Những Câu Chuyện Từ Shakespeare

Lượt đọc: 184 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Hai Quý Ông Thành Verona

❊ ❊ ❊

Tại thành Verona nọ có hai chàng quý tộc trẻ tuổi là Valentine và Proteus. Giữa hai người đã từ lâu duy trì một tình bạn khăng khít và bền chặt không gì lay chuyển nổi. Họ cùng nhau dùi mài kinh sử, và những lúc rảnh rỗi, họ luôn quấn quýt bên nhau, ngoại trừ những khi Proteus đến thăm người thiếu nữ mà chàng yêu dấu. Những chuyến viếng thăm tới người tình, cùng nỗi đam mê của Proteus dành cho nàng Julia xinh đẹp, là chủ đề duy nhất khiến hai người bạn bất đồng; bởi Valentine, vốn không phải là kẻ đa tình, đôi khi cảm thấy đôi chút mệt mỏi khi phải nghe người bạn mình mãi nhắc về nàng Julia. Những lúc ấy, Valentine thường cười cợt Proteus, dùng những lời lẽ hóm hỉnh để chế giễu tình yêu, và tuyên bố rằng những ý nghĩ vu vơ như vậy sẽ chẳng bao giờ len lỏi vào đầu mình, vì chàng vô cùng trân trọng cuộc sống tự do tự tại mà mình đang có, hơn là những hy vọng và lo âu của một kẻ đang yêu như Proteus.

Một buổi sáng, Valentine tìm đến Proteus để báo rằng họ sắp phải chia xa một thời gian, vì chàng phải lên đường tới Milan. Không đành lòng rời xa người bạn thân thiết, Proteus đã dùng đủ mọi lý lẽ để thuyết phục Valentine đừng rời bỏ mình. Nhưng Valentine nói: "Thôi đừng thuyết phục ta nữa, Proteus yêu quý. Ta sẽ không giống như kẻ lười biếng, phí hoài tuổi trẻ trong sự nhàn rỗi ở quê nhà. Những chàng trai chỉ biết quẩn quanh bên nhà thì trí tuệ cũng nông cạn mà thôi. Nếu tình cảm của huynh không bị xích lại bởi những cái nhìn dịu dàng của nàng Julia tôn quý, ta đã tha thiết mời huynh cùng đi với ta, để chiêm ngưỡng những điều kỳ diệu của thế giới ngoài kia; nhưng vì huynh là kẻ đang yêu, vậy hãy cứ yêu tiếp đi, và cầu cho tình yêu của huynh được viên mãn!"

Họ chia tay nhau cùng với những lời thề nguyền về một tình bạn không bao giờ thay đổi. "Valentine thân mến, tạm biệt!" Proteus nói; "Hãy nghĩ đến ta khi huynh thấy điều gì quý hiếm đáng lưu tâm trong chuyến đi, và ước rằng ta cũng được sẻ chia hạnh phúc ấy cùng huynh."

Valentine bắt đầu chuyến hành trình tới Milan ngay ngày hôm đó; và khi người bạn đã rời đi, Proteus ngồi xuống viết một lá thư cho Julia, rồi trao cho cô hầu gái Lucetta nhờ chuyển tận tay cho nàng.

Julia cũng yêu Proteus sâu đậm như chàng yêu nàng, nhưng nàng là một thiếu nữ có phẩm giá cao quý, và nàng cho rằng việc quá dễ dàng để bị chinh phục là không phù hợp với lòng tự trọng của một trinh nữ. Do đó, nàng giả vờ thờ ơ trước tình cảm của chàng, và khiến chàng vô cùng khổ sở trong quá trình theo đuổi.

Khi Lucetta đưa lá thư cho Julia, nàng nhất quyết không nhận, còn quở trách cô hầu vì đã dám nhận thư từ Proteus, rồi ra lệnh cho cô rời khỏi phòng. Thế nhưng, nàng lại quá khao khát muốn biết nội dung lá thư, nên chẳng bao lâu sau đã gọi cô hầu quay lại. Khi Lucetta trở vào, nàng hỏi: "Bây giờ là mấy giờ rồi?" Lucetta, người thừa hiểu chủ nhân của mình khao khát được xem lá thư hơn là biết giờ giấc, đã không trả lời câu hỏi ấy mà đưa lại bức thư bị từ chối lúc nãy. Julia, tức giận vì cô hầu gái dám tự ý đoán biết tâm tư thực sự của mình, liền xé nát lá thư, ném xuống sàn nhà và ra lệnh cho cô hầu ra khỏi phòng một lần nữa. Khi Lucetta đang lui ra, cô dừng lại nhặt những mảnh giấy vụn của lá thư bị xé; nhưng Julia, vốn không có ý định để chúng mất đi như vậy, liền nói bằng giọng giận dữ giả tạo: "Đi đi, cút đi cho khuất mắt, cứ để mặc đống giấy đó, đừng có mà động vào làm ta thêm tức giận."

