Giữa biển khơi mênh mông có một hòn đảo nọ, nơi cư ngụ duy nhất là một ông lão tên là Prospero và cô con gái Miranda, một thiếu nữ vô cùng xinh đẹp. Khi đặt chân lên hòn đảo này, cô còn quá nhỏ nên chẳng hề nhớ gì về bất kỳ gương mặt người nào khác ngoài cha mình.
Họ sống trong một cái hang, hay đúng hơn là một căn phòng khoét sâu vào vách đá, được chia thành nhiều gian nhỏ; một trong số đó được Prospero gọi là phòng làm việc. Đó là nơi ông cất giữ những cuốn sách chủ yếu bàn về thuật phù thủy — một môn học rất được các bậc hiền triết thời bấy giờ ưa chuộng. Ông nhận ra kiến thức về bộ môn này vô cùng hữu ích cho mình, bởi vì khi bị dạt một cách kỳ lạ lên hòn đảo vốn đã bị yểm bới một ả phù thủy tên là Sycorax (người đã chết ở đây không lâu trước khi ông đến), Prospero, nhờ vào quyền năng phép thuật của mình, đã giải thoát cho rất nhiều vị thiện thần bị Sycorax giam cầm trong thân những cỗ cây lớn vì họ dám từ chối tuân theo những mệnh lệnh độc ác của ả. Từ đó về sau, những linh hồn dịu dàng ấy luôn ngoan ngoãn vâng lời Prospero, trong đó Ariel là kẻ đứng đầu.
Ariel, tiểu yêu tinh lanh lợi và hoạt bát, vốn bản tính chẳng có chút gì là độc ác, chỉ có điều y rất thích trêu chọc một con quái vật xấu xí tên là Caliban, bởi y vẫn còn mang mối hận với kẻ vốn là con trai của mụ kẻ thù cũ Sycorax. Caliban này được Prospero tìm thấy trong những rặng cây — một sinh vật kỳ dị, méo mó, hình thù trông còn ít giống con người hơn cả loài vượn. Ông đưa hắn về hang, dạy hắn nói và suýt chút nữa đã đối xử với hắn vô cùng tử tế; nhưng bản tính xấu xa mà Caliban thừa hưởng từ người mẹ Sycorax đã không cho phép hắn học hỏi bất cứ điều gì tốt đẹp hay hữu ích. Thế nên, hắn bị sai khiến như một kẻ nô lệ, phải đi kiếm củi và làm những công việc nặng nhọc nhất; còn Ariel thì gánh trách nhiệm thúc ép hắn hoàn thành những phần việc ấy.
Mỗi khi Caliban lười biếng và bỏ bê công việc, Ariel (kẻ vô hình trước mọi ánh mắt ngoại trừ của Prospero) liền lén lút đến véo hắn, có khi xô hắn ngã nhào xuống bùn lầy, rồi hóa thành hình dạng một con vượn để nhăn nhở nhạo báng hắn. Sau đó, biến hóa khôn lường trong chớp mắt thành hình hài một con nhím, y lăn lộn ngáng đường Caliban — kẻ luôn nơm nớp sợ những chiếc gai nhọn của con nhím đâm vào đôi chân trần. Với muôn vàn trò quấy nhiễu phiền toái như thế, Ariel thường xuyên hành hạ Caliban mỗi khi hắn dám xao lãng công việc mà Prospero đã ra lệnh.
Nắm giữ trong tay quyền sai khiến những linh hồn hùng mạnh ấy, Prospero có thể điều khiển cả gió và những ngọn sóng biển. Theo lệnh của ông, chúng đã dấy lên một cơn bão dữ dội; và giữa lúc tâm bão, khi con tàu đangật lộn với những con sóng dữ chực chờ nuốt chửng nó từng khoảnh khắc, ông đã chỉ cho con gái xem một chiếc tàu lớn tuyệt đẹp, bảo rằng trên đó đầy ắp những sinh mạng giống như cha con họ. Miranda thốt lên: "Ôi, cha kính yêu của con! Nếu chính bằng phép thuật mà cha đã gây ra trận bão khủng khiếp này, xin hãy rủ lòng thương trước nỗi khốn cùng đáng thương của họ. Kìa! Con tàu sắp bị đập nát ra từng mảnh rồi. Những sinh hồn tội nghiệp kia! Tất cả bọn họ sẽ bỏ mạng mất. Nếu con có quyền năng, con thà sai khiến biển cả nuốt chửng cả mặt đất này còn hơn để con tàu tốt đẹp ấy bị hủy diệt cùng với bao nhiêu con người quý giá bên trong."
