Tô Tùng thích con đường mòn ngợp bóng râm ở phía sau Đại viện Huyện ủy. Cô thích vào lúc tờ mờ sáng, kẹp một tập truyện ngắn "Bãi cỏ tàn" của Bunin hoặc "Đêm trắng" của Dostoevsky, giẫm lên lớp lá rụng dày đặc như ngọn lửa, đi về phía bức tường hậu đổ nát của đại viện để nhìn ngắm từ xa. Rừng cây thưa thớt đối diện với những dãy gò đồi sắc tím ở triền dốc phía bắc. Trên gò đồi, ngoại trừ một đài phát thanh do khu quân sự thiết lập với một tòa nhà nhỏ màu trắng cùng những giàn ăng-ten khổng lồ chằng chịt như mạng nhện, thì không còn công trình nào khác. Chỉ có sự hoang vu nhấp nhô và nét thản nhiên hiếm thấy.
Trong Đại viện Huyện ủy có một tiểu đội cảnh vệ. Những chiến sĩ trẻ tuổi tuần tra vào sáng tối đều rất vui lòng trả lời đủ thứ câu hỏi do cô đặt ra. Cô cảm thấy mọi thứ đều mới mẻ. Các chiến sĩ tỏ ra rất câu nệ khi nhận kẹo từ tay cô. Một hoặc hai viên. Cô luôn rất tỉ mỉ gấp những tờ giấy gói kẹo bằng thủy tinh trong suốt hoặc mờ ảo thành những quý cô eo thon nhỏ xíu mặc váy dài quét đất để tặng lại cho họ. Họ luôn rất vui mừng, ngạc nhiên, và khuôn mặt đen sạm chợt đỏ bừng lên. Họ cũng tặng cô đồ ăn. Ngô luộc. Hoặc trứng muối. Cô lớn tiếng cười nhận lấy món quà chân thành của họ. Họ hoàn toàn không biết cô chính là vợ của phó bí thư huyện ủy mới tới huyện. Phải nói rằng, ngay cả cô cũng không biết mình đã là phu nhân bí thư từ lúc nào.
A Đạt Khố Đô Khắc chỉ bảo cô rằng, sắp chuyển công tác rồi, đi theo anh đến huyện Tô Mạch nhé. Khoai tây ở đó to và bùi hơn nhà mình nhiều. Nhà ở đơn vị mới có lẽ cũng sẽ rộng rãi hơn một chút. Thế là cô đến. Thậm chí anh chuyển đến để làm gì, bản thân cô đi theo để làm gì, cô cũng chẳng hỏi lấy một câu. Anh cũng không nói tỉ mỉ. Cô tin tưởng anh. Anh quá đáng tin cậy. Trong hơn một năm kết hôn với A Đạt Khố Đô Khắc, anh đã chuyển công tác ba lần. Lần nào cũng thế. Cô đã quen rồi. Mặc dù không phải lúc nào cũng được ở trong những ngôi nhà rộng rãi hơn. Ví dụ như trước khi đến huyện Tô Mạch, anh làm phó xã trưởng ở Công xã Hoàng Thổ Cương, chỗ họ ở chỉ là hai gian nhà đất vô cùng dã chiến, cũ kỹ. Nói là hai gian, thực chất chỉ là dùng một bức tường lò sưởi để ngăn cách một gian lớn vừa hẹp vừa dài mà thôi. Ở nửa gian bên ngoài, anh tiếp những vị khách đến thăm không dứt, còn cô thì trốn ở nửa gian phía sau lặng lẽ đan áo len. Cô bật chiếc đài bán dẫn bỏ túi cỡ một bàn tay với âm lượng rất nhỏ, rất khẽ, đặt nó vào một cái hốc tường ở sát ngay bên tai. Sau đó, A Đạt Khố Đô Khắc tặng cô một chiếc tai nghe nhỏ bằng hạt đậu. Cô vui mừng đến mức chẳng biết gọi anh là gì cho phải.
Những lúc cô vô cùng phấn khích, vô cùng bồng bột, phấn khích bồng bột đến mức khó lòng kìm nén, cô thích gọi anh một tiếng "anh". Có lúc vừa thở dốc, vừa ôm chặt lấy anh, liên tiếp gọi rất nhiều tiếng "anh". Hôm đó, cô nhón gót, ôm lấy cổ anh, rồi ngượng ngùng đầy biết ơn mà gọi anh một tiếng "anh". Sở dĩ có chút ngượng ngùng là vì khi đó vẫn còn là ban ngày.
A Đạt Khố Đô Khắc trước kia là giáo viên vật lý của Trường con em Mộc Tây Cương. Phó chủ nhiệm bộ phận trung học.
