Thế là đợi mãi đợi mãi, Bạch Học Tập lại gom thêm một đợt nữa, dẫn theo tám em nhỏ mắc bệnh tim bẩm sinh của viện phúc lợi cùng lên Kinh Thị tìm Chủ nhiệm Diêu phẫu thuật. Khi ấy vốn dĩ cô định đích thân dẫn đoàn, nhưng vì công việc bận rộn không dứt ra được, nên đành ủy thác cho người chín chắn, đáng tin cậy nhất là Tôn Chính Nghĩa dẫn đoàn đi.

"Hồi đó nhà anh, cô ấy bảo chuyện làm ăn ngoài phố Quang Hoa đã đi vào quỹ đạo, chẳng cần cô ấy phải đích thân quán xuyến nữa, đằng nào rảnh rỗi cũng chẳng để làm gì, lại sợ anh với mấy thầy ở viện phúc lợi toàn đàn ông không chăm khéo lũ trẻ, nên mới đi cùng để tiện bề săn sóc. Tiền vé tàu, tiền trọ với tiền ăn của cô ấy đều tự túc hết."

Đúng là có chuyện như vậy thật. Chị dâu Tôn không hề chiếm lấy một đồng lợi lộc nào của công quỹ, ngược lại suốt dọc đường còn tự bỏ tiền túi mua cho lũ trẻ bao nhiêu quần áo mới mặc chống rét, mua sữa tươi, trứng gà tẩm bổ. Đến Bắc Kinh rồi chị còn mua một đống đồ lưu niệm, chẳng những mấy đứa bé đi mổ tim có phần, mà những em nhỏ khác ở lại viện phúc lợi cũng đều được nhận quà, chưa kể chi phí ăn tiêu dọc đường hễ vượt quá mức thanh toán của viện phúc lợi là chị đều tự móc tiền túi ra bù vào.

"Ai ngờ quấn quít bên nhau mấy ngày, cô ấy lại ưng một đứa, bảo muốn nhận nuôi, bảo anh đến hỏi ý kiến của em xem sao."

Bạch Học Tập thấy anh ta khó xử, đại khái đã đoán ra chuyện gì: "Không phải chị dâu ưng đúng con trai Tô Tiểu Lan đấy chứ?"

"Phải, chính là thằng bé. Cô ấy bảo đứa nhỏ tội nghiệp quá chừng, lại ngoan ngoãn, hiểu chuyện vô cùng. Suốt dọc đường chẳng khóc chẳng quấy, cứ để mặc cho cô ấy bế, mặt thì vùi vào lòng cô ấy. Bánh mì người ta cho thằng bé chẳng nỡ ăn, cứ phải đưa cho chị dâu em trước tiên. Cái tâm của cô ấy mà... vốn dĩ dễ mềm lòng."

"Mấy đứa khác hễ nghe nói phải tiêm, phải mổ là khóc dỗ mãi không nín, riêng thằng bé này chẳng khóc chẳng quấy, còn phụ dỗ dành các bạn khác, đem đồ chơi của mình chia cho các bạn cùng chơi. Nó còn bảo đợi mổ xong là được đi học rồi, sau này lên Bắc Kinh học đại học sẽ mang đồ ăn ngon, đồ chơi đẹp về cho chị dâu em với mấy anh chị em trong viện phúc lợi. Cái dáng vẻ bé bỏng ấy... ôi chao, anh nhìn mà cũng không đành lòng."

Bạch Học Tập bày tỏ sự thấu hiểu. Cô cũng là người làm mẹ, những cử chỉ ấm áp nho nhỏ như thế quả thực khiến lòng người ta mềm nhũn ra, chính cô cũng từng cảm nhận được điều đó.

Như sợ cô từ chối, Tôn Chính Nghĩa vội vàng nói thêm: "Tình trạng sức khỏe của con thì em cứ yên tâm, bệnh tim của nó không nặng bằng Tiêu Hải Yến đâu. Chủ nhiệm Diêu bảo ca phẫu thuật thành công mỹ mãn, chưa đầy nửa năm nữa là có thể sinh hoạt bình thường như Tiêu Hải Yến rồi, sau này chẳng ảnh hưởng gì đến cuộc sống và chuyện học hành cả."

Bạch Học Tập nhìn vẻ ngượng ngùng trên mặt anh ta, thấp thoáng còn có cả một tia mong mỏi.