"Đừng quá kinh hoàng như thế, con gái Miranda," Prospero điềm tĩnh bảo; "chẳng có tai họa nào xảy ra đâu. Ta đã sắp đặt cả rồi, không một ai trên tàu phải chịu tổn hại gì cả. Những gì ta làm đều là vì lo lắng cho con, đứa con gái quý giá của ta. Con vốn chẳng biết mình là ai hay đến từ đâu, và ngoài việc ta là cha con và sống trong cái hang nghèo nàn này, con chẳng hề biết gì thêm nữa. Con có nhớ khoảng thời gian trước khi chúng ta đến căn phòng này không? Ta nghĩ là không thể, vì khi ấy con còn chưa tròn ba tuổi."
"Dạ thưa cha, chắc chắn là con có nhớ chứ ạ," Miranda đáp.
"Nhớ bằng cách nào?" Prospero gặng hỏi; "bằng ký ức về một ngôi nhà nào khác hay một con người nào khác ư? Hãy nói cho ta nghe những gì con còn nhớ nào, con yêu."
Miranda thưa: "Con có cảm giác như đó là ký ức về một giấc mơ vậy. Nhưng thưa cha, chẳng phải có lúc con từng được bốn hay năm người phụ nữ hầu hạ đó sao?"
Prospero đáp: "Đúng thế, thậm chí còn hơn thế nữa. Làm sao mà điều này vẫn lưu lại trong tâm trí con nhỉ? Con có nhớ vì sao chúng ta lại đến đây không?"
"Dạ không, thưa cha," Miranda nói, "con không nhớ gì hơn thế nữa."
"Mười hai năm về trước, hỡi Miranda," Prospero từ tốn kể tiếp, "ta từng là Công tước xứ Milan, còn con là một vị công chúa và là người thừa kế duy nhất của ta. Ta có một người em trai tên là Antonio, kẻ mà ta đặt trọn lòng tin vào mọi việc; và vì ta vốn ưa chuộng sự tĩnh lặng cùng việc nghiên cứu thâm sâu, ta thường giao phó việc quản lý triều chính cho người chú của con, cũng là người em giả dối của ta (vì quả thật hắn đã chứng tỏ mình là kẻ như vậy). Bỏ mặc mọi màng đến thế sự, ta chìm đắm giữa những trang sách và dành trọn thời gian để bồi đắp tâm hồn mình. Khi em trai ta là Antonio nắm giữ quyền lực trong tay, hắn bắt đầu tự mãn cho mình mới chính là công tước thực thụ. Cơ hội mà ta trao cho hắn để tạo dựng sự ủng hộ trong lòng thần dân đã đánh thức ở bản tính tồi tệ của hắn một tham vọng kiêu ngạo: cướp đoạt tước vị công tước của ta. Hắn đã sớm thực hiện được điều đó với sự hậu thuẫn từ vua xứ Naples, một vị hoàng thân hùng mạnh vốn là kẻ thù của ta."
"Vậy tại sao lúc ấy họ lại không tiêu diệt cha con mình luôn?" Miranda hỏi.
"Hỡi con yêu," cha cô đáp, "bọn chúng không dám đâu, bởi tình yêu mà thần dân dành cho ta quá sâu đậm. Antonio đưa chúng ta lên một con tàu, và khi ra khơi được vài hải lý, hắn ép chúng ta xuống một chiếc thuyền nhỏ chẳng có lấy mảng buồng, mái chèo hay cột buồm nào; ở đó hắn bỏ mặc chúng ta, theo hắn nghĩ là để chết đói. Nhưng một vị đại thần nhân hậu trong triều đình của ta, người tên là Gonzalo vốn rất mực yêu quý ta, đã kín đáo đặt lên thuyền nước uống, lương thực, y phục và cả một vài cuốn sách mà ta trân quý hơn cả tước vị công tước của mình."
"Ôi cha ơi," Miranda thốt lên, "khi ấy chắc hẳn con đã trở thành một gánh nặng lớn cho cha biết nhường nào!"
"Không đâu con yêu," Prospero nói, "con chính là một thiên thần nhỏ đã chở che cho ta. Những nụ cười ngây thơ của con đã tiếp thêm sức mạnh cho ta để chống chọi lại với nghịch cảnh. Thức ăn cứ thế duy trì cho đến khi chúng ta đặt chân lên hòn đảo hoang này; và kể từ đó, niềm vui lớn nhất của ta là dạy dỗ con, Miranda, và con đã lĩnh hội những lời dạy của ta vô cùng tiến bộ."
"Nguyện xin Thiên Chúa ban phước cho cha kính yêu của con," Miranda nói. "Bây giờ xin cha hãy cho con biết lý do vì sao cha lại gây ra trận bão biển này?"