Bữa sáng hôm đó vẫn ăn ở nhà ăn cơ quan. Vì vẫn chưa được phân nhà ở nên họ vẫn chưa tự nấu nướng. Ăn xong, A Đạt Khố Đô Khắc nói, đi thôi, dẫn em đi xem nhà. Cô giật mình, thậm chí có chút không dám tin. Mới đến huyện Tô Mạch có hai ngày, mà có thể cấp nhà nhanh thế sao? Trước kia, anh nhất định sẽ véo mũi cô, châm chọc cô vài câu. Bây giờ thì anh không thế nữa. Đối với sự cả kinh chớp nhoáng mãi chẳng bỏ được này của cô, anh chỉ đáp lại bằng một nụ cười vừa phải, ánh mắt mang theo chút ý cười liếc cô một cái. Anh quá yêu đôi mắt to đượm đầy biểu cảm ấy của cô, cũng quá yêu cái miệng nhỏ thường hay hờn dỗi với anh của mình.
Từ khi bước chân vào chính trường, mỗi lần tuyên bố tan họp, ý nghĩ đầu tiên ùa đến trước mắt anh thường là: Ôi, cô ấy đang làm gì nhỉ? Mau về thôi...
Đại viện Huyện ủy ban đầu là đại viện của khu quân sự. Tân gia của họ nằm ở cái sân nhỏ vốn là kho đạn của khu quân sự ngày trước. Kho cũ dĩ nhiên đã sớm bị phá bỏ. Hai dãy nhà ngang đông tây được dựng lên thành hai bộ nhà gồm hai gian ngoài hai gian trong, mỗi bộ đều kèm theo một nhà bếp nhỏ, là nhà ở chuyên dùng cho các cán bộ cấp huyện. Vì hai căn nhà này dùng chung một nhà vệ sinh công cộng, lại thêm một căn nhà có hướng không đẹp, cửa quay hướng đông tây, mùa đông lạnh mùa hè nóng, thế nên trong sân này thường chỉ có một hộ ở. Chỉ sử dụng căn nhà có cửa quay hướng tây đông. Còn dãy nhà ngang đối diện bỏ trống thì bị Khoa Tổng vụ chiếm dụng làm kho hàng.
Mấy ngày trước, Khoa Tổng vụ đã gọi Đội tu sửa nhà cửa trấn Thành Quan phái người đến tân trang lại dãy nhà tây ngang đó một lượt. Trong sân vẫn còn chất đống gạch ngói gỗ lụt. Có mấy thợ phụ đang dọn dẹp "chiến trường", làm công đoạn vệ sinh cuối cùng cho môi trường xung quanh.
Khi họ bước vào sân, Tô Tùng nghe thấy có người gọi một tiếng "Bí thư A". Cô không để ý lắm. Cứ nghĩ là gọi người khác. Sau đó có người rất nhiệt tình mang chìa khóa đến để mở cửa phòng. Ra điều kiện rất trang trọng hướng về phía A Đạt Khố Đô Khắc, cung kính gọi một tiếng "Bí thư A", lúc này Tô Tùng mới bừng tỉnh.
Vào trong phòng, cô cũng chẳng thèm nhìn nhà nữa. Đi thẳng vào căn phòng nhỏ tận sâu bên trong để hờn dỗi.
"Xảy ra chuyện lớn thế này, trước đó cũng không thèm nói với em một tiếng." Cô không khỏi có chút hoảng hốt. Dù người làm bí thư không phải là cô. Nhưng dẫu sao đây cũng là một thành phố có tới mấy chục vạn dân. Không còn là một Hoàng Thổ Cương, một công trình dẫn nước Bắc Thủy Nam, một Trường con em Mộc Tây Cương, hay một tiết học vật lý thú vị nữa... ... Vô số sinh mạng gia đình... ... Những quyết định trọng đại.
"Mấy chục vạn người đấy!" Cô kêu lên.
Anh đóng cửa lại, nhẹ nhàng ôm lấy cô, dịu dàng vuốt ve lọn tóc mai rớt bên mày cô ra sau tai.
"Yên tâm." Anh mỉm cười, khẽ nói bên tai cô. Giọng nam trung trầm ấm và luồng khí ấm áp của anh khiến vành tai cô ngứa ngáy.
Cô vẫn hoảng hốt rối bời. Thế nhưng anh đã buông cô ra, tranh thủ thời gian đi khảo sát tình hình trang trí của các căn phòng khác rồi.
"Ở đây đặt thêm một chiếc tủ đựng tài liệu là đủ. Hoàn toàn được rồi. Cứ lấy loại tủ sắt sơn màu xanh lá ấy..."
Giọng nói của anh văng vẳng vọng qua từ căn phòng bên cạnh.
