Nhờ về khoa xử thế rất khôn khéo của Lan, sự hòa hợp, sự thân mật giữa Phương và Rạng trở lại ngay. Hai người coi như đã không xảy ra một việc gì, ngồi vui vẻ nói chuyện tiếp khách. Trong khi ấy, Xuyến giúp Nga bầy bàn ăn ở gian bên.

Giữa hai hàng cột, một mảnh ghế ngựa rộng bản kê lên đôi mễ cao, và phủ cái khăn làm bằng hai khổ vải cát bá còn bóng nước hồ, can lại nhau. Trên bàn, tám chồng đĩa viền chỉ vàng. Đó là những điểm trắng, trong ba gian nhà cổ rộng với những bức hoành phi đại tự, và những câu đối nước sơn đen, đỏ đã xạm, đã mờ, và màu vàng thiếp đã phai, đã mất, để lộ từng mảng nền then.

Duy ngồi yên lặng ngắm nghía hồi lâu cái bàn sáng sủa, ngon lành, đặt ngay dưới cái cửa võng chạm trổ rồng phượng, và bên hàng cánh cửa sơn son thiếp vàng đóng kín của ba gian hậu cung. Chàng mỉm cười nói:

- Cô Nga, cô Xuyến và cái bàn ăn cãi nhau với cái nhà này ầm ỹ quá.

Đó là một cách nói pha trò hơi kiểu cách của Duy, nhưng Nga vờ không hiểu:

- Thưa bác, cháu có cãi nhau với ai đâu?

Duy ngơ ngác nhìn Phương:

- Sao cô Nga lại cứ xưng cháu với chúng tôi thế, anh?

- Vì nó tưởng các anh là bạn thân của tôi.

Điển cười lớn:

- Nghĩa là chúng tôi không phải bạn thân của anh?

- Cũng có lẽ. Tôi chưa thật bụng nhận ai là bạn thân cả. Nhận nhau là bạn chơi bời đã đủ chán rồi, phải không các anh?

Ngạc lạnh lùng:

- Phải.

Phương nói tiếp:

- Ngày nay, tôi thấy các anh cũng khá tốt với tôi, khá tốt hơn trước, nhưng chưa đủ để tôi coi các anh như những bạn thân mà hiện giờ tôi chưa có... Trước kia tôi có, mà hình như, tôi tưởng có rất nhiều. Sự thất bại của tôi đã làm sáng mắt tôi ra, vì thế tôi yêu mến nó lắm, tôi coi nó như ông thày, như người bạn thân, như người bạn thân độc nhất của tôi...

Nga rùng mình nghe những lời chua chát của cha. Nàng hiểu rằng cha chỉ muốn nói kháy cậu Rạng, nhưng làm như thế không khỏi phạm tới bổn phận một người chủ nhà tiếp khách. Nàng liền ngắt lời:

- Cậu say rượu rồi, cậu ạ. Thưa cậu, cậu uống say thế, ăn sao được cơm?

- Say gì mà say, uống một giọt Bonal thì đã say sao được?

Chàng nâng cốc rượu nói tiếp:

- Vậy xin các anh và cậu Rạng cùng tôi uống cạn cốc rượu này để chúc mừng sự thất bại vạn tuế.

Ngạc cười:

- Sao lại chúc thế? Ai lại chúc sự thất bại vạn tuế bao giờ?

Mọi người còn giơ cao cốc rượu chưa kịp uống, thì ba tiếng trống làm cho ai nấy đưa mắt nhìn nhau. Rạng cười láu lỉnh bảo Phương:

- Lại khách của anh?

- Có lẽ.

- Hay xe của ông hàn Nghị?

- Cũng có lẽ.

- Đích rồi, anh ạ.

Rạng cố ý nhắc tên hàn Nghị để Phương phải lo lắng nghĩ đến món tiền chàng nợ ông ta. Nhưng Phương mặt vẫn thản nhiên.

- Hàn Nghị thì tất nhiên không phải khách của tôi.

Rạng cố lấy giọng thực thà:

- Thế à? Em cứ tưởng ông hàn quen anh lắm.

