Chưa từng thấy loại xương sống nào như thế. Còn cậu thì sao?
Sau tiết Thanh Minh, những cây dương lá to trên dải kênh và cây liễu nước trong bãi đá lởm chởm đều đã hồi sức, giống như lũ sâu bách túc nhận được hơi thở của đất, ngày càng hoạt bát. Đến sát tiết Cốc Vũ, ngay cả ở khu Lạc Đà Quyển Tử, tại nơi khuất nắng nhất, cũng khó tìm thấy chút tuyết sót lại. Trong vũng nước chỉ còn lại cái hố nước to bằng cái chậu, sớm đã vẩn đục như nước đái ngựa, không uống được nữa. Nhưng dưới lớp sỏi của con rãnh khô bắt đầu ẩm ướt, đôi lúc còn rỉ ra những dòng nước ngọt lành. Hai tiếng buổi trưa, không chịu nổi sự oi bức của áo bông nữa. Có mấy người đàn bà đến bờ sông gội đầu. (Trời ơi, qua một mùa đông, tóc tai bết lại thành bánh). Có mấy gã đàn ông đến kỳ cọ. (Chưa kể cái mùi đó nữa!) Có cả những cặp vợ chồng cùng đến kỳ cọ gội đầu. Những gã đàn ông cởi trần đứng cạnh vợ, chắn tầm mắt của kẻ khác. Bản thân lại tham lam ngắm nhìn vợ mình, nhìn cô ấy nhúng ướt chiếc khăn đen, luồn vào trong áo trong kỳ cọ bộ ngực trắng ngần đang rung rinh. Có khi, người vợ đỏ mặt quay tay lại, véo mạnh một cái vào nơi hiểm hóc nhất ở bẹn chồng, đau như tiếng sói hú, gào thét hướng về phía đại sa mạc vừa hồi sinh...
Vài ngày sau, sắp đến tiết Lập Hạ. Tạ Bình nhớ lại hồi nhỏ, mỗi độ Lập Hạ, mẹ luôn đan túi đựng trứng bằng chỉ màu. Đến Tết Đoan Ngọ thì đan túi thơm, cắm ngải cứu. Chấm chút hùng hoàng pha rượu vàng, viết chữ "Vương" lên trán hết lớp này đến lớp khác. Những chiếc túi màu đó hoặc treo trên rèm cửa, hoặc treo trên móc màn bằng đồng, hoặc treo lủng lẳng trên khuy áo trước ngực. Để quả trứng luộc trong túi chỉ đắc ý cọ vào cái bụng nhỏ, đung đưa qua lại. Mà còn là trứng đỏ. Đã bôi cả son phấn...
Anh cũng muốn đan vài cái cho bọn trẻ. Không có chỉ lụa. Dễ thôi. Dùng chỉ khâu đế giày pha với màu quảng cáo. Chỉ đế giày thô, dễ nắm bắt. Đan xong rồi nhuộm. Muốn màu gì chẳng được! Hôm đó, anh đang đan thì Quế Vinh tới. Cô bé nói: "Thầy ơi, để em đan cho, được không ạ?" Tạ Bình hỏi: "Em biết đan à?" Cô bé nói: "Thầy dạy em đi. Được không ạ?" Quế Vinh cứ "Thầy ơi", "Được không ạ", khiến lòng Tạ Bình ấm áp. Anh quý cô bé sớm hiểu chuyện quá mức này.
Lại vài ngày nữa. Anh dẫn học sinh lên bãi sa mạc phía sau trại cừu số 5 để kiếm củi. Đội trưởng đội xe lớn Hàn Thiên Hữu cưỡi một con ngựa không yên, lao nhanh từ phía sau tới, cao giọng bảo Tạ Bình trên lưng ngựa: "Phân trường trưởng tìm cậu đấy." Tạ Bình hỏi: "Chuyện gì vậy?" Hàn Thiên Hữu đáp: "Không nói với tôi." Tạ Bình không hỏi thêm nữa. Dạo này, Tạ Bình hòa thuận với người ở phân trường, kể cả vị đội trưởng Hàn tháo vát này. Nhưng không hiểu sao, anh không cách nào tiến gần hơn, cũng không thể khiến mình thực sự thích gã tráng hán cao hơn người khác một cái đầu này. Còn vị đội trưởng Hàn kia cũng không cho bạn tiến sâu. Luôn như dùng một lớp vỏ mỏng vô hình, không ai chạm vào được để bao bọc kín mít bản thân, không lộ một khe hở nào. Những gì gã cho bạn thấy, mãi mãi chỉ là lớp vỏ đó. Gã sẵn lòng giúp bạn làm việc, nhưng tuyệt đối không nói nhảm với bạn. Gã dường như hòa nhã với ai cũng vậy. Nhưng Tạ Bình cảm thấy, người duy nhất gã thực sự quan tâm chỉ có Lão gia tử.
"Liệu có phiền anh giúp tôi đánh xe bò này tới trại số 5 không?" Thế nên Tạ Bình luôn dùng giọng thương lượng này để nói chuyện với gã.
Hàn Thiên Hữu do dự một chút rồi nói: "Được."
Tạ Bình đi vài bước, quay đầu nhìn lại. Hàn Thiên Hữu đã đánh xe bò, dẫn theo đám học sinh, vòng qua ổ cát, đi một con đường tắt khác tới trại số 5. Cỏ sa cao và cây bụi che khuất sống lưng con bò, che khuất đỉnh đầu bọn trẻ. Nhưng vẫn thấy Thiên Hữu cao ngất trên lưng ngựa, đang lắc lư một cách thoải mái tự tại. Sự thông thạo của gã đối với mảnh sa mạc này đương nhiên hơn hẳn Tạ Bình. Cưỡi ngựa, đừng nói đánh một chiếc xe bò, dù là mười chiếc, gã cũng có thể khiến chúng xếp thành hàng dọc, đi thẳng tắp trên một vệt đường. Có lần, qua lễ "Bát Nhất". Cả phân trường liên hoan. Không có bàn. Mười người một vòng. Một vòng mười bát thức ăn. Hai chai rượu Lão Bạch Can dốc cạn trên mặt đất dưới hàng cây dương lá xanh trước cửa nhà Lão gia tử. Hô hào cụng ly, ăn uống được một nửa, chỉ thấy Hàn Thiên Hữu đi kéo dưa hấu chín sớm ở công xã về, một mình đánh ba cỗ xe ngựa tản ra, lao vun vút về phía phân trường. Gã cũng như hôm nay, một mình cưỡi trên một con ngựa, chân kẹp bụng ngựa, mông không chạm yên; một tay cầm dây cương, một tay vung roi dài, chạy ngược chạy xuôi sau ba cỗ xe ngựa quát tháo chỉ đạo điều hành. Mười hai con ngựa hất tung bụi mù lên không trung. Những tiếng vó ngựa hỗn loạn như mưa. Những tiếng roi vút lên liên tiếp, tiếng quát tháo như sấm sét, tiếng bánh xe cao su lăn, cộng thêm bức màn bụi bặm cuồn cuộn đổ xuống dưới gò đất nhỏ, khiến đám đông xem đến ngẩn người, ngứa ngáy trong lòng mà trầm trồ thán phục. Ngay cả Lão gia tử đang nâng chén cũng quên cả uống, chỉ biết hét: "Thằng nhóc này, mẹ nó thật là! Mẹ nó thật là!"...