"Vậy con hãy nghe đây," cha cô đáp, "chính nhờ trận bão này mà những kẻ thù của ta — vua xứ Naples và người em trai tàn nhẫn của ta — đã bị dạt vào bờ đảo này."
"Nói rồi, Prospero nhẹ nhàng chạm chiếc gậy phép vào người con gái, và cô lập tức chìm sâu vào giấc ngủ; bởi vì tinh thần Ariel vừa xuất hiện trước mặt chủ nhân để báo cáo về trận cuồng phong cùng cách y đã an trí đoàn người trên tàu. Dù các linh hồn vốn luôn vô hình trước mắt Miranda, Prospero không muốn cô nhìn thấy hắn đang trò chuyện (theo cách nhìn của cô) với khoảng không trống rỗng."
"Nào, linh hồn dũng mãnh của ta," Prospero cất lời với Ariel, "ngươi đã hoàn thành nhiệm vụ thế nào rồi?"
Ariel sinh động miêu tả lại trận bão, những hoảng loạn của các thủy thủ, và cách mà hoàng tử Ferdinand — con trai nhà vua — là kẻ đầu tiên lao mình xuống biển, khiến vua cha đinh ninh rằng đứa con trai yêu dấu của ông đã bị những con sóng nuốt chửng và mất tích. "Nhưng cậu ấy vẫn an toàn," Ariel thưa, "đang ngồi khoanh tay ở một góc đảo, đau đớn than khóc sự ra đi của nhà vua, người cha mà cậu đinh ninh là đã chết đuối. Tóc trên đầu không suy suyển một sợi, và hoàng bào của cậu, dù đẫm sóng biển, trông còn tươi mới hơn cả trước."
"Đó mới là Ariel tuyệt vời của ta chứ," Prospero nói. "Hãy đưa cậu ta đến đây: con gái ta phải diện kiến vị hoàng tử trẻ tuổi này. Còn nhà vua và em trai ta đâu rồi?"
"Thần để họ lại phía sau," Ariel đáp, "đang đi tìm Ferdinand — người mà họ nghĩ đã chết nên chẳng còn mấy hy vọng tìm thấy. Toàn bộ thủy thủ đoàn không sót một ai, dù mỗi người đều tự đinh ninh rằng mình là kẻ duy nhất sống sót; còn con tàu, dẫu họ không nhìn thấy, vẫn đang neo đậu an toàn trongng vũng."
"Ariel," Prospero bảo, "nhiệm vụ của ngươi đã hoàn thành xuất sắc; nhưng vẫn còn việc khác nữa đấy."
"Vẫn còn việc nữa sao?" Ariel kêu lên. "Xin chủ nhân hãy nhớ cho, ngài đã hứa ban cho thần sự tự do rồi đấy. Cầu xin ngài ghi nhận rằng thần đã tận tụy phục vụ ngài, chưa từng nói dối, không hề mắc sai sót, và phục tùng ngài chẳng một lời oán trách hay cằn nhằn."
"Hay nhỉ!" Prospero quát. "Ngươi lại quên mất thứ gông cùm hành hạ nào mà ta đã cứu ngươi ra rồi sao? Ngươi đã quên mả mụ phù thủy độc ác Sycorax, kẻ vì tuổi già và lòng đố kỵ mà lưng gần như còng gập xuống chưa? Ả sinh ra ở đâu? Hãy nói cho ta nghe xem."
"Thưa ngài, ở Algiers ạ," Ariel đáp.
"Thế à?" Prospero nói tiếp. "Ta buộc phải nhắc lại cho ngươi nhớ về thân phận trước kia của mình, vì ta thấy ngươi đã quên sạch rồi. Mụ phù thủy tồi tệ Sycorax đó, vì những phép thuật quá ư ghê rợn không thể thốt lên tai người phàm, đã bị trục xuất khỏi Algiers và bị các thủy thủ bỏ lại nơi đây; và bởi vì ngươi là một linh hồn quá đỗi tinh tế để thực hiện những mệnh lệnh độc ác của ả, mụ đã tống giam ngươi vào một thân cây — nơi ta tìm thấy ngươi đang rên rỉ khóc lóc. Hãy nhớ lấy gông cùm thống khổ ấy, chính ta là kẻ đã giải thoát cho ngươi."
"Xin ngài tha thứ cho con, thưa chủ nhân kính yêu," Ariel thưa, hổ thẹn vì sợ bị coi là kẻ vong ân bội nghĩa; "Thần sẽ tuân lệnh ngài."
