Nếu màu trắng là tuyết, vậy còn màu đen thì sao?
Đến lúc chạng vạng tối, anh thế nào cũng phải quay về cho bằng được. Trương cổ trưởng của cán bộ cổ khuyên can không được, đành để mặc anh đi; một mặt cười niềm nở, một mặt thọc hai tay vào ống tay áo bằng vải bông cũ màu xanh, chỉ vào bộ áo bông vàng bám đầy bùn đất của anh, hỏi: "Mặc bộ này đi đường ban đêm e không ổn đâu nhỉ? Để tôi về nhà lấy cho cậu một chiếc áo bành tô da..."
Anh không nhận. Cảm thấy ngại. Nói thật, lúc này anh cũng chẳng có tâm trạng đâu mà bận tâm đến trận cuồng phong bão tuyết đang gào thét dữ dội ngoài cửa sổ. Ngay khi chiếc xe trượt tuyết vừa rẽ qua trạm bơm của nông trường, ngoảnh đầu lại nhìn thấy Trương cổ trưởng vóc người thấp bé đã tắt đèn điện ở cổ phòng, rụt cổ khoác một chiếc áo bành tô vải đen cổ nhung xù, túm lấy hai vạt áo cứ chực bay phần phật trong gió, dùng những bước chân nhỏ gấp gáp chuồn về khu gia đình phía sau, anh còn mỉm cười, đồng thời tung một cước thật mạnh vào con ngựa đực màu vàng nghệ ở phía trước.
... Ra khỏi nông trường, hai bên tối đen như mực. Dải rừng thoạt đầu còn thưa thớt, sau đó thì xuất hiện những đoạn bị đứt quãng; rồi tiếp theo nữa, chỉ thấy những bờ đất lởm chởm, gốc cây mục và cỏ sậy bị tuyết vùi lấp gần hết thân mình. Nếu không phải ban đêm, lúc này vùng hoang dã có thể thu gọn vào tầm mắt. Nhưng giờ phút này chỉ có thể cảm nhận được cái lạnh tê tái của gió, ập tới xối xả vào đầu vào mặt, nhưng tiếng gió lại không còn ào ạt như trước mà trở nên trầm đục, mờ mịt. Trời ơi, không gian lại càng khoáng đạt, rộng thênh thang, mặt đất màu xám trắng nhấp nhô, cuồn cuộn, giống như đang cùng gió tuyết lao về phía mình...
Bão tuyết kéo dài suốt một ngày một đêm. Kể từ ngày hôm qua, phía tây bắc vùng đất cao đã cuồn cuộn nổi sóng. Một làn khói dày đặc màu xám đậm đáng sợ vắt ngang lưng trời, càn quét về phía cụm đồi cát vốn chỉ mọc nổi vài khóm dương gai trụi lủi; lúc áp sát sông Dương Mã, liền đâm sầm vào những ô cửa kính chưa kịp đóng của mười hai phòng học thuộc trường học con em nông trường. Tiếng lách cách, tiếng lạo xạo, từng đợt tiếng mảnh thủy tinh vỡ vụn vang lên trong sự tĩnh lặng trước lúc bình minh, kéo dài mãi, run rẩy mãi, khiến những kẻ đang co ro trong chăn ấm giữa màn đêm phải giật mình hoảng hốt. Ống khói bằng tôn trên mái nhà bếp phía sau nhà khách nông trường bị thổi gãy rắc một tiếng. Đống cỏ khô của trạm thú y bị quét sạch trong chớp mắt. Hàng rào gỗ nhốt cừu của lò mổ bị xô sụp một nửa trong tiếng kêu kẽo kẹt. Hàng chục cây liễu cạn to bằng cái nép đựng kén bên bờ mương số ba gãy răng rắc, bật cả gốc lẫn đất, xiêu vẹo ngổn ngang một góc. Trên vùng đất cao, con cổ đạo bị bỏ hoang từ cả trăm năm trước đã biến mất. Cây khai thác dầu đã khô cạn biến mất. Rừng cây dương hoang vu thưa thớt mà vô cùng cổ xưa đã biến mất. Trại hè biến mất. Trạm quân y biến mất. Phòng trực ban biến mất. Nhà ăn giao thông đen đúa, bẩn thỉu đã biến mất. Biến mất. Biến mất... Tất cả những thứ đó đều nhường chỗ cho một mảng trắng xóa, một mảng xám xịt và đen đúa, sâu thẳm và nông cạn, mờ ảo và rực rỡ, bay lượn và đông cứng...