Tô Tùng từ Ngũ Nguyên đến A Đạt Khố Đô Khắc tìm anh rể Tống Chấn Hòa là từ hai năm trước. Tống Chấn Hòa phục vụ đến hạn tuổi giải ngũ, chủ động làm đơn xin chuyển ngành, đến vùng đất xa xôi thuộc khu vực biên viễn này, được phân về dưới trướng Nã Phát Ngũ, nhậm chức đoàn trưởng đoàn độc lập. Những năm gần đây, tình hình biên giới căng thẳng, bầu không khí súng ống tăng vọt. Các khu khai hoang đều nhận lệnh thành lập các đội trực chiến vũ trang lấy các sĩ quan binh lính xuất ngũ chuyển ngành làm chủ lực. Kiêm thêm việc trồng trọt một ít ruộng. Chăn nuôi một ít cừu. Nhưng chủ yếu vẫn là trực chiến vũ trang. Mặc đồng phục thống nhất. Cựu chiến binh cũng được phép mang theo gia đình. Trong doanh trại cũng tung bay những lá cờ vạn quốc như quần lót trẻ em và quần đùi đỏ. Đoàn độc lập chính là một đơn vị như thế. Chỉ là vũ khí tinh xảo hơn các đội trực chiến khác. Cán bộ chiến sĩ đoàn độc lập mặc quân phục màu xám đồng bộ. Các cựu chiến binh tự hào gọi mình là "bát lộ hai", bao hàm hai tầng ý nghĩa "một lực lượng Bát lộ quân nữa" hoặc "bát lộ hạng hai". Ít nhiều ẩn chứa sự tự giễu và cay đắng nào đó. Nhưng Tống Chấn Hòa lại coi trọng đoàn của mình và những cựu chiến binh này.
Phần lớn các cựu chiến binh của đoàn độc lập trước khi giải ngũ đều đã có tuổi quân từ bảy tám năm trở lên. Đa phần là chiến sĩ nghĩa vụ đợt đầu tiên của nước cộng hòa. Thời kỳ thực hiện chế độ quân hàm, đa số từng nhận quân hàm thượng sĩ hoặc trung sĩ, từng làm tiểu đội trưởng, phó tiểu đội trưởng, có người từng làm quyền trung đội trưởng, chỉ vì trình độ văn hóa hơi thấp một chút, tuổi tác vừa vặn vượt quá giới hạn trên, hoặc vừa khéo cãi nhau một trận với đại đội trưởng chính trị viên, mấy tên lính mới trong tiểu đội gây ra một sự cố nghiêm trọng làm thất lạc vũ khí, hay chủ nhật đến nhà quản lý đại gia uống thêm hai chén rượu, khiến vợ quản lý đại gia không được tự nhiên, đỏ mặt... họ mới rốt cuộc không thể lên cán bộ. Cuối cùng đành giải ngũ chuyển ngành, dắt díu gia đình, chạy về hướng tái bắc mạc tây, dọc đường mông bị xóc thành tám mảnh. Ôm chặt bình nước ấm trong ngực mà dọc đường vẫn cứ bị xóc cho vỡ nát. Mười sáu cặp vợ chồng mới cưới cùng ở trong một cái hầm đựng rau củ bỏ hoang. Giữa các giường giăng mấy cành cây đan thành "tấm cót", rồi trát bùn lên, không nhìn thấy nhau thì trong lòng mới thấy yên tâm. Còn như nghe thấy cái gì á, hây, chẳng phải cũng là chuyện đó sao? Ai mà chẳng biết ai? Hai mươi sáu bảy, ba mươi mấy tuổi, râu ria xồm xoàm, sáng sớm vẫn phải ra thể dục, nửa đêm vẫn cứ tập hợp khẩn cấp như thường. Trong bùn trong nước, gặt lúa mùa xuân thu hoạch mùa hè. Chăm vợ đẻ. Đẩy xe pháo vào hầm trú ẩn. Cúi lưng trên ruộng bông. Đổi bột ngô tiết kiệm được lấy tem lương thực, gửi về cho cha mẹ anh chị em ở quê nhà... Họ tập trung ở đoàn độc lập. Trước kia làm tiểu đội trưởng phó tiểu đội trưởng, bây giờ chỉ có thể làm chiến sĩ. Trước kia từng làm quyền trung đội trưởng, may ra mới được cho làm "đầu tiểu đội". Đến nước này rồi, lại "nhập ngũ" lần thứ hai, làm "đại binh" lần thứ hai. Không chỉ làm khổ bản thân, mà còn liên lụy vợ con, cùng nhau đối mặt với mảnh hoang nguyên này. Họ không chửi thề sao? Chửi chứ. Nhưng chửi thì chửi, làm thì vẫn làm. Mặt trời vừa lặn, cười khúc khích, sang thăm nhà nhau, tìm sự thoải mái và niềm vui mới rồi... Thế gian này, đi đâu để tìm những người lính như thế nữa chứ?
Tống Chấn Hòa thực sự xót xa yêu quý họ.
