...Hôm đó trời mưa, mưa rất to, bảy ngày bảy đêm, hoặc năm ngày năm đêm, có lẽ là ba ngày ba đêm, hoặc nhiều hơn, ít hơn thế, nó đã không thể nhớ rõ. Nó chỉ nhớ đó là trận mưa hiếm có từ ngàn đời nay trên vùng đồng hoang Adakkuduk. Tinh dịch của mưa, sự cuồng nộ của mưa, sự tiến công của mưa, những cơn co giật run rẩy của mưa, tựa như có ai đó bất ngờ hất tung hồ Arunggu xám ngắt lên bầu trời, rồi lại mạnh mẽ lật úp nó xuống. Thế là, một nghìn cây, một vạn cây củ dương nghìn năm đồng thời đổ rạp. Một nghìn con, một vạn con sói đực nghìn năm đồng thời ngửa cổ tru dài. Một nghìn ngọn, một vạn ngọn núi đồng thời sụp xuống từ lưng chừng trời mây đen vần vũ. Một nghìn, một vạn bộ tộc đồng thời tụ tập trước cột trụ thần tượng trong đền thờ của họ, hướng về ngọn lửa và vầng thái dương đang dâng lên, giậm mạnh những bàn chân đồng điệu đeo vòng đồng, chuông đồng, mũi tên đồng. Vặn mình. Thế là, vùng Adakkuduk khô hạn từ ngàn đời nay bỗng hóa thành nạn hồng thủy. Ngập tràn khe lũng. Ngập tràn khe lũng trào dâng dòng bùn đen, vàng, nâu hạt dẻ, đỏ sẫm. Nước lũ xoáy vèo vèo. Bờ dốc lở sạt. Rễ cỏ lại trắng phau béo múp...
Nó nhớ hôm đó nó không dừng lại trước cửa lò mổ của làng. Lúc ấy, cơn mưa lững lờ tạnh dần, thưa hạt đi. Khi xe về đến trước cửa nhà, nó quả thực đã nghĩ đến chuyện ngay lập tức nhảy xuống xe, xông vào nhà, tìm cha, bắt ông phải ba mặt một lời vạch trần rõ ràng mọi chuyện trước mặt cả nhà. Nhưng nó đã không làm thế. Không làm nổi. Nó thực sự quá mệt mỏi. Sau từng ấy quãng đường liên tục bươn chải trong mưa, nó mệt đến rã rời, nhão nhoét như một bãi bùn lầy, đến nhúc nhích một chút cũng không thể. Gân cốt ở dọc sống lưng cứ cứng đờ đọng lại ở gáy, giở thói hung bạo, giật thót từng hồi đau nhói. Nửa thân dưới cũng tê dại hoàn toàn. Nó thậm chí không sao bảo nổi đôi chân đang khoèo lại của mình gỡ ra khỏi khoảnh đùi đang dang rộng. Nó đành gập đoạn cổ to cứng như cái hũ muối dưa ấy xuống, cúi gằm cái đầu đang trĩu nặng vào giữa háng, cật lực nghỉ ngơi một lúc lâu. Nước mưa lạnh ngắt rả rích chảy từ sau gáy và dọc sống lưng nó xuống. Làn da thô ráp ngăm đen của nó giống hệt như da bò sống, nóng hừng hực, nước mưa hắt vào liền bốc lên một làn hơi nóng chua nồng ngay lập tức.
Sau đó, nó bảo đại muội đun nước cho nó tắm. Nhà có sẵn một cái thùng tắm chuyên dùng cho đàn ông. Thùng này thân sâu, miệng nhỏ. Nó bước vào, vừa ngồi xuống, làn nước hoa tiêu cay nồng nóng hừng hực đã dâng ngập đến đôi môi dày của nó. Trong phòng tắm, tấm vách lò cháy đỏ rực. Tường lửa nóng đến mức không dám chạm vào. Hơi nước mịt mờ. Nó hoa mắt. Thở không ra hơi. Mồ hôi hột túa ra đầm đìa. Nó bắt đầu lả đi. Sáng hôm đó lúc rời khỏi thành Laomanbao, nó chỉ vội vàng gặm hai miếng bánh ngô khô còn thừa từ tối hôm trước, trưa và tối thì chẳng có gì vào bụng nữa. Dọc đường không phải là không có quán ăn hay hàng quà vặt, nhưng nó tiếc tiền không nỡ tiêu. Cũng không muốn lỡ dở thời gian. Chỉ lúc cho ngựa ăn là tiện thể nhai ké vài hạt ngô sống để đỡ đóm đói.
Lúc sau, nếu như không phải lại một lần nữa nghe thấy thứ âm thanh kỳ quái kia, có lẽ hôm đó nó đã chết toi trong thùng tắm rồi. Lúc ấy, toàn bộ thân mình nó đã mềm nhũn trượt xụi xuống đáy thùng. Nước ngạt thở nghẹn cả mũi. Nó không gạt nổi chúng ra. Muốn kêu cứu. Nhưng ngoài việc húp thêm nước hoa tiêu vào bụng, tuyệt nhiên chẳng phát ra nổi nửa tiếng động. Đôi tay vô lực bấu víu loạn xạ. Toàn bộ lồng ngực tựa như được nhồi đầy bông dầu đã bén lửa, ngột ngạt đến mức sắp nổ tung, nó biết mình không ổn rồi, chỉ là nhất quyết không chịu buông hơi thở cuối cùng này, cứ mím chặt răng bờ môi cứng ngắc. Nó uất ức. Muốn khóc. Nghĩ đến cái nhà này, người cha vô dụng, và mọi thứ nó vừa mới bắt đầu thực hiện... Nó cảm thấy dù thế nào đi nữa cũng không thể buông hơi thở cuối cùng này...
Ngay lúc đó, nó đã nghe thấy âm thanh ấy. Quả không sai. Chính là nó. Cấp bách, ù ù, tựa như một chiếc trống già trầm đục, lại tựa như tiếng sấm muộn đã chôn vùi nhiều năm sau ngọn núi Wangder đang chực chờ bùng nổ. Nó mang theo một nỗi oán hận khôn nguôi, lại mang theo một thứ khí thế khiến người ta không thể cưỡng lại, xuyên thẳng qua thành thùng. Nó quen thuộc với nó, nhưng chưa từng nghe rõ rốt cuộc là nó đang lầm bầm cái gì. Cũng chưa từng biết rốt cuộc nó muốn nó làm gì. Không rõ nó từ đâu tới, sao cứ bám theo nó mãi. Chỉ biết là sau khi nghe một lần, cứ luôn muốn được nghe lại nó. Không thể nói đó là tiếng của một người phụ nữ. Nhưng nó quả thực rất muốn nghe thấy nó. Dò dẫm tìm nó. Nó luôn có cảm giác hình như nó đang bảo nó đi theo nó, và nó cũng muốn đi theo nó. Nó quá khao khát có một thứ như vậy, thực sự có thể làm chủ cuộc đời nó, dẫu chỉ là một âm thanh. Bây giờ nó lại tới. Nó có hơi không vui. Ù ù đỏ bừng mặt, siết chặt nắm đấm (giả như nó có nắm đấm). Nó lầm bầm, ra vẻ cực kỳ nghiêm túc trách móc, lại muốn nó đi theo nó. Nó như gặp được mẹ ruột, giật nảy mình, vùng xoay người mạnh mẽ ở đáy thùng, giãy giụa đạp chân hết sức như cá chép vượt vũ môn, đôi tay cố sức chộp về phía trước, vừa vặn bám lấy miệng thùng, cứ thế, ào ào mang theo nước trên đầu trên mặt, chui ngóc lên từ đáy thùng nhặt lại được một mạng nhỏ.
Lúc sau, đại muội đến dọn dẹp phòng tắm, thấy sắc mặt nó tái mét, liền hỏi, sao thế? Nó không nói gì cả. Nó cảm thấy không thể nói rõ được. Ra khỏi phòng tắm, bước vào hành lang tối dài, nó còn ngoảnh đầu lại tìm thứ âm thanh đó. Không kìm được cứ muốn ngoảnh lại. Nhưng âm thanh ấy không còn nữa. Chỉ có cửa phòng tắm hé mở một đường hẹp, lọt ra một dải ánh sáng vàng óng dẹt mỏng, cũng rò rỉ cả tiếng đại muội dùng chiếc bàn chải sắt cũ kỹ cọ rửa thùng tắm từng nhát một.
Tiêu Thiên Phóng hai năm trước đã đến đội ngũ Laomanbao bù vào một chỗ trống, làm một tên lính phòng thủ vừa có cơm ăn áo mặc, hàng tháng còn kiếm được mấy đồng tiền tiêu vặt.