Nhưng anh rất vui. Mặc dù rất lạnh. Chiếc áo bông vàng do nông trường phát và chiếc khăn quàng cổ ngắn mang từ Thượng Hải đến, lúc này đều vô dụng chẳng khác nào mảnh giấy. Quả thực chẳng khác nào cởi trần. Gò má bị cái lạnh làm cho cứng ngắc như da bò sống, từ lâu đã chẳng còn cảm thấy đau đớn nữa. Anh không cho phép con ngựa đực đã kiệt sức được lơ là dù chỉ một giây. Trương cổ trưởng nói với anh, nông trường có ý định điều anh đến ban chính trị công tác. Tim anh đập thình thịch: Sống ở cơ quan, công tác hướng ra toàn tổng trường!! Một niềm vui sướng tột độ cùng với đủ mọi viễn cảnh có thể tưởng tượng được, đã bao trùm lấy anh sâu sắc. Bản thân mình lại tiến thêm một bước lớn nữa. Xét theo một mức độ nào đó, ý nghĩa của bước đi này không hề nhỏ hơn bước đi từ Thượng Hải đến cao nguyên Sana. Nếu bước đi đó chỉ biểu thị một sự khởi đầu nào đó, thì bước đi này lại chứng minh rằng anh quả thực đã đặt chân vững chắc trên con đường này. Chỉ mới một năm, không, nói cho chính xác là chỉ mới tám tháng, chàng trai mười chín tuổi lại tiến thêm một bước nữa! Anh liền viết ngay cho Cố lão ở ủy ban đường phố Thượng Hải và Lý Bình Cầm - bí thư đoàn khu, mỗi người một bức thư. Hai người họ chính là người giới thiệu anh vào đảng. Anh muốn báo cáo với họ, để họ cũng vui mừng lây. Nhưng cả hai bức thư đều không được gửi đi. Khi đến trước cửa bưu điện nông trường, anh lại không đủ dũng khí để thả chúng vào chiếc hòm thư sắt đã bong tróc rất nhiều lớp sơn. Đội trưởng Triệu có chịu để anh đến cơ quan nông trường hay không, vẫn còn khó nói. Kể từ khi bên ngoài có phong phanh tin đồn nông trường muốn điều anh đi, đội trưởng Triệu liền khẳng định chắc nịch: Cậu mà muốn đi ở cơ quan ngay lúc này thì còn quá sớm. Đừng có đứng núi này trông núi nọ, hãy ngoan ngoãn ở lại trạm thí nghiệm với tôi thêm vài năm nữa. Cậu yên tâm. Tôi không có cô con gái lớn ngần ấy, sẽ không đời nào túm chặt lấy cậu ở trạm thí nghiệm để bắt cậu làm con rể ở rể nhà tôi đâu...