Tống Chấn Hòa không ly hôn với Tô Khả. Thời đó, ở Ngũ Nguyên vẫn chưa thịnh hành phong trào ly hôn. Bao nhiêu năm nay, người ta chỉ nói "hưu thê", chứ không nói "ly hôn". Tống Chấn Hòa là quân nhân cách mạng, dĩ nhiên không nói chuyện "hưu thê" nữa. Nhưng trong chốc lát anh lại không tài nào hạ quyết tâm ly dị được. Tô Khả từng vừa khóc vừa chủ động đề nghị ly hôn. Anh không đồng ý. Lúc đó trong thành Ngũ Nguyên đang thanh tra các hành vi phi pháp của các hộ công thương nghiệp. Việc anh và Tô Khả ly hôn chắc chắn sẽ làm gia tăng sự thanh tra của Ủy ban quản lý quân sự địa phương đối với gia đình họ Tô. Gia đình họ Tô không có thù oán gì với anh. Anh không muốn đổ thêm dầu vào lửa nữa. Sau đó anh cũng biết, vào thời đại đó, đội bảo an trấn Thành Quan, vì Tống Chấn Hòa đi theo Tân Tứ Quân, nên thường đến gia đình họ Tô tống tiền. Vài cửa hiệu mang tên Tô Khả chẳng bao lâu sau chỉ đành đóng cửa ngừng kinh doanh. Tô Khả cũng từng ngã bệnh. Linde đón Tô Khả đến thành phố thủ phủ dưỡng bệnh. Tô Khả sau đó trở về Ngũ Nguyên, Linde không yên tâm, để tiện chăm sóc Tô Khả, anh đã từ bỏ đãi ngộ ưu ái của giáo khu thành phố thủ phủ, xin chuyển đến giáo khu nhỏ ở Ngũ Nguyên này. Lúc đó anh đã là một vị giám mục có tiếng tăm lừng lẫy. Anh có khả năng che chở cho Tô Khả. Anh cảm thấy chỉ cần ở gần cô ấy một chút, cuộc sống của Tô Khả có thể bình lặng hơn một chút. Anh đặc biệt lập cho Tô Khả một ngôi trường giáo hội. Anh chỉ cần Tô Khả mỗi tuần cùng anh bàn bạc việc trường một lần, còn lại, anh hoàn toàn giao phó cho Tô Khả tự lo liệu. Tô Khả bắt đầu tìm thấy một sự cân bằng mới.
Những chuyện xảy ra sau đó hình như không phải do hai người tính toán từ trước, nhưng cũng không thể nói là hai người hoàn toàn không lường trước được... Tống Chấn Hòa ban đầu dự tính, đợi gia đình họ Tô ổn định rồi, sẽ đi giải quyết món nợ tình duyên giữa anh và Tô Khả này. Sau đó, anh bị điều đến trường pháo binh, chịu trách nhiệm vận chuyển một loại pháo phản lực công suất lớn mới thiết kế đến một bãi thử nghiệm nào đó ở Đông Bắc. Lật xe dọc đường, đè chết một nhà thiết kế chính mang quân hàm trung tướng. Anh ngay lập tức bị giam giữ điều tra. Bị lột bỏ cầu vai phù hiệu, áp giải đến nông trường Hắc Sơn lao động. Tô Khả nghe tin, dẫn theo cô em út Tô Tùng, đại diện cho toàn thể thành viên gia đình họ Tô, đến thăm anh ở phía bắc chân núi Đại Hưng An. Anh nói, anh bây giờ muốn ly hôn rồi. Cô nói, đừng vội, đợi qua giai đoạn này đã. Em với nhà họ Tống cũng chẳng có thù oán gì. Lúc đó, Tống Chấn Hòa vừa bị giam giữ, căn nhà cũ ở Tống gia tập bên ngoài thành Ngũ Nguyên liền lập tức bị cục công an huyện phái người đến giám sát. Vấn đề của gia đình họ Tô đã được điều tra rõ ràng, tính ra là một hộ tuân thủ pháp luật cơ bản. Công ty hàng hải của người anh cả đã được giao nộp cho nhà nước. Nhưng người anh cả vẫn làm kỹ sư trong công ty hàng hải, kiêm nhiệm phó chủ nhiệm hiệp hội công thương huyện. Họ cũng không muốn đổ thêm một gáo dầu vào ngọn lửa đang cháy của nhà họ Tô.
Vụ việc của Tống Chấn Hòa được điều tra trong ba năm. Hơn một trăm bảy mươi người liên quan đều bị cách ly, trồng đậu nành ở nông trường Hắc Sơn. Ngủ giường chung. Chui vào rừng bu trắng. Có hơn một trăm bảy mươi lính canh giám sát họ. Lại có một tổ chuyên án gồm mười bảy người đang chờ ý kiến kết án từ cấp cao nhất. Cuối cùng chỉ thị cũng được ban xuống. Cho ra mười bốn chữ thế này: "Đã rõ. Còn cần thiết phải giam giữ những đồng chí này nữa không?"
Anh lại được đeo cầu vai phù hiệu lên, và được phái đến tiền tuyến tác chiến biên giới Trung - Ấn. Trước khi ra tiền tuyến, anh đã về Ngũ Nguyên một lần. Nói với cô: "Anh đi đánh trận, chưa chắc đã về được. Hai mình vẫn nên làm thủ tục cần thiết đi thôi." Cô nói: "Đã lại muốn đánh trận, anh cứ yên tâm đi đánh đi. Có thủ tục gì mà không thể đợi đánh xong trận rồi hẵng làm?" Anh nói: "Lỡ như anh không về được thì sao?" Cô nói: "Vậy thì anh cho không em danh hiệu 'gia đình liệt sĩ'." Anh cúi đầu, nghĩ ngợi, nói: "Được rồi."