Đáng lẽ ra, tình hình hôm nay, gã nên nhường ngựa cho Tạ Bình. Để Tạ Bình sớm đánh xe về. Nhưng Tạ Bình không chủ động mở lời, gã cũng tuyệt đối không chủ động làm vậy, trừ khi là Lão gia tử, đó lại là chuyện khác.
Tạ Bình sải bước, mồ hôi ướt đẫm quay về phân trường, thấy trước cửa nhà Lão gia tử đỗ hai cỗ xe ngựa. Một cỗ chất đầy đồ đạc cũ nát. Còn có lồng gà. Ván giường chọc ra như lông nhím. Tất cả đều được buộc chặt bằng dây gai thô. Cỗ kia thì trống không. Chỉ trải một lớp rơm lúa mì dày dưới đáy thùng, hình như để cho người ngồi. Lại có người mới tới cùng gia đình sao? Là ai?
Anh vào nhà. Trong nhà đã có thay đổi. Cái bàn dài gỗ trắng nặng nề bị đẩy sang một bên, dựa vào tường. Chỗ trống được kê giường. Trên giường nằm một bệnh nhân. Bệnh tình xem ra không nhẹ. Gầy gò. Gò má và cằm tạo thành một hình tam giác nhọn hoắt. Khắp mặt đầy râu đen, như bãi cỏ lởm chởm, một mảng lớn. Quen mắt. Anh giật mình trong lòng, chưa kịp tỉnh táo đã thốt lên một tiếng: "Đội trưởng Triệu!"
Anh không dám tin, một người "gầy như xác ve" thế kia, sao lại là Đội trưởng Triệu?! Anh hối hận vì đã gọi bừa, hấp tấp như vậy. Không khỏi bàng hoàng chân tay. Quay người lại, lại thấy chị Vị Trinh. Chị rụt rè, mệt mỏi mà không giấu nổi vẻ u sầu ôm lấy các con, dựa tường ngồi trên một chiếc ghế dài. Vậy thì không sai rồi...
Triệu Trường Thái đến trại giam sư đoàn liền đòi gặp thủ trưởng sư đoàn. Không gặp thủ trưởng sư đoàn thì kiên quyết không nói gì. Trưởng khoa chính pháp sư đoàn đích thân đến nói chuyện với anh nhiều lần cũng không xong; thay lời thủ trưởng sư đoàn dặn anh trước hết phục tùng sự sắp xếp của bộ phận nghiệp vụ, phối hợp với họ làm rõ vấn đề của mình. Những cái khác không cần lo, từ từ rồi tính. Anh cười khẩy, nói, vấn đề của tôi vốn đã rõ ràng rồi. Bây giờ, phải "bày tỏ" với thủ trưởng sư đoàn. Thủ trưởng sư đoàn duyệt riêng cho anh mỗi ngày một cân bột mì. Buổi sáng làm bát cháo bột mì loãng. Trưa tối, hấp cái "bánh màn thầu đòn gánh", "bánh đao", "vàng bọc bạc" gì đó để cải thiện bữa ăn. Anh không lấy, cứ theo những phạm nhân khác, xếp hàng dài, cạo đáy thùng. Sau đó, anh đổ bệnh. Nôn ra máu. Một số chiến hữu cũ, mấy vị trưởng khoa trong sư đoàn, liên tục đến nhà thủ trưởng sư đoàn hết sức bảo lãnh cho anh. Đối với vấn đề của Triệu Trường Thái, sư đoàn vẫn luôn lấp lửng. Chỉ có Đảng ủy Dương Mã Hà chủ trương phải tuyên án anh, khiến sư đoàn khó xử, không đưa ra quyết định được. Đến mức này, thủ trưởng sư đoàn mới quyết tâm kết thúc vụ án này. Bác bỏ báo cáo của Dương Mã Hà, trả anh về Dương Mã Hà lao động.
"Chúng ta... lại tụ họp rồi..." Triệu Trường Thái gắng gượng ngồi dậy, mỉm cười, từ từ giơ bàn tay đen gầy như que củi, nhỏ nhẹ chào Tạ Bình.
"Cái duyên." Lão gia tử cười cảm thán. Ông chuyển ngành đến Dương Mã Hà, phụng mệnh thành lập doanh trại trực ban vũ trang ở nhóm Yabakuai. Làm doanh trưởng. Dạo đó, Triệu Trường Thái cũng được điều đến doanh trực ban quản lý máy móc một thời gian. Họ từng là đồng đội.
"Cái duyên..." Triệu Trường Thái cười đáp khẽ.
Lúc này, hai người đánh xe đã ăn uống no nê trong nhà bếp, dưới làn da đen thô ráp ánh lên màu rượu đậm, vào nhà hỏi: "Này... đồ... đồ dỡ ở đâu?"
Tạ Bình vội lau những giọt nước mắt trào ra vì xúc động, tiến lên nói: "Để tôi dỡ xe cho." Lão gia tử nói: "Việc này tôi đã bảo Đạm Kiến Tam sắp xếp người làm rồi. Cậu đừng lo. Chuẩn bị đi, đến trường bộ." Tạ Bình giật mình: "Đến trường bộ?"
Lão gia tử nói: "Chỗ các cậu người Thượng Hải nhiều chuyện lắm. Đoàn thăm hỏi gì đó sắp tới rồi."
Tạ Bình nén sự phấn khích: "Trường cho tôi gặp đoàn thăm hỏi?!"
Lão gia tử trừng mắt nhìn anh: "Cậu có tâm trạng gì thế này? Cái gì gọi là 'cho cậu gặp'?"
Tạ Bình im lặng.
Lão gia tử nói: "Cậu đi cùng xe ngựa đưa Đội trưởng Triệu đến trường bộ. Tôi không phái xe riêng nữa."
Không lâu sau, Đạm Kiến Tam, Vu Thư Điền, Quan Kính Xuân và những chiến sĩ chuyển ngành từng ở doanh trực ban đều đến gặp người lãnh đạo cũ của họ là Triệu Trường Thái. Giúp dọn phòng, dỡ xe. Dùng cáng khiêng Triệu Trường Thái đi. Thấy mặt trời đã lặn, hai cỗ xe đó hôm nay không đi được nữa. Lão bạn đánh xe tháo luôn ngựa, dắt vào chuồng, bảo người bỏ thêm chút hạt ngô vào thức ăn, chăm sóc cẩn thận, rồi chính mình đi theo nhóm Hàn Thiên Hữu tìm chỗ ngủ. Tạ Bình không hề rời khỏi Đội trưởng Triệu, giúp đỡ xong xuôi, ở nhà họ uống cháo, ăn bánh bột ngô, được Đội trưởng Triệu gọi ngồi xuống mép giường. Đội trưởng Triệu cầm lấy tay anh, lật lòng bàn tay, sờ vào chỗ bình thường dễ chai sạn, cười hỏi: "Sao thế này? Vết chai biến mất rồi à?"
Tạ Bình ngượng ngùng đáp: "Phân trường trưởng cho tôi đi dạy học. Lao động ít hơn rồi."
Đội trưởng Triệu hỏi: "Đảng tịch đã chuyển chính thức chưa?"
Tạ Bình đáp: "Phân trường đã báo lên rồi. Tôi đoán trường sẽ không duyệt đâu. Chắc là kéo dài thời gian thử thách thêm một năm." Triệu Trường Thái lập tức gắng gượng chống người dậy, truy hỏi: "Trường phê duyệt như vậy sao?"
Tạ Bình nói: "Chưa có. Tôi tự đoán thế thôi..."
