của mình, nhưng bọn họ đều đã bị Hạ Ngôn và Nghiêm Tung thu thập gần hết rồi, chức Thượng thư Hộ bộ Nam Kinh này bọn họ không còn hy vọng gì nữa. Cho nên, chúng ta chỉ có thể tìm lối thoát khác, Thanh Phong, ngươi thấy Dương Minh nhất mạch có hứng thú với việc này không?"