Sau đó, cô lại ngã bệnh, cũng chuyển công tác. Anh lại chuyển ngành. Hai người vĩnh viễn không thể bình yên nổi, vẫn luôn trong trạng thái chờ đợi để chuẩn bị ký tên vào cùng một bản báo cáo ly hôn.
Nhìn bề ngoài, họ vẫn là vợ chồng. Tô Khả mỗi năm vẫn hưởng một kỳ nghỉ thăm thân có thời hạn một tháng, đến Mộc Tây Cương thăm Tống Chấn Hòa. Dĩ nhiên, cô sớm đã chẳng còn bướng bỉnh hay làm càn, sớm đã chẳng phải là vị "nữ tiên sinh", "nữ tể tướng" tiêu sái ngày nào. Còn anh, hình như cũng dần phai nhạt nỗi đau trong lòng, thậm chí dung nạp đứa con trai do cô và cha đạo Linde sinh ra. Vào năm đứa con trai này mười sáu tuổi, anh còn cho phép nó đến Mộc Tây Cương thăm anh một lần — dĩ nhiên là đại diện cho người mẹ, đại diện cho toàn thể gia đình họ Tô. Đứa con trai này theo mẹ, họ Tô. Sau đó làm công nhân bảo tu ở nhà máy bít tất huyện.
Mưa, từng đợt từng đợt, mang theo tiếng thở dốc, phất phơ bay qua cái sân trống trải xám xịt trước lúc rạng đông, tí tách rơi vào cửa sổ phòng ngủ của Tô Tùng.
"Này, dậy đi nào, mèo lười, nói với em chuyện này." A Đạt Khố Đô Khắc luôn dậy sớm đã vệ sinh cá nhân xong, mang theo hơi thở thơm mát mùi kem đánh răng khắp miệng, cúi người nói với Tô Tùng vẫn còn đang nướng mình trên giường, "Anh rể em đến rồi. Tối hôm qua đến nơi."
"Cái gì?" Tô Tùng ngạc nhiên ngồi bật dậy, "Sao anh xấu tính thế? Tối qua sao không nói với em?"
"Tin vui thì anh phải để dành đến sáng để giục mèo lười dậy chứ!" A Đạt Khố Đô Khắc cười, cài nốt chiếc cúc áo mưa cuối cùng rồi bước ra ngoài. Chiếc xe jeep đã sớm đợi sẵn trong sân. Kiểm tra công tác chuẩn bị phòng chống lũ lụt mùa thu ở hồ A Luân Cổ, anh đã sớm thức khuya dậy sớm chạy ngược chạy xuôi ở các xã đại đội vùng trũng suốt ba bốn ngày nay rồi.
Tô Tùng khoác áo đuổi theo ra cửa để đưa lương khô cho anh. Chiếc xe jeep đã vút ra khỏi sân từ lâu. Cô đành vội vàng dọn dẹp phòng ốc, chải chuốt. Đến khi trời sáng hẳn, cô vội vã đi tìm doanh trại đoàn độc lập thì mưa đã ngớt hẳn, trong các con hẻm tự nhiên lại xuất hiện một bãi lầy lội không biết tả thế nào cho phải. Gió thổi càng thêm lạnh buốt tanh mùi đất nước. Nơi nào bị nước lũ tràn qua đều để lại những vết ngấn chỗ đen chỗ vàng nham nhở. Tô Tùng đành phải giống như một chú chim nhỏ bị thương, nghiêng ngả người, nhún nhảy từng bước, chuyên chọn những chỗ đất cao khô ráo để đặt mũi giày, có lúc đành phải bám sát lấy bệ cửa sổ nhô hẳn ra ngoài của nhà người ta. Dưới bệ cửa, sát chân tường, thường có đất khô. Nhưng cũng chẳng có mấy.
Năm ngoái Tống Chấn Hòa nhận lệnh dẫn đoàn độc lập lên tuyến trước tu sửa công sự cho bộ đội dã chiến. Vận chuyển đạn dược lương thực. Làm công tác cứu thương chiến trường, cấp cứu thương binh. Cũng có lúc trực tiếp đối đầu chính diện với bọn Nga ngố một trận nhỏ. Tiêu diệt gọn một đại đội tăng của chúng. Phản hồi chung là đoàn độc lập đánh còn lý tưởng hơn cả bộ đội dã chiến. Thế là có lệnh thông cáo biểu dương. Thế là rút về Mộc Tây Cương chỉnh đốn. Hôm qua ghé qua huyện Tô Mạch, nghỉ ngơi hai ngày. Để huyện tổ chức người làm vài hoạt động u quân. Họ cũng có tám chiếc xe tải chở lương thực cần sửa chữa. Có mấy ca bệnh nặng đột ngột sốt cao không hạ, cần mời bác sĩ bệnh viện nhân dân huyện đến hội chẩn.
Hơn nửa năm không gặp anh rể, Tô Tùng rất muốn gặp anh.
Cô có chuyện muốn nói với anh.