Ở lại thêm vài năm nữa... Ý anh là, tôi còn phải ở bên cạnh anh thêm nhiều năm nữa sao? Rốt cuộc tôi còn thiếu sót chỗ nào? Tại sao vẫn cứ có vẻ non nớt? Không thể nói là tất cả mọi việc tôi đều biết làm, lại càng không thể nói là mọi nỗi khổ tôi đều đã nếm trải. Tôi cũng chưa từng nghĩ rằng lúc này mình có thể đứng ngang hàng với một người lão luyện như họ Triệu anh. Tôi biết, tôi với anh, về mọi mặt vẫn còn cách nhau một khoảng cách mười mấy hai mươi năm. Nhưng có thể vì những điều này mà không cho phép tôi đi sao? Suốt một năm qua... cho dù là tám tháng đi, chẳng lẽ tất cả mọi sự thực đều đã chứng minh đầy đủ rằng tôi là kẻ chịu được khổ, có thể chịu được khổ, và quyết tâm gắn bó cả đời ở sông Dương Mã rồi sao? Gắn bó cả đời, thì phải không ngừng in ra những dấu chân thật đẹp đẽ phía trước. Những dấu chân ấy khi người ta nhìn vào, phải có cảm giác là do thợ đá đục nên, chứ không phải do con bò lười dẫm lầy lội lem luốc trong vũng bùn. Lần này nông trường chỉ điều động một mình tôi trong số những thanh niên Thượng Hải. Tôi là đại diện tổng hợp của bốn nghìn bảy trăm chín mươi lăm "con vịt Thượng Hải" trong toàn nông trường. Tại sao lại không thể cho tôi ra ngoài thử sức một lần? Chúng tôi rời khỏi cổng thành Thượng Hải, hướng về phía tây xa vạn dặm mà còn dám đi, sao anh lại không thể thả cho tôi đi xa thêm mười mấy hai mươi cây số nữa? Tôi đây là đi đến nông trường. Anh tưởng tôi đi trại cải tạo chắc vậy niệm phật à?!
Dọc đường, Tạ Bình lặp đi lặp lại trong đầu những lời này để chuẩn bị dùng thuyết phục đội trưởng Triệu sau khi quay về, âm thầm diễn tập đủ kiểu đầy sục sôi khí thế. Không ít lần khóe mắt nóng hừng hực ngấn lệ, thậm chí còn nghẹn ngào. Trước khi rời Thượng Hải, anh đã tham gia huấn luyện một tháng ở trường đoàn Thượng Hải. Trước khi tốt nghiệp, bí thư đoàn khu Lý Bình Cầm đã đến dặn dò anh riêng: Trong số một vạn sáu bảy nghìn thanh niên toàn thành phố năm nay được chuẩn bị vinh dự chi viện biên giới, chỉ có các cậu bốn năm người là đảng viên. Chúng tôi đã bàn bạc với các đồng chí ở binh đoàn đến tiếp nhận và hộ ửi các cậu, muốn đưa cậu đến tổng trường sông Dương Mã - nơi tập trung nhiều thanh niên Thượng Hải nhất. Ý định của việc đó, tôi không cần nói tỉ mỉ, cậu cũng phải hiểu. Hy vọng cậu không phụ lòng mong mỏi của tổ chức đảng đoàn Thượng Hải, phát huy vai trò đáng có của mình trong giới thanh niên. Phải phát huy tác dụng đối với hơn bốn nghìn bảy trăm người bạn đồng hành ở toàn tổng trường. Còn nơi nào thích hợp với tôi hơn là cơ quan nông trường chứ? Đội trưởng Triệu, anh có hiểu tôi không?
... Xe trượt tuyết tiến sát trạm thí nghiệm. Mây chiều u ám đang tụ họp bầu trời phía trên vùng đất trũng này. Nhà của đội trưởng Triệu nằm trên một gò đất nhỏ phía sau trạm. Tạ Bình không vào trạm, mà phóng thẳng đến gò đất nhỏ.
Tình hình đường xá cực kỳ tồi tệ. Xe trượt tuyết xóc nảy dữ dội. Mặt đường lúc này chằng chịt rất nhiều vết bánh xe đã đóng băng cứng ngắc. Những vết bánh xe này rất sâu, cứ đến mùa hè sau mỗi trận mưa, là lại đọng đầy nước kiềm không biết chảy đi đâu, vàng khè giống như nước tiểu bò. Đến mùa khô hạn, lại giống như lớp nền của tiệm bột, tiệm xay, nổi lên một lớp bụi dày cộp, chỉ cần xe cộ qua lại một chuyến là tung bay mù mịt, khiến dải rừng ven đường phủ một lớp màu vàng úa và ngột ngạt. Dù là tài xế lái chiếc xe gì đi nữa, chỉ cần lơ đễnh một chút là có thể làm gãy nhíp lò xo dưới gầm ở đoạn đường này. Tạ Bình lúc này chỉ có thể nắm chặt dây cương bằng da, khống chế con ngựa đực.