Sau đó, Julia bắt đầu cố gắng chắp vá lại những mảnh vụn một cách cẩn thận nhất có thể. Đầu tiên, nàng ghép được những từ này: "Proteus bị tình yêu làm tổn thương"; và than thở trước những dòng chữ đầy yêu thương ấy, thứ mà nàng đã ghép lại dù chúng đều bị xé rời, hay như nàng nói là bị "tổn thương" (cụm từ "Proteus bị tình yêu làm tổn thương" đã gợi cho nàng ý nghĩ đó), nàng thì thầm với những lời lẽ dịu dàng này, hứa sẽ ấp ủ chúng trong lồng ngực mình như trong một chiếc giường, cho đến khi những vết thương ấy được chữa lành, và rằng nàng sẽ hôn lên từng mảnh nhỏ để tạ lỗi.

Cứ thế, nàng tiếp tục thủ thỉ một mình với sự ngây thơ tiểu thư đài các, cho đến khi nhận thấy mình không thể ghép lại toàn bộ bức thư, và cảm thấy hối hận vì đã hành động nông nổi mà xé nát những lời lẽ ngọt ngào đầy yêu thương ấy, nàng đã viết một lá thư đầy tình cảm gửi cho Proteus, nồng nàn hơn bất cứ lá thư nào nàng từng viết trước đây.

Proteus vô cùng sung sướng khi nhận được câu trả lời thuận lòng từ lá thư của mình; và trong khi đọc nó, chàng thốt lên: "Tình yêu ngọt ngào, những dòng chữ ngọt ngào, cuộc đời ngọt ngào!" Đang lúc đắm chìm trong sự ngây ngất, chàng bị cha mình cắt ngang. "Chuyện gì thế!" vị quý ông già nói; "Con đang đọc lá thư gì ở đó vậy?"

"Thưa cha," Proteus đáp, "đó là lá thư từ bạn con, Valentine, đang ở Milan."

"Đưa lá thư đây cho ta," người cha nói: "Để ta xem có tin tức gì."

"Thưa cha, chẳng có tin tức gì cả," Proteus đáp, vô cùng hoảng hốt, "chỉ là chàng viết về việc mình được công tước Milan quý mến đến thế nào, người thường xuyên ban cho chàng những đặc ân; và chàng ước con được ở bên cạnh, cùng sẻ chia vận may với chàng."

"Và con cảm thấy thế nào về mong ước của bạn con?" người cha hỏi.

"Con là người tuân theo ý muốn của cha, không phụ thuộc vào mong muốn của bạn bè," Proteus đáp.

Chuyện là, cha của Proteus vừa mới trò chuyện với một người bạn về chính vấn đề này. Người bạn ấy nói rằng ông lấy làm lạ vì ngài lại để con trai mình phí hoài tuổi trẻ ở quê nhà, trong khi hầu hết mọi người đều gửi con cái đi tìm kiếm công danh ở xứ lạ; "một vài người," ông nói, "đến nơi chiến trường để thử thách vận may, một số khác đến khám phá những hòn đảo xa xôi, hoặc theo học tại các trường đại học nước ngoài; và kìa, người bạn đồng hành của nó là Valentine, cậu ấy đã đến triều đình công tước Milan rồi. Con trai ông dư sức làm bất cứ điều gì trong số đó, và sẽ là một thiệt thòi lớn cho nó khi lớn tuổi hơn nếu không được đi đây đi đó từ thuở thanh xuân."

Cha của Proteus thấy lời khuyên của bạn mình rất hợp lý, và khi Proteus nói rằng Valentine "ước con được ở bên cạnh, cùng sẻ chia vận may với chàng," ông lập tức quyết định gửi con trai mình đến Milan; và không đưa ra bất kỳ lý do nào cho quyết định đột ngột này – bởi thói quen thường ngày của vị quý ông độc đoán này là ra lệnh cho con trai chứ không phải giải thích – ông nói: "Mong muốn của ta cũng chính là ước nguyện của Valentine"; và thấy con trai mình ngơ ngác, ông nói thêm: "Đừng ngạc nhiên vì ta đột ngột quyết định con phải dành thời gian tại triều đình công tước Milan; vì điều gì ta muốn thì chính là ta muốn, thế là hết. Ngày mai hãy chuẩn bị sẵn sàng để đi. Đừng đưa ra bất kỳ lời bào chữa nào; vì ta đã quyết định rồi."

Proteus biết rằng việc phản đối cha mình là vô ích, bởi người chưa bao giờ cho phép chàng cãi lại ý nguyện của mình; và chàng tự trách bản thân đã nói dối cha về lá thư của Julia, điều đã khiến chàng rơi vào tình cảnh bi đát là phải rời xa nàng.