- Quen thì vẫn quen.

- Và hôm nay, anh có mời ông hàn đến dự tiệc?

- Nhưng mời hắn...

Phương chưa nói dứt câu thì sau một tiếng còi điện ngắn, một chiếc ô tô kiểu mới đã vượt qua cổng lượn vào trong sân. Rạng vờ kinh ngạc:

- Kìa xe ông hàn Nghị thực!... Ông ta cùng ngồi với một người Tây nữa, anh ạ.

Vẻ mặt căm tức lộ trên nét mặt Phương. Chàng lãnh đạm ngồi chờ, tưởng bọn kia sẽ cho tài xế đưa danh thiếp vào. Nhưng không, hàn Nghị coi như ở trong nhà mình vậy, ung dung xòe cái quạt hới che đầu và đưa người thừa phát lại đi thẳng lên thềm.

Phương mặt đỏ bừng, đứng dậy hỏi một câu tiếng Pháp:

- Các ông muốn gì?

Người thừa phát lại không trả lời, một tay cầm bút máy, một tay cầm tờ giấy quay ra nói tiếng Ta hỏi ông hàn Nghị:

- Nhà này là nhà thờ?

- Thưa vâng.

Hai người bước vào trong phòng. Phương nắm chặt hai tay, mắt đỏ ngầu. Nhưng chàng tự trấn tĩnh ngay được, ôn tồn bảo người thừa phát lại:

- Thưa ông, nếu tôi không lầm, thì ông hẳn là thừa phát lại về thi hành cái án tịch biên mà...

- Phải, phải, Ông đoán không lầm... Vậy ông cho phép?

Rạng thì thầm bảo Phương:

- Anh rõ khờ. Bộ ăn quí giá đã đem gửi, sao lại lấy về?

Hàn Nghị vội vàng trỏ mấy chồng đĩa và dao, dĩa đặt trên bàn:

- Thưa ông, bộ ăn kia của ông Phương, chính ông Rạng, em vợ ông Phương vừa thú nhận.

Rạng vờ cãi:

- Không, tôi có thú nhận gì đâu?

Nhưng Phương mỉm cười đỡ lời:

- Đúng, bộ đồ ăn ấy của tôi. Tôi mua ở bên Pháp giá có hơn năm trăm bạc. Ý chừng ông muốn...

Người thừa phát lại gật:

- Cố nhiên. Chúng tôi muốn lắm. Vì trong nhà này chỉ có mỗi bộ đồ ăn ấy là có giá.

Rồi quay lại hàn Nghị, nói tiếp:

- Còn cái tủ mọt kia... mấy cái ghế gỗ tạp này...

Hàn Nghị lắc đầu:

- Thôi.

Lão lấm lét áy náy nhìn xuống nhà ngang.

Phương lại mỉm cười:

- Ông cứ ngồi chơi. Tôi sẽ bảo đem lên đủ bộ mười hai người ăn... Ông không ăn cơm tây bao giờ, nên có lẽ không biết một bộ mười hai người ăn có những gì. Nhưng không lo, tôi còn giữ cái facture khai rõ từng thứ.

Lan và Xuyến ngây người, mặt tái nhợt đứng nhìn. Phương bảo con:

- Nga đừng bầy bàn nữa. Hãy khuân giúp cậu bộ đồ ăn lên đây.

Hai người thiếu nữ vùng vằng xuống nhà, và một lát sau, cùng một người nữa, bê từng chồng đĩa, đặt trên bàn.

Người thừa phát lại bảo xếp cả vào tủ ăn, rồi khóa cửa tủ đóng dấu xi.

Trong khi ấy, Ngạc, Duy và Điển vẫn ngồi uống rượu và thì thầm trò chuyện ở gian bên kia.

Xong công việc, người thừa phát lại toan xuống nhà ngang. Hàn Nghị ghé tai nói nhỏ mấy câu, thì người ấy cười ha hả, ngồi viết mấy dòng vào tờ biên bản, đoạn đưa cho Phương xem và bảo chàng:

- Ông hàn có bụng tốt chỉ cần tịch biên một bộ đồ ăn, để đủ tiền án phí và giấy mực thôi.