Mấy hôm trước, đội ngũ mới đến một vị chỉ huy trưởng, tên là Chu Quý Linh. Da thịt mịn màng, đeo một cặp kính gọng vàng. Từng học sáu năm ở Học viện Kỹ thuật Quân sự Hoàng gia Anh tại Mumbai, Ấn Độ rồi trở về, còn dẫn theo một người vợ da ngăm đen và một cặp con trai sinh đôi da không đen lắm. Có một hôm, chỉ huy trưởng Chu bỗng gọi Tiêu Thiên Phóng đến nhà mình, bất chợt gặng hỏi về thân thế của cậu ta, bất chợt nhắc đến việc một nhà Thiên Phóng từng sống ở Laomanbao rất nhiều năm. Điều khiến Thiên Phóng kinh ngạc nhất là, chỉ huy trưởng Chu nói, hồi đó, cha cậu chính là chỉ huy trưởng của đội ngũ này. Dù rằng binh lính của đội ngũ lúc bấy giờ kém xa bây giờ, nhưng cha cậu nắm quyền kiểm soát, việc lớn việc nhỏ đều tự tay nắm giữ. Sao thế, ông ấy không hề nhắc gì với cậu sao? Tôi khi ấy ở dưới quyền ông ấy, chẳng qua chỉ là một tên thư lại chẳng ra gì, chỉ mang hàm sĩ quan dự bị thôi! Chỉ huy trưởng Chu đã nói như vậy.
Tiêu Thiên Phóng không tin. Nó nhớ nhà họ Tiêu sinh sống qua ngày ở trong thành Laomanbao. Năm đó nó năm tuổi. Có lẽ còn nhỏ hơn chút nữa. Nó không thể tin, cũng không dám tin những lời cuối cùng mà chỉ huy trưởng Chu vừa nói. Nó sợ chỉ huy trưởng Chu đang trêu chọc nó. Giống như vị chỉ huy trưởng tiền nhiệm "Lão Cẩu Đầu" vậy, luôn thích tìm cớ bắt mấy tên tân binh đến nhà ông ta quậy phá một trận để giải trí. Nhưng nhìn kỹ lại vị chỉ huy trưởng Chu trước mắt, lại không giống như đang đùa giợt người ta.
Gương mặt vuông có phần hơi dẹt của chỉ huy trưởng Chu, lúc này tuy phân bố đều một nụ cười có ý nghĩa không mấy rõ ràng, nhưng thần thái trong đáy mắt lại rõ ràng đong đầy sự quan tâm và dò xét. Đôi môi mỏng hơi hé mở của ông ta toát lên vẻ ôn hòa, đường nét vô cùng rõ ràng, cộng thêm vệt râu đen được cắt tỉa vô cùng gọn gàng trên môi, tất cả hòa quyện lộ ra rất nhiều sự phóng khoáng và minh trí giữa vẻ anh tuấn, đồng thời cũng lộ ra một chút nhạy cảm khiến người ta phải lo lắng. Đôi tay kỳ lạ của ông ta đặt yên lặng trước ngực, mu bàn tay hơi khum lại, các ngón tay chạm vào nhau, trong suốt quá trình trò chuyện, ông ta cứ để chúng yên vị như thế không hề động đậy. Ông ta tựa người vào chiếc ghế bọc da rộng lớn, vắt chéo chân đặt lên bàn làm việc, vươn dài ra phía trước, trông vừa tùy ý lại vừa nghiêm túc. Ông ta bảo Tiêu Thiên Phóng cứ tự nhiên một chút. Tìm một cái ghế ngồi xuống. Hoặc là lấy chút nước ép dứa trong thùng đá, pha loãng ra uống. Tóm lại, hoàn toàn có thể làm theo ý mình. Nhưng Tiêu Thiên Phóng không dám. Nó vẫn đứng thẳng tắp. Thân trên hơi chồm về phía trước. Đôi mắt trân trân nhìn chằm chằm vào vị chỉ huy trưởng, lòng bàn tay dán chặt vào ống quần đang rịn mồ hôi nóng.
Nó không dám tin tất cả những gì chỉ huy trưởng Chu vừa nói, nhưng lại không thể không tin... Nó phải làm cho ra ngô ra khoai.
Mưa càng lúc càng nhỏ, cuối cùng chỉ còn lại một làn tiếng rả rích vô cùng nhỏ và đều đặn, di chuyển lúc xa lúc gần. Những cụm hơi ẩm lạnh buốt to lớn, từ phía sau ngôi nhà cũ đen đúa dính nháp, tràn qua mái nhà rộng và thấp, phủ kín lên khoảng sân trống trải, cuồn cuộn trôi theo ngọn gió sớm cũng lạnh buốt ấy, lan rộng ra khắp bốn bề. Cây du già ấy vẫn vạm vỡ, tối tăm như thế. Cỏ dại mọc cao ngang bệ cửa. Lác đác trong đám cỏ là những nông cụ kéo bằng ngựa đã han gỉ. Hàng rào đan bằng nhánh cây, từng đoạn lớn nghiêng ngả vũng nước. Phía sau tường hồi buộc hai con la đen. Bốn con chó sói do một tay nó nuôi lớn từ nhỏ lao vụt ra, chồm lên bồi bờ vai nó tỏ ý thân thiết. Nó không ngờ, chúng vẫn còn nhớ nó. Vừa nhìn thấy nó, vậy mà vẫn còn kích động dữ dội đến thế.
Đây là nhà ư?
Nó nhấc không nổi chân bước đi.
Nó từng dốc hết sức lực muốn sắp xếp lại cho ngăn nắp. Nó vô cùng khỏe mạnh. Ở làng Hajelagiri, không có người đàn ông nào khỏe mạnh được như nó, không có một tên trai trẻ nào dốc toàn tâm toàn ý sắp xếp nhà cửa của mình như nó cả. Những tấm gỗ dùng làm ngói trên mái nhà, toàn bộ đều là nó dùng rìu từng nhát từng nhát chặt nên. Gỗ làm ngói thì không thể dùng cưa để cưa. Gỗ cưa sẽ bị tưa lông, đọng nước, rất dễ mục. Giả sử dùng bào bào lại thêm lần nữa thì lại thành thêm một công đoạn, tốn kém biết bao công sức. Thế nên ở rất nhiều ngôi làng bên hồ Arunggu, khi làm việc này người ta cứ thẳng thừng dùng rìu chặt, mài lưỡi rìu thép sắc bén thật mỏng và sáng loáng. Thiên Phóng nhớ lại cơn mưa từ thượng nguồn sông Aban, ròng rã suốt bảy ngày bảy đêm, mây đen suýt nữa thì bịt kín cả khung cửa sổ, sấm sét liên tục chui ra chui vào trong ống khói vuông vức, xà nhà kêu cóót két kẽo kẹt chấn động, chỗ duy nhất của các em trai em gái chính là ngoan ngoãn ở trong căn nhà lớn phía sau ngọn núi nhỏ này. Nó nhớ đến những tấm gỗ do chính tay mình chặt có thể giúp chúng khô ráo vượt qua cơn hồng thủy nhấn chìm cả nửa quả đồi phía trước, lần nào nó cũng chặt dư ra rất nhiều để làm dự trữ. Cỏ dại trong sân nhà nó, nước thối trong chuồng lợn, nó đem diêm tiêu, lưu huỳnh tán thành bột, đi đến vách dốc ở mương lớn hái những quả trân châu vàng đỏ chói, giã nát lấy nước, trộn đều với nhau, dùng để chữa bệnh ghẻ lở trên người lợn con. Nó dọn dẹp hầm rượu, sửa chân bàn. Nó cầm súng săn, thức thâu đêm suốt sáng canh dưới đống củi một bên mương máng, đánh con lợn lửng chết tiệt, luyện lấy mỡ chó, chuyên trị bỏng. Nó gồng những cục bắp thịt trên người, làm chiếc thùng gỗ muối cá màu đỏ táo sẫm...
Hồi đó nó mười bốn... mười lăm... mười sáu tuổi... cho đến khi dồn nén đến mười bảy tuổi, nó buộc phải rời đi. Không phải ngay từ đầu nó đã chán ghét, chê bai sự vô dụng của cha. Không. Suốt một thời gian dài, nó cũng không cảm thấy cha vô dụng. Chỉ là không nói rõ được rốt cuộc cha là người thế nào. Khi nó khao khát muốn biết rốt cuộc cha mình là "thứ hàng" gì, nhưng mãi mà không tài nào làm rõ, không nói chắc được, và nhận thức rõ ràng rằng dù mình có cố gắng thế nào đi nữa cũng không thể thay đổi hiện trạng của cái nhà này, nó buộc phải rời đi.