Con ngựa đực màu vàng nghệ sủi bọt mép, vẹo cổ, tròng mắt màu xám xanh liếc xéo về phía đuôi mắt, căm hận trừng trừng Tạ Bình. Tạ Bình siết dây cương quá mạnh. Nếu nó không vẹo cổ, thì khóe môi màu hồng nhạt thưa thớt mấy cọng lông tơ màu vàng chắc chắn sẽ bị hàm thiết siết rướm máu.
Đúng lúc ấy, bỗng thấy từ trong dải rừng lao vụt ra hai người, một cao một thấp. Họ giơ tay hét lớn "Dừng lại, dừng lại" ở khoảng cách ba bốn mét trước đầu ngựa. Vì khoảng cách quá gần, Tạ Bình lại đang bị cóng đờ đẫn nên nhất thời không phản ứng kịp. Xe trượt tuyết "vù" một tiếng đã lướt qua trước mặt họ. Nếu không phải họ tránh né kịp thời, thì con ngựa đực suýt chút nữa đã dẫm phải họ rồi.
"Tạ Bình, Tạ Bình..." Người đuổi theo thở hổn hển, cố sức tóm chặt lấy hàm thiết của ngựa, liên tục gọi lớn chính là phó thủ hạ của Tạ Bình, phó ban thanh niên Kế Trấn Hoa. Tiếp theo đó, người tóm chặt lấy đuôi xe trượt tuyết, suýt ngả nằm xoài trên tuyết, dùng toàn lực níu chiếc xe đang trượt về phía trước lại chính là Công Đồng Phương - nhân viên ghi công của ban thanh niên. Hai người họ đã đợi ở đây từ rất lâu rồi, mặt bị cái lạnh làm cho tái xanh thâm tím.
"Nông trường phái người đến bắ... bắ... bắ... bắt đội trưởng Triệu..." Công Đồng Phương lồm cồm bò dậy từ dưới đất, còn chưa đứng vững, đã quỳ gối nhào tới trước mặt Tạ Bình, ôm chầm lấy hai đầu gối anh mà gọi.
Tạ Bình thoạt đầu không nghe hiểu câu này, tiếp theo đó liền cảm thấy toàn thân căng phồng, vô số hạt mồ hôi cùng lúc túa ra ngoài. Anh thật sự muốn đá Tiểu Công một cước, rồi nhổ nước bọt vào mặt cậu ta. Giữa chốn băng sơn tuyết địa mà lại đùa giỡn với tôi kiểu này ư? Nhưng khóe mắt Tiểu Công rõ ràng đang rưng rưng những giọt nước mắt hoảng hốt, đôi tay ôm chặt đến mức khiến đầu gối đã tê cứng vì lạnh của Tạ Bình nhói đau âm ỉ.
"Đùa nhảm gì thế?! Nói nhảm vớ vẩn!" Tạ Bình chần chừ phản bác, đồng thời liếc mắt sang quan sát Kế Trấn Hoa vốn luôn điềm đạm. Trấn Hoa nắm chặt dây cương, đứng ngẩn người ở đó không biết phải làm sao, áp sát mặt mình vào mặt ngựa, run lẩy bẩy. Vậy ra, đây là sự thật... Bắt giữ đội trưởng Triệu... Tạ Bình cảm thấy bản thân cũng bắt đầu run lẩy bẩy, hoàn toàn không thể kìm chế nổi nữa. Anh vứt dây cương da cho Tiểu Công, định nhảy xuống xe trượt tuyết, băng qua dải rừng để chạy thẳng tới bộ phận trạm. Nhưng nào ngờ giãy giụa mấy lần mà vẫn không thể nhấc người lên khỏi xe trượt tuyết dù chỉ một chút.