Hàn Nghị khúm núm nói tiếp:

- Vâng, có thế, ông hiểu cho như thế. Chẳng lẽ tôi lại còn bỏ tiền túi ra nộp án phí cho ông.

Khi tới bắt tay Rạng, Nghị mỉm cười khẽ gật.

Chờ cho bọn kia ra khỏi cổng, Phương cười như thích trí bảo bạn:

- Số các anh đen quá! Cơ này thì đến ăn bốc.

Duy hỏi:

- Nhà không có đũa bát?

- Có, nhưng ăn cơm tây bằng đũa bát?

- Chứ sao! Món ăn tây thì ăn với đũa, bát vẫn là món ăn tây, chứ sao?

- Phải đấy. Với lại cũng là một dịp tốt để tôi xem các anh có thực là bạn thân của tôi không? Nếu các anh ăn bữa cơm tây giả cầy này mà vẫn thấy ngon, thì các anh mới thực là bạn thân của tôi, phải không cậu Rạng?

Rạng chép miệng thở dài:

- Đáng tiếc. Sao đã đem gửi, bỗng dưng anh lại lấy về.

- Lấy về để thết khách chứ. Thôi, tiếc làm gì cậu ạ! Bộ ăn tây ấy tôi dùng mãi đã chán mắt lắm rồi. Tôi cũng muốn tống nó đi, để sắm bộ khác... Với lại bán đấu giá thì rồi cũng có người mua được. Khi ấy ta sẽ mượn về dùng, nếu ta cần đến. Mà biết đâu người mua được lại không là cậu.

* * *

Nửa giờ sau, tám người ăn rất ngon lành và vui vẻ, tuy họ dùng bát làm cốc, dùng đũa thay đĩa, và cắt thịt gà bằng đủ các thứ dao: dao díp, dao bài bổ cau, dao nhọn têm trầu. Còn đĩa đựng món ăn thì thực đủ kiểu Tàu, Ta: đĩa con phượng, đĩa cây trúc, đĩa xành, đĩa phố, đĩa cổ nữa.

Nhưng năm chai rượu nho đã cạn và tiếng cười nói bông đùa không ngớt. Hình như trừ Rạng ra, ai nấy đối với Phương đều hết sức thành thực và thân mật, âu yếm để cố làm cho chàng quên được sự đau lòng vừa xảy ra. Ý chừng Phương cũng hiểu cái nhã ý của vợ con và bạn hữu, vì một lần chàng vờ say đứng lên bô bô diễn thuyết:

- Sự tịch biên hôm nay thực là một bài học cho chúng ta. Không phải, như cậu Rạng tưởng, một bài học dạy chúng ta nên cẩn thận đừng sắm một thứ gì quí giá, khi nào chúng ta mắc nợ, hay nếu ta có vật gì quí giá khi ta ở thuê hay ở nhờ từ đường, thì ta nên đem đi gửi ở một nhà người quen. Không, không phải bài học ấy, không phải bài học tầm thường ấy. Sự tịch biên hôm nay dạy chúng ta một bài học hay hơn thế nhiều. Nó dạy ta rằng cái gì mà quyền được có hay muốn mất, không hẳn ở ta thì ta đừng coi nó là của ta. Cái đồn điền của tôi chẳng hạn, nó là của tôi, phải không? Không, vì nay tôi không có nó nữa. Bộ ăn năm trăm bạc tôi bỏ tiền ra mua tận bên Pháp. Nó có thuộc quyền sở hữu của tôi không? Không, vì tôi không có nó nữa. Nhưng sự sung sướng, sự bình tĩnh vẫn ở trong lòng tôi, khi tôi mất đồn điền và bộ đồ ăn tây. Vậy nó mới thực là của tôi. Tôi đã không bỏ tiền ra mua nó. Nhưng tôi đã mua nó bằng một quãng đời ngoài ba mươi năm của tôi, tôi đã mua nó bằng sự sống có ý thức và có ý nghĩa của tôi...

Dứt lời Phương ngồi xuống vỗ tay. Hết thẩy mọi người đều cười vang, vỗ tay theo.