Giờ đây, khi Julia biết rằng mình sắp phải xa Proteus trong một thời gian dài, nàng không còn giả vờ thờ ơ nữa; và họ chào tạm biệt nhau trong đau buồn, với bao lời thề non hẹn biển về tình yêu và lòng chung thủy. Proteus và Julia trao nhẫn cho nhau, cả hai hứa sẽ giữ gìn mãi mãi để ghi nhớ về nhau; và như thế, trong một cuộc chia ly đầy sầu muộn, Proteus lên đường tới Milan, nơi ở của người bạn Valentine.

Valentine thực sự đúng như những gì Proteus đã nói dối cha mình, chàng rất được lòng công tước Milan; và một sự kiện khác đã xảy ra với chàng mà Proteus thậm chí không mơ tới, đó là Valentine đã từ bỏ sự tự do mà chàng vẫn thường tự hào, và trở thành một kẻ si tình như Proteus vậy.

Người đã tạo ra sự thay đổi kỳ diệu này ở Valentine chính là nàng Silvia, con gái của công tước Milan, và nàng cũng yêu chàng; nhưng họ giấu kín tình yêu của mình trước công tước, bởi mặc dù ngài tỏ ra rất quý mến Valentine và ngày nào cũng mời chàng đến cung điện, nhưng ngài lại dự định gả con gái cho một gã cận thần tên là Thurio. Silvia khinh bỉ gã Thurio này, bởi gã chẳng có lấy một chút tinh tế hay những phẩm chất xuất sắc như Valentine.

Hai đối thủ, Thurio và Valentine, một hôm đến thăm Silvia, và Valentine đang mua vui cho Silvia bằng cách chế giễu mọi điều Thurio nói, thì chính công tước bước vào phòng và báo cho Valentine tin vui về việc bạn chàng, Proteus, đã tới nơi. Valentine nói: "Nếu con có thể ước một điều, thì đó chính là được gặp anh ấy ở đây!" Và rồi chàng hết lời khen ngợi Proteus với công tước, nói rằng: "Thưa ngài, tuy con từng là kẻ lãng phí thời gian, nhưng bạn con đã tận dụng và khai thác tốt những ngày tháng của mình, cậu ấy hoàn hảo cả về ngoại hình lẫn tâm hồn, mang đầy đủ sự duyên dáng để tô điểm cho một quý ông."

"Vậy hãy chào đón cậu ta xứng đáng với giá trị của cậu ta đi," công tước nói. "Silvia, ta đang nói với con, và cả cậu Thurio nữa; còn Valentine, ta không cần phải bảo cậu ấy làm thế." Họ bị ngắt lời bởi sự xuất hiện của Proteus, và Valentine giới thiệu chàng với Silvia, nói rằng: "Thưa tiểu thư xinh đẹp, xin hãy đón nhận anh ấy trở thành bạn đồng liêu với con, để hầu hạ tiểu thư."

Khi Valentine và Proteus kết thúc chuyến thăm và chỉ còn lại hai người với nhau, Valentine nói: "Giờ hãy kể cho ta nghe dạo này mọi việc ở nơi huynh đến thế nào? Nàng của huynh thế nào, và tình yêu của huynh tiến triển ra sao?" Proteus đáp: "Những câu chuyện tình yêu của ta từng làm huynh mệt mỏi. Ta biết huynh chẳng vui vẻ gì khi nghe về tình yêu."

"Phải, Proteus," Valentine đáp, "nhưng cuộc đời giờ đã khác rồi. Ta đã phải chuộc tội vì đã từng coi thường tình yêu. Vì để trả thù cho sự khinh miệt của ta đối với tình yêu, ái tình đã xua đuổi giấc ngủ khỏi đôi mắt bị giam cầm của ta. Ôi Proteus hiền từ, Tình yêu là một vị chúa tể quyền năng, và đã khuất phục ta đến mức ta thú nhận rằng không nỗi đau nào sánh được với sự trừng phạt của Người, cũng không có niềm vui nào trên đời này bằng việc phụng sự Người. Giờ đây ta chẳng thích chuyện trò gì ngoại trừ chuyện tình yêu. Giờ đây ta có thể ăn sáng, ăn trưa, ăn tối và ngủ, chỉ với cái tên của tình yêu."