Triệu Trường Thái lại dựa vào chiếc gối kê bằng áo bông cũ, thở dài cười nói: "Cậu đúng là có tâm kế hơn mấy tháng trước rồi đấy..."
Tạ Bình ngẩn ngơ hỏi: "...Tôi đòi lại đôi găng tay từ anh, anh mắng tôi nhé?"
Triệu Trường Thái cười lắc đầu. Cũng không nói gì. Mà cũng không muốn nói nữa. Vô nghĩa.
Nhưng Tạ Bình như thấy áy náy, vẫn nói: "Mấy ngày đó, lòng anh chắc khó chịu lắm nhỉ? Cảm thấy đến tôi cũng vô tình vô nghĩa với anh như vậy."
Triệu Trường Thái cười: "Sao cậu cứ lải nhải, chuyện bé tẹo thế mà cứ đào bới mãi làm gì?"
Lúc này, chị Vị Trinh bưng bát thuốc sắc vào, để nguội chút rồi hầu Đội trưởng Triệu uống. Triệu Trường Thái tự mình lục trong cái giỏ mây dưới gầm giường lấy ra một gói vải nhỏ, tìm mấy chai thuốc không nhỏ, đổ ra một nắm thuốc viên đủ loại màu sắc kích cỡ, uống nước nuốt trọn; nhắm mắt nghỉ ngơi một lúc, tinh thần khá hơn, chủ động hỏi Tạ Bình: "Biết lý do họ bắt tôi không?"
Tạ Bình nói: "Nghe loáng thoáng rồi."
Triệu Trường Thái lấy khăn ướt lau bã thuốc bên miệng, lại hỏi: "Biết chỗ Diệp Nhĩ Cái không?"
Tạ Bình ngập ngừng gật đầu.
"Chắc chưa từng đến đó nhỉ? Sau này có cơ hội thì nên đến xem một chuyến. Năm kia có một đợt cựu binh chuyển ngành đến Diệp Nhĩ Cái, trong đó có hơn trăm người đến đội năm Diệp Nhĩ Cái. Đội đó vốn là trại cải tạo. Sau này biên giới căng thẳng, tù nhân cải tạo rút lui, thay bằng lính chuyển ngành vào. Điều kiện tất nhiên kém hơn. Đội trưởng, chính trị viên vốn quen dẫn dắt tù cải tạo, cách đối nhân xử thế cũng đơn giản. Bản thân họ cũng là lính cũ, nên không thực sự quan tâm đến những người lính chuyển ngành mới tới này, đối xử với họ cũng lạnh nhạt thật. Trời lại mưa. Hầm đất ẩm ướt. Không cung cấp than sưởi. Kiếm chút củi liễu đỏ thì quá ướt, chỉ toàn khói, không cháy. Những người vợ đi cùng đều mới mười tám đôi mươi, nào chịu được khổ này? Thế là oán trách. Nhìn quanh bốn phía, toàn là hoang dã. Mua cuộn giấy vệ sinh phải đi hơn mười dặm. Sau đó con của một người trong đó, mới đầy tháng không lâu, bị bệnh gấp, lại bị nhân viên y tế của đội chẩn đoán nhầm, chữa chết mất. Đến tìm đội trưởng, chính trị viên lý lẽ. Đội trưởng, chính trị viên còn bênh vực nhân viên y tế đó. Đại ý là: Làm việc ai đảm bảo không sai sót? Các người cái gì cũng giỏi thì quân đội đã giữ lại làm cán bộ rồi. Tạm bợ chút đi. Thế là nổ tung. Tất cả vợ lính có con chưa đầy tuổi đều ồn ào đòi mua vé tàu, quay về quê. Những cựu binh đó thì đi tìm cán bộ dẫn đội quân đội, yêu cầu làm rõ rốt cuộc họ phạm lỗi gì mà bị quân đội 'đày' đến đây..." Triệu Trường Thái nói rất chậm, gần như một câu một hơi. Nói đến đây, còn lau mồ hôi lạnh trên trán, nghỉ một lúc.
"Sự việc đến bước này, vốn vẫn còn đường lui. Nhưng đội trưởng đó giậm chân, sai người bắt bố của đứa trẻ chết kia. Bảo là anh ta cầm đầu kích động chống đối lãnh đạo, gây rối vô lý. Cậu phải biết, ở nơi đó, thời điểm đó, chỉ cần tám chữ 'chống đối lãnh đạo, gây rối vô lý' là đủ để phán cậu đi lao giáo, tăng án tù. Nhưng đám cựu binh đó không phải tay mơ. Quá nửa đều có quân tịch bảy tám năm, đảng tịch sáu bảy năm. Trong quân đội, tệ nhất cũng từng đeo lon hạ sĩ, việc gì phải sợ ai? Đây chẳng lẽ không phải thiên hạ của Đảng Cộng sản sao? Sao lại không được góp ý kiến với các người chút ít? Góp ý xong là các người lấy mũ to áp người, bắt giữ người? Ầm - hơn trăm chiến sĩ cùng xông lên vây kín trụ sở đội. Bắt giữ đội trưởng, chính trị viên, yêu cầu trường, sư đoàn phái người giải quyết vấn đề. Còn đào đứa trẻ đã chôn lên, phơi trước cửa nhà chính trị viên. Thực ra đến bước này, sự việc vẫn chưa tuyệt đường lui. Lãnh đạo đội kiểm điểm đi! Thấu hiểu chút cho đám cựu binh mới chuyển ngành từ đại quân về đi! Cung cấp than sưởi đi! Đừng để trẻ con lại bị viêm phổi nữa! Các người đối tốt với lính một phần, họ đối tốt với các người mười phần. Lính tráng đều là người ruột thẳng, lòng như quả cân. Thật thà. Dễ dỗ lắm. Nhưng hai vị lãnh đạo đội đó chính là không bỏ được cái mặt mũi này. Cứ tưởng đám lính chuyển ngành này giống tù cải tạo, cho chút cứng rắn là cúi đầu. Đêm ngày phái người báo cáo tài liệu lên sư đoàn. Sư đoàn nhận tin, để phó sư trưởng và trưởng khoa chính pháp mang theo một đại đội cảnh vệ vũ trang đầy đủ đến giải quyết vấn đề. Vừa đến đội năm, ầm, lắp súng máy lên, thế là phiền phức rồi..."
Tạ Bình vội hỏi: "Bắt hết đám cựu binh đó đi tù à?"
Đội trưởng Triệu thở dài: "Ban đầu thì chưa. Hơn trăm gia đình chiến sĩ bị áp giải vũ trang rời khỏi đội năm. Tách họ ra, phân tán đến mười mấy nông trường rồi mới xử lý từng người. Có hai người bị phán tù, hai người khai trừ đảng tịch, một đợt bị ghi lỗi..."
Tạ Bình lại hỏi: "Sao lại dính anh vào?"
Đội trưởng Triệu nói: "Lúc đó tôi đang hỗ trợ nông nghiệp gieo hạt xuân ở công xã nông dân gần đội năm. Họ lên trụ sở đại đội tìm bác sĩ khám bệnh cho đứa trẻ đó. Biết tôi cũng là lính cũ nên rất thân. Tôi thì chạy vạy tìm bác sĩ khắp nơi cho họ, cứ thế mà có qua lại... Sau khi xảy ra chuyện, tôi lại chạy đôn chạy đáo nói giúp cho họ... Tôi chẳng phải còn chút tư cách, chút thân phận sao?"