...Thiên Phóng thấp người, cha cao hơn Thiên Phóng hẳn một cái đầu. Cùng không dùng xà phòng kiềm, tay và mặt của Thiên Phóng lúc nào cũng đen sì nhom nhóp, cha trái lại lúc nào cũng có vẻ ngoài sạch sẽ tươi tắn. Ông không cờ bạc. Thuốc lá và rượu, có thì qua đường, không thì thôi vẫn sống tốt. Chẳng đau khổ thèm thuồng gì chúng. Ông thích trẻ con. Thường hay cố ý trêu chọc đám "khỉ bùn" và "con ranh" trong làng, bao gồm cả ba đứa con gái và ba đứa con trai của chính mình (ông không trêu Thiên Phóng. Chưa bao giờ). Ông thích nghe tiếng chúng la hét om sòm. Quậy phá. Ông chưa bao giờ đánh trẻ con. Đứa em trai em gái thường xuyên phải ăn đòn không phải là gậy của cha, mà là bạt tai của Thiên Phóng. Ở cái nhà này, người lúc nào cũng xị mặt như cảnh sát thuế, chuyên lập quy củ cho các em cũng chẳng phải cha, mà vẫn là Thiên Phóng. Cha có một sức ăn rất khỏe. Lại có một thân hình vô cùng khỏe mạnh. Ông muối cá rất cừ. Chiêu này bên bờ hồ Arunggu quả thực là một chuyện cực kỳ lợi hại. Dù đều là cá khô muối, trong chữ "mặn" do một tay ông muối ra ấy, ông có thể chơi ra mười mấy hai mươi loại hương vị đủ kiểu. Còn một ngón nghề nữa cũng rất cừ. Cá do ông muối không hay bị hỏng, chịu được việc cất trữ. Cất bao lâu thịt cá cũng không bị khô quắt, không bị cứng đơ, lúc nào cũng mỡ màng bóng lộn, thấm đẫm một vẻ nhuận đìa, thơm ngậy đỏ hồng. Ông thích làm việc giúp người khác. Ông làm việc giúp người khác là có ý muốn giải tỏa nỗi buồn chán cho mình. Nhưng cái sự "buồn chán" ấy của ông, giải tỏa thật sự rất ra ngô ra khoai. Ví dụ như bạn nhờ ông đóng một chiếc hòm gỗ, cất chút bột, cất chút đậu gì đó. Quay đi quẩn lại, ngay cả mộng cửa ông cũng lắp đủ bộ. Ở giữa ngăn vách ngăn, không cho đậu đỏ và đậu đen trộn lẫn vào nhau. Đợi trét ma tức xong, lại dùng giấy nhám mài nhẵn nhụi, bảo các con khiêng đến tận cửa nhà bạn. Còn lại việc sơn ván, chính là việc của tự bạn rồi. Ông không có nhiều tiền thế, thùng sơn đặc biệt tốn sơn, một chiếc hòm cỡ chừng có thể cho người ta nhìn lọt mắt, đều phải sơn mấy lượt. Giá sơn đắt đỏ, lại không dễ mua. Cho dù ở huyện lỵ Sobor, một năm cũng chẳng có mấy chuyến hàng tới.
So với tất cả những thứ khác, cha thích phụ nữ hơn. Ông chỉ thích dây dưa với mấy cô gái lỡ thì và mấy bà góa trẻ mới ngoài ba mươi hay đôi mươi trong làng. Ông chưa bao giờ làm càn với họ ở bên ngoài. Ông gọi họ đến nhà mình. Ông có một chiếc giường gỗ. Bản ván rất dày. Chân giường rất cao. Rộng như một sân khấu. Ông trải đệm cỏ, thảm nỉ, ga giường dưới gầm giường, chuẩn bị sẵn chậu đồng đựng nước, hộp gương chải đầu và chiếc chăn lông cừu của Anh dùng mấy chục năm nay. Ông thích nhét những người phụ nữ ấy xuống gầm chiếc giường gỗ lớn này để mây mưa. Không ai biết tại sao ông nhất quyết không chịu mây mưa trên giường, càng không ai biết tại sao ông lại cứ khăng khăng làm chuyện này ngay tại nhà mình. Mẹ không quản nổi ông. Bà đã già, đau ốm suốt, mở đôi mắt thẫn thờ, trông chẳng khác nào một cái ấm nước bằng sắt móp méo đã vứt trên mái nhà cả trăm năm. Cha lại dường như không bao giờ già đi. Cha nói ông dây dưa trong đám phụ nữ này là để kiếm vợ cho Thiên Phóng. Nhưng ai cũng rõ, những người phụ nữ này đều lớn hơn Thiên Phóng rất nhiều tuổi. Họ chỉ thích dây dưa với cha của Thiên Phóng.
Cha không quản lý gia đình. Ông lúc nào cũng qua quýt, tạm bợ. Cỏ dại mọc cao ngang bệ cửa. Khoai tây thối rữa dưới hầm. Nông cụ kéo bằng ngựa rỉ sét trong sân. Bộ da mác marmot trên ván chớp cửa thì rụng lông, vón cục, rỉ dầu, mốc meo, bốc mùi... ông lười chẳng thèm thuồng dọn dẹp. Ông tiện tay đem chiếc áo lông cừu mà Thiên Phóng vất vả lắm mới kiếm được tiền từ thành Laomanbao mang về tặng cho mấy mụ đàn bà hư hỏng tư thông với ông. Ông chẳng bận tâm gì sảng. Có dạo, đến cửa sổ phòng mình mà mấy tháng trời cũng chẳng mở lấy một lần. Khung cửa sổ mọc cả cỏ. Khăn trùm đầu đen, khăn trùm đầu vàng, khăn trùm đầu đỏ sặc sỡ của mấy cô ả. Ông cứ thích như thế. Việc đồng áng, chỉ đợi gặt xong ngô, còn chưa kịp phô ra, ông đã phủi tay mặc kệ, mang theo đệm da chó và bạt dầu, mang theo một túi muối hoa tiêu nhỏ, mang theo dĩa sắt, kẹp theo một chiếc áo da cừu non cũ, đi đến nơi giao nhau giữa hồ Arunggu và sông Aban để bắt cá. Đi một chuyến là mấy ngày trời, vứt phăng cả cái nhà cho người mẹ ngày càng héo hắt và Thiên Phóng ngày càng trầm mặc.
Điều khiến Thiên Phóng đau lòng nhất là, từ nhỏ cha đã chẳng có lời thừa thãi nào nói với nó. Chưa từng đùa giợt với nó lấy một câu. Nó cảm thấy trong mắt ông, nó chỉ là một cái xẻng sắt dễ sai khiến, một con la lớn biết nói chuyện, một đống củi khô đốt mãi không cháy hết, một vũng nước bẩn tát mãi không cạn. Nói những ngày tháng này sống gian nan, Thiên Phóng lại cảm thấy chẳng có gì làm khó nổi nó; nhưng bảo không gian nan, câu này nó chỉ đành nuốt vào bụng, mang theo tất cả sự sống sượng, đắng ngắt ấy. Nhìn từng cụm mây vàng tháng tư bay lơ lửng trên cao, đằng sau lưng lại là từng mảnh đất cháy xém, khói bốc ngút ngàn. Mấy chục năm sau, khi đứa con trai duy nhất của Thiên Phóng là Tiêu Đại Lai bị trói đưa ra tòa án quân sự đặc biệt xét xử, đã hét lên một tiếng: "Đừng thế... đừng thế... Con chưa từng có tuổi trẻ... Chưa từng... chưa từng!!" Thiên Phóng ngồi bàng thính trong tòa án đau đớn hộc lên một ngụm máu tươi đỏ rực. Nó nể phục con trai mình. Câu này, chính là câu mà nó đã nghẹn ngào mấy chục năm trời, vẫn luôn muốn thét lên, nhưng lại mãi không biết rốt cuộc phải thét lên cái gì; chính là câu mà nó vẫn luôn muốn thét lên, nhưng rốt cuộc lại chưa từng thét thành lời. Nào ngờ lại trở thành câu nói cuối cùng đứa con trai để lại cho thế giới này.
Mình từng có tuổi trẻ không? Sau đó, Thiên Phóng ngày nào cũng nghĩ như vậy.
Giả như cha thực sự từng là một người có sống lưng thẳng tắp từng làm chỉ huy trưởng, sao ông lại buông thả bản thân đến mức độ này? Giả như cha thực sự là một người rất có bản sự lại đáng để vị chỉ huy trưởng mới đến bận lòng, có thể cầu xin ông đi gặp chỉ huy trưởng một chuyến, có thể nhân cơ hội này chuyển nhà đến Laomanbao không? Chuyện này đối với mẹ, đối với các em, đối với tiền đồ sau này của nó - Tiêu Thiên Phóng, đều có mối quan hệ vô cùng trọng đại mà...
Người đầu tiên nghe thấy tiếng gõ cửa của Thiên Phóng là đại muội. Dạo này, con bé cứ thấy giữa đêm có ai đó sờ soạng mình. Xuyên qua lớp áo lót không tay cổ tròn mỏng manh ấy, dùng sức nhào nặn bầu ngực căng mọng của nó. Nó sợ hãi. Nó không đẩy nổi đôi bàn tay vô hình nhưng rõ ràng là đang nóng rực ấy ra. Nó giật mình tỉnh giấc hết lần này đến lần khác. Bỗng chốc ngồi phắt dậy với cơ thể đẫm mồ hôi nóng, mới nhận ra đó là một giấc mơ. Nhưng lại luôn cảm thấy đã nghe thấy tiếng bước chân rời đi. Ngoài bức màn cũ rích lại chẳng bóng người. Nó không biết rốt cuộc đã xảy ra chuyện gì. Nó hận bản thân cứ hay mơ những giấc mơ như thế. Nhưng sau đó lại thường mong ngóng được mơ những giấc mơ như thế. Lúc lên giường, lại ngẩn ngơ nhìn chằm chằm vào góc màn vá chằng vá đùm tối thui, chờ đợi người ta vào mộng. Ngủ say rồi, cũng rất dễ giật mình tỉnh giấc.