"Hãy làm thế đi," Prospero bảo, "và ta sẽ trả lại tự do cho ngươi." Đoạn, ông ban hành những chỉ thị tiếp theo về việc muốn Ariel làm gì; và tiểu tinh linh vội vã rời đi, trước tiên đến nơi hắn bỏ lại Ferdinand và thấy chàng vẫn đang ngồi thẫn thờ trên thảm cỏ với tư thế u sầu ấy.
"Ôi vị công tử trẻ tuổi của ta," Ariel thốt lên khi nhìn thấy chàng, "ta sẽ sớm làm cho ngươi phải động đậy thôi. Ta thấy ngươi cần phải được dẫn đến để tiểu thư Miranda được chiêm ngưỡng dung nhan tuấn tú của ngươi đấy. Nào chàng trai, hãy đi theo ta." Rồi y bắt đầu cất tiếng hát:
Năm tầm sâu thẳm cha ngài ngự,
Xương dời hóa san hô rực rỡ;
Mắt ngài nay đổi ngọc châu ngời:
Chẳng chút tàn phai ở cõi đời,
Mà chuyển hóa thành muôn kỳ bảo,
Vừa lạ lùng thay, vừa đẹp sao.
Nữ thần biển chiều chiều dâng tiếng khóc:
Lắng tai nghe! Kìa chuông đổ đinh đang.
Tin tức kỳ lạ về người cha đã khuất chẳng mấy chốc đánh thức vị hoàng tử khỏi cơn mê sờn sệt mà chàng vừa rơi vào. Chàng ngơ ngác bước theo âm thanh giọng hát của Ariel cho đến khi nó dẫn chàng đến bên Prospero và Miranda — những người đang ngồi dưới bóng râm của một tán cây lớn. Phải biết rằng từ trước tới nay, Miranda chưa từng nhìn thấy một người đàn ông nào khác ngoài chính cha mình.
"Miranda," Prospero gọi, "hãy nói cho ta hay con đang nhìn cái gì đằng kia thế."
"Ôi cha ơi," Miranda kinh ngạc thốt lên, "chắc hẳn đó là một vị thần rồi. Lạy Chúa! Trông chàng đưa mắt quan sát kìa! Tin con đi thưa cha, đó là một sinh vật thật đẹp đẽ. Chẳng lẽ đó không phải là một vị thần sao?"
"Không đâu con gái," cha cô đáp; "cậu ta cũng ăn, cũng ngủ và có đầy đủ các giác quan như chúng ta. Người thanh niên con thấy đây đã có mặt trên con tàu nọ. Trông chàng có phần đổi khác vì nỗi buồn đau, bằng không con có thể gọi chàng là một người khôi ngô tuấn tú. Chàng đã lạc mất những người đồng hành và đang lang thang tìm kiếm họ."
"Miranda, người vốn nghĩ tất cả đàn ông đều có khuôn mặt nghiêm nghị và râu tóc bạc phơ như cha mình, cảm thấy vô cùng thích thú trước diện mạo của vị hoàng tử trẻ tuổi đẹp đẽ này; còn Ferdinand, khi trông thấy một thiếu nữ kiều diễm nhường ấy giữa chốn hoang vu, cùng với những âm thanh kỳ lạ vừa nghe khiến chàng chẳng mong đợi gì hơn ngoài những điều kỳ diệu, liền đinh ninh rằng mình đang đặt chân lên một hòn đảo bị yểm bùa, rằng Miranda chính là nữ thần cai quản chốn này, và với ý nghĩ đó, chàng bắt đầu cất lời cung kính thưa chuyện với cô.
Nàng rụt rè đáp rằng mình không phải nữ thần mà chỉ là một thôn nữ bình thường, và đang định kể cho chàng nghe về thân thế của mình thì Prospero lên tiếng ngắt lời. Ông rất đỗi hài lòng khi nhận ra họ đã thầm ngưỡng mộ lẫn nhau, bởi ông thấy rõ họ đã (như người ta thường nói) phải lòng nhau ngay từ cái nhìn đầu tiên; nhưng để thử thách sự kiên định của Ferdinand, ông quyết định dựng lên vài chướng ngại trên con đường của họ. Thế rồi, bước thẳng lên phía trước, ông đanh mặt cất lời với vị hoàng tử, quở trách chàng đột nhập hòn đảo như một tên gián điệp nhằm cướp đoạt nó khỏi tay người chủ thực sự. "Theo ta mau," ông quát, "ta sẽ trói cổ lẫn chân tay ngươi lại. Ngươi sẽ phải uống nước biển; vỏ ốc, rễ cây héo úa và vỏ hạt dẻ sẽ là thức ăn của ngươi." "Không," Ferdinand phản ứng, "ta sẽ chống lại sự đối đãi ấy cho đến khi gặp được một kẻ thù xứng tầm hơn," đoạn chàng rút gươm; nhưng Prospero chỉ phất nhẹ chiếc gậy phép, lập tức yểm chặt chân chàng tại chỗ khiến chàng chẳng còn chút sức lực nào để dịch chuyển.