Người nhà họ Tô đều kính trọng Tống Chấn Hòa. Tô Tùng lại càng như vậy. Hai năm trước, Tô Tùng ly hôn với người chồng đầu tiên. Cô vốn nghĩ, cuối cùng được giải thoát, chắc chắn phải cảm thấy nhẹ nhõm. Nhưng không. Sự trống vắng xa lạ, sự mất mát. Luôn có cảm giác bị anh mang đi mất cái gì đó. Không phải là thứ bản thân muốn, mà là thứ vốn dĩ thuộc về cô. Mãi mãi không thể quay về sự thuần khiết, đơn giản như trước kia nữa. Cô tự mày mò suy đoán, giả sử cuộc hôn nhân này cứ cãi vã lằng nhằng kéo dài thêm mấy năm nữa, bản thân cô sẽ không còn nhạy cảm nhận ra có cái gì đó bị anh mang đi nữa. Đến lúc đó chỉ còn lại sự nhẹ nhõm, sướng khoái khi cuối cùng cũng được giải thoát, cho dù có muốn khóc một trận, thì cũng sẽ kết thúc bằng một tiếng thở phào nhẹ nhõm mà thôi. Thế nhưng cô và anh, từ khi kết hôn đến lúc ly hôn, chưa đầy một năm. Từ lúc trong đầu xuất hiện ý định ly hôn cho đến lúc ly hôn, chưa đầy một tháng. Từ lúc cô mở miệng đề nghị ly hôn cho đến khi anh đồng ý đặt bút ký tên bằng nét bút máy thanh tú mềm mại của mình vào cùng một bản báo cáo ly hôn, còn chưa đầy ba ngày.
Anh luôn thuận theo cô. Cô không thể không thương hại anh, nhưng lại vừa chán ghét anh. Cô từ đầu đến cuối không tài nào xua tan đi thứ ảo tưởng phi thực tế ấy: Dù thế nào đi nữa, cô vẫn bị anh mang đi mất cớ sự nguyên bản đơn thuần của mình. Cô tiếc nuối. Run rẩy. Dùng sức lau một vết nhơ vĩnh viễn không thể lau sạch. Cô không muốn ở lại Ngũ Nguyên nữa. Có lẽ càng xa càng tốt. Càng xa lạ càng cảm thấy an tâm.
Thế là, anh rể nói, đến đi, đến chỗ của tôi đi, chỗ tôi có một chàng trai trẻ tuổi vô cùng xuất sắc. Thế là cô đến.
Giả như ngay cả anh rể cũng cảm thấy anh ta xuất sắc, thì anh ta nhất định là người xuất sắc. Cô nghĩ thế. Người nhà họ Tô cũng nghĩ thế.
A Đạt Khố Đô Khắc quả thực rất xuất sắc.
Nhưng mà...
"Nhưng mà" cái gì?
Em vội vàng tìm anh rể, rốt cuộc là lại muốn nói gì nữa đây?
Nói gì chứ... lẽ nào A Đạt Khố Đô Khắc vẫn chưa đủ xuất sắc sao?
Thành huyện Tô Mạch không tính là quá lớn, đột ngột tiến vào một đoàn độc lập, khắp phố lớn ngõ nhỏ nhìn thấy, dường như toàn là những binh lính mặc quân phục xám. Xe vận tải do ngựa kéo thỉnh thoảng lại ầm ầm phóng qua. Những người nằm dài trên xe, buông thõng cả đùi xuống. Những người ngồi trên xe, uể oải thổi kèn súc-ca. Toàn bộ những cựu chiến binh mồ hôi chua nồng nặc khắp người này, đều trân trân chằm chằm nhìn Tô Tùng đang đi ngang qua sau xe. Nhìn đôi chân thon dài và vòng ngực vô cùng cân đối của cô. Xe đi được một đoạn rất xa rồi, họ sực nhớ lại, vẫn thấy tiếc nuối, đành phải ngoảnh đầu lại nhìn bổ sung thêm hai cái thật lực. Cô biết họ hoàn toàn không có ác ý. Chỉ là rời nhà quá lâu. Đào công sự quá đơn điệu. Quá vất vả.
Sau đó có một chiếc xe là của đội quân y đoàn độc lập, trong xe nằm ba bốn nữ y tá. Họ cũng nhìn đông ngó tây, nhưng rụt rè hơn nhiều, chen chúc sát vào nhau, cùng trùm chung một tấm bạt lớn màu xanh quân đội. Trên tấm bạt bắn chi chít những cục bùn vẫn chưa khô hẳn. Có một nữ y tá lớn tuổi hơn, chắc phải ngoài ba mươi. Cô ấy có vẻ vô cảm với chuyện sắp được về nhà. Cô ấy dường như vẫn còn vương vấn sự căng thẳng của chiến trường và sự thoải mái đặc trưng ở nơi đó. Khung xương cô ấy thô kệch, bàn tay và khuôn mặt thô ráp như đàn ông, duy chỉ thiếu đi sự đầy đặn. Cô ấy khoác một chiếc áo bông quân đội màu xám rất bẩn, bắt chéo hai chân, thu gọn toàn bộ phần thân dưới thật sâu vào trong tấm bạt quân dụng cứng đờ ấy. Có vẻ như đang nhìn cái gì đó, mà lại giống như chẳng nhìn cái gì cả.