Tạ Bình hỏi: "Là anh kích động họ làm loạn?"
Đội trưởng Triệu nói: "Ai kích ai? Sự thật là một đám xông lên, không có đầu tàu. Tôi nghe phong phanh chạy đến thì họ đã đào đứa trẻ chết phơi ở đó rồi. Tôi còn làm công tác tư tưởng cho đại đội cảnh vệ sư đoàn, bảo họ thu súng máy lại. Đại đội trưởng cảnh vệ cũ từng làm cùng tôi. Rất thân. Tôi còn tốt chán. Cán bộ hộ tống quân đội đó, bị người ta kiện một vố, bảo là thông cảm với đám lính làm loạn này. Quân đội để tôn trọng ý kiến địa phương, còn khai trừ quân tịch của anh ta, gửi về quê cũ lao động. Đó cũng là một cựu binh đời 47, 48 đấy..."
Tạ Bình hỏi: "Chuyện xảy ra năm kia, sao kéo đến cuối năm ngoái mới bắt anh!"
Đội trưởng Triệu: "Chuyện sâu xa hơn thì liên quan đến một số người ở Dương Mã Hà... Họ muốn xử tôi không phải bắt đầu từ lần bắt này..."
Tạ Bình hỏi: "Ai sống chết không tha cho anh, để làm gì chứ?"
Đội trưởng Triệu cười: "Chuyện này, nhóc con như cậu không cần hỏi kỹ thế."
Ngày hôm sau ăn sáng xong, Tạ Bình lên đường đi trường bộ. Quế Vinh gọi Tạ Bình đến trước mặt Lão gia tử. Lão gia tử đưa anh một túi lương khô, lại dặn dò: "Gặp đám 'người Thượng Hải' của cậu, giữ cái đầu cho tỉnh táo. Cái gì nên nói, cái gì không, tự mình giữ lấy. Kể cả với người của đoàn thăm hỏi, cũng đừng có ăn nói lung tung. Họ đi một vòng rồi phủi mông đi mất. Cậu còn phải ở đây cả đời đấy. Cậu hiểu ý tôi không!"
Tạ Bình gật đầu thật mạnh.
Đoàn thăm hỏi dự định hoạt động ở Dương Mã Hà ba ngày. Nhưng đến sáng ngày thứ ba, vẫn không thấy Tạ Bình và Tề Cảnh Phương, quyết định dời lại một ngày. Một mặt khẩn khoản nhờ văn phòng tiếp đón trường bộ thúc giục phía Lạc Đà Quyển Tử. Một mặt để Tần Gia đưa anh rể cả của Tề Cảnh Phương, đi xe tìm Tề Cảnh Phương. Sau khi Tạ Bình bị điều đi Lạc Đà Quyển Tử, Tề Cảnh Phương cũng cảm thấy không mặt mũi nào ở lại trường bộ, nên chủ động đề nghị muốn đến mỏ than Tứ Khỏa Thung; làm nhân viên bán hàng tại cửa hàng đại lý ở mỏ. Văn phòng tiếp đón trường đã sớm thông báo cho mỏ. Mỏ cũng lập tức thông báo cho cô việc anh rể cả của cô đi cùng đoàn thăm hỏi đến Dương Mã Hà. Nhưng cô không chịu đến. Chỉ nhắn anh rể, nhờ anh chuyển lời tới chị mình, hãy coi như trên đời này chưa từng có người em gái là cô...
Việc đoàn thăm hỏi kiên quyết muốn gặp Tạ Bình khiến nhiều người trong cơ quan trường bộ bất ngờ. Họ vốn định qua loa cho xong. Bốn nghìn bảy trăm chín mươi lăm người, lẽ nào gặp hết được?! Nhưng đoàn thăm hỏi nhận nhiệm vụ như vậy, dù bằng hình thức nào, đàm thoại riêng hay gặp mặt tập thể, cứ còn sống là phải gặp. Huống hồ đoàn thăm hỏi có một bộ phận ở đoàn ủy khu, cục lao động khu, các đồng chí làm việc ở đảng ủy đường phố đều là người quen cũ của Tạ Bình. Đương nhiên là phải gặp bằng được. Thêm vào đó, trước và sau khi tới đều nghe không ít bàn tán về Tạ Bình, không thể không tin, nhưng không cam tâm tin hoàn toàn, nên càng muốn gặp "người bạn nhỏ" năm xưa này. Đoàn thăm hỏi đến Dương Mã Hà, tìm hiểu tình hình của A Đồ, lập tức gửi điện khẩn về Thượng Hải, để bộ phận liên quan ở Thượng Hải tiếp nhận hộ khẩu của A Đồ. Điều này khiến Tần Gia và Kế Trấn Hoa gửi gắm hy vọng vào đoàn thăm hỏi, muốn họ có tác dụng trong chuyện của Tạ Bình, sửa đổi ấn tượng của người trường bộ đối với Tạ Bình, cải thiện hoàn cảnh hiện tại của Tạ Bình. Vì thế, Tần Gia và Kế Trấn Hoa một ngày ba lần chạy đường dây bưu điện địa phương, gửi điện tín, gọi điện thoại đường dài, lấy danh nghĩa văn phòng tiếp đón (điểm này, Lang Á Quyên đã giúp một tay) thúc giục phía Lạc Đà Quyển Tử. Nhưng lần nào phía Lạc Đà Quyển Tử cũng trả lời rằng Tạ Bình đã lên đường đi trường bộ từ lâu. Điều này khiến họ càng sốt ruột. Lần cuối cùng, trong điện thoại mới hỏi rõ, Tạ Bình đi bằng xe ngựa. Trời ơi! Một trăm bảy mươi cây số. Ba trăm bốn mươi dặm. Thế thì đi đến đời nào?! Tần Gia quay người liền gọi điện thoại cho thanh niên Thượng Hải ở đội sửa chữa, bảo họ tìm một chiếc xe trống, lập tức ra đường đón Tạ Bình. Như vậy, Tạ Bình đến trường bộ đã là chiều ngày thứ ba kể từ khi rời Lạc Đà Quyển Tử. Anh nhảy xuống xe, phủi vội bụi đất trên đầu trên mình, lao vào tiểu viện phía tây nơi đoàn thăm hỏi ở. Cửa ba căn phòng thông nhau trong tiểu viện gần như đồng thời mở ra. Lão Đàm, lão Nhạc ở cục lao động khu, tiểu Chu cục giáo dục, lão Trần văn phòng đường phố, còn cả đồng chí Lý Bình Cầm, phó bí thư đoàn khu, phó đoàn trưởng đoàn thăm hỏi cùng chạy ra. Hốc mắt mọi người đều đỏ hoe. Việc này thực sự phải trách Tạ Bình. Anh nắm chặt tay Lý Bình Cầm, không kịp nói câu nào, trước tiên đã đỏ hoe mắt, cúi đầu đứng lặng. Mới chỉ ngoài ba mươi tuổi, Lý Bình Cầm sụt