Phải rồi, đâu chỉ mỗi chị dâu Tôn mong ngóng, Tôn Chính Nghĩa cũng khát khao không kém. Anh ta cũng hơn bốn mươi tuổi rồi, đến giờ vẫn chưa có mụn con nào, chuyện tự sinh thì chẳng dám mơ tưởng nữa, nhưng nuôi lấy một đứa con, miệng họ tuy không nói ra song trong lòng chưa bao giờ từ bỏ. Mấy năm qua hai vợ chồng cũng âm thầm nhờ người dò hỏi xem có nhà ai không nuôi nổi đứa trẻ khỏe mạnh, nhỏ tuổi nào không, bất kể trai hay gái họ đều bằng lòng nhận nuôi.

Thế nhưng mấy năm nay kế hoạch hóa gia đình siết rất chặt, sinh con ngoài kế hoạch là mất việc lại còn bị phạt tiền, trẻ con đâu thể dễ dàng đem cho người khác như trước, chuyện thủ tục không hợp pháp thì họ lại chẳng dám đụng vào, lần này là lần đầu tiên hai vợ chồng đến gần với "ước mơ" như vậy.

Bạch Học Tập hoàn toàn hiểu được tâm trạng của hai người, nhưng... ngặt nỗi, bố mẹ đứa bé lại là Lý Vĩ Dân và Tô Tiểu Lan, hai kẻ đó đâu phải hạng người tử tế!

Chẳng những không tử tế, mà còn bất thường đến cùng cực! Thuộc loại người vừa giỏi tìm đường chết, vừa giỏi gây chuyện trời ơi đất hỡi!

"Nhà họ Lý tuy đã viết giấy cam kết, nhưng tính nết và tư cách của Lý Vĩ Dân với Tô Tiểu Lan thế nào anh cũng biết rồi đấy, ngộ nhỡ sau này bọn họ lật lọng thì anh chị có thể..."

"Anh cũng biết chứ, thế nên anh mới do dự, nhưng chị dâu em bây giờ dốc hết tâm can vào đó rồi... Than ôi, năm đó cũng tại anh không để tâm đến lời em dặn, giá như sớm nghe lời em đưa cô ấy đến bệnh viện khám thì việc chửa ngoài tử cung đã chẳng kéo dài đến thế, cũng không đến mức suốt ngần ấy năm... Ôi, anh có lỗi với cô ấy, trong chuyện này anh chẳng có tư cách gì để phản đối cả."

Bạch Học Tập cũng im lặng. Nếu là người khác, cô sẽ một mực không đồng ý, phản đối kịch liệt cả hai tay hai chân, nhưng đây lại là Tôn Chính Nghĩa. Anh ta không chỉ là đồng nghiệp gắn bó bao năm, mà còn là bạn của cô, bao nhiêu năm qua đối với mọi quyết định của cô, anh ta đều ủng hộ và tán thành vô điều kiện.

Nhất thời cô không biết nên mở lời thế nào.

"Anh cũng lo sau này Lý Vĩ Dân với Tô Tiểu Lan lật lọng, chẳng biết còn bao nhiêu rắc rối đang chực chờ phía trước, nhưng đứa nhỏ kia tội nghiệp thật sự, chị dâu em thương nó từ tận đáy lòng."

"Em hiểu được tâm trạng của chị dâu, nhưng cõi đời này những đứa trẻ đáng thương nhiều lắm, chỉ riêng viện phúc lợi thành phố mình đã có không ít rồi. Nếu chị ấy tha thiết muốn nhận con nuôi, hay là cân nhắc một đứa trẻ không có nhiều hậu họa thế này xem sao? Lần trước cùng đi Bắc Kinh làm phẫu thuật cũng có mấy đứa nhỏ tuổi đấy thôi, bất kể trai gái, tùy ý chọn lấy một đứa chẳng phải tốt hơn ư?"

"Anh cũng khuyên thế đấy, nhưng cô ấy bướng lắm, cứ một mực bảo mình có duyên với thằng bé."

Có duyên, duyên phận, thứ này ai mà nói cho rành rọt được chứ? Mà con người ta càng bất hạnh ở một phương diện nào đó thì lại càng tin vào cái gọi là duyên phận này.

Bạch Học Tập thấy Tôn Chính Nghĩa càng nói, giữa đôi lông mày lại càng tăng thêm vài phần kiên định, chỉ đành thở dài trong lòng. Thôi được rồi, đây đâu phải là đến hỏi ý kiến cô nữa, rõ ràng là vợ chồng anh Tôn đã hạ quyết tâm muốn nhận nuôi bé trai kia rồi.

"Hai anh chị đừng vội xúc động, hãy bình tĩnh lại đã, nghĩ cho kỹ xem ngộ nhỡ Lý Vĩ Dân và Tô Tiểu Lan trở mặt thì anh chị sẽ đối phó thế nào, có kham nổi không, liệu có chấp nhận được kết cục khổ sở nuôi nấng suốt mấy năm trời rồi bị người ta đến ăn sẵn hay không?"