"Cậu bị sao vậy?" Trấn Hoa và Tiểu Công đồng thanh hét lên.
"Chân..." Tạ Bình dùng hết sức đấm thùm thụp vào đôi chân cứng đờ như khúc gỗ không thể động đậy của mình, hoảng hốt kêu lên. Vẫn là Trấn Hoa lấy lại bình tĩnh trước, tháo bộ dây cương, dắt ngựa lại, cùng Tiểu Công dùng vai cõng Tạ Bình lên lưng ngựa, rồi quất một roi thật mạnh vào con ngựa đực, lớn tiếng hét theo bóng lưng đang phi như bay của Tạ Bình: "Cậu mau đi đi, đội trưởng Triệu nhất định phải nhìn thấy cậu thì mới chịu đi cùng người của cổ chính pháp nông trường đấy..."
Đội trưởng Triệu, rốt cuộc anh đã xảy ra chuyện gì thế...
Trước cửa bộ phận trạm vây kín một đám đông người. Con ngựa đực ngẩng cao cổ ở phía sau đám đông, chồm hai chân sau phanh gấp, Tạ Bình liền "ịch" một tiếng rơi từ trên lưng ngựa xuống bãi tuyết giống như một khúc gỗ. Anh không bò dậy nổi. Mà cũng chẳng bò dậy nổi. Anh hoàn toàn không nghĩ tới việc phải bò dậy, vội vàng dùng tay chống nửa thân trên xuống đất, không kìm được mà ngước lên tìm kiếm bóng dáng đội trưởng Triệu qua khe hở chật hẹp mà mọi người vừa nhường ra. Tám tháng nay, chính anh là người dẫn dắt ban thanh niên chúng tôi lao động.
Vẫn luôn là anh - người cựu chiến binh từ năm 1947, ủy viên đảng ủy tổng trường cũ, phó phân trường trưởng phân trường Nha Bát Khối cũ, người sáng lập đội cày máy đầu tiên ở sông Dương Mã, người lái máy cỗ kiêm tổ trưởng tổ đầu máy đầu tiên trên toàn cao nguyên Sana, lão già có kỹ thuật tốt nhất, "thằng ranh con" xuất thân từ nghề chăn cừu bên bờ Hoàng Hà... đang dẫn dắt chúng tôi lao động. Anh vì chúng tôi nên mới được điều đến trạm thí nghiệm. Anh không kiêm nhiệm bất kỳ chức vụ nào ở trạm thí nghiệm. Anh chỉ là "sư phụ" của ban thanh niên chúng tôi, là tổ trưởng của tôi - tổ trưởng ban thanh niên. Chúng tôi chỉ biết rằng anh từng vì chuyện gì đó mà bị tước bỏ tất cả các chức vụ. Anh vốn không hề muốn đến làm cái "tổ trưởng của tổ trưởng ban thanh niên" này, đến ở cái hầm trú ẩn tối thầm trên gò đất nhỏ phía sau bộ phận trạm. Từ sớm tôi đã cảm nhận được có một số người ở nông trường không thích anh. Chiều nay tôi đã hỏi Trương cổ trưởng, nếu đội trưởng Triệu không cho phép tôi đến cơ quan nông trường, thì phải làm sao? Trương cổ trưởng trầm ngâm một lúc lâu mới ngẩng đầu lên, không trả lời ngay, mà từ khóe mắt phóng ra một ánh nhìn kỳ lạ chằm chằm vào tôi, dường như muốn cố gắng dò xét ra điều gì đó mà ông ta đã hoài nghi từ lâu. Sau đó mới cười nhạt một tiếng, rồi thở dài một hơi thật dài khiến tôi vô cùng khó hiểu đáp rằng: 'Tôi thấy không cần phải nói gì với Triệu Trường Thái nữa đâu. Chúng tôi đã chào hỏi lãnh đạo trạm rồi." Thật kỳ lạ, muốn điều tôi rời khỏi ban thanh niên trạm thí nghiệm, sao lại có thể không nói một tiếng với anh chứ? Lúc ấy trong lòng tôi cứ thấp tha thấp thỏm, ngẩn người ngơ ngác. Bây giờ bọn họ lại muốn bắt anh đi. Tại sao đối với anh mà lại có thể dùng đến... dùng đến từ "bắt" cơ chứ?!