Miranda ôm lấy cha mình, nài nỉ: "Sao cha lại nhẫn tâm thế? Xin hãy rủ lòng thương, thưa cha; con xin đứng ra bảo lãnh cho chàng. Đây mới là người đàn ông thứ hai con từng thấy trong đời, và với con, chàng quả là một người chân chính."
"Im lặng nào," người cha nghiêm giọng: "thêm một lời nữa là ta sẽ quở phạt con đấy, con bé ngốc nghếch này! Gì chứ? Lại đi bào chữa cho một kẻ giả mạo ư? Cứ tưởng trên đời chẳng còn ai xuất chúng thế nữa chỉ vì mới gặp hắn và Caliban thôi sao. Ta nói cho con hay, phần lớn đàn ông ngoài kia đều vượt trội hơn kẻ này cũng như hắn vượt trội hơn Caliban vậy." Ông nói thế để kiểm chứng sự kiên định của con gái, và cô đáp lại: "Tình cảm của con vô cùng khiêm nhường. Con chẳng có mong ước gì được thấy một người đàn ông nào khá hơn nữa."
"Đi theo ta, chàng thanh niên," Prospero bảo vị hoàng tử; "ngươi chẳng có quyền kháng cự lại lệnh của ta đâu."
"Quả thật là không," Ferdinand đáp; và vì không hề hay biết chính phép thuật đã tước đi toàn bộ sức lực kháng cự của mình, chàng không khỏi kinh ngạc khi thấy bản thân bị cuốn theo Prospero một cách kỳ lạ đến thế. Vừa đi theo ông vào hang, chàng vừa ngoái đầu nhìn lại Miranda chừng nào còn có thể thấy bóng cô, đoạn thốt lên: "Tâm trí ta như bị trói buộc hệt như đang trong giấc mơ; nhưng những lời đe dọa của người này cùng sự suy kiệt ta đang cảm thấy sẽ tựa như lông hồng, miễn là từ chốn ngục tù này, mỗi ngày ta được ngắm nhìn thiếu nữ xinh đẹp ấy dù chỉ một lần."
Prospero không giam cầm Ferdinand trong hang quá lâu; chẳng bao lâu sau, ông dẫn tù nhân của mình ra ngoài và giao cho chàng một công việc nặng nhọc, không quên để con gái biết rõ về thử thách khắc nghiệt mà ông vừa áp đặt. Sau đó, vờ bước vào phòng làm việc, ông bí mật đứng từ xa quan sát cả hai người.
Prospero đã ra lệnh cho Ferdinand phải chất đống những khúc gỗ nặng nề. Vốn là những vị hoàng tử chẳng quen với lao động chân tay nặng nhọc, chẳng mấy chốc Miranda đã thấy người yêu của mình kiệt sức đến nơi. "Ôi trời đất!" cô thốt lên, "xin đừng làm việc quá sức như thế; cha con đang bận nghiên cứu rồi, ngài sẽ chẳng ra đâu trong suốt ba tiếng nữa đâu; xin hãy nghỉ ngơi đi chàng."
"Ôi tiểu thư yêu dấu của lòng ta," Ferdinand đáp, "ta không dám đâu. Ta phải hoàn thành xong công việc này trước khi cho phép mình nghỉ ngơi."
"Nếu chàng chịu ngồi xuống," Miranda nài nỉ, "trong lúc ấy em sẽ mang những khúc gỗ này thay cho." Nhưng Ferdinand tuyệt đối không đời nào đồng ý chuyện đó. Rốt cuộc, thay vì giúp đỡ thì Miranda lại thành ra vướng víu, bởi họ bắt đầu trò chuyện rôm rả khiến cho công việc khiêng vác củi lụt tiến triển vô cùng chậm chạp.
Prospero — kẻ giao trọng trách này cho Ferdinand cốt chỉ để thử thách tình yêu của chàng — vốn chẳng hề ngồi đọc sách trong phòng như con gái nghĩ, mà đang đứng ngay cạnh họ trong hình hài vô hình để lắng nghe mọi điều họ thổ lộ.
Ferdinand gặng hỏi tên nàng, và cô đã khai thật, dẫu biết rằng làm thế là trái ngược với lệnh cấm nghiêm ngặt của cha mình.