Khi đại muội nghe rõ người đang đập ván chớp ngoài cửa thực sự là Thiên Phóng, nó hét lên một tiếng "Anh hai—" rồi lao bổ vào tấm ván chớp. Nó quên mất, tấm ván chớp này từ lâu đã bị cha đóng đinh chết tươi, ông sợ đám con trai hoang dã nào trong làng nửa đêm đến dòm ngó cửa sổ này. Ba cô con gái nhà họ Tiêu đều ở chung trong một căn phòng này cơ mà.
Đại muội xông ra đập cửa phòng đám em trai ở, rồi quay lại kéo giật các em gái dậy từng đứa một. Nó vui mừng đến mức luống cuống tay chân, hốt hoảng đánh thức cả nhà dậy, duy chỉ quên mất một việc đại sự đáng lẽ phải làm nhất — mở cửa cho Thiên Phóng. Thiên Phóng đứng trên bậc thềm gỗ ẩm ướt mát lạnh, lắng nghe sự hỗn độn bên trong cửa: ghế đụng lật nhào thùng gỗ, đá mài dao rơi vào chậu cám gà, biết ngay đại muội cái tính thẳng như ruột ngựa lại đang ngẩn ngơ rồi. Nó hiểu ý mỉm cười, không đứng ngốc ra chờ nữa, rút con dao nhỏ từ trong ống bốt ra, luồn vào khe cửa, cẩy tung then cài cửa bằng gỗ du.
Đám em trai em gái xếp thành hai hàng đứng trong hành lang chật hẹp tối tăm. Đứa nào đứa nấy đầu tóc bù xù, chân trần đất. Đứa út Thiên Nhất mới bốn tuổi, bám sát lấy ống chân đại muội, tay vẫn còn xách cái quần sắp tuột, trợn tròn hai con mắt thanh tú, lạ lẫm nhìn ông anh đại binh trọc đầu này.
Mẹ lủi thủi đứng tuốt đằng sau cùng. Kể từ lúc đại muội hét lên tiếng đầu tiên: "Anh hai về rồi—" đôi chân của bà liền mềm nhũn ngay lập tức, cứ run bần bật. Bà tin Thiên Phóng sẽ quay về. Mặc dù đêm hôm bỏ đi ấy, hai cha con đã làm một trận lớn. Thiên Phóng từng gào khóc hét lên, nói rằng đời này kiếp này nó sẽ không thèm quay lại cái nhà ngột ngạt này nữa, nhưng bà vẫn đinh ninh nó sẽ quay về. Bà biết, trong lòng nó không buông bỏ được cái nhà này. Nó là miếng thịt rứt ra từ người bà. Không ai hiểu nó hơn bà. Trong lòng bà tỏ tường lắm, chỉ là không chịu nói ra. Nói không nên lời. Nói không rõ ràng. Nói ra cũng chẳng ích gì. Bà vốn tưởng ít phải đợi mười năm hai mươi năm mới có thể gặp lại đứa con trai lớn này. Bà thậm chí còn tưởng mình chắc chắn không sống nổi đến ngày đó, nào ngờ, ngày này lại chính là hôm nay...
Thiên Phóng đẩy đám em đang lao tới bấu víu cào cấu mình ra, cung kính bước lên trước, gọi một tiếng "Mẹ", đặt chiếc ba lô quân dụng căng phồng nhét đầy đồ vật xuống trước mặt mẹ. Rất nhanh, nước mưa nhỏ giọt từ ba lô xuống. Dòng bùn lầy đã làm ướt sũng một mảng lớn ván sàn nứt nẻ trước mặt mẹ. Duy chỉ có cha không ló mặt ra. Lẽ ra ông phải nghe thấy những tiếng động do Thiên Phóng trở về gây ra chứ. Nước bùn nhỏ giọt từ ba lô xuống chẳng mấy chốc đã chảy đến cửa phòng ông, hơn nữa còn tinh nghịch chui qua dưới bệ cửa. Cả nhà đều nghe thấy ông đang lục đục lộn xộn trong phòng, muốn chặn dòng nước bùn tuôn trào không dứt này lại. Lẽ ra ông phải nhìn thấy, cũng ngửi thấy, dòng nước bùn này là do đứa con trai lớn vất vả suốt dọc đường mang từ Laomanbao về. Nó hoàn toàn không giống với những gì có thể có bên bờ hồ Arunggu. Màu sắc khác biệt. Mùi vị khác biệt. Nhưng ông cứ nhất quyết không chịu bước ra. Thiên Phóng không dám làm phiền ông cụ. Nó không muốn vừa mới vào cửa đã châm ngòi cho một trận đại chiến. Không phải là không thể xảy ra. Nếu thực sự như thế, mẹ chắc chắn sẽ bị cơn giông bão tranh chấp nén nhịn suốt hai năm trời vừa chạm là bùng nổ của hai cha con này dọa cho mất mật.
Đến tận giữa trưa, trong phòng cha mới rốt cuộc có chút động tĩnh. Giường lớn rung chuyển. Tiếng ho có đờm. Tựa như có ai đó đang dùng gót chân liên tục cọ đập vào một chiếc thùng gỗ nhỏ trống không.
Cha có chiếc ghế bập bênh của riêng mình. Hướng thẳng ra cửa sổ. Có thể nhìn thấy hồ Arunggu lúc thì xám ngắt lúc thì đen xanh hoặc xanh nhạt. Khi Thiên Phóng bước vào phòng, ông đang nằm trên ghế bập bênh, chậm rãi nhai chiếc bánh ngô bột mì cháy.
Căn phòng lớn vô cùng trống trải, chẳng có đồ đạc gì ra hồn, cũng chẳng thể có đồ đạc gì ra hồn. Trừ hai chiếc hòm gỗ lớn đựng lương thực (đứng sừng sững ở đó, cao tới nửa người). Chỉ còn lại một chiếc bàn dài da trắng. Cha thích dùng bài tây bói toán cho mấy người phụ nữ trên chiếc bàn này. Nhưng ông chưa bao giờ bói toán cho vợ và các con của mình. Tay nghề làm chiếc bàn dài cực kỳ thô kệch. Bốn cái chân gọi là cũng chỉ là bốn khúc gỗ vuông vức thô ráp mà thôi, nhìn có vẻ như chẳng thèm dùng bào bào cho đانت hoi thì phải. Lồi lõm gập ghềnh. Vết lõm vết lồi.
"Cha."
Thiên Phóng cung kính gọi một tiếng, không biết phải nói tiếp thế nào. Qua một hồi lâu, nó lại gọi một tiếng.
Ghế bập bênh ngừng bập bênh. Củi chẻ gác trong chậu lửa đột nhiên sụp xuống, kêu lách tách rào rạo ầm ầm, bắn tung tóe hàng vạn đom đóm lửa lóe sáng, bốc lên từng cụm khói đặc cuồn cuộn. Sau đó, chiếc ghế bập bênh mới lại bắt đầu từ từ bập bênh trở lại.
Thiên Phóng lại một lần nữa cảm thấy khốn đốn ngột ngạt. Máu toàn thân nó từng đợt dâng trào lên. Nó trân trân nhìn chằm chằm vào cái gáy xám ngắt của cha, ra lệnh cho bản thân phải mở miệng, thế nhưng mãi mà không sao mở miệng được.
Buổi sáng lúc ăn điểm tâm, mẹ và đại muội từng bảo nó nghỉ ngơi cho khỏe, trên gác mái phòng kho đã trải sẵn cho nó một chiếc đệm nằm ấm áp, chỗ đó vừa tối vừa yên tĩnh, đảm bảo cho nó một giấc ngủ ngon. Nó đã đi, cũng thực sự rất muốn ngủ, các đốt xương nặng trịch, nhức mỏi như bị rót chì vào. Thế nhưng lại chẳng tài nào ngủ được. Trằn trọc trở mình không ngủ nổi, bèn bật dậy mặc quần áo. Chỉ huy trưởng Chu từng nói với nó: "Nếu cậu không tin lời tôi nói, về nhà có thể tỉ mỉ tìm kiếm thử xem. Tôi nghĩ, dù thế nào đi nữa, thế nào cha cậu cũng sẽ để lại một vài món đồ cũ trước đây. Hồi trước cậu còn nhỏ, không hiểu sự đời, cho dù nhìn thấy những thứ đó cũng không hiểu rốt cuộc chúng biểu thị ý nghĩa gì. Bây giờ cậu quay lại xem thử, đại khái có thể dùng những thứ vốn dĩ không thể xuất hiện trong nhà dân thường ở thôn các cậu để kiểm chứng lời tôi rồi."