Lời thừa nhận về sự thay đổi mà tình yêu đã tạo ra trong tính cách của Valentine là một chiến thắng lớn đối với người bạn Proteus. Nhưng "người bạn" Proteus không còn được gọi như thế nữa, bởi chính vị thần Tình yêu quyền năng mà họ đang nhắc đến (vâng, ngay cả khi họ đang nói về sự thay đổi mà Người đã tạo ra ở Valentine), đang tác động lên trái tim Proteus; và chàng, người cho đến lúc này vẫn là tấm gương của tình yêu đích thực và tình bạn hoàn hảo, giờ đây, chỉ sau một cuộc gặp gỡ ngắn ngủi với Silvia, đã trở thành một người bạn giả dối và một kẻ tình nhân bội bạc; bởi ngay cái nhìn đầu tiên với Silvia, tất cả tình yêu của chàng dành cho Julia đã tan biến như một giấc mơ, cũng như tình bạn lâu năm với Valentine chẳng hề ngăn cản chàng cố gắng chiếm đoạt nàng trong tâm trí. Và mặc dù, như vẫn thường xảy ra, khi những người vốn có bản chất tốt trở nên bất công, chàng đã có nhiều do dự trước khi quyết định ruồng bỏ Julia để trở thành đối thủ của Valentine; nhưng cuối cùng chàng đã chiến thắng được ý thức trách nhiệm của mình, và đầu hàng, gần như không chút hối hận, trước niềm đam mê mới đầy bất hạnh này.

Valentine đã tin tưởng chia sẻ với chàng toàn bộ câu chuyện tình yêu của mình, về việc họ đã cẩn trọng giấu giếm công tước, cha của nàng, ra sao, và kể rằng, vì tuyệt vọng không thể đạt được sự đồng thuận của ngài, chàng đã thuyết phục Silvia rời khỏi cung điện của cha nàng tối hôm đó để cùng chàng đi Mantua; rồi chàng cho Proteus xem một chiếc thang dây, nhờ đó chàng định giúp Silvia leo ra khỏi một trong những cửa sổ của cung điện sau khi trời tối.

Khi nghe bản tường thuật trung thực về những bí mật thầm kín nhất của bạn mình, thật khó mà tin được, nhưng sự thật là Proteus đã quyết định đi gặp công tước và tiết lộ tất cả cho ngài.

Người bạn giả dối này bắt đầu câu chuyện bằng nhiều lời lẽ xảo quyệt với công tước, đại loại như theo luật của tình bạn thì chàng nên che giấu những điều sắp tiết lộ, nhưng vì ân huệ cao cả mà công tước đã ban cho chàng, cùng lòng trung thành mà chàng nợ ngài, nên đã thúc giục chàng nói ra điều mà nếu không, chẳng vật chất thế gian nào có thể lôi kéo được chàng. Sau đó, chàng kể tất cả những gì đã nghe từ Valentine, không bỏ sót chiếc thang dây và cách Valentine định giấu chúng dưới một chiếc áo choàng dài.

Công tước coi Proteus là một tấm gương kỳ diệu của sự chính trực, vì chàng đã chọn cách nói ra ý định của bạn mình thay vì che giấu một hành động bất chính. Ngài khen ngợi chàng hết lời, và hứa với chàng sẽ không để Valentine biết mình đã nắm được thông tin này từ ai, mà dùng một mưu kế để khiến Valentine tự lộ ra bí mật đó. Vì mục đích này, công tước đợi sự xuất hiện của Valentine vào buổi tối; chẳng bao lâu sau ngài thấy chàng đang vội vã tiến về phía cung điện, và nhận thấy có vật gì đó được bọc bên trong chiếc áo choàng của chàng, ngài đoán chắc đó chính là chiếc thang dây.

Ngài chặn Valentine lại và hỏi: "Valentine, đi đâu mà vội vàng thế?" "Thưa ngài," Valentine nói, "có một người đưa thư đang đợi để mang thư của con tới cho bạn bè, và con đang đi để gửi chúng." Lời nói dối này của Valentine chẳng mang lại kết quả tốt đẹp hơn điều Proteus đã nói dối cha mình.

"Chúng có quan trọng lắm không?" công tước hỏi.

"Thưa ngài, chẳng có gì hơn là báo cho cha con biết con vẫn bình an và hạnh phúc tại triều đình của ngài," Valentine trả lời.

"Vậy thì," công tước nói, "không vấn đề gì cả; hãy ở lại với ta một lát. Ta muốn tham khảo ý kiến của cậu về một vài công việc có liên quan mật thiết tới ta." Sau đó, ngài kể cho Valentine một câu chuyện được sắp đặt khéo léo như một màn dạo đầu để moi bí mật từ chàng, rằng Valentine biết ngài muốn gả con gái cho Thurio, nhưng nàng lại bướng bỉnh và không chịu tuân theo lệnh ngài, "'chẳng thèm quan tâm,' ngài nói, 'rằng nó là con gái ta, cũng chẳng sợ hãi ta như thể ta là cha nó. Và ta có thể nói với cậu, sự kiêu ngạo này của nó đã lấy đi tình yêu của ta dành cho nó. Ta đã tưởng tuổi già của mình sẽ được con cái chăm sóc bằng lòng hiếu thảo. Giờ đây ta quyết định sẽ lấy vợ, và đuổi nó đi bất cứ nơi nào có kẻ chịu chứa chấp. Hãy để sắc đẹp làm của hồi môn của nó, vì ta và gia sản của ta, nó chẳng coi trọng gì cả'."