... Đội trưởng Triệu đang đứng trên hai bậc thềm đá gập ghềnh trước cửa bộ phận trạm, đứng phía sau anh còn có hai trợ lý của cổ chính pháp. Trong đó có một người đang vác súng trường. Triệu Trường Thái nhìn thấy Tạ Bình bị ngã ngựa, nhưng không đến đỡ cậu ấy. Đợi đến khi tổ trưởng tổ nữ ban thanh niên Bùi Tĩnh Tĩnh và Mã Liên Thành - người lớn tuổi nhất trong ban vội vàng chạy tới đỡ Tạ Bình dậy, anh mới nói với người trợ lý không vác súng trường trong số hai người của cổ chính pháp rằng: "Tôi qua chào Tạ Bình một tiếng nhé?" Cũng không đợi vị trợ lý có phần lúng túng đó biểu thị điều gì, anh cứ thế đi thẳng tới.
Mọi người hoàn toàn bị sự kiện bất ngờ này làm cho chấn động, mang theo nỗi sợ hãi hoang mang, đồng thời lại ngầm cảm thấy may mắn vì bản thân không rơi vào tay cổ chính pháp. Có người đang khẽ thở dài. Chỉ duy nhất một đám đông thanh niên là im phăng phắc không một tiếng động, bọn họ chính là mấy chục đứa trẻ của ban thanh niên.
"Cậu đã đồng ý với Trương Vạn Bằng để đến cơ quan nông trường rồi à?" Đội trưởng Triệu hỏi Tạ Bình. Mặc dù có ánh đèn bão mập mờ hắt ra từ văn phòng bộ phận trạm, lại thêm chút ánh sáng phản chiếu từ tuyết, Tạ Bình vẫn không thể nhìn rõ biểu cảm chi tiết trên khuôn mặt đội trưởng Triệu. Có lẽ vì bóng tối quá dày đặc, cậu cảm thấy hai má anh lõm xuống rất sâu. Râu quai nón mọc dài ngút ngàn. Đã hai ngày một đêm không gặp Tạ Bình cảm thấy trong khoảng thời gian này anh đã gầy đi rất nhiều. Vẫn chưa bị còng tay. Nhưng cũng không đeo găng tay. Hai bàn tay to cứ thế buông thõng trần trụi ở hai bên chân. Một tay còn đang nắm chặt chiếc mũ lông chó chóp nhọn mặt vải đen. Miệng hé mở để lộ hàm răng dài và khập khễnh. Chân răng đều bị nhựa thuốc lá nhuộm đen sì. Hỏi xong, đôi môi vẫn cứ há hốc, môi trên hơiếch lên, cứ chăm chú nhìn chằm chằm Tạ Bình, đợi câu trả lời. Tạ Bình chỉ im lặng, không tài nào mở miệng nổi. Lòng cậu rối như tơ vò. Cậu chỉ muốn biết, rốt cuộc chuyện đang diễn ra trước mắt là thế nào. Nhưng lúc này thì có thể hỏi ai cơ chứ?