sịt mũi, cười nói: "Đây là làm gì thế này? Đây là làm gì thế này? Gặp nhau thế này à?" Tạ Bình lúc này mới ngượng ngùng dùng lòng bàn tay lau hai giọt nước mắt to treo trên má, quay đầu lại chào hỏi lão Đàm, lão Nhạc và tiểu Chu đang vây quanh mình. Các đồng chí đoàn thăm hỏi mời anh vào phòng. Lý Bình Cầm còn đích thân lấy nước, tháo khăn của mình cho anh rửa. Tạ Bình cười nói: "Tôi làm sao rửa khăn của chị được. Rửa xong, chiếc khăn này của chị chỉ đành làm giẻ lau bàn thôi." Anh bưng chậu rửa mặt ra sân, đặt bên cạnh bồn hoa, cởi áo bông, hai tay vốc nước, hắt lên mặt, lên cổ, ra sức dùng tay kỳ cọ khiến da đỏ lựng. Trong mũi khụt khịt thở hắt ra. Lại lấy từ túi đeo chéo quân dụng mang theo ra chiếc khăn mặt khô, nín thở, lau khô từng chút, lật lại cổ áo, lại đập mạnh bụi trên áo bông, dùng năm ngón tay thô ráp cắm vào mái tóc bù xù cào vài cái, coi như chải chuốt. Lý Bình Cầm bên cạnh cười nói: "Ừ, có vẻ thay da đổi thịt rồi. Đến cả cách rửa mặt cũng không giống người Thượng Hải nữa rồi." Tạ Bình cười không đáp. Sau đó, bạn bè ở văn phòng tiếp đón tới tìm anh. Anh cũng tỏ ra ít nói. Nghe nói anh rể cả của Tề Cảnh Phương đến, cũng không có vẻ mừng rỡ gì. Kế Trấn Hoa nói với anh, Tề Cảnh Phương không chịu gặp anh rể, không chịu đến trường bộ gặp đồng chí đoàn thăm hỏi, anh cũng chỉ lặng lẽ nhìn cậu ta, sau đó, chỉ đáp đơn giản: "Thế cũng không cần thiết..." Buổi tối, những căn phòng lớn nơi đồng chí đoàn thăm hỏi ở, chật kín thanh niên Thượng Hải từ xa đến. Tạ Bình căn bản không có cơ hội nói chuyện riêng với Lý Bình Cầm và đồng chí lão Đàm. Anh ngồi bên cạnh nghe một lát, liền đứng dậy tìm Kế Trấn Hoa, đến bưu điện gọi điện thoại đường dài đến mỏ than Tứ Khỏa Thung. Gọi Tần Huệ, gọi anh rể cả của Tề Cảnh Phương, cuối cùng lại gọi Tề Cảnh Phương nói vài câu.
"Là Tề Cảnh Phương à? Tôi là Tạ Bình đây. Nghe ra không?" Tạ Bình khao khát được nghe giọng Tề Cảnh Phương. Tâm trạng này khiến tông giọng anh trở nên vô cùng dịu dàng thân thiết, nhưng lại hối hả, cấp bách. Đầu dây bên kia không có tiếng đáp. Tay cầm ống nghe của anh chỉ run rẩy. Lòng bàn tay rịn mồ hôi.
"Cô có nghe thấy không? Tôi từng viết cho cô mấy lá thư. Cô đều biết chứ?"
"..." Vẫn không có câu trả lời.
"Cô không muốn hồi âm, có thể. Nhưng cô nên xem qua chứ. Cô đã trả lại tôi hai lá thư cuối cùng, nguyên xi không bóc. Tại sao lại làm vậy? Chúng tôi không ai coi thường cô cả. Cô vẫn là một thành viên trong chúng ta. Tiểu Đắc Tử, hãy vực dậy đi..."
Tề Cảnh Phương lại vứt điện thoại vào tay Tần Gia, nức nở chạy mất. Ngày hôm sau, Tần Gia và anh rể cả của Tề Cảnh Phương mang về cho Tạ Bình một lá thư ngắn của cô. Trong thư viết một câu: "Tạ Bình: Đừng để ý đến tôi nữa. Tôi có lỗi với anh. Cũng có lỗi với các anh các chị."
"Ngày mai... tiễn mọi người đi, tôi sẽ đến mỏ than thăm cô ấy." Tạ Bình nói với anh rể cô.
Anh rể cô cười gượng gạo nói: "Để vài ngày nữa hãy nói. Cứ để cô ấy trốn sang một bên lánh tạm, bình tâm lại cũng tốt..."
Đến chiều, thanh niên Thượng Hải từ các đội tới càng ngày càng đông. Nhóm người ở văn phòng tiếp đón gào đến khản cả cổ, hối thúc những người đã vào phòng lớn, đừng chây ì không đi, để những người bạn chưa chào tạm biệt đoàn thăm hỏi vào phòng nói đôi câu. Sau đó có người đề nghị chụp ảnh lưu niệm cùng các đồng chí đoàn thăm hỏi. Lúc này, trong mấy sân lớn nhỏ của nhà khách đã tập trung khoảng một nghìn ba, bốn trăm người.
Hiện trường chụp ảnh đặt tại sân trường tiểu học con em cán bộ. Bàn ghế của trường đều được khiêng ra. Người đứng, người ngồi, người ngồi xổm. Ở chính giữa vòng tròn sừng sững dựng hai chiếc máy ảnh hộp vuông lớn mà các hiệu ảnh hay dùng. Nhiếp ảnh gia lúc thì chui vào tấm vải đen đỏ chắn sáng, lúc lại chui ra ưỡn cổ gào thét: "Bên này... bên kia... ở giữa... thế này... thế kia..." đến cả mũ cũng bị chạm lệch. Mọi người nín thở lén cười. Tạ Bình đi cùng các đồng chí đoàn thăm hỏi vào sân. Sau khi người của văn phòng tiếp đón "đuổi" đám đông ra sân, tiểu viện phía tây mới vắng vẻ. Tạ Bình mới có thể nói chuyện ngắn gọn với đồng chí Lý Bình Cầm về tình hình của mình. Lý Bình Cầm hỏi gì, anh đều nói: "Yên tâm, bản thân tôi có thể tự tổng kết kinh nghiệm giáo huấn. Người ở Lạc Đà Quyển Tử thực sự rất tốt. Tôi còn thực sự cảm thấy đi chệch đường mà lại tìm được một nơi tốt đấy..." Điều này khiến tất cả người quen cũ đều cảm thấy Tạ Bình già dặn hơn nhiều. Đối diện với sự "già dặn" này, trong lòng họ tuy luôn có những điều không mấy dễ chịu dâng trào, nhưng lại cảm thấy có thể dựa vào đó để an ủi, mỉm cười hài lòng, rồi đi khích lệ, an ủi Tạ Bình. Sau đó, liền cùng đi chụp ảnh.