Valentine, tự hỏi không biết câu chuyện này sẽ đi đến đâu, trả lời: "Vậy ngài muốn con phải làm gì trong chuyện này?"

"Chà," công tước nói, "người phụ nữ ta muốn cưới rất kén chọn và e thẹn, không đánh giá cao tài hùng biện của người già như ta. Hơn nữa, cách tán tỉnh giờ đây đã khác nhiều so với thời ta còn trẻ; giờ ta rất muốn cậu làm thầy dạy cho ta biết cách chinh phục nàng."

Valentine đã cho ngài một ý tưởng chung về những cách tán tỉnh mà các chàng trai trẻ thời đó thường thực hiện khi muốn chinh phục trái tim một thiếu nữ, chẳng hạn như tặng quà, năng đến thăm, và những điều tương tự.

Công tước đáp lại rằng người phụ nữ đó đã từ chối món quà ngài gửi, và nàng bị cha mình canh giữ nghiêm ngặt đến mức không ai có thể tiếp cận nàng vào ban ngày.

"Vậy thì," Valentine nói, "ngài phải đến thăm nàng vào ban đêm."

"Nhưng vào ban đêm," công tước xảo quyệt, giờ đã đi thẳng vào mục đích của cuộc trò chuyện, nói, "các cửa của nàng đều khóa chặt."

Valentine không may đề xuất rằng công tước nên vào phòng của nàng vào ban đêm bằng cách sử dụng một chiếc thang dây, nói rằng chàng sẽ kiếm cho ngài một chiếc vì mục đích đó; và cuối cùng khuyên ngài nên giấu chiếc thang dây dưới một chiếc áo choàng giống như chiếc chàng đang mặc. "Cho ta mượn chiếc áo choàng của cậu," công tước, kẻ đã dựng lên câu chuyện dài này chỉ để có lý do lấy chiếc áo choàng, nói; vậy là ngay khi vừa thốt ra những lời đó, ngài chộp lấy áo choàng của Valentine, và lật nó ra, ngài không chỉ phát hiện ra chiếc thang dây, mà còn cả một lá thư của Silvia, thứ mà ngài mở ra đọc ngay lập tức; và lá thư này chứa đựng toàn bộ kế hoạch bỏ trốn của họ. Sau khi quở trách Valentine vì sự vô ơn khi đáp trả ân huệ ngài đã ban bằng cách cố gắng đánh cắp con gái ngài, công tước đã trục xuất chàng khỏi triều đình và thành phố Milan vĩnh viễn; và Valentine buộc phải rời đi ngay đêm đó, thậm chí không được gặp Silvia lấy một lần.

Trong khi Proteus ở Milan đang hãm hại Valentine, thì tại Verona, Julia đang thương tiếc sự vắng mặt của Proteus; và nỗi nhớ nhung cuối cùng đã vượt qua cả sự chừng mực của nàng, khiến nàng quyết định rời Verona để đi tìm người yêu ở Milan; và để bảo vệ mình khỏi nguy hiểm trên đường đi, nàng cho cô hầu gái Lucetta và chính mình mặc nam trang, họ lên đường trong lớp cải trang này và đến Milan ngay sau khi Valentine bị trục xuất khỏi thành phố bởi sự phản bội của Proteus.

Julia đến Milan vào khoảng trưa, nàng thuê trọ tại một quán trọ; và vì tâm trí chỉ hướng về Proteus yêu dấu, nàng bắt chuyện với chủ quán để dò hỏi đôi điều về Proteus.

Người chủ quán vô cùng vui mừng khi thấy chàng trai trẻ khôi ngô này (như ông tưởng), người mà qua vẻ ngoài ông đoán là thuộc dòng dõi quý tộc, lại nói chuyện với ông một cách thân mật như vậy; và vì là người tốt bụng, ông lấy làm tiếc khi thấy khách trọ trẻ tuổi của mình trông thật u sầu; để giúp vị khách trẻ giải khuây, ông đề nghị đưa cậu đi nghe vài bản nhạc hay, mà theo ông, tối đó một quý ông sẽ đến để đàn hát dưới cửa sổ người tình.

Lý do Julia trông u sầu đến vậy là vì nàng không biết Proteus sẽ nghĩ gì về hành động thiếu thận trọng mà mình đã thực hiện; bởi nàng biết chàng đã yêu nàng vì niềm kiêu hãnh và phẩm giá cao quý của một thiếu nữ, và nàng sợ rằng mình sẽ tự hạ thấp bản thân trong mắt chàng: và chính điều đó đã khiến nàng mang vẻ mặt buồn bã, suy tư.