Triệu Trường Thái cũng không gặng hỏi nữa. Để tránh sự im lặng chốc lát này mang lại sự căng thẳng, lúng túng và bất an cho tất cả những người có mặt, anh liếc mắt nhìn người vợ Vị Trinh và cô con gái lớn tám tuổi đang sụt sùi khóc lóc ở phía trước đám đông. Đứa con trai lớn Kiến Quốc mười tuổi sắc mặt tái nhợt, hiểu chuyện đỡ lấy mẹ. Đêm lạnh thế này, vội vã chạy ra tiễn anh, vậy mà Kiến Quốc chỉ mặc một chiếc áo kép và một chiếc quần đơn rách, lê đôi giày bông cũ khập khiễng không có đôi, trong đôi mắt mở trỏ toát lên vẻ ưu phiền và hoang mang chẳng hợp với tuổi tác chút nào. Triệu Trường Thái từ lâu đã bàn bạc với Vị Trinh rồi, dù thế nào đi nữa, cũng phải mua cho con trai một đôi giày lành lặn. Cho dù mười tuổi vẫn chưa thể tính là người lớn thực sự, nhưng dẫu sao cũng đã mười tuổi rồi. Dù sao ở trường con em cũng là một cán bộ đội thiếu niên. Cứ để đứa nhỏ phải qua mùa đông bằng đôi giày bông cũ của bố hoặc mẹ, thật sự khiến đứa nhỏ không giữ được thể diện trước mặt bạn bè và thầy cô. Bản thân đứa nhỏ cũng từng nói: "Mẹ ơi, lần sau ở nhà ăn phân phát thịt lớn, phần của con đừng lĩnh nữa. Xem thử đến năm sau có gom đủ tiền mua giày chạy không. Mua cho con một đôi màu trắng... Đi tất nỉ cũng có thể qua mùa đông mà. Thật đấy! Không tin mẹ thử xem!" À! Giày chạy màu trắng. Con trai ơi, bố có lỗi với con...
Triệu Trường Thái quay đầu lại nhìn lũ con gái con trai của ban thanh niên, cười áy náy, rồi dùng đôi bàn tay nứt nẻ bám đầy bùn đất quệt một cái lên khuôn mặt hốc hác của mình, thở dài một hơi. Đám người của ban thanh niên lại cúi gậm cả đầu xuống, tựa như người sắp bị áp giải đi là họ chứ không phải anh. Điều này khiến lưng anh dường như bỗng chùng xuống, theo một trận run rẩy tê tái, cơ thể anh khẽ giật nhẹ, gò má co giật. Một cơn nghẹn ngào trào lên từ đáy lồng ngực. Để nén nó lại, anh quay phắt đầu đi, vừa vặn bắt gặp ánh mắt Tạ Bình đang đăm đăm nhìn mình. Tạ Bình thấy đội trưởng Triệu quay đầu lại, vội vã chìa một tay về phía anh. Đội trưởng Triệu lại không đưa tay ra đáp lại. Người của cổ chính pháp đã đợi đến mức mất kiên nhẫn, chân bị cóng thực sự rất khó chịu. Bởi vì đi xe jeep tới, nên không ai đi ống nỉ cả. Trong giày da lộn của một người thậm chí còn không đi tất nỉ, đành phải đứng một bên dậm chân liên hồi. Nể mặt Triệu Trường Thái là người quen cũ, họ không tiện giục giã dồn dập, bèn cố tình dậm chân cho khẩu súng trường sau lưng va đập vào gốc đùi, phát ra những âm thanh lảng xảng để nhắc nhở lão Triệu. Những điều này, trong lòng Triệu Trường Thái tự khắc hiểu rõ. Anh không nói gì thêm, chỉ nặng nề vỗ vào vai Tạ Bình một cái, lại nhìn cậu một cái, rồi cúi đầu đi về phía chiếc xe jeep theo lối đi hẹp mà đám đông vừa nhường ra. Lên xe rồi, họ mới còng tay anh lại. Tạ Bình vội vã tháo đôi găng tay da dài liền ống bằng vải quân dụng màu vàng của mình ra, ném cho Kế Trấn Hoa, bảo cậu ấy mau chạy đến đưa cho đội trưởng Triệu.