Prospero chỉ mỉm cười trước lần kháng lệnh đầu tiên ấy của con gái; bởi vì chính ông đã dùng phép thuật để khiến con gái mình phải lòng nhanh chóng đến vậy, nên ông chẳng hề giận dữ khi cô bộc lộ tình yêu bằng cách quên đi những mệnh lệnh của ông. Hơn thế nữa, ông vô cùng hài lòng lắng nghe bài diễn văn dài đằng đẵng của Ferdinand, nơi chàng khẳng định yêu nàng hơn tất thảy mọi mỹ nhân từng được thấy trên đời.
Đáp lại những lời tán dương nhan sắc mà chàng cho là vượt trội hơn tất cả phụ nữ trên trần thế, nàng đáp: "Con chẳng hề nhớ gương mặt của bất kỳ người phụ nữ nào, và ngoài người bạn hiền cùng cha kính yêu của con ra, con cũng chưa từng thấy người đàn ông nào khác. Dung mạo ngoài kia ra sao, con chẳng thể biết; nhưng xin tin em đi chàng, em chẳng ước ao có bất kỳ người bạn đồng hành nào trên cõi đời này ngoài chàng, và trí tưởng tượng của em cũng chẳng thể hình dung nổi một bóng hình nào khác ngoài chàng khiến em có thể mến mộ. Chỉ có điều, thưa chàng, em sợ rằng mình đang nói năng quá đỗi tự do và đã quên đi những lời răn dạy của cha rồi."
Nghe đến đây, Prospero mỉm cười và gật đầu tỏ ý: "Mọi chuyện đang diễn ra đúng như những gì ta hằng mong ước; con bé nhà ta sắp trở thành Nữ hoàng xứ Naples rồi đây."
Và rồi Ferdinand, trong một bài bộc bạch dài dòng hoa mỹ khác (bởi những vị hoàng tử trẻ tuổi luôn ăn nói theo kiểu cách cung đình), liền thổ lộ với nàng Miranda ngây thơ rằng mình là người thừa kế ngai vàng xứ Naples và nàng sẽ là hoàng hậu của chàng.
"Ôi! Thưa chàng," cô thốt lên, "thật ngốc nghếch khi em lại khóc trước điều khiến mình hạnh phúc. Em sẽ đáp lại chàng bằng sự chân thành mộc mạc và thanh khiết nhất. Em chính là vợ của chàng, nếu chàng muốn kết hôn cùng em."
Prospero ngăn lại lời cảm tạ của Ferdinand bằng cách hiện nguyên hình hiển hiện ngay trước mặt họ.
"Đừng sợ hãi gì cả, con gái yêu," ông cất tiếng: "Ta đã nghe trọn và hoàn toàn chuẩn thuận những điều các con vừa thổ lộ. Còn Ferdinand, nếu ta đã đối xử với ngươi quá khắc nghiệt, ta sẽ bù đắp thật xứng đáng bằng cách trao con gái ta cho ngươi. Mọi phen khốnốn mà ngươi phải chịu suy cho cùng chỉ là những thử thách cho tình yêu của ngươi, và ngươi đã vượt qua kỳ thi ấy một cách xuất sắc. Giờ đây, như một món quà từ ta — phần thưởng hoàn toàn xứng đáng cho tình yêu chân thành của ngươi — hãy nhận lấy con gái ta, và đừng mỉm cười khi ta lớn tiếng ca ngợi rằng con bé vượt lên trên mọi lời tán dương." Đoạn, báo cho họ hay mình có việc bận cần phải giải quyết, ông giục họ cứ ngồi lại trò chuyện với nhau cho đến khi ông quay về; và trước mệnh lệnh này, Miranda trông chẳng có vẻ gì là muốn chống đối cả.
Khi Prospero vừa rời đi, ông cất tiếng gọi linh hồn Ariel, kẻ lập tức xuất hiện trước mặt chủ nhân với vẻ hân hoan chực chờ kể lại những gì hắn đã làm với gã em trai của Prospero cùng nhà vua xứ Naples. Ariel thưa rằng hắn đã khiến họ khiếp sợ đến mức suýt mất trí trước những cảnh tượng kỳ lạ mà hắn bày ra. Khi họ đã mệt nhoài vì lang thang và đói lả vì thiếu lương thực, hắn bất ngờ dọn ra trước mắt họ một bữa tiệc thịnh soạn; nhưng đúng lúc họ chuẩn bị thưởng thức, hắn liền hiện hình thành một con quái vật ngấu nghiến có cánh — loài yêu quái hung ác — và thế là mâm tiệc bỗng chốc biến mất tăm. Tiếp đó, trước sự kinh hoàng tột độ của họ, con quái vật ấy cất tiếng nhắc lại tội ác tàn nhẫn khi họ từng trục xuất Prospero khỏi tước vị công tước, bỏ mặc ông cùng đứa con gái đỏ hỏn chết dần chết mòn giữa biển khơi, đồng thời tuyên bố chính vì lý do đó mà những nỗi kinh hoàng này giáng xuống hành hạ họ.