Bộ tư lệnh đoàn độc lập được bố trí tạm thời trong một ngôi nhà cổ khá có tiếng ở ngoại ô xa. Phố Trường Thuận kéo dài đến đoạn này, xem như đã đi đến điểm cuối. Cánh cửa kho cuối cùng của Liên xã Thủ công nghiệp có phần cũ nát. Than cốc, vôi bột và những mảnh bao tải rách vương vãi dọc đường. Nối tiếp với sự khô cằn nâu sẫm của đất ruộng và sự nhấp nhô của những gò đất lớn nhỏ. Đó toàn là những gò đất vàng đổ nát. Nhìn từ xa, trông giống như những bệ pháo bị nghiêng, cũng giống như những chiếc trống trận mà vua Hiên Viên khi đuổi đánh Xi Vưu đã bỏ lại trên mảnh đất này khi rút quân. Ngôi nhà cổ ấy, được xây dựng ngay trên một gò đất như thế.
Ngoài cổng nhà, lại có một bãi cỏ hoang không tính là nhỏ. Đang đỗ tất cả những khẩu pháo chống tăng có nòng pháo thấp phẳng và thon dài của liên đội pháo 37 thuộc đoàn độc lập. Loại pháo này dùng để bắn xe tăng. Các cựu chiến binh nói, chúng trông rất giống những đứa em gái mười hai mươi tuổi của họ, đang ở độ tuổi trổ mã cao lên; gầy thì có gầy một chút, nhưng lanh lợi, hiểu chuyện, thỉnh thoảng có chút bướng bỉnh ngạch khí, nhưng ngẫm lại cũng đáng yêu.
Tống Chấn Hòa cùng các cựu chiến binh liên đội pháo đang lau chùi pháo. Trang phục của anh gần như giống hệt họ: phần thân trên mặc rất mỏng manh chỉ một chiếc áo sơ mi vải bình bạch cũ kỹ, phần thân dưới mặc một chiếc quần bông quân phục màu xám vừa phồng vừa rộng. Có cựu chiến binh đang cọ rửa những con la lớn kéo xe pháo, nước bẩn lẫn với lông bờm ào ào chảy xuống từ chiếc bàn chải cứng. Lại có hai cựu chiến binh đang xin nghỉ ốm, giúp đi kéo mấy xe cỏ khô, lúc này nghiêng người nằm nghỉ ngơi trên đống cỏ khô, dùng một khuỷu tay chống nửa thân trên vạm vỡ ra, duỗi thẳng tắp hai chân, vừa vo thuốc lào vừa đăm đăm nhìn Tô Tùng đang đi lướt qua trước mặt họ. Dáng đi uyển chuyển và nụ cười thẳng thắn của Tô Tùng.
Ánh nắng vừa vặn len lỏi chui ra từ kẽ mây.
Một tham mưu mang chiếc cốc giữ nhiệt và sổ tay về phòng giúp Tống Chấn Hòa. Tống Chấn Hòa súc miệng rửa mặt ào ào xong, mới thoải mái ngồi xuống chiếc ghế bựa mượn tạm, nhấp một ngụm nhỏ thứ trà pha có thể làm tê rát cả lưỡi, thở dài một hơi đầy sảng khoái, rồi mới mỉm cười nói chuyện với Tô Tùng.
Tô Tùng rất thích nhìn anh rể làm việc. Người ta nói, phụ nữ được làm bằng nước. Câu nói này vừa phức tạp, lại vừa phong phú. Vừa khóc vừa nói, vừa cười vừa nói, nghiến răng vừa nói, đều không sai. Lời giải thích nông cạn và trực diện nhất, đại khái là chỉ phụ nữ thích sạch sẽ, lúc nào cũng rửa rửa ráy ráy. Nhưng bàn về chuyện sạch sẽ, thích rửa giặt, e là hơn một nửa phụ nữ đều không bằng người anh rể này của cô. Tô Tùng nghĩ vậy.
Cô thích nhìn anh rể làm việc, bất kể anh làm việc gì, cô cũng đều thích nhìn. Anh bất luận làm gì, luôn luôn rất chuyên chú, rất say sưa, rất triệt để, không đạt được mục đích thì quyết không quay đầu, nhưng lại hoàn toàn không có chút vẻ hung ác tàn nhẫn hay kiêu căng ngạo mạn nào. Trong khi đạt được mục đích của mình, anh vẫn luôn có thể nghĩ đến những người xung quanh, vẫn luôn có thể nghĩ đến những người mà anh cảm thấy bắt buộc phải nghĩ đến và đáng lẽ nên nghĩ đến. Miễn là anh sẵn lòng dẫn dắt bạn, bạn hoàn toàn có thể yên tâm đi theo anh. Anh sẽ dẫn bạn đi qua bất kỳ cây cầu Nại Hô nào trước cửa quỷ môn quan, rồi trở lại cõi tịnh thổ Bát-nhã giữa trời đất con người. Có thể sẽ bầm dập khắp người. Nhưng luôn được bảo đảm.