Nàng vui vẻ chấp nhận lời đề nghị của chủ quán để đi cùng ông và nghe nhạc; vì thầm hy vọng biết đâu có thể gặp Proteus trên đường đi.

Nhưng khi đến cung điện nơi chủ quán dẫn tới, một kết quả hoàn toàn trái ngược với ý định tốt đẹp của ông đã xảy ra; vì ở đó, đau đớn thay cho trái tim nàng, nàng nhìn thấy người yêu của mình, gã Proteus bạc tình, đang đàn hát dưới cửa sổ của nàng Silvia và thốt lên những lời yêu thương, ngưỡng mộ với nàng. Và Julia đã nghe lỏm được Silvia từ cửa sổ trò chuyện với Proteus, trách cứ chàng vì đã ruồng bỏ người yêu đích thực của mình, và vì sự vô ơn đối với người bạn Valentine; và rồi Silvia rời khỏi cửa sổ, không muốn lắng nghe âm nhạc và những lời lẽ hoa mỹ của chàng; bởi nàng là một người phụ nữ chung thủy với Valentine bị lưu đày, và khinh bỉ hành vi thiếu hào hiệp của kẻ phản bạn Proteus.

Mặc dù Julia vô cùng tuyệt vọng trước những gì vừa chứng kiến, nhưng nàng vẫn yêu Proteus kẻ bội bạc; và khi nghe tin chàng vừa chia tay một người hầu, nàng đã sắp đặt với sự giúp đỡ của chủ quán, người chủ quán tốt bụng, để xin vào làm trang thiếu niên cho Proteus; Proteus không hề biết đó là Julia, và chàng đã sai nàng mang thư từ và quà tặng đến cho đối thủ của mình là Silvia, thậm chí chàng còn gửi qua tay nàng chính chiếc nhẫn mà nàng đã tặng chàng như một món quà chia tay ở Verona.

Khi đến gặp tiểu thư nọ với chiếc nhẫn, nàng vô cùng vui mừng khi thấy Silvia hoàn toàn từ chối sự theo đuổi của Proteus; và Julia, hay còn gọi là trang thiếu niên Sebastian, bắt đầu trò chuyện với Silvia về mối tình đầu của Proteus, nàng Julia bị ruồng bỏ. Nàng khéo léo nói đỡ cho chính mình, rằng nàng biết Julia; cũng phải thôi, vì chính nàng là Julia mà nàng đang nói đến; kể về việc Julia yêu người chủ Proteus của nàng tha thiết đến mức nào, và sự thờ ơ lạnh nhạt của chàng sẽ làm nàng đau khổ ra sao: và rồi với một câu nói nước đôi đầy tinh tế, nàng tiếp tục: "Julia trạc tuổi tôi, và cùng nước da ấy, màu mắt và màu tóc cũng y hệt tôi": và quả thật Julia trông như một chàng thiếu niên khôi ngô nhất. Silvia cảm thấy thương xót cho người thiếu nữ đáng yêu này, người đã bị ruồng bỏ một cách đáng thương bởi người đàn ông nàng yêu; và khi Julia đưa ra chiếc nhẫn mà Proteus đã gửi, nàng từ chối, nói rằng: "Càng đáng xấu hổ hơn cho chàng ta khi gửi cho ta chiếc nhẫn đó; ta sẽ không nhận nó; vì ta đã nghe chàng nói rằng Julia của chàng đã tặng nó cho chàng. Ta yêu cậu, chàng trai trẻ, vì đã thương xót cho cô ấy, thật đáng thương! Đây là một túi tiền; ta tặng cậu vì Julia." Những lời an ủi từ môi người tình địch tử tế này đã sưởi ấm trái tim đang héo úa của người thiếu nữ cải trang.

Nhưng quay lại với Valentine bị lưu đày; chàng hầu như không biết phải đi đâu, vì không muốn trở về nhà đối diện với cha mình như một kẻ bị ruồng bỏ và ô nhục: khi đang lang thang qua một khu rừng vắng, không xa Milan, nơi chàng đã để lại báu vật của trái tim mình là nàng Silvia, chàng bị bọn cướp bao vây và yêu cầu nộp tiền.

Valentine nói với chúng rằng chàng là một người bị nghịch cảnh dồn vào bước đường cùng, rằng chàng đang trên đường đi lưu đày, và chàng không có tiền, vì quần áo trên người là tất cả tài sản của chàng.

Bọn cướp, khi nghe chàng là một người khốn cùng, và bị ấn tượng bởi phong thái cao quý cùng hành xử nam nhi của chàng, đã bảo rằng nếu chàng chịu sống cùng chúng và làm thủ lĩnh, hay thuyền trưởng của chúng, chúng sẽ đặt mình dưới sự chỉ huy của chàng; nhưng nếu từ chối lời đề nghị, chúng sẽ giết chàng.