Làng Hajelagiri ban đầu là do một nhóm tội phạm lưu đày từ trong ải tới xây dựng nên. Cha của Thiên Phóng những năm đầu chính là một viên sĩ quan cảnh vệ áp tải tội phạm đến vùng đồng hoang Adakkuduk để thụ án. Đừng nói chi làng Hajelagiri, ngay cả thành Laomanbao, nhóm cư dân đầu tiên cũng là tội phạm lưu đày và sĩ quan binh lính cảnh vệ áp tải họ.
Ý nghĩa của "Hajelagiri" chính là "Quản ngục". Đây là một câu tiếng Nga. Hồi đó vùng này thường xuyên có những tên "Mũ đỏ" từ bên kia biên giới tràn sang bắt cá, đãi vàng, đào mỏ nhựa đường, tìm phụ nữ. Đi ủng cao cổ ống dài, thắt lưng da rất rộng, bên ngoài khoác một chiếc áo dài bằng vải lanh màu nâu sẫm, bên mình còn mang theo một khung ảnh thánh được trang trí vô cùng tinh xảo hoặc vô cùng chắc chắn.
Vùng này còn có không ít người "Kazakh".
Ý của chỉ huy trưởng là, trong nhà cậu chắc chắn vẫn lưu giữ những món đồ mà đám tội phạm lưu đày kia không thể nào có được, cũng là những thứ mà binh lính bình thường trong đội cảnh vệ năm đó không thể nào có được. Bởi vì vào thời điểm đó, chỉ huy trưởng Chu từng nghe nói, cha của Thiên Phóng sống vô cùng phóng khoáng ở quê nhà trong ải, không chỉ có tư cách tốt nghiệp trung học quốc gia, mà còn từng làm người cúng tế cho hội công thương hàng Nam và hàng Thiểm ở trấn, thường xuyên lui tới tòa thị chính.
Thiên Phóng bèn đi lục lọi tìm kiếm. Trên một xà ngang ở trần chuồng lợn, xếp song song ba bốn chiếc hòm da sơn to tướng. Để ngụy trang, bên ngoài hòm dán mười bảy mười tám lớp giấy bùa vàng và báo cũ của những năm ấy. Xé đến lớp tận cùng dưới đáy, mới lộ ra lớp da sơn màu đỏ táo sáng bóng, dẻo mềm. Trên bề mặt hòm đều in triện chữ chu văn, nội dung triện là "Sào Viên Xưởng chế sơn Mạnh Thập Bát". Đại khái là chữ ký của một thợ thủ công nổi tiếng thời bấy giờ. Dưới đáy hòm còn có kiểu chế tác thời Minh Vĩnh Lạc. Trang trí trên nắp hòm, một là khắc vàng, hai là đắp đỏ, ba là khảm xà cừ. Họa tiết chia thành các loại phong cảnh hoa điểu mỹ nhân v.v. Những món đồ cổ được cất giữ trong hòm đều là những thứ đồ chơi cổ lỗ sĩ mà Thiên Phóng hoàn toàn không nhận ra. Ví dụ như có một chiếc hòm chuyên đựng ấm tử sa. Ấm trà thì đương nhiên Thiên Phóng nhận ra rồi. Nhưng ấm trà tử sa thì một kẻ lớn lên trên vùng đồng hoang Adakkuduk như nó hoàn toàn không hiểu được sự diệu kỳ của nó. Đương nhiên lại càng không hiểu, những chiếc ấm ở đây xuất phát từ tay các đại sư chế ấm đời Minh như Cung Xuân, Thời Đại Bân cùng đời sau như Từ Hữu Tuyền, Trần Dụng Khanh, Lý Trọng Phương, lại quý giá đến mức độ nào. Còn như ba bốn chiếc hũ đựng dế quai đeo tai kép bằng tre kia, thì nó thậm chí còn không nói nổi công dụng của chúng. Ở Adakkuduk chỉ thịnh hành chọi gà, đôi khi còn chọi trứng gà luộc chín, nhưng chưa từng thịnh hành chọi dế. Hạn hán lớn. Chẳng có dế.
Lại ví dụ như, trong một chiếc hòm cất toàn bộ là báo kịch của những năm đó. Tích lũy từ đầu nhà Thanh cho đến thời Dân quốc. "Tài nghệ đều tinh từng diễn kịch, bèo trôi hoa rụng quả kiếp trước". Có những đào kép ấy, nghệ danh đặt là "Nhu Ti", "Vân Ti", "Nguyệt Ti"... đúng là làm vẻ ra điều ra vẻ ta đây hiếm có, mà lại giàu cảm xúc. Lại còn có báo kịch dán lúc Tám Đạt Tử hát bội năm Càn Long Giáp Ngọ. Có kép đào hát kinh kịch thời kỳ cùng thời với Tám Đạt Tử là Thiên Bảo Nhi, người hát khúc Tần Nguỵ Tam, đồ đệ của Ngụy Tam là Trần Ngân Quan người Tứ Xuyên, lại còn có Phàn Đại nổi tiếng thiên hạ với việc diễn vở "Tư Phân", mang danh "Kịch yêu"... Từ chồng báo kịch này thậm chí còn có thể tìm thấy dấu vết của kép hát xuất thân từ "nhà có đoàn hát" của danh sĩ Như Cao Mạo Tịch Cương...
Còn có một hòm sách đóng gáy chỉ. Đều bị trùng ăn mọt cả. Có cuốn bị đục khoét thành bột. Có cuốn mục nát trở nên giòn vàng, đụng vào là thành mảnh vụn. Có cuốn tuy vẫn còn hình dáng, nhưng lỗ mọt chi chít, vậy mà thủng lỗ chỗ như cái sàng.
Anh có thân thế gia thế thế này, lại có những cuốn sách này, từ nhỏ sao anh không dạy chúng tôi lấy một chữ?
Ồ, cha!
Nó ném chồng sách đó xuống trước mặt cha.
Cái gối tựa lưng ghế bập bênh của cái gáy xám ngắt ấy vẫn bất động không nhúc nhích.
Ông bảo tôi phải nói thế nào đây? Cha ơi là cha...
Thiên Phóng gào thét trong lòng.
Anh có biết hai năm nay, tôi ở Laomanbao đã sống thế nào không? Tôi chẳng có cái gì cả. Ngoại trừ thân xác vụng về, hai bàn tay cục mịch này mang từ trong bụng mẹ ra đời, tôi thật sự chẳng có cái gì cả. Tại sao anh lại giấu giếm biết bao nhiêu bản sự của mình, không chịu phô bày trước mặt người khác, thậm chí còn không chịu phô bày trước mặt các con của mình? Hai năm nay, tôi có lỗi với người làm cha như anh, tôi vứt bỏ cái nhà này mà đi. Anh có biết tôi sống những ngày tháng thế nào ở bên ngoài không? Tôi chửi mình là đồ chó đẻ con hoang chẳng bằng con người. Những lời tôi chửi đó, anh có thể nghe thấy dù chỉ một mảy may không? Tôi làm lính trong đội tân binh. Tôi làm việc hầu hạ nhà "Lão Cẩu Đầu". Tôi hầu hạ đứa cháu ngốc nghếch đần độn của ông ta. Tôi làm chân sai vặt cho mụ đầu bếp câm của ông ta. Mụ ghét tôi biết nói chuyện. Mụ hận tôi có thể mở miệng. Mụ bắt tôi giống như mụ, chỉ làm việc không được nói chuyện. Sau đó tôi rốt cuộc cũng có thể vào trong những căn phòng thượng hạng ở nội thất nhà "Lão Cẩu Đầu" làm việc rồi. Tôi lau sàn nhà cho họ. Cho đến tận sau này, khi tôi lên làm quản đái doanh tân binh, đã quản lý ba đội tân binh rồi, tôi cứ đến ngày trực tuần là lại đến nhà ông ta lau dọn. Tôi vẫn là một con chó không biết nói chuyện nhà ông ta, một cây chổi lau nhà thích sai khiến thế nào thì sai. Tôi thậm chí còn lau chăm chỉ hơn trước. Lại càng bộc lộ chút tâm tư cam tâm tình nguyện. Tôi luôn để họ nhìn thấy tôi quỳ gối, có chổi lau nhà cũng không dùng, chỉ dùng những mảnh vải thô lớn, dùng tay túm lấy, nhúng nước kiềm, dùng sức cọ rửa, cọ sạch từng đường vân gỗ trên mỗi căn phòng thượng hạng nhà "Lão Cẩu Đầu" ra, khiến chúng hiển hiện rõ mồn một dưới chân của từng người đàn ông và người phụ nữ nhà "Lão Cẩu Đầu", rõ ràng giống như từng cục bắp thịt trên sống lưng tôi vậy. Nước kiềm ăn mòn tay. Ăn nát mười đầu ngón tay, tứa ra thứ dịch máu đau thấu tận tâm can. Tôi chui vào gầm bàn nhà ông ta, lau từng khe bàn từng chân bàn. Tôi lau bệ chân giường trước phòng mấy bà lẽ của lão cẩu đầu, lau từng đôi giày da sơn và dép lê lót mềm đế da bò đặt trên bệ chân giường của họ. Tôi phải lau từng chiếc đế giày da bò hoặc da sơn của họ sạch đến mức có thể dùng lưỡi liếm được. Tôi chổng mông lên, khom lưng. Tôi lau đến nghiện, lau đến thành ghiền. Có một hôm không đi lau, trong lòng tôi liền cảm thấy bất an. Hôm nào đáng lẽ phải gọi tôi đi lau rồi, mà ông ta (hoặc bà ta) không gọi tôi đi lau, trong lòng tôi liền thấy lấn cấn. Tôi cứ phải ngẫm nghĩ, bứt rứt nửa ngày trời. Trở mình lật qua lật lại suy nghĩ, rốt cuộc tôi lại phạm lỗi gì ở chỗ nào, lại đắc tội với ai trong nhà họ rồi. Tôi cọ rửa điên cuồng. Cọ rửa bô đồng của bọn họ, cọ rửa tiểu tiện đồng của bọn họ, cọ rửa chân giường đồng của bọn họ bao gồm cả bọn họ, đế đèn đồng, lò hương đồng, lẩu đồng... Tôi bò lê bò càng như một con chó trong phòng họ, lại càng giống như con rối mỏng manh trong gối rối bóng. Tôi thật sự muốn đâm đầu chết quách đi cho rồi trên cái chân giường đồng muôn đời muôn kiếp không sạch sẽ ấy cho xong chuyện! Nhưng tôi vẫn phải lau. Vẫn phải bò. Ai bảo tôi chỉ có thân xác vụng về và hai bàn tay cục mịch chứ! Anh giấu giếm tôi. Cha của tôi ơi. Anh vốn dĩ hoàn toàn có thể để tôi dùng một cơ thể khác một gương mặt khác đối mặt với họ, đối mặt với cái thế giới lớn không có bờ mé, nhỏ lại không rộng bằng cái thùng muối cá nhà chúng ta này, thế mà anh lại không làm thế... Tại sao? Anh rên lên một tiếng đi chứ! Tôi đáng ghét đến thế cơ à? Nói tóm lại suy cho cùng, tôi vẫn là dòng máu ruột thịt của anh cơ mà! Cha ruột của tôi ơi!!!"