Nhà vua xứ Naples cùng kẻ phản bội Antonio vô cùng hối hận vì sự bất công họ từng gây ra cho Prospero; và Ariel thưa với chủ nhân rằng hắn chắc chắn sự ăn năn của họ là thật lòng, và dẫu chỉ là một linh hồn vô tri, hắn cũng không khỏi động lòng thương xót.
"Vậy hãy đưa họ đến đây, Ariel," Prospero bảo: "Ngươi vốn chỉ là một linh hồn mà còn biết chạnh lòng trước nỗi khốn cùng của họ, lẽ nào ta — một con người bằng xương bằng thịt như họ — lại không có lòng trắc ẩn sao? Hãy đưa họ đến đây thật nhanh, tiểu tinh linh dễ mến của ta."
Ariel nhanh chóng trở lại dẫn theo nhà vua, Antonio cùng vị đại thần già Gonzalo theo hầu phía sau — những kẻ vừa đi vừa kinh ngạc trước thứ âm thanh hoang dại mà Ariel tấu lên trong không trung nhằm dẫn dắt họ đến diện kiến chủ nhân mình. Vị Gonzalo này chính là người từng rộng lòng chu cấp sách vở và lương thực cho Prospero thuở trước, khi người em ác độc đinh ninh rằng đã bỏ mặc ông chịu chết trên chiếc thuyền buồm lênh đênh giữa biển khơi.
Nỗi đau buồn và sợ hãi đã làm tê liệt các giác quan khiến họ không tài nào nhận ra Prospero. Ông là người đầu tiên chủ động hé lộ thân phận trước vị lão thần tốt bụng Gonzalo, gọi ông là ân nhân cứu mạng của mình; và lúc đó nhà vua cùng người em trai mới bàng hoàng nhận ra đó chính là vị công tước Prospero từng bị họ hãm hại.
Antonio nghẹn ngào rơi nước mắt, cất những lời sám hối đầy đau khổ và chân thành để cầu xin sự tha thứ từ người anh, trong khi nhà vua bày tỏ sự hối hận sâu sắc vì từng tiếp tay cho Antonio phế truất anh trai mình. Prospero đã tha thứ cho họ; và khi họ cam kết sẽ hoàn trả lại tước vị công tước, ông quay sang vua xứ Naples mà rằng: "Ta cũng chuẩn bị sẵn một món quà dành cho bệ hạ đây"; rồi đẩy cánh cửa mở rộng, ông cho nhà vua thấy con trai ngọc ngà Ferdinand đang ngồi chơi cờ vua cùng Miranda.
Không gì có thể diễn tả nổi niềm hạnh phúc vỡ òa của cha con nhà vua trước cuộc đoàn tụ bất ngờ này, bởi mỗi người đều đinh ninh rằng người kia đã thiệt mạng trong trận bão.
"Ôi kỳ diệu làm sao!" Miranda thốt lên. "Những sinh vật thật cao quý biết bao! Thế giới sở hữu những con người nhường này chắc chắn phải là một cõi đời tuyệt mỹ."
Nhà vua xứ Naples cũng kinh ngạc không kém trước nhan sắc và phong thái duyên dáng tuyệt vời của thiếu nữ Miranda, hệt như cảm giác của con trai ông khi trước. "Thiếu nữ này là ai vậy?" ngài cất lời hỏi; "công chúa dường như chính là vị nữ thần đã chia cắt rồi lại hợp chúng ta lại với nhau thế này." "Dưa bệ hạ, không phải vậy đâu ạ," Ferdinand mỉm cười đáp khi nhận ra cha mình đã phạm phải đúng sai lầm hệt như chàng thuở mới gặp Miranda, "nàng chỉ là một người phàm trần, nhưng nhờ ơn trên phòng định mà nàng thuộc về con; con đã chọn nàng khi chưa thể thỉnh cầu sự chấp thuận từ người, thưa cha, bởi con cứ tưởng ngài đã thiệt mạng. Nàng là con gái của vị công tước nổi tiếng xứ Milan — Prospero đây — người mà danh tiếng con từng nghe rất nhiều nhưng nay mới diện kiến. Chính từ ngài, con đã được tái sinh một lần nữa; ngài đã trở thành người cha thứ hai ban cho con người thiếu nữ vô giá này."
"Vậy thì trẫm cũng phải làm cha của con bé thôi," nhà vua cười vang; "nhưng ôi! Thật trớ trêu làm sao khi trẫm lại phải cất lời xin đứa con của mình tha thứ."