Đoàn thăm hỏi đến nơi, đám đông đã vui mừng hớn hở, đột nhiên lại nhìn thấy Tạ Bình, đầu tiên là một trận xôn xao, ngạc nhiên, thì thầm, sau đó có người liền gọi tên. Đặc biệt là hơn chục đại biểu đến từ đội thanh niên trạm thí nghiệm, cùng những thanh niên nhà ở Thượng Hải cùng sống một đường phố với Tạ Bình, tổng cộng cũng phải trăm người, nhảy xuống khỏi bàn, hò hét hướng về phía Tạ Bình mà chen tới. Sự "hỗn loạn" này kéo dài suốt mười phút. Ánh mặt trời dần vàng nhạt. Bóng cây cũng càng ngày càng gầy dài, thậm chí kéo dài đến tận chân người nhiếp ảnh gia ở vị trí trung tâm. Trợ lý Trần thấy chính ủy đã chờ không mấy kiên nhẫn, liền tiến lên cười khuyên giải: "Mặt trời sắp lặn rồi. Chụp ảnh xong rồi nói chuyện sau. Hãy cố toàn đại cục." Tạ Bình theo đám bạn lên hàng sau. Lão Đàm và tiểu Chu lại vẫy tay gọi anh, bảo anh ngồi cạnh họ. Tạ Bình "gặp chuyện", không ít đồng chí và phụ huynh ở khu, đường phố Thượng Hải đều rất quan tâm. Lão Đàm và tiểu Chu nghĩ, để Tạ Bình ngồi cạnh họ chụp ảnh, mang về cho mọi người xem, bản thân nó chính là tuyên truyền tốt nhất. Có thể chứng minh một cách mạnh mẽ: Tạ Bình ở nông trường vẫn sống rất tốt, mọi lo lắng đều là thừa thãi. Tạ Bình lúc này chỉ muốn được ở bên các đồng chí đoàn thăm hỏi thêm một lát, gần gũi hơn, để lại kỷ niệm không bao giờ có lần thứ hai này. Bạn bè mừng cho anh, vỗ mông anh, hối anh đi nhanh lên. Ngược lại phía bên kia, Trợ lý Trần, trong lòng băn khoăn: Vị trí của Tạ Bình cạnh lão Đàm, sau này trong bức ảnh toàn cảnh hoàn chỉnh nhìn vào, còn gần trung tâm hơn cả mấy vị trưởng phòng lớn tuổi, tương đương với phó phân trường trưởng. Đương nhiên cũng gần trung tâm hơn cả Trợ lý Trần cậu ta. Sự đãi ngộ chính trị như vậy, đương nhiên không phải thứ Tạ Bình nên có. Cậu ta cảm thấy Tạ Bình nên có chút ý thức chừng mực và tự biết mình, từ chối khéo lời mời của đồng chí đoàn thăm hỏi, mà tiếp tục lùi về hàng sau. Nhưng không ngờ Tạ Bình chạy bước nhỏ thật sự chạy về phía lão Đàm. Trợ lý Trần liền ghé tai thì thầm với Lang Á Quyên: "Cô đi nhắc nhở Tiểu Tạ một chút. Tìm vị trí của mình ở hàng sau đi." Lại dặn dò, "Nói cho khéo vào. Đừng để đồng chí đoàn thăm hỏi nghe thấy."
"Lang Á Quyên vốn không hề nghĩ đây là một vấn đề, nghe Trợ lý Trần nói như vậy, ngẫm lại cũng phải, Tạ Bình đúng là có chút không biết điều, liền đi kéo Tạ Bình sang một bên, nói rõ chuyện.
Tạ Bình nghe xong, trong lòng bỗng chốc trào dâng một luồng giận dữ và uất ức không tên. Trở về trường bộ hơn một ngày nay, anh luôn tiết chế bản thân. Anh biết có rất nhiều cặp mắt đang nhìn chằm chằm vào mình, muốn đoán xem Tạ Bình sau khi gặp chuyện rốt cuộc đã trở thành người thế nào. Anh không muốn khiến bạn bè thất vọng, càng không muốn khiến kẻ hả hê đắc ý. Anh muốn nói với họ, Tạ Bình vẫn là Tạ Bình. Lạc Đà Quyển Tử ở cũng là con người cả thôi. Nhưng giây phút này, anh thực sự không nhẫn nhịn nổi nữa. Liền lớn tiếng nói với Lang Á Quyên: "Cô bảo người bảo cô đến đuổi tôi, tôi chỉ muốn ngồi chụp ảnh cùng người thân Thượng Hải, không muốn chen một chân vào giữa các trưởng phòng, phó trường trưởng. Tôi chưa đến mức ngốc thế đâu." Giọng anh lớn đến mức, Trợ lý Trần ngồi cách anh mười mấy hai mươi người, mặt đỏ bừng rồi lại xanh, không biết là lạnh hay nóng, chịu đựng một lát, đột nhiên đứng dậy, lao về phía Tạ Bình hét: "Tạ Bình, cậu gây rối gì thế!" "Là tôi gây rối hay là anh gây rối?" Tạ Bình đỏ mặt cãi lại một câu.
"Cậu không muốn chụp thì ra ngoài!" Trợ lý Trần gằn giọng quát.
"Sao thế, sao thế?" Trưởng phòng chính trị đứng dậy giảng hòa.
"Tạ Bình, cậu phát điên à?" Lang Á Quyên đi kéo Tạ Bình. Tạ Bình hất tay, đẩy cô lảo đảo, sải bước đi về phía Trợ lý Trần. Trưởng phòng chính pháp đứng dậy ngăn lại: "Tạ Bình, cậu muốn làm gì? Về đi!" Lúc này, đội ngũ vừa tĩnh lặng lại xôn xao như sóng trào. Chính ủy cũng đứng dậy lớn tiếng hỏi: "Sao thế? Cậu thanh niên Tạ Bình này lại sao thế?" Thế là rất nhiều bàn tay vươn ra kéo Tạ Bình. Tạ Bình đẩy họ ra, đi đến trước mặt Trợ lý Trần, nói với cậu ta: "Không cần anh đuổi. Tôi hiểu vị trí của tôi ở Lạc Đà Quyển Tử!" Nói xong liền quay người đi ra ngoài sân trường. Các đồng chí đoàn thăm hỏi chỉ thấy một khung cảnh đang êm đẹp sau khi Lang Á Quyên đến tìm Tạ Bình, bỗng dưng nảy sinh biến cố, liền hỏi Lang Á Quyên. Lang Á Quyên vừa rồi bị Tạ Bình hất tay trước mặt mọi người cũng đang giận dữ, nhất thời không biết giải thích với các đồng chí đoàn thăm hỏi thế nào, chỉ lắp ba lắp bắp, nửa là tiếng Hà Nam nửa là tiếng Thượng Hải nói:
"Ai mà biết nó! Nhìn cái bộ dạng đó của nó, còn làm bộ làm tịch lắm! Làm được cái trò trống gì cơ chứ!" Trưởng phòng vội xua tay về phía đội ngũ đang xôn xao, gọi: "Chụp ảnh thôi. Đứng nghiêm. Vào vị trí, chụp nào." Phía này, lão Đàm muốn nhấc chân đuổi theo Tạ Bình, nhưng bị Lý Bình Cầm vốn đã nhận ra chút phức tạp tinh tế trong đó nắm chặt lấy...
Ngày hôm sau đoàn thăm hỏi rời khỏi Dương Mã Hà, Trần Mãn Xương chuyển báo cáo chuyển chính đảng tịch của Tạ Bình do Lạc Đà Quyển Tử báo lên, đặt lên bàn làm việc của chính ủy. Báo cáo này cậu ta đã đè lại hơn một tháng. Chỉ chọn thời điểm này trình duyệt, cũng là tốn không ít tâm cơ. Quả nhiên, chính ủy rất nhanh phê duyệt báo cáo. Phê duyệt vừa đơn giản lại không đơn giản: "Thôi. Bảo cậu ta sau này phấn đấu lại đi. Ý tôi, việc này nên thông báo nghiêm túc cho toàn trường, đồng thời cũng nên công bố danh sách một đợt thanh niên Thượng Hải mới được kết nạp đảng. Đề nghị phòng chính trị nắm chặt việc này."