Valentine, vốn chẳng màng đến số phận của chính mình, nói rằng chàng sẽ đồng ý sống với chúng và làm thủ lĩnh, với điều kiện chúng không được làm hại phụ nữ hay những hành khách nghèo khổ.

Thế là Valentine cao quý trở thành, giống như Robin Hood mà chúng ta từng đọc trong những bản ballad, một thủ lĩnh của bọn cướp và những kẻ ngoài vòng pháp luật; và trong hoàn cảnh ấy, chàng được Silvia tìm thấy, và câu chuyện diễn ra như thế này.

Silvia, để tránh cuộc hôn nhân với Thurio, kẻ mà cha nàng nhất quyết bắt nàng không được từ chối nữa, cuối cùng đã đi đến quyết định theo chân Valentine đến Mantua, nơi nàng nghe nói người yêu mình đã tìm nơi ẩn náu; nhưng trong tin tức này nàng đã bị nhầm, vì chàng vẫn sống trong rừng cùng bọn cướp, mang danh thủ lĩnh của chúng, nhưng không tham gia vào các hành vi cướp bóc, và chỉ sử dụng quyền lực mà chúng áp đặt lên chàng với mục đích duy nhất là buộc chúng phải thể hiện lòng trắc ẩn với những người lữ hành mà chúng cướp được.

Silvia đã xoay xở để trốn thoát khỏi cung điện của cha mình cùng với một quý ông lớn tuổi đáng kính tên là Eglamour, người mà nàng đã đưa đi cùng để bảo vệ trên đường. Nàng phải đi qua khu rừng nơi Valentine và băng cướp đang trú ngụ; và một trong số những tên cướp đã bắt được Silvia, và định bắt luôn cả Eglamour, nhưng ông đã trốn thoát.

Tên cướp bắt được Silvia, nhìn thấy nỗi kinh hoàng của nàng, đã bảo nàng đừng lo lắng, vì hắn chỉ định đưa nàng đến một cái hang nơi thủ lĩnh của hắn đang ở, và nàng không cần sợ hãi, vì thủ lĩnh của chúng có một tâm hồn cao thượng, và luôn tỏ ra nhân từ với phụ nữ. Silvia chẳng tìm thấy chút an ủi nào khi nghe tin mình sắp bị đưa đi như một tù nhân trước mặt thủ lĩnh của một băng cướp vô luật pháp. "Ôi Valentine," nàng kêu lên, "thiếp chịu đựng điều này là vì chàng!"

Nhưng khi tên cướp đang đưa nàng tới hang của thủ lĩnh, hắn bị Proteus chặn lại, người vẫn đang được Julia trong lớp cải trang của một trang thiếu niên tháp tùng, đã nghe tin Silvia bỏ trốn và lần theo dấu chân nàng tới khu rừng này. Proteus giờ đây giải cứu nàng khỏi tay tên cướp; nhưng nàng chưa kịp cảm ơn chàng vì dịch vụ đã làm cho mình, chàng đã bắt đầu làm phiền nàng một lần nữa với lời cầu hôn; và trong khi chàng thô bạo ép buộc nàng đồng ý kết hôn với mình, còn người trang thiếu niên (nàng Julia khốn khổ) đang đứng bên cạnh với tâm trạng đầy lo lắng, sợ rằng dịch vụ lớn lao mà Proteus vừa làm cho Silvia sẽ khiến nàng ban cho chàng một chút ân huệ, tất cả họ đều ngạc nhiên một cách kỳ lạ trước sự xuất hiện bất ngờ của Valentine, người, sau khi nghe tin bọn cướp của mình bắt được một quý cô, đã đến để an ủi và giải thoát cho nàng.

Proteus đang tán tỉnh Silvia, và chàng cảm thấy vô cùng xấu hổ khi bị người bạn thân bắt gặp, đến mức lập tức bị sự hối hận và dằn vặt bủa vây; và chàng bày tỏ nỗi đau buồn sâu sắc trước những tổn thương mà mình đã gây ra cho Valentine, đến mức Valentine, người có bản chất cao quý và hào hiệp, thậm chí đến mức lãng mạn, không chỉ tha thứ và khôi phục lại vị trí cũ của chàng trong tình bạn, mà trong một thoáng xuất thần của sự hào hùng, chàng nói: "Ta tha thứ cho huynh một cách tự nguyện; và tất cả những tình cảm ta dành cho Silvia, ta nhường lại cho huynh." Julia, người đang đứng bên cạnh chủ nhân trong vai trò trang thiếu niên, nghe thấy lời đề nghị lạ lùng này, và sợ rằng Proteus sẽ không thể cưỡng lại việc chấp nhận Silvia với đức tính mới tìm thấy này, đã ngất xỉu, và tất cả mọi người đều phải xúm vào cứu chữa cho nàng: nếu không thì Silvia chắc chắn đã cảm thấy bị xúc phạm khi bị mang ra làm món quà trao đổi cho Proteus như vậy, mặc dù nàng khó có thể nghĩ rằng Valentine sẽ kiên trì lâu dài với hành động tình bạn quá hào hiệp và gượng ép này. Khi Julia tỉnh lại sau cơn ngất xỉu, nàng nói: "Tôi đã quên mất, chủ nhân đã ra lệnh cho tôi trao chiếc nhẫn này cho Silvia." Proteus, nhìn chiếc nhẫn, nhận ra đó chính là chiếc nhẫn chàng đã tặng Julia, để đáp lại chiếc mà chàng nhận được từ nàng, và cũng là chiếc chàng đã gửi cho Silvia qua tay người trang thiếu niên giả mạo. "Chuyện này là sao?" chàng nói, "đây là nhẫn của Julia: làm sao cậu có được nó, cậu bé?" Julia trả lời: "Chính Julia đã trao nó cho tôi, và chính Julia đã mang nó tới đây."