Đám đông dần giải tán. Chỉ có người của ban thanh niên vẫn ngẩn ngơ đứng dưới bầu trời tối đen như mực và lạnh buốt giá. Dải rừng phản chiếu ánh tuyết trông giống như một bức tường ngục dày cộp. Trạm trưởng và giáo viên chủ nhiệm khuyên người của ban thanh niên về phòng nghỉ ngơi. Tạ Bình muốn dẫn Trấn Hoa, Tĩnh Tĩnh và mấy đoàn viên trong ban đến nhà đội trưởng Triệu an ủi chị dâu Vị Trinh. Giáo viên chủ nhiệm kéo cậu sang một bên, trách mắng vài câu: "Cậu đã là người của nông trường rồi. Sao lại không chú ý ảnh hưởng thế? Công tác của Vị Trinh, lãnh đạo trạm chúng tôi sẽ ra mặt làm. Cậu vẫn nên đưa đám người của mình về ký túc xá đi..."
Nửa đêm về sáng, gió lặng sương tuyết, xung quanh tĩnh mịch đến lạ lùng. Ánh trăng len lỏi qua kẽ mây, trải những dải bóng cây thanh mảnh và rõ nét ngoằn ngoèo lên bức tường đất và mái nhà trát bùn của căn nửa hầm trú ẩn nơi các nam sinh ban thanh niên ở, cũng rọi lên cả lớp giấy dán cửa. Tạ Bình tự nhiên không sao ngủ được, lại chẳng dám trở mình. Chỉ cần cử động nhẹ một cái, chiếc giường được làm bằng cành liễu đỏ ở dưới thân sẽ phát ra tiếng kêu kẽo kẹt. Lát sau, Kế Trấn Hoa khẽ chống người ngồi dậy, gọi cậu, muốn hỏi chuyện về đội trưởng Triệu. Trấn Hoa vừa mới cất lời, hầu như tất cả các cành liễu trong hầm trú ẩn đều đồng loạt kêu kẽo kẹt. Chẳng ai ngủ được cả. Ai cũng muốn biết rốt cuộc chuyện này là thế nào. Tạ Bình không dám lên tiếng. Cậu có thể nói gì với họ chứ? Bản thân cậu rốt cuộc biết được bao nhiêu cơ chứ?! Cậu từ lâu đã có một cảm giác thế này: Đằng sau vẻ bề ngoài yên bình của thế giới này, vẫn còn rất nhiều rất nhiều chuyện mà họ hoàn toàn không biết. Có những chuyện, có lẽ cứ thế được giấu giếm, che đậy, che lấp thế đấy, lộ ra một chút mà lại chẳng hé lộ hết.
... Đội trưởng Triệu trước khi bị áp lên xe jeep, đã vỗ mạnh vào vai mình như thế. Ánh mắt anh nhìn cậu, khoảnh khắc ấy bỗng trở nên dịu dàng đến vậy, chần chừ đến vậy, đầy tâm sự đến vậy. Lại vừa... vừa chứa đầy nỗi niềm khó nói nào đó khiến người ta hoang mang, đồng thời cũng không kém phần tự giễu và áy náy. Bàn tay đầy sức mạnh của anh trượt từ vai cậu dọc theo cánh tay xuống. Trượt xuống chậm rãi biết bao, nói là đang trượt, chi bằng nói là đang vuốt ve, dường như muốn thông qua sự tiếp xúc chậm chạp này, truyền đạt cho cậu một lời dặn dò vô cùng quan trọng nào đó...
Anh ấy muốn nói với mình điều gì nhỉ?
Tạ Bình ngẩn người, cảm thấy bàn tay to lớn to một cách kỳ lạ, cũng dày một cách kỳ lạ của đội trưởng Triệu vẫn đang vuốt ve trên cánh tay mình, nặng nề biết bao. Xung quanh đã vô cùng yên tĩnh. Thậm chí giường liễu đỏ cũng không còn kêu kẽo kẹt nữa. Chỉ có ánh trăng, vẫn rạng ngời, nhạt nhẽo và xa xăm như thế...