Mọi chuyện đều đúng như Lão gia tử nói. Ngày Tạ Bình trở về Lạc Đà Quyển Tử, Lão gia tử biết tin Tạ Bình lại gây họa ở trường bộ, đập bàn nhảy dựng lên mắng Tạ Bình: "Trước khi đi, tôi dặn cậu thế nào? Cậu không đứng vững, bị quỷ dẫn đi mất hồn rồi! Cối xay đè lên mu bàn chân mới biết đau! Bảo cậu này, đảng tịch của cậu tiêu đời rồi!" Lúc đó Tạ Bình còn không tin. Không tin trường bộ chỉ vì mấy chuyện này mà thật sự có thể hủy bỏ đảng tịch của anh. Quốc có quốc pháp, đảng có đảng chương. Chúng ta lấy những chương pháp này ra so sánh xem! Anh cảm thấy thắt lưng mình vẫn cứng cáp. Nhưng... bây giờ thật sự tiêu đời rồi... Anh xem xong phê duyệt, toàn thân run bần bật như người sàng gạo. Một cảm giác trống rỗng nảy sinh trong tuyệt vọng khiến chân tay anh mềm nhũn. Chóng mặt. Trong một khoảnh khắc rất ngắn, anh gần như đứng không vững. Anh cảm thấy mình đột nhiên bị quăng vào một vực thẳm không đáy, không bao giờ có thể leo lên được nữa... Hơn nữa, làm sao báo cáo với đoàn ủy khu, với đảng ủy đường phố, với thầy cô bạn bè trường cũ... với bố mẹ đây? Chính là tôi dẫn một nghìn hai trăm người bạn, vào khoảnh khắc rời khỏi Thượng Hải, tuyên thệ từ biệt mười triệu nhân dân Thượng Hải, từ biệt "Hoàng Phố" giàu truyền thống cách mạng vẻ vang. Sớm hơn chút nữa, ngày đó lấy hộ khẩu đi đăng ký ở đường phố, mẹ giằng hộ khẩu với tôi. Bà nói: "Ở lại Thượng Hải thì không phải làm cách mạng sao? Ở Thượng Hải thì không làm đảng viên cộng sản được sao? Con vì cái gì mà thế này! Con làm công tác động viên, bản thân mình nhất định cũng phải đăng ký đi nông trường sao? Thanh niên làm công tác động viên đâu chỉ có con. Kết quả động viên, tự mình cũng bị động viên đi theo, có mấy người?! Chị con đi lấy chồng rồi. Em con còn nhỏ. Bố con lại là một ông già lẩm cẩm. Mẹ cần con bên cạnh. Con không phải không biết điều này. Con bị lao phổi. Uống thuốc tiêm thuốc cần dinh dưỡng. Cả nhà chỉ trông chờ vào chút lương của bố con. Mua một cái chân giò, con ăn thịt. Bố con uống vài húp canh. Em trai em gái chỉ có thể ngửi hương. Chúng nó bao nhiêu lần nói với mẹ: Mẹ ơi, bao giờ mới mua một cái chân giò nấu cho chúng con ăn với. Mua loại nhỏ thôi. Loại to để cho anh, cho bố. Những lời này, mẹ từng nói trước mặt con chưa? Tại sao không nói? Để con ăn được cái chân giò mà cả nhà dành dụm cho con. Để con sớm hồi phục sức khỏe, giúp mẹ quán xuyến cái nhà này. Không ngờ con báo đáp mẹ, báo đáp cái nhà này như thế này đây..." Bây giờ tôi lại nói với bà thế nào đây...
Nếu máu người là màu đen. Vậy thì cái gì là trắng? Cái gì mới là đỏ? Cái gì? Cái gì...
Tạ Bình vồ lấy tờ phê duyệt đó, định đến trường bộ lý lẽ. Lão gia tử túm chặt lấy anh, dùng sức ném mạnh. Anh loạng choạng, ngã văng ra ba bốn mét. "Cậu còn muốn giở thói ngang ngược với họ!" Lão gia tử gằn giọng quát.
Sau đó, Tạ Bình trở về căn phòng nhỏ của mình, vẫn bình thường đến nhà ăn dùng bữa tối, tắt đèn sớm. Nhưng đến nửa đêm, anh xách một túi vải lương khô, đeo một bình nước, nhét tờ phê duyệt đó vào người, lén lút lẻn ra khỏi cửa. Anh nghĩ: Không còn cách nào khác, đi bộ đến trường bộ, đi bộ xuyên qua cao nguyên Sangana, xuyên qua nhóm cồn cát Minshitoluogai phía đông nam Lạc Đà Quyển Tử, tìm chính ủy, tìm Trợ lý Trần, lý lẽ chứ! Một năm nay, tôi tuy hấp tấp làm không ít chuyện sai, nhưng tôi tích cực chủ động đăng ký đi nông trường. Tôi lao động tốt. Tôi toàn tâm toàn ý muốn làm gương trong đám bạn bè. Tôi chịu khổ được. Tôi toàn tâm toàn ý muốn bỏ đi thói xấu người Thượng Hải trên người mình. Tôi chân thành trải qua "ba ải". Tôi không trộm không cướp. Tôi không chơi gái. Tôi không ăn nhiều chiếm tiện nghi. Tôi kiên định tin tưởng Đảng, tin tưởng chủ nghĩa xã hội, tin tưởng Chủ tịch Mao. Đại tiết của tôi tốt mà... Các người để tôi chuyển chính thức rồi, tôi còn có thể tiến bộ mà! Tại sao các người lại cắt đứt đường sống của tôi như thế kia! Anh tin rằng, cuối cùng họ sẽ thấu hiểu...
Tạ Bình vừa ra khỏi cửa, định xuống rãnh khô, Hàn Thiên Hữu từ đống cỏ khô trèo xuống. Trong tay nắm chặt một cành cây táo gai, gõ gõ vào chân Tạ Bình, cười nói: "Về phòng đi. Phân trường trưởng sớm đã tính trước chiêu này của cậu rồi. Đừng gây thêm loạn cho anh em nữa. Để cho chúng tôi ngủ một giấc ngon lành đi!"
"Không cần anh quản!" Tạ Bình phát cáu. Anh lao đầu về phía Hàn Thiên Hữu. Hàn Thiên Hữu không tránh không né, thuận thế túm lấy hai vai Tạ Bình đang lao tới, tay dùng chút sức, Tạ Bình đã nằm trên đống cỏ khô. Tạ Bình lăn một vòng, bật dậy, chạy xuống dưới rãnh khô, lại bị Hàn Thiên Hữu ôm ngang eo. Tạ Bình đá. Đánh. Vặn. Đẩy. Hét: "Không cần các người quản! Không cần các người quản!" Tiếng thét này, trong bầu trời đêm tĩnh lặng, nghe càng xé lòng. "Đây là chuyện của tôi... chuyện của riêng tôi..." Anh gào thét liên hồi, cảm thấy đã hoàn toàn không kiểm soát nổi bản thân. Chỉ một lát sau, người trong phân trường đều bị đánh thức. Dậm chân xỏ giày, khoác áo bông, mặc quần đơn, có người thậm chí không mặc quần đơn, chỉ mặc quần lót nhỏ, để lộ đùi chạy đến khuyên giải.
"Không cần các người quản... không cần các người quản..." Tạ Bình nhìn thấy mọi người vây kín, bản thân tuyệt đối không có hy vọng chạy ra khỏi Lạc Đà Quyển Tử nữa, liền ngã sấp xuống đống cỏ, nức nở cuồng loạn.
