Bữa ăn: Đơn giản mà chất lượng

MỘT CÁI CHÉN BẰNG GỖ

Một số người vẫn giữ được sức khỏe khi đã lớn tuổi là nhờ thói quen ăn uống của họ. Người sống ở vùng núi Himalaya ăn cơm với hai đến ba con cá nướng trên lửa và rau từ vườn nhà. Tại Trung Quốc, những ông cụ, bà cụ sống trên trăm tuổi chỉ cần dùng bữa với cháo nấu từ gạo nghiền, thêm một ít rau xào trong chảo là đủ.

Hằng ngày, tôi dùng bữa trong một cái chén bằng gỗ tốt. Cái chén này đủ để chứa lượng thức ăn phù hợp với thể hình và thể chất của tôi (hãy nhớ, kích cỡ của dạ dày lúc bình thường sẽ tương đương với nắm đấm của bạn). Cái chén của tôi giúp tôi giới hạn những lựa chọn: một chút gạo, một muỗng rau xanh, một lát cá nhỏ (hoặc trứng, hoặc đậu phụ), nêm thêm một chút hạt mè, rau thơm và gia vị; một món canh nóng vào mùa đông hoặc một ít salad trộn vào mùa hè.

Ngoài những dịp đặc biệt, người phương Đông thường ăn một chén cơm, canh hoặc mỳ trong bữa ăn thông thường.

Đối với những nhà hiền triết phương Đông, những người luôn theo đuổi cách sống bằng đạo đức và lý tưởng, cái chén bằng gỗ tượng trưng cho sự nghèo khổ và tính tiết kiệm. Nó là lời tuyên bố ngầm về sự đối nghịch với tính chất dư dả và thừa mứa của xã hội phương Tây, vốn đạt được với cái giá phải trả là cuộc sống bị khai thác đến cùng kiệt của hàng triệu đồng loại khác.

ĂN DUYÊN DÁNG, TRONG MỘT MÔI TRƯỜNG TỐT

Khi một món ăn được nấu thật ngon và trình bày đẹp mắt, được đặt trong một bối cảnh đẹp thì chúng ta không cần ăn thật nhiều mới cảm thấy thỏa mãn. Chỉ vài miếng là đủ. Chất lượng được tạo nên theo rất nhiều cách khác nhau.

Sống một đời viên mãn có nghĩa là tìm kiếm ý nghĩa trong từng khoảnh khắc. Nếu bạn ăn uống trong một môi trường tồi tệ, bạn sẽ bù lại cho cơn khát cái đẹp của mình bằng cách ăn thật nhiều. Hãy ăn mặc đàng hoàng cho bữa tối (hoặc bữa trưa, bữa sáng), mặc những bộ quần áo tươi mới, chải và chỉnh lại đầu tóc cho gọn gàng. Bạn sẽ cảm thấy thoải mái hơn và ăn ít hơn. Hãy cố gắng phục vụ bữa ăn có tính thẩm mỹ càng cao càng tốt, đừng ăn vội ăn vàng ở một góc bếp! Hãy tránh các loại đĩa và dao nĩa làm bằng giấy hoặc nhựa. Bạn nên loại bỏ chúng khỏi bàn ăn và cuộc sống của bạn sẽ trở nên tươi đẹp hơn ngay lập tức. Các thế hệ trước đây của người Nhật không dùng gì ngoài các loại chén bát làm từ gốm thủ công, gỗ hoặc gỗ sơn mài. Tôi cho rằng đây là lý do tại sao người Nhật lại cẩn thận khi phục vụ những món ăn từ các loại rau củ khiêm tốn nhất với sự tinh tế có một không hai. Từ Thế chiến thứ hai và sự phát triển của đại công nghiệp, trẻ em đã lớn lên cùng những đồ vật làm từ nhựa và không hề phân biệt nổi giữa những chất liệu “tầm thường” và chất liệu “quý”. Nhựa không nên dùng ở bất cứ đâu, ngoại trừ bên trong tủ lạnh. Điều này dường như không quan trọng, chỉ là những chi tiết lặt vặt vô nghĩa, nhưng thật sự lại khiến cuộc sống của chúng ta phong phú hơn, đồng thời nhắc nhở chúng ta rằng cuộc sống hằng ngày nên mang lại càng nhiều niềm vui càng tốt. Cảm giác no phụ thuộc vào chất lượng thực phẩm chúng ta ăn, chứ không phải số lượng. Bên cạnh đó, chất lượng của môi trường, của cuộc sống nội tại cũng rất quan trọng.

Người ta nói rằng người Essenes (một nhánh người Do Thái cư trú trên sa mạc có lối sống khổ hạnh) thường tắm trước mỗi bữa ăn rồi ngồi ăn với nhau trong những nhà nguyện nhỏ, với quần áo là những bộ dùng cho nghi lễ. Họ chỉ tự lấy đồ ăn một lần rồi ăn trong những cái chén nhỏ.

Hãy phục vụ khách các món ăn làm từ những ngọn măng tây ngon nhất, cá nướng và bánh mì nguyên hạt mới nướng từ lò, cùng với pho mát đã trưởng thành. Sẽ chẳng ai phản đối sự đơn giản của một bữa ăn như vậy. Chúng ta đã gần như quên sạch những gì tạo nên một bữa ăn lành mạnh. Chúng ta trang trí cho các món ăn thật cầu kỳ, nhưng làm như thế chẳng khác nào lột bỏ và cướp đi hương vị tự nhiên của thực phẩm.