Tô Tùng thường thích ngồi im lặng bên cạnh anh rể một lúc lâu. Lặng lẽ nhìn anh làm việc. Nhìn từ khuôn mặt ngựa vốn dĩ chẳng đẹp đẽ gì (cô không nỡ nói anh xấu) của anh, từ từ rỉ ra một nụ cười ấm áp trong trẻo. Cô biết, chỉ khi anh thực sự muốn cười từ tận đáy lòng, anh mới cười. Anh quyết không gượng ép bản thân.
Khi chuyển ngành đến khu khai hoang, Cục Nhân sự đã liệt kê cho anh một danh sách dài những nơi có thể đi: Hiệu trưởng trường trung học trực thuộc Tổng bộ, phó xưởng trưởng nhà máy thực phẩm số 6, chính ủy tổng đội cơ tu, trưởng phòng cung ứng số 2, trưởng phòng cơ yếu, nhân viên hiệp lý cơ quan tổng bộ — tổng quản gia của toàn thể cán bộ cơ quan và thủ trưởng... Theo ý của thủ trưởng tổng bộ, nhất định là muốn giữ anh lại cơ quan tổng bộ, ít nhất cũng phải bố trí anh ở đơn vị trực thuộc nơi đóng quân của tổng bộ. Nhưng cuối cùng anh lại chọn đoàn độc lập. Ai nấy đều thấy khó hiểu. Mộc Tây Cương cách xa sự phồn hoa đã thành thị trấn của tổng bộ khu khai hoang hai trăm cây số, vốn dĩ chỉ là một khe rún mọc đầy "cây cối". Anh nói: "Cái tôi coi trọng là đoàn độc lập."
Bạn còn nói gì với anh ấy được nữa chứ? Anh ta từ đầu đến chân chính là cái loại chất liệu sinh ra để làm lính!
Tô Tùng hiểu sự lựa chọn của anh rể. Nhưng cô không nói ra được lý lẽ.
Mọi việc anh rể làm đều khiến cô xúc động. Năm lên năm tuổi, cô đã thích nắm tay vị anh rể tương lai này ra phố.
Sau đó anh nói, đến đi, đến bên cạnh anh, anh sẽ mai mối cho em một chàng trai xuất sắc. Cô hầu như không do dự chút nào đã bước lên tàu thủy và tàu hỏa. Phải biết rằng, cho dù tính theo khoảng cách đường chim bay, từ thành phố Ngũ Nguyên đến Mộc Tây Cương, cũng có tới hai nghìn bảy trăm cây số. Thế nào là hoang nguyên? Lúc lên tàu hỏa, trong lòng cô chỉ có ốc đảo.
Hôm nay, cô vẫn chỉ muốn ngồi im lặng bên cạnh anh rể một lát. Cô không muốn nói gì cả. Mặc dù... mặc dù... mặc dù, cô đã vô cùng sợ hãi nhận ra rằng, giữa bản thân cô và người A Đạt Khố Đô Khắc vô cùng xuất sắc ấy, đã xuất hiện một vết nứt mơ hồ chưa thể nhìn thấy rõ. Cô sợ nó biến thành khe nứt, biến thành một rãnh sâu không thể dò được đáy. Cô sợ hãi. Sợ chính mình. Hầu như tất cả mọi người trong thành phố Ngũ Nguyên đều nói người chồng đầu tiên của cô là một người đàn ông tuyệt vời nhất, thế mà cô lại không thể tiếp tục sống cùng anh ta nổi. Bây giờ, hầu như tất cả mọi người ở Mộc Tây Cương và huyện Tô Mạch đều coi trọng A Đạt Khố Đô Khắc. Thế mà bản thân cô lại bắt đầu bới móc khuyết điểm của anh ta.
Vết nứt trên tấm kính cứ kéo dài và phân nhánh trong tiếng kêu kẽo kẹt nhỏ nhoi. Cô không muốn thế. Cô không muốn người khác nói cô là một người phụ nữ chuyên đi xới xáo bới móc đàn ông. Là một người phụ nữ không thể sống yên ổn với bất kỳ người đàn ông nào. Là một người phụ nữ một khắc cũng không thể rời xa đàn ông, nhưng bất kỳ loại đàn ông nào cũng không thể thỏa mãn được cô. Cô tự nhận thức bản thân không phải là người phụ nữ như thế.
Cô muốn nói, giữa em và A Đạt Khố Đô Khắc không có bất kỳ vết nứt nào cả. Không có.
Nhưng mà...
Ồ, đừng có cái chữ "nhưng mà" này nữa... A Đạt Khố Đô Khắc là một người đàn ông xuất sắc. Hãy để em ngồi im lặng một lát đi. Hãy để em khôi phục lại trạng thái bình thường.
Em cũng là một người phụ nữ thực sự tốt.
Hãy giúp em đi. Rốt cuộc em bị làm sao thế này?