Thiên Phóng hễ nhớ đến đoạn tủi nhục phải chịu đựng ở Laomanbao này, gân cốt dọc sống lưng lại cứng đờ hung bạo trở lại, giật thót từng hồi đau nhói. Sợi gân này kéo giật cổ gáy nó lại. Điều này khiến cái đầu to như cái hũ muối dưa của nó lập tức lệch sang bên phải. Nửa khuôn mặt bên phải cũng trở nên vô cùng kỳ quái đáng sợ. Mắt phải trợn trừng. Khóe miệng nửa bên phải giật không ngừng. Nửa bên khuôn mặt co rút lại toàn bộ, đến mức toàn bộ nửa thân bên phải nóng hừng hực như đang bị thiêu đốt.
Nó vội cúi thấp đầu. Nó không muốn để cha, cũng không muốn bất cứ ai trong nhà nhìn thấy mình đột nhiên lại kỳ cục biến thành cái bộ dạng này, bèn quay phắt người lại, đá văng chiếc ghế đẩu vừa vặn chắn ngang phía sau lưng mình, ôm lấy nửa bên mặt đó, cắm cổ chạy vụt ra ngoài.
Gió lạnh đen đúa cứa vào da thịt. Bậc thềm gỗ vấp chân vấp cẳng người. Cây táo gai trên gò đất nhỏ biến thành cọc buộc ngựa. Nó mặc kệ chúng khiêu vũ trước mặt mình. Hoặc thở dốc cùng chúng. Phân ngựa khô và những mảnh đá xám ngắt, đều không thể khiến nó tỉnh táo lại, rồi đưa ra phán quyết hợp lý, làm rõ rốt cuộc bản thân muốn xông về đâu. Mười hai pháo đài đất, phân bố trên mặt đất chu vi mười hai cây số. Nó thường coi những pháo đài đất này giống như bậc thềm gỗ trước cửa nhà mình. Nó thường nghĩ đến việc vươn đôi chân ra thật xa, vươn thẳng vào trong hồ Arunggu. Nó nhớ cái tanh tưởi của nước, cái lạnh buốt của nước, gợn sóng của nước, sự chòng chành của nước... nhớ rừng sậy che khuất bầu trời bên bờ hồ Arunggu. Vừa dày đặc, tĩnh mịch lại phóng khoáng nhường ấy... Chỉ là không mềm mại. Không co rút. Không khô cạn. Không ấm áp.
Cha bước lên bậc thềm gỗ. Thiên Phóng không nhúc nhích.
Cha đặt một bát rượu chua tự ủ trong nhà bên cạnh Thiên Phóng.
Rượu chua ánh lên những bọt nước màu nâu nhạt. Đây là một loại rượu đen ngịt như máu bò.
"Tôi không uống."
Thiên Phóng đứng dậy định đi.
"Ở lại với tao một lát."
"Tôi không có thời gian!"
Cha xoay người một tay ấn mạnh nó xuống. Đôi tay của cha vẫn còn rất có sức lực.
"Thằng họ Chu đó còn nói lảm nhảm với mày những gì?"
"Người ta bây giờ là chỉ huy trưởng của chúng tôi rồi!"
"Chỉ huy trưởng thì tính là cái thá gì!"
Cha gầm lên.
Thiên Phóng ngẩn ngơ.
Cha lôi ra một chiếc ấm trà tử sa đặt xuống bên chân Thiên Phóng.
"Cầm cái này mang cho thằng họ Chu hộ tao. Cứ bảo là tao đa tạ."
"Người ta chỉ huy trưởng là thấy không thông tại sao anh lại sống ủy khuất bản thân mình như thế. Người ta không thèm cái ấm đái chim này của anh đâu!"
Thiên Phóng nhảy dựng lên.
Cha không lên tiếng nữa. Sắc mặt ông tái xám đi trong chớp mắt. Nhắm nghiền mắt lại. Ông đấm một quyền đập nát bét chiếc ấm trà tử sa có lẽ chỉ là hàng nhái nhưng vẫn vô cùng đắt đỏ ấy. Mảnh vỡ ấm trà văng tung tóe, vẽ nên những vòng xoáy trên không trung. Mang theo nét mộc mạc cổ kính trầm ổn dày dặn đậm đà của đất nung tím nâu. Không gian đã hoàn toàn bị ánh chiều tà màu cam đậm nhuộm cho trong suốt.
Đêm này, tự nhiên không thể ngủ nổi. Mình còn có thể làm gì nữa đây? Nó thực sự muốn lột sạch quần áo, cứ thế nằm xuống khoảng sân đó. Cắn một miếng rễ cây đắng ngắt. Sáng sớm hôm sau, nó đi đến hầm muối cá, dọn dẹp những chiếc thùng cũ đã bắt đầu mốc meo. Hai năm nay, cha Thiên Phóng năm nào vẫn muối cá. Nhà tự ăn một ít, cũng bán một ít. Nhưng hễ muối đủ số lượng đó, có thể kiếm lại tiền dầu m muối, tiền thuốc lá, tiền chỉ bông và tiền vải cho năm sau, ông quyết không muối thêm một cân nào nữa, cũng quyết không đi chợ phiên thêm một chuyến nào nữa. Thùng thế nào cũng còn dư. Vẫn là do Thiên Phóng làm trước khi rời nhà.
Trời mờ mờ sáng nhả ra mấy nét chàm, hơi đất bị nén uất ức suốt bao nhiêu ngày qua, hóa thành từng cụm sương mù dày đặc từ phía sau rừng cây, từ khúc quanh của mương máng, từ mặt hồ Arunggu lúc nào cũng cuồn cuộn sóng, từ sâu trong những bãi sậy rậm rạp, lan phủ sang những nơi thấp ẩm, cao ráo, nhấp nhô, không nhấp nhô, thích chúng hoặc hoàn toàn không thích chúng. Lúc thì loãng manh nhẹ nhàng, lúc thì đặc quánh nặng nề, lúc thì mang theo cơn gió mát lạnh nhỏ, lúc thì ngột ngạt khiến người ta khiếp vía, nghẹt thở. Cách năm bước chân, nó có thể khiến bạn chẳng nhìn thấy gì cả. Trong vòng năm bước, nhà ván lớn, cây du già cũng đồng thời biến mất. Hai đống cỏ khô gần hầm nhất, khó nhọc lộ ra phần đỉnh dốc màu vàng khô từ trong sương mù, bò ngoằn ngoèo tựa như đang lôi đi, rồi theo làn sương mù ấy trôi đi thật chậm thật chậm...
Trong thành Laomanbao cũng thường có sương mù dày đặc thế này. Nhưng không thể thấy thứ sương mù sạch sẽ thế này. Sương mù ở đó luôn bị khói than và lưu huỳnh giày vò đến mức chẳng ra thể thống gì.