"Thôi bỏ qua chuyện đó đi," Prospero ngắt lời: "chúng ta hãy gác lại những muộn phiền quá khứ, khi mà mọi chuyện đã kết thúc tốt đẹp nhường này." Đoạn, Prospero ôm chầm lấy người em trai, tái khẳng định sự tha thứ của mình, đồng thời chia sẻ rằng một đấng Quan Thần tối cao đã an bài cho phép ông bị ruồng bỏ khỏi tước vị công tước nghèo nàn xứ Milan, cốt để con gái ông có thể thừa hưởng ngai vàng xứ Naples — bởi chính nhờ cuộc gặp gỡ nơi hòn đảo hoang vu này mà hoàng tử đã đem lòng yêu mến Miranda.
Những lời ôn tồn mà Prospero thốt ra với dụng ý an ủi em trai đã khiến Antonio ngập tràn trong hổ thẹn và dằn vặt, đến mức anh ta chỉ biết khóc nghẹn chẳng thốt nên lời; còn vị đại thần già nhân hậu Gonzalo thì rưng rưng dòng lệ trước màn tái hợp đầy hạnh phúc ấy, miệng không ngớt cầu nguyện những phúc lành cho đôi trẻ.
Lúc bấy giờ Prospero mới thông báo rằng con tàu của họ vẫn đang neo đậu an toàn trong vũng, toàn bộ thủy thủ đều đã túc trực trên tàu, và ông cùng con gái sẽ đồng hành cùng họ trở về quê hương vào sáng hôm sau. "Trong lúc này," ông nói, "xin mời dùng tạm những thức quà đạm bạc mà căn hang nghèo nàn của ta có thể tiếp đón; và để giải trí cho buổi tối hôm nay, ta sẽ kể lại toàn bộ cuộc đời mình kể từ khi đặt chân lên hòn đảo hoang vu này." Ông bèn gọi Caliban tới để chuẩn bị thức ăn và dọn dẹp lại hang ổ; và đoàn người không khỏi kinh ngạc trước hình thù cục mịch cùng diện mạo dã man của con quái vật xấu xí ấy — kẻ mà (như Prospero giới thiệu) là người hầu duy nhất túc trực bên cạnh ông.
Trước khi rời khỏi hòn đảo, Prospero chính thức ban ơn giải phóng cho Ariel khỏi sự phục dịch, mang lại niềm vui khôn tả cho tiểu tinh linh hoạt bát ấy; dẫu vẫn luôn là một bề tôi trung thành với chủ nhân, y vẫn hằng khao khát được tận hưởng sự tự do tuyệt đối, được lang thang không vướng bận giữa bầu trời như một chú chim hoang dã cất cánh dưới tán cây xanh, giữa những chùm quả ngọt và trăm hoa ngào ngạt hương thơm. "Ariel tinh tế của ta," Prospero thì thầm với tiểu tinh linh khi trả lại tự do cho y, "ta sẽ nhớ ngươi lắm đấy; nhưng ngươi xứng đáng được tự do." "Cảm ơn chủ nhân kính yêu," Ariel đáp; "nhưng xin cho phép thần được hộ tống con tàu của ngài trở về với những ngọn gió thuận buồng trước khi ngài chính thức giã từ sự trợ giúp từ linh hồn trung thành này; và khi ấy thưa chủ nhân, khi đã được tự do, cuộc sống của thần sẽ vui tươi biết bao!" Nói rồi, Ariel cất cao khúc ca tuyệt đẹp:
Ong hút mật đâu, ta hút đấy;
Nằm gọn trong lòng đóa anh thảo này;
Cú kêu, ta cuộn mình trốn kỹ.
Trên lưng dơi, ta cất cánh bay
Bay theo mùa hè đầy hoan hỉ.
Vui thay, vui thay, ta sống đời vui sướng
Dưới những chùm hoa rủ bóng trên cành.
Rồi Prospero chôn sâu những cuốn sách phù thủy cùng chiếc gậy phép xuống lòng đất, bởi ông đã quyết định từ nay về sau vĩnh viễn không bao giờ lạm dụng ma thuật nữa. Và cứ thế, khi đã đánh bại kẻ thù, giảng hòa cùng em trai và vua xứ Naples, chẳng còn điều gì vướng bận trên con đường hoàn thiện hạnh phúc của ông ngoại trừ việc trở về cố hương, tiếp quản tước vị công tước và chứng kiến lễ cưới hạnh phúc của con gái cùng hoàng tử Ferdinand — hôn lễ mà nhà vua tuyên bố sẽ cử hành thật lộng lẫy ngay khi họ cập bến Naples. Dưới sự hộ tống an toàn của linh hồn Ariel, chẳng mấy chốc họ đã có một chuyến hải trình êm ả và cập bến bình an.