Tôn Chính Nghĩa im lặng.

"Anh sợ nếu bây giờ không nhận nuôi thì sau này chẳng còn cơ hội nữa. Vợ chồng anh nuôi con là vì muốn có một mụn con bồng bế, chứ không phải để dưỡng già. Đợi tuổi tác lớn hơn nữa, anh cũng sợ đứa trẻ suy nghĩ này nọ, lại ngỡ chúng anh nuôi nó để kiếm chỗ nương tựa lúc về già... Thu nhập hiện tại của anh chẳng đáng bao nhiêu, nhưng bên chị dâu em thì khá khẩm lắm, nuôi dăm bảy đứa cũng chẳng thành vấn đề, anh tin chắc chúng anh có thể cho con một cuộc sống đủ đầy nhất.""Tất nhiên, chúng anh cũng không nuông chiều con quá mức, đã nhận nuôi thì phải dạy dỗ cho đàng hoàng, tuyệt đối không để nó hỏng trong tay mình. Sau này không chỉ để lại cơ nghiệp cho con, mà còn phải dạy con đạo lý làm người làm việc, để nó trở thành một đấng nam nhi đường đường chính chính, đội trời đạp đất."

...

"Thế này đi, anh Tôn đừng sốt ruột, để em gọi điện thoại hỏi thăm giúp anh xem sao."

Bạch Học Tập cảm thấy quãng thời gian này mình thở dài nhiều hơn hẳn trước kia. Bước vào tuổi trung niên, những chuyện bất lực nhìn thấy lại càng nhiều. Trước kia hồi còn trẻ, chuyện gì cũng có thể vỗ bàn quyết định chỉ trong vài giây, giờ thì chẳng thể làm thế được nữa, lúc nào cũng thấy nỗi khó xử của bên nào mình cũng đều thấu hiểu.

*

Cuối cùng, vợ chồng Tôn Chính Nghĩa vẫn nhận nuôi đứa bé. Họ không tìm thấy Tô Tiểu Lan, nhưng đã tìm được Lý Vĩ Dân thông qua người nhà họ Lý, chi ra năm trăm đồng tiền nuôi dưỡng, bảo hắn đặt bút viết một bản cam kết từ bỏ quyền nuôi dưỡng rõ ràng, đàng hoàng, lại còn hoàn tất mọi thủ tục nhận nuôi hợp pháp thông qua hệ thống dân chính.

Dĩ nhiên, Bạch Học Tập đã gọi điện cho Tiền Hữu Văn, báo tên công trường nơi Lý Vĩ Dân đang làm việc. Cậu ta đã đích thân đến tận nơi thăm dò, Lý Vĩ Dân và người phụ nữ lòe loẹt mà hắn dẫn về năm đó thực ra đã sớm có với nhau một đứa con trai khỏe mạnh, đó cũng chính là lý do khiến hắn ta sảng khoái từ bỏ quyền nuôi dưỡng đứa bé ốm đau này đến vậy.

Trong cuộc điện thoại, Bạch Học Tập cố ý phóng đại bệnh tình của đứa nhỏ, đồng thời giấu nhẹm chuyện đứa bé đã phẫu thuật tim thành công trước mặt hai thân già nhà họ Lý, cốt để phòng ngừa chuyện sau này họ biết đứa trẻ khỏe mạnh lành lặn lại đổi ý đòi con.

Thế nhưng, đây cũng chỉ là kế sách tạm thời, chẳng biết liệu có giấu nổi vài năm hay không. Mong sao đến lúc bọn họ muốn nhảy vào hái đào thì đứa nhỏ đã đủ năng lực suy nghĩ độc lập, cho Tôn Chính Nghĩa và chị dâu Tôn một cơ hội hưởng trọn tuổi già an yên.

Đứa bé được đặt tên là Tôn Hướng Dương, ngụ ý mỗi ngày về sau đều hướng về ánh mặt trời mà tiến bước, ngày nào cũng rực rỡ nắng ấm.

Để tránh gây chú ý quá mức với người nhà họ Lý, họ không mở tiệc rượu hay tổ chức nghi thức gì cả, chỉ đón con về nhà, sắm thêm mấy bộ quần áo mới là coi như xong chuyện. Cả nhà ba người bắt đầu chuỗi ngày êm đềm chẳng khác gì bao gia đình khác, bình dị, yên ổn mà lại ấm áp vô ngần.