Proteus, giờ nhìn chăm chú vào nàng, nhận ra rõ ràng rằng trang thiếu niên Sebastian không ai khác chính là tiểu thư Julia; và bằng chứng về lòng chung thủy và tình yêu đích thực mà nàng đã thể hiện đã lay động chàng đến mức, tình yêu của chàng dành cho nàng lại tràn về trái tim, và chàng đón nhận lại người phụ nữ thân yêu của mình, đồng thời vui vẻ từ bỏ mọi ý định đối với tiểu thư Silvia để nhường lại cho Valentine, người đã xứng đáng với nàng hơn cả.

Proteus và Valentine đang bày tỏ niềm hạnh phúc trong sự hòa giải, và trong tình yêu của những người phụ nữ chung thủy của họ, thì họ ngạc nhiên trước sự xuất hiện của công tước Milan và Thurio, những người đã đến đó để truy tìm Silvia.

Thurio tiếp cận trước, và cố gắng tóm lấy Silvia, nói: "Silvia là của ta." Ngay lập tức, Valentine nói với gã bằng giọng vô cùng cương quyết: "Thurio, lùi lại: nếu một lần nữa ngươi nói rằng Silvia là của ngươi, ngươi sẽ phải đón nhận cái chết. Nàng đang đứng đây, hãy thử chiếm đoạt nàng bằng một ngọn đuốc xem! Ta thách ngươi chỉ cần dám thở hơi vào người yêu của ta." Nghe thấy lời đe dọa này, Thurio, kẻ vốn vô cùng nhát gan, liền lùi lại và nói rằng gã chẳng màng đến nàng, và chỉ có kẻ ngốc mới đánh nhau vì một cô gái không yêu mình.

Công tước, người vốn là một chiến binh dũng cảm, lúc này nói với vẻ giận dữ: "Càng hèn hạ và đê tiện hơn khi ngươi dùng những phương cách như vậy để có được nàng và bỏ rơi nàng với những điều kiện rẻ rúng đó." Sau đó quay sang Valentine, ngài nói: "Ta tán dương tinh thần của cậu, Valentine, và cho rằng cậu xứng đáng với tình yêu của một nữ hoàng. Cậu sẽ có được Silvia, vì cậu đã xứng đáng với nàng." Valentine sau đó với sự khiêm nhường tột độ đã hôn tay công tước, và đón nhận món quà cao quý mà ngài đã ban cho chàng, chính là con gái mình, với lòng biết ơn xứng đáng: nhân cơ hội phút giây vui vẻ này để cầu xin vị công tước tốt bụng tha thứ cho những tên trộm mà chàng đã chung sống trong rừng, cam đoan với ngài rằng, khi được cải tạo và hòa nhập lại với xã hội, trong số họ sẽ có nhiều người tốt, và phù hợp với những trọng trách lớn lao; vì hầu hết họ đều bị lưu đày, giống như Valentine, vì những tội trạng chính trị hơn là vì bất kỳ tội ác đen tối nào mà họ đã phạm phải. Công tước sẵn lòng đồng ý với điều này: và giờ đây chỉ còn lại việc Proteus, kẻ bạn phản bội, phải chịu hình phạt sám hối cho những lỗi lầm do tình yêu xúi giục, đó là phải có mặt tại buổi thuật lại toàn bộ câu chuyện về những mối tình và sự giả dối của mình trước mặt công tước; và sự xấu hổ của lời tường thuật đối với lương tâm đã thức tỉnh của chàng được coi là hình phạt đủ xứng đáng: điều này đã xong, cả bốn người tình cùng trở về Milan, và đám cưới của họ được cử hành trước sự chứng kiến của công tước, với những buổi lễ mừng và yến tiệc linh đình.

Nguồn: Việt Nam Thư Quán dịch từ Project Gutenberg
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 20 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.