"Cậu còn giống đàn ông không?" Lão gia tử bị làm phiền giấc ngủ, giận dữ quở trách, "Cậu còn là đàn ông không!" Một lát sau, chị Vị Trinh và Kiến Quốc cũng chạy tới. Tạ Bình nắm tay chị Vị Trinh, thút thít: "Để Đội trưởng Triệu nói với họ, thả tôi đi trường bộ... tôi phải đi..."
Vị Trinh đỏ hoe mắt, nhặt cành cỏ khô trên tóc cho Tạ Bình, để Kiến Quốc nhặt túi vải và bình nước. Tiểu Quế Vinh và Tiểu Quải Diệu chen qua khe hở người, níu vạt áo Tạ Bình, khóc nói: "Thầy Tạ ơi, thầy đừng thế, đừng thế..." Vị Trinh định đưa Tạ Bình về nhà mình. Lão gia tử không cho. Lão gia tử nói: "Lão Triệu hai ngày nay mới hồi phục chút tinh thần, nửa đêm canh ba, đừng đi làm phiền ông ấy." Sau đó quay người nói với Tạ Bình, "Ở đâu khóc lóc chẳng là khóc lóc?! Không sợ mất mặt thì cứ ở đây mà khóc, ở đây mà gào! Hét đi! Hú đi! Hét vỡ cổ họng, hú ra máu, người ta trả lại đảng tịch cho cậu!"
Tạ Bình dần cúi đầu xuống.
Vợ Nhị Quý và Nhị Quý đến khuyên Tạ Bình: "Đi, về nhà chúng tôi nghỉ một lát..."
Lão gia tử nói: "Được rồi được rồi! Ngủ giấc ngủ của các người đi." Ông đưa Tạ Bình về nhà mình. Quế Vinh vội bưng chậu nước, nhón chân, để chậu rửa mặt lên chiếc bàn dài cạnh Tạ Bình. Một lát sau, chị Vị Trinh dìu Đội trưởng Triệu đang quấn chăn bông, bước đi khó khăn cũng sang bên này. Lão gia tử vội tiến lên đỡ, lại quở chị Vị Trinh: "Sao không nghe lời, lại đưa lão Triệu dậy làm gì."
"Tôi có điếc đâu. Bản thân không nghe thấy à!" Triệu Trường Thái chậm rãi ngồi xuống chiếc ghế gỗ Lão gia tử nhường cho anh. Mắt anh rực rực liếc, yết hầu không ngừng chuyển động lên xuống. Cứ thế không nói một lời, đầy vẻ oán giận trừng mắt nhìn Tạ Bình. Nhìn một lúc lâu, hốc mắt anh ươn ướt. Một lúc lâu sau, mới quay đầu hỏi Lão gia tử: "Sao? Muốn mở lớp học tập cho cậu ta ngay trong đêm à? Hay là để tôi đưa cậu ta đi trước..."
Lão gia tử nói: "Ông muốn niệm kinh gì cho cậu ta nữa? Niệm quyển nào, cậu ta cũng hiểu hơn ông, nói lưu loát hơn ông! Bây giờ với cậu ta, không phải là chuyện niệm kinh!"
"Giao cho tôi..." Triệu Trường Thái khăng khăng.
"Vẫn là để tôi dạy dỗ đi. Cái loại sư phụ như ông, với cái loại đồ đệ báu vật của ông, là cùng một phường cả. Đều không nghe lời! Đều là thứ bỏ đi không thấy quan tài không rơi lệ!" Lão gia tử hậm hực, không nể mặt Triệu Trường Thái chút nào. Tạ Bình cứ ngỡ Đội trưởng Triệu ít nhất sẽ lên tiếng biện hộ cho mình vài câu, làm bộ làm tịch. Không ngờ, ông ấy chỉ im lặng ngồi đó. Ngồi đó không chút biểu cảm. Điều này thực sự khiến Tạ Bình bất ngờ. Mấy ngày nay, anh nhìn ra, mối quan hệ giữa Đội trưởng Triệu và Lão gia tử quả thực không bình thường. Lão gia tử đích thân cưỡi ngựa, chạy khắp nơi tìm bác sĩ bắt mạch kê đơn thuốc cho Đội trưởng Triệu, để Đạm Kiến Tam mang hai con cừu béo đã mổ sẵn, đi tìm người quen ở bệnh viện lớn sư đoàn, lấy thuốc tốt cho Đội trưởng Triệu. Ông ấy cũng ngày ba lần chạy sang phòng Đội trưởng Triệu. Ra lệnh cố định một con bò sữa tốt nhất, vắt sữa cho Đội trưởng Triệu uống. Nhưng ông ấy lại thường xuyên không chọn dịp, không phân biệt người lạ hay người quen mà kể tội, châm chọc, thậm chí mắng mỏ Đội trưởng Triệu (nhưng tuyệt không mắng trước mặt đám học viên mới). Còn Đội trưởng Triệu, lần nào cũng như hôm nay: không cãi lại, không lên tiếng, không cho là đúng, không chút biểu cảm, chu môi, ngồi đờ đẫn...
Rốt cuộc giữa họ là mối quan hệ gì?
"Được rồi. Tôi không quản." Đội trưởng Triệu thở dài một tiếng, nhượng bộ, "Ông dạy dỗ đi." Anh đứng dậy từ chiếc ghế gỗ. Chị Vị Trinh vội quấn chăn bông cho anh, dìu anh. Anh vịn bàn dài, từ từ di chuyển đến trước mặt Tạ Bình, một tay đè lên vai Tạ Bình, vô cùng khó khăn mỉm cười nói: "Không sao. Chẳng phải mới hai mươi tuổi sao? Phải nghĩ mình mới hai mươi tuổi. Không sao cả!" Môi anh run rẩy, chút sáng trong mắt nhanh chóng lan rộng ra, lấp lánh, như muốn trào ra khỏi hốc mắt, nhưng lại đông cứng lại, ngay lúc này, anh đột nhiên thu tay về, nắm chặt mép chăn hai bên, dựa vào sự dìu đỡ của chị Vị Trinh, quay người bỏ đi.
"Từ ngày mai, cậu đến trại số 5 đi chăn cừu với 'Quyết Lý Kiều' (Quyết Lý Kiều: Tên nhân vật/biệt danh) hai năm cho tôi." Lão gia tử nói với Tạ Bình.
"Chăn cừu thì chăn cừu!" Tạ Bình đáp.
"Rất tốt..." Lão gia tử cười lạnh. Ông vươn tay lấy hũ thuốc lá, nhưng lấy được rồi lại vứt đi. Ông kéo khuy áo, cổ đổ mồ hôi nóng. Khuôn mặt dài xám trắng ửng lên màu đỏ nhạt, làn da nhăn nheo chảy xệ rung rung. "Đã không nghe lời! Đã không tranh giành! Đã không chịu nổi chút ấm ức nào! Tạ Bình cậu còn làm được cái gì nữa? Cậu nên về bên cạnh bố mẹ cậu, liếm ti mẹ thêm hai năm nữa đi!" Ông gầm lên. "Cậu phải học hỏi cho tốt cái tên vừa đi khỏi đây! Nếu những việc ông ta phải chịu đựng đều đổ lên đầu cậu, chắc cậu đã thắt cổ tự tử lâu rồi! Chỉ chút sức chịu đựng đó thôi à? Đừng tưởng các cậu từ Thượng Hải đến, là mặt trời của cao nguyên Sangana, người ta đều phải quỳ xuống trước các cậu! Bảo cho cậu biết, đừng để tôi phải thất vọng về cậu nữa!"