Bạch Học Tập lén ghé qua gần nhà họ Tôn và xưởng mộc xem thử. Đứa nhỏ có hơi bẽn lẽn, nhưng cũng dần thân thiết với vợ chồng Tôn Chính Nghĩa, đã biết cất giọng non nớt gọi "bố, mẹ", biết đọc vài cuốn sách truyện đơn giản, lại còn chơi đùa cùng những đứa trẻ khác trong khu chợ phố Quang Hoa. Chỉ có điều động tác chạy nhảy chưa được nhanh nhẹn bằng chúng bạn, miệng nói năng cũng chưa thật tròn vành rõ chữ, phải đợi sang năm mới có thể vào lớp mầm non.

Kể từ ngày nhận nuôi đứa bé, diện mạo tinh thần của Tôn Chính Nghĩa cũng thay đổi rõ rệt. Vẻ sầu muộn trên mặt anh ta dần tan biến, ba nếp nhăn giữa hai đầu mày cũng nhạt đi, phẳng phiu hơn rất nhiều. Hở ra một chút là anh ta lại khoe với mọi người hôm nay Tôn Hướng Dương làm được trò gì hay ho, Tôn Hướng Dương biết săn sóc ấm áp thế nào.

Mọi người từ chỗ lo lắng ban đầu cũng dần chuyển sang chấp nhận, cùng chung vui với anh ta.

*

Rốt cuộc, sau lần thứ ba bị cho leo cây, Lý Ngọc Cầm không nhịn nổi nữa, bèn chủ động tìm đến chỗ Bạch Học Tập.

"Phó Chủ nhiệm Bạch, có phải cô cố tình không cho chúng tôi đi Dương Thành không? Cứ đùn đẩy hết lần này đến lần khác thế thì có ý nghĩa gì chứ? Cô không cho chúng tôi đi, ca mổ của con gái tôi cứ bị lùi mãi, lùi mãi, giờ nó đau đớn không chịu nổi nữa rồi, cô còn định kéo dài với chúng tôi đến bao giờ nữa đây?"

Bạch Học Tập không trả lời mà hỏi ngược lại: "Bao giờ thì có điểm thi của Lý Văn Tân?"

Con bé vừa thi chuyển cấp lên cấp ba cách đây mấy ngày, dạo này đang ngóng chờ điểm số và kết quả trúng tuyển.

Nhắc đến thành tích của cô cháu gái khiến mình tự hào nhất, sắc mặt bà Lý lập tức từ âm u chuyển sang rạng rỡ: "Sắp rồi, mười giờ sáng mai sẽ dán bảng điểm trước cổng trường, điểm số của Tiểu Hồng Quả vào trường cấp ba trọng điểm chắc chắn không thành vấn đề."

Bạch Học Tập gật đầu: "Đã đạt được thành tích tốt như thế thì cũng nên bày vài mâm cơm chúc mừng chứ ạ? Chúng ta tuy không cổ xúy thói xa hoa lãng phí, nhưng trong khả năng cho phép mà làm bữa tiệc ăn mừng cũng là lẽ thường tình ở đời."

Nói nào có sai, Lý Ngọc Cầm quả thật từng có ý định này. Bao nhiêu năm nay bà kẹp chặt đuôi làm người, kìm nén quá đủ rồi. Trước kia do thời thế như vậy, cộng thêm trên người bà dính chút "vết nhơ" khó nói, chẳng bao giờ dám ngóc đầu lên, chỉ sợ súng bắn chim đầu đàn. Nhưng mấy năm nay đã khác xưa, bầu không khí xã hội năm sau cởi mở hơn năm trước, cũng dần ổn định hơn từng ngày, nỗi đau kìm nén bấy lâu trong lòng bà rất muốn tìm một lối thoát để bộc lộ ra ngoài.

"Chỉ là tôi nghĩ mới đỗ cấp ba thôi mà đã làm rùm beng lên, người ta lại bàn ra tán vào. Lỡ đâu ba năm nữa thi đại học không đỗ trường tốt thì chẳng phải để người ta chê cười hay sao?"

Thế hệ đi trước lúc nào cũng mở miệng ra là sợ "người ta chê cười".

"Không sao đâu, bác cứ làm đi, cuộc đời này làm gì có nhiều khán giả đến thế." Trừ phi đây là Tửu Tiên Kiều, ở đây khán giả thực sự đông không đếm xuể.

Dẫu vậy, có chê cười ai đi nữa thì mọi người cũng chẳng bao giờ đem chuyện con trẻ chăm học đạt điểm cao ra làm trò cười! Người dân Tửu Tiên Kiều kể từ sau mấy tràng pháo râm ran nổ vang vào cuối năm 1977 đã hiểu rằng, học hành có thể thay đổi vận mệnh, bất kỳ đứa trẻ nào nỗ lực thay đổi số phận của mình đều xứng đáng được tôn trọng, khích lệ và khen ngợi hết lời, kẻ nào dám buông lời cười nhạo thì người khác sẽ xé xác kẻ đó ra trước tiên.

,