Đợt sương mù đầu tiên quét qua, tiếp theo là đợt sương mù khác bay tới, loãng hơn rất nhiều. Gió cũng dần khô ráo quang đãng hơn. Lúc này, nó chợt nghe thấy, bên đống cỏ khô lớn cạnh chuồng gia súc phía sau nhà, có tiếng động lách tách nhỏ vụn, cấp bách. Lại còn có tiếng thở dốc dồn dập của con người. Kẻ trộm ngựa? Nó vội vã ôm lấy một cái xẻng sắt, khom nửa người, từng chút một di chuyển đến nơi phát ra tiếng động.
Đây là một đống cỏ khô rất lớn. Được chất dài dặc, đối diện với một bãi cỏ rộng mở, uốn cong thành hình nửa vầng trăng. Trải qua một mùa đông, ở giữa đống cỏ bị khoét ra rất nhiều hốc lõm, có mấy đoạn thân đống cỏ đứng không vững, thế là nghiêng ngả. Để tránh cho nó sụp đổ, người ta dùng mấy thân cây to bằng miệng bát để chống đỡ. Chiếc xe kéo thùng siêu dài mà nó mang từ thành Laomanbao về, được dỡ xuống ngay trước đống cỏ khô này.
Nhìn kỹ lại. Không có ai.
Âm thanh rõ ràng là có thật mà. Thế là, nó từ từ đứng thẳng người lên, lội tới trước một chút. Lại nghe. Âm thanh phát ra từ phía sau xe kéo thùng. Lạ thật đấy, xe kéo thùng mà cũng biết thở dốc cơ à, trong ống giày cũng có thể ủ rượu cơ à.
Nó siết chặt xẻng sắt, áp sát lại như một con mèo hoang. Nó rất thích kiểu đánh úp này, đặc biệt là đánh úp những tên đê tiện hạ tiện đó, những tên tân binh râu ria xồm xoàm, tự cho là đúng. Nó khao khát được nghe tiếng đục ngầu khi cán xẻng đập vào một đống thịt vụn. Nó khao khát nhìn thấy vẻ kinh hãi khi họ ôm đầu né tránh. Nó tuyệt đối không tha thứ. Nó tưởng tượng mình đánh trái đánh phải. Nó thường xuyên rất cần sự sảng khoái, thông suốt này. Chưa đầy hai tuổi đã lên làm quản đái doanh tân binh, trong việc trừng trị những tên tân binh không chịu phục tùng quy củ mà lại cứ quen thói dân đen này, toàn đội ngũ không có ai ra tay tàn nhẫn hơn nó cả.
Lại áp sát thêm chút nữa, nó nhìn thấy mấy bộ quần áo xám xám trắng trắng vắt trên thành thùng xe kéo. Lại còn có thắt lưng và chiếc khăn tay tam giác của phụ nữ. Nó hoài nghi rồi. Nó nghe thấy tiếng rên rỉ và lời thì thầm mê muội của người phụ nữ: "Ôi... lạy trời... lạy trời..." Nó lại còn nghe thấy sự hoảng hốt và gấp gáp của một cậu thiếu niên: "Cậu bị sao thế... sao thế..." Nó nhận ra, cậu thiếu niên này chính là em trai thứ đại Thiên Quan.
Lớn chừng này rồi mà chưa từng chạm vào phụ nữ như Thiên Phóng, không hiểu bọn họ rốt cuộc đang làm cái trò quái quỷ gì ở đây. Nhưng cảm thấy, một nam một nữ, cởi quần áo rồi còn rên rỉ ư ử, chắc chắn không làm chuyện gì tốt đẹp cả. Nhưng dù sao cũng không phải kẻ trộm ngựa, không thể giáng một gậy xuống một đống thịt vụn được, nó có chút thất vọng. Nó sải bước đi ra phía sau xe, quát lớn: "Thiên Quan đồ chó đẻ nhà mày, làm cái trò trộm gà bắt chó gì thế hả?"
Tiếng sột soạt và tiếng rên rỉ đột ngột dừng bặt. Sau một khoảng khoảng lặng rất ngắn, lại đột nhiên hỗn loạn một trận, sự hỗn loạn ấy tựa như cuộc trốn chạy trước khi mặt đất nứt toác sụp đổ vậy. Thiên Quan nhô nửa thân trên từ phía sau xe lên. Nó chỉ mặc một chiếc áo vải đơn, các cúc áo vải đơn đều cởi tung hết. Từ eo trở xuống trần truồng. Gương mặt đầy hoảng hốt, xấu hổ. Trên tóc và áo dính không ít vụn cỏ.
Thiên Phóng chết trân tại chỗ, ngẩn ngơ nuốt nước bọt. Thiên Quan theo bản năng với lấy quần áo. Nhưng Thiên Phóng đã hiểu ra đứa em trai đang làm một chuyện xấu hổ gì, b càng hung hãn, càng nhanh nhẹn hơn. Nó không giằng co quần áo với em trai, nó cảm thấy việc đó quá nhẹ nhàng, hoàn toàn không đủ để trút bỏ sự phẫn hận và kinh ngạc đang dâng trào trong lồng ngực nó khoảnh khắc này. Thứ nó túm lấy chính là chiếc xe kéo thùng. Nó tóm chặt lấy gọng xe, dùng sức giật mạnh, thế là chiếc xe nặng mấy trăm cân liền bị kéo rời khỏi chỗ cũ, rồi bị lật nhúc nháng sang một bên. Thiên Quan chỉ kịp vồ lấy một chiếc áo bông đen của chính mình, theo bản năng dùng nó che kín nửa thân dưới, sau đó co người lại, lại chui tút về cái hốc lõm giữa đống cỏ khô.
Sáng nay bầu trời quang đãng hơn bất cứ lúc nào. Sương mù cũng chỉ còn lại chút dấu vết mờ nhạt như chỉ gai. Gò đất tròn nhô cao hơn. Ở những ngôi làng rải rác đốm lửa bên hồ, gà tỉnh giấc trước, chó thì từ đầu đến cuối chẳng thèm ngủ. Chiếc thuyền rách úp ngược trên bãi cát vẫn đen đúa. Rất nhiều rất nhiều con cá nhỏ chết trôi chẳng ai thèm nhặt.
Thiên Quan run lẩy bẩy cầu xin tha mạng: "Anh... anh..."
Thiên Phóng vô cùng đau lòng.
Mày mới mười bảy tuổi. Sao mày người dắt không đi quỷ dắt lại bay chạy thế hả? Việc chính đáng gì còn chưa làm cái nào, đã bắt đầu dùng đến cái thói tà môn ngoại đạo này rồi! Trước khi anh rời khỏi nhà này, đã dặn mày thế nào hả? Anh bảo, Quan tử, anh đi đây, ra ngoài kiếm tiền, cái nhà này chỉ còn lại một mình mày là con trai thôi. Mày nói thế nào cơ chứ? Anh hai, anh cứ yên tâm, em hiểu mà.
Mày hiểu cái kiểu hiểu này á? Mày mới mười bảy tuổi, đã giống hệt như người cha vô dụng kia của chúng ta rồi, đã giống hệt như một con chó cái động đực rồi!
Thiên Phóng chỉ muốn gào lên. Nó túm lấy thân cây chống đống cỏ khô, dùng sức lắc mạnh. Hơn nửa đống cỏ khô trong sự rung lắc ấy, liên tục sụt lún xuống. Chỉ cần rút những cây gậy này đi, đống cỏ khô lập tức sẽ đổ sập xuống, hai kẻ đê tiện này sẽ bị chôn vùi hoàn toàn trong đống cỏ khô to như ngọn núi nhỏ ấy. Thế thì cũng đỡ rác việc, được thanh tịnh.
Người trong nhà nghe tiếng đều chạy ra. Cha cũng đi tới. Ông nhặt chiếc quần áo của người phụ nữ từ trên chiếc xe kéo thùng đang nghiêng ngả sang một bên lên, bước về phía họ. Thiên Phóng chặn ông lại.
"Bảo con ranh đó cút." Cha trầm giọng nói.
"Không dễ dãi thế đâu." Thiên Phóng trợn trừng mắt nhìn chằm chằm vào đống quần áo trong tay cha.
"Mày muốn đông chết chúng nó à?" Cha đột nhiên cao giọng lên, "Bảo con nhỏ đó cút."
"Cút? Tao còn muốn gọi tất cả mọi người trong làng đến xem vở kịch hay này nữa cơ! Các người đều không cần cái nhà này nữa rồi. Một đứa con trai chim cò mới mười bảy tuổi đã học theo cái thói của cha nó, chạy đường tắt rồi. Cái nhà này... cái nhà này..."
"Bảo chúng mặc quần áo vào rồi cút!" Cha của Thiên Phóng nghiến răng gầm lên.