Theo quan điểm của tôi, chúng ta nên thực hành phương pháp vệ sinh ăn uống do một nhóm tôn giáo tên là Giáo hội Cơ đốc Phục Lâm (The Seventh-Day Adventists) đề xuất. Tín ngưỡng của họ cấm việc tiêu thụ các loại thức ăn đã qua xử lý hóa học. Mọi thứ phải hữu cơ 100%. Đó là chưa nói đến việc có rất ít người bị bệnh tật trong các cộng đồng Cơ đốc Phục Lâm.

Tương tự, giáo phái Shaker 13 tôn sùng sự xa xỉ cực phẩm của những bữa ăn làm từ các nguyên liệu tươi ngon nhất, tự cung tự cấp và không sử dụng bất kỳ gia vị gì ngoài các loại rau thơm – một triết lý rất gần với trào lưu tân ẩm thực (nouvelle cuisine) 14.

ĂN THẬT CHẬM, THẬT TINH TẾ

Việc đếm lượng calorie, bỏ đói bản thân và mua những loại “thực phẩm chức năng” đắt tiền hoàn toàn không cần thiết – tất cả đều là triệu chứng của hội chứng rối loạn ám ảnh cưỡng chế. Thay vào đó, chúng ta nên thực hành chính niệm, chú ý đến suy nghĩ và cảm nhận của bản thân.

Ăn uống lành mạnh có nghĩa là ăn thật chậm, thật tinh tế, thể hiện sự tôn trọng với thực phẩm và cơ thể của chúng ta. Kiểm soát cách ăn cũng là phương pháp để kiểm soát cân nặng. Hãy hít thở trước khi nuốt. Hãy thở ra những áp lực và căng thẳng. Việc ăn chậm và tận hưởng thức ăn luôn song hành cùng nhau.

Tôi sẽ tóm tắt khẩu phần ăn uống hằng ngày của tôi như sau: ba nắm rau, hai miếng trái cây, sáu phần thực phẩm chính (bánh mì, cơm hoặc mì Ý), một lượng nhỏ chất đạm (cá, đậu phụ, trứng hoặc thịt), thêm một nắm đậu (đậu xanh, đậu lăng, đậu Hà Lan) hai tuần mỗi lần. Như một nguyên tắc chung, 200g gạo, bánh mì hoặc mì Ý và 100g chất đạm (cá, thịt hoặc đậu phụ) và rau củ là đủ. Bữa ăn của một cá nhân không nên có dung lượng lớn hơn một nắm tay hay một trái bưởi đắng vừa vừa. Thành phần chính của chế độ ăn uống nên làm từ các loại thực phẩm có nguồn gốc thực vật: rau củ và trái cây, ngũ cốc nguyên hạt và ngũ cốc chưa tinh chế, các loại hạt, đậu kết hợp với chỉ một ít thịt và cá.

Với một vài nguyên tắc đơn giản này, bạn sẽ tốn ít thời gian hơn để chuẩn bị và nấu ăn, ngoại trừ một số dịp đặc biệt và những kỳ nghỉ hằng năm.

Trong văn hóa cổ của người Nhật, nhà bếp là một không gian linh thiêng, dành riêng cho việc chuẩn bị thức ăn, được thiết kế để thúc đẩy sự thăng hoa về tinh thần. Người Nhật xem bữa ăn là nguồn gốc của cuộc sống tươi đẹp và tư tưởng. Thậm chí mỗi ngày, thứ duy nhất mà họ ăn để cảm thấy no bụng chỉ là cơm, thường được dùng vào cuối mỗi bữa ăn. Phần còn lại, mỗi miếng thức ăn đều được tận hưởng và nhấm nháp từng chút một bằng đầu đũa, trong sự nhận thức rằng cảm giác thật sự về cái ngon và nhận thức về tự do thật sự chỉ có thể đến khi người ta đã trải qua sự khổ hạnh nhất định.

DỤNG CỤ NHÀ BẾP

Chúng ta không chỉ tự nuôi dưỡng mình bằng việc ăn uống. Việc chuẩn bị nguyên liệu và nấu ăn, trình bày món ăn, chào mừng bạn bè cũng như gia đình chia sẻ bữa ăn cùng mình cũng chính là cách để chúng ta nuôi dưỡng tâm hồn. Hãy trân trọng cảm giác hài lòng lớn lao đến từ việc chùi rửa sạch, thái và hấp chín rau củ. Hãy chọn những dụng cụ cơ bản hữu dụng nhất, giữ cho nhà bếp sạch không tì vết và giải phóng trí tưởng tượng của mình.

Bộ dụng cụ cơ bản của tôi

– Một con dao tốt, sắc bén;

– Một cái thớt;

– Một cái ca dùng để định lượng, lại vừa có thể sử dụng làm tô đựng nước xốt;

– Một cái khay nướng nhỏ;

– Một cái nồi nhỏ để nấu cơm và hầm thịt;

– Một cái xanh chảo và một cái giỏ hấp đan bằng tre;

– Một cái sàng;

– Một cái bàn màithái đa năng;

– Ba cái chảo có thể xếp chồng lên nhau và có tay cầm tháo rời được;

– Ba cái tô dùng để trộn thật nhẹ;

– Một tá khăn màu trắng;

– Một cây kéo dùng trong nhà bếp;

– Một cái khay làm bánh;

– Một cái khuôn làm bánh;

– Xẻng nấu ăn, muôi.

Hãy để tất cả các dụng cụ này trên một cái kệ ngay phía trên bồn rửa tay của nhà bếp, như thế mọi thứ đều nằm trong tầm tay bạn khi nấu nướng. Hãy tránh việc phải chạy tới chạy lui không cần thiết và dọn dẹp liên tục trong quá trình làm bếp. Nhà bếp của bạn phải sạch sẽ và gọn gàng trước khi bạn ngồi ăn.