Giả như nói, cha của Thiên Phóng không hề có chút tâm lý tự trách nào đối với tất cả những biến cố xảy ra trong gia đình này, thì tuyệt đối không phải sự thật. Nhưng ông vẫn luôn tự an ủi mình, bao năm nay điều ông mưu cầu chẳng phải chính là sự tự do không ai kìm kẹp này sao? Mặc dù, vẫn chưa được như ý muốn, lại còn có một nỗi đắng cay khác, nhưng đã đến bước này rồi, không thể hối hận nữa, cũng không thể hối hận được nữa. Trước mắt chỉ đành cắn chặt răng gượng đứng dậy, chịu đựng qua trận chiến đấu co giật và hôn mê gần như lả người đi đó. Ông quả thực không còn chút tinh thần nào để quay lại với những màn đấu đá tranh giành quyền lực đó nữa rồi. Ông bây giờ chỉ cần một chút bình yên. Một sự bình yên không ai so đo, làm phiền. Gần như là ông sắp có được nó rồi. Oái oăm thay đứa con trai cả của ông lại không buông tha cho ông. Không thể nói là hận đứa con trai này. Cũng không thể nói là lúc nào cũng đề phòng đứa con trai này. Càng không thể nói là đã nghĩ đến chuyện dựa dẫm vào đứa con trai này. Ông chỉ hy vọng, sẽ có một ngày nào đó trong tương lai, con trai sẽ hiểu được tấm lòng của người làm cha ngày hôm nay. Nhưng trước mắt, ông không thể chịu nổi sự bất phục của Thiên Phóng. "Bảo chúng cút!" Cha Thiên Phóng lại gầm lên một tiếng, siết chặt đống quần áo của người phụ nữ trong tay, khép sát hai chân, thân trên đứng thẳng tắp, đôi mắt sáng rực như hổ, giống hệt như cái cách ông vẫn quen thuộc khi được huấn luyện trong đoàn sĩ quan năm nào.
Thiên Phóng đương nhiên không chịu buông tay. Thế rồi chuyện không ai ngờ tới đã xảy ra. Người cha đã hai thập kỷ không đánh bất kỳ ai, vậy mà lại vung tay, vung tròn tay, giáng cho Thiên Phóng một cái bạt tai đau điếng. Còn chưa đợi Thiên Phóng hoàn hồn khỏi cơn đau đớn và kinh ngạc, ông lại lạnh lùng tung một cước hất ngã nhào Thiên Phóng xuống đất. Tiếp theo đó, ông rất bình tĩnh tống cổ người phụ nữ đó đi, rất bình tĩnh bảo vệ Thiên Quan, đi thẳng về phòng. Ngay sau đó, em trai thứ hai và em gái thứ hai cũng lũ lượt quay về phòng.
Đại muội không đi. Nó ôm lấy đứa em út đang ngơ ngác, cùng mẹ vẫn đứng ở cái cọc buộc ngựa đầu đống cỏ.
Mẹ nghe thấy tiếng động chạy ra xong, liền đứng chôn chân ngay cạnh cái cọc buộc ngựa ấy. Suốt từ nãy đến giờ không dám bước tới gần. Bà biết mình có bước tới thì cũng chẳng ích gì. Dù là ông già hay thằng con trai út, đều là những kẻ cứng đầu, sẽ không nghe lời bà đâu. Bà biết cái nhà này sớm muộn gì cũng sẽ xảy ra chuyện. Bà không dám để bản thân nghĩ tiếp. Bà thậm chí còn mong cái nhà này xảy ra chút chuyện. Bà biết có suy nghĩ như thế là mang tội nghiệt. Nhưng lại không tài nào xua đuổi được suy nghĩ ấy. Kể từ khi có suy nghĩ này, bà không dám nhìn thẳng vào cha của những đứa trẻ nữa. Bà chuyển sang ăn trường chay. Bà không bao giờ uống nước đun sôi nữa. Ngày nào cũng nhỏ một giọt máu của mình xuống đất ngay cạnh chiếc cọc buộc ngựa này. Bà thậm chí còn cắt vụn hai bộ quần áo có giá trị nhất để lại từ hai mươi năm trước đem đốt cho tổ tiên. Nhưng tất cả những điều này đều không thể xua đi cảm giác tội lỗi, bất an, tự hổ thẹn của bà. Bà sợ hãi. Bà cảm thấy mình quá xấu xa. Bà gầy sọp đi từng ngày, trở nên khô khéo. Bà cầu xin ông trời, đừng để đứa con trai lớn xảy ra chuyện gì. Khi bà phát hiện ra, suy nghĩ này của bà còn mãnh liệt hơn cả suy nghĩ tồi tệ trước đó, trái tim bà cuối cùng cũng được an ủi đôi chút. Cuối cùng bà lại tìm cho mình một lý do để tiếp tục sống tiếp.
Thiên Phóng bị đánh cho ngẩn người. Nó ngã mạnh xuống đất, đầu va phải một gốc cây dương đã bị chặt từ nhiều năm trước. "Ong" lên một tiếng, suýt thì nổ tung. Nước mắt nhục nhã lập tức nhòa đi đôi mắt. Da mặt nóng rát. Bầu trời cũng nóng rát. Màng nhĩ như bị châm chi chít những cây kim thép nung đỏ. Mất một lúc lâu, đầu óc nó hoàn toàn trống rỗng. Nó hổ thẹn không ngẩng đầu lên nổi. Điều nó hổ thẹn không phải vì ăn một bạt tai của bố. Thứ nó hổ thẹn là bản thân lại vô lực ngăn cản những gì đang xảy ra trước mắt. Nó không muốn tin đây là sự thực, không muốn tin đến cả tiếng nức nở của chính mình mà nó cũng chẳng thể kìm chế nổi.
Đợi khi đại muội kéo giật người mẹ vẫn còn ngẩn ngơ rời khỏi đống rơm ô uế ấy, đợi khi khoảng sân trống không chẳng còn ai, nó mới tỉnh táo lại, mới nhận thức được rằng cái nhà này hoàn toàn không thể trông mong gì nữa. Nó chồm dậy, lao lên bậc thềm gỗ, rút từ trên tấm ván đựng dụng cụ dưới mái hiên ra một chiếc rìu cán dài.
Mẹ lao bổ tới, ôm chầm lấy nó, kêu lên: "Thiên Phóng, Thiên Phóng... Thiên Phóng..."
Thiên Phóng như phát rồ, đẩy tay mẹ ra, xông thẳng vào phòng bố.
"Mày... mày... mày..." Nó dồn hết sức gào lên.
Bố lúc này đã cởi giày, đang khoanh chân ngồi trên giường, cọc cạch hút tẩu thuốc nước. Ông liếc xéo Thiên Phóng một cái. Lòng bàn tay ông bỗng chốc rịn mồ hôi dấp dính. Có chớp mắt một cái, đôi chân ông bỗng tê dại cứng đờ. Nhưng ông không động đậy.
"Mày tránh ra cho tao!" Thiên Phóng vừa hét, vừa giáng rìu chém về phía đầu giường.
Bố Thiên Phóng cắt không còn giọt máu, không kiềm chế được mà nhảymót xuống giường. Nhưng ông không né ra ngoài, chỉ lùi lại phía sau hai bước, ép sát người vào chiếc bàn dài bày bài vị hương nến, hai tay chống chặt lấy mép bàn từ phía sau. Chiếc bình thuốc nước rơi xuống đất, mặc cho thứ nước thuốc vàng khè rỉ ra ròng ròng từ cái nong đồng.
Chiếc giường gỗ đổ sập. Mụn gỗ, dăm gỗ màu vàng trắng văng tung tóe khắp nơi. Thiên Phóng vừa khóc vừa gào: "Ông là bố tôi... ông là bố tôi... ông là bố tôi..."
Cuối cùng nó cũng dùng cạn sức lực, cuối cùng cũng bị đống mảnh vụn đầy đất làm cho vấp ngã, cuối cùng không thể giữ nổi cây rìu đang vung vẩy nữa, lưỡi rìu sắc bén cuối cùng cũng trượt khỏi khung giường đã bị băm vằm tơi tả, cắm phập vào bắp chân Thiên Phóng. Nó cuối cùng cũng quỵ xuống, cuối cùng lại nhìn thấy thứ chảy ra vẫn là máu trên cơ thể mình. Đen như máu bò. Sặc sỡ như máu lạc đà. Phọt ra mạnh mẽ như từ ống phụt. Nó ôm lấy chân, từ từ gập người xuống.
Ôi, là cha sinh ra ta... chính là cha...
Không sai.
Còn phải nói gì nữa đây?
Lý Oa Phố cát trắng mịn màng đường dài đằng đẵng,
Cát trắng tinh bờ đập thẳng tắp hàng đầu;
Chẳng so bì bảy sườn đồi tám luống đất chín cân chín,
Sao thấy được đàn bà ta leo lầu hổ thẹn.
Đồng bằng cát trắng nhìn chẳng thấy bờ;
Chẳng so bì kẻ to con như cối đá cắn trục cối xay,
Chỉ mong chiếc gác nhỏ chưng lụa thêu hoa chiếu mới trên sập khảm gỗ táo,
Cái i uy tử du mị uy tử du...