Ồ, hãy thêm một nét màu đỏ nữa, một màu đỏ rực rỡ, một màu đỏ vang dội như tiếng chuông ngân...
Khu số 5. Dấu hiệu nhận biết của nó chính là cái cây chết khô trước cửa. Hai cành cây khô cứng chĩa ra, trụi lủi, vỏ cây đã bị lột sạch, vàng trắng bệch. Trên đó treo những sợi dây mà Quyết Lý Kiều thường dùng (dây len, dây thừng, dây da) và con dao rựa. Một cái xẻng nhỏ dùng trong tác chiến bộ binh cũng không biết gã kiếm đâu ra, cũng treo ở đó. Trên cành cây còn vắt chiếc yên ngựa và roi ngựa yêu quý của gã. Dây đai bụng ngựa dài loằng ngoằng rủ xuống, dù bạn có giẫm phải một cái, gã cũng sẽ lập tức trở mặt với bạn. Tạ Bình không chấp nhặt gã: dù sao cũng là kẻ què, không có ngựa là không xong: có thể hiểu được. Kể từ khi Tạ Bình đến khu số 5, đàn cừu kia như thể cũng theo họ “Tạ” luôn vậy. Lão khốn đó chẳng thèm quản chúng nữa. Hoàn toàn phó mặc cho Tạ Bình. Gã nói với Tạ Bình: “Tao ở nhà nấu cơm cho mày. Mày cứ ngoan ngoãn ra ngoài Gobi mà học tập đi.” Thế nhưng ngày nào trở về, trên bếp lò đen ngòm, không phải là bánh ngô lạnh còn thừa từ hôm qua, thì là nửa nồi mì nấu sữa dê mà lão khốn đó ăn thừa từ buổi trưa, đã nhão nhoét nát bươm, chỉ còn “mì” chứ không còn “sợi” nữa. Lão khốn đó đâu rồi? Không biết lại đi lêu lổng ở nơi nào. Tạ Bình không chấp nhặt gã. Không uống nổi món mì nấu sữa dê đó thì gặm bánh ngô lạnh. Vẫn câu nói cũ, nơi người khác ở được, tôi Tạ Bình không tin là mình không ở nổi. Mẹ kiếp!
Có một ngày, mặt trời bỗng nhiên mọc ở hướng tây — Tạ Bình vác chiếc áo da cừu lớn, kẹp hai cuốn sách, lùa đàn cừu về chuồng, cho cừu uống nước, bổ sung thức ăn, kiểm kê số lượng, khóa cửa chuồng, rồi quay về căn hầm trú ẩn nơi họ ở, thì thấy tên Quyết Lý Kiều đó đang ở trong hầm. Không đi ra ngoài. Hơn nữa, gã còn đang khập khiễng đi quanh bếp nấu cơm. Mùi trong nhà đúng là thơm thật. Gã kiếm đâu ra chút dầu thực vật để rán bánh. Hiếm thấy! Tạ Bình vất chiếc áo khoác lên giường, rửa tay, liền vội vàng giúp gã nhóm lửa. Cậu cảm thấy hôm nay lão khốn này đã làm được chút việc ra hồn. Ngay cả căn nhà cũng được dọn dẹp, trông sáng sủa hơn hẳn. Nhìn kỹ lại, lại thấy hình như chẳng có gì thay đổi. Giấy cuốn thuốc và đầu mẩu thuốc lá Mò Hợp vẫn vứt bừa bãi trên bệ cửa sổ. Nhưng Tạ Bình cứ cảm thấy trong nhà thiếu thiếu cái gì đó. Đang nhóm lửa, cậu chợt nhớ ra, những cuốn sách mình chất bên cạnh gối trên giường đâu mất rồi. Cậu bỏ củi xuống, lao đến chỗ nằm, tìm kiếm khắp nơi, quả nhiên, thứ bị thiếu chính là mấy chục cuốn sách của cậu. “Sách của tôi đâu?” Cậu quỳ trên giường, thở dốc, hỏi Quyết Lý Kiều.
“Sách gì cơ!” Gã đó vẫn còn giả ngốc.
“Sách tôi để trên giường!” Tạ Bình chỉ vào cái giường đã bị mình lục tung lên nói.
“À. Cái đó hả, tao vứt đi rồi.” Gã vô thức nhếch mép sang hai bên. Đây là một thói quen nhỏ của gã.
“Vứt rồi? Ông đùa tôi à?” Tạ Bình nhảy dựng lên từ trên giường.
“Vứt rồi. ‘Tuyển tập Mao Trạch Đông’ không đọc, mày lại đi đọc mấy thứ sách vở vớ vẩn kia...” Quyết Lý Kiều nói chưa dứt lời, Tạ Bình đã lao tới túm lấy cổ áo gã, quát: “Những cuốn sách đó đều là sách do công ty Tân Hoa bán ra! Ông vứt đi đâu rồi? Nói mau!” Ngay khoảnh khắc đó, Tạ Bình chỉ cảm thấy khớp tay truyền đến một cơn đau thấu xương, chưa kịp hét lên tiếng “Á”, thì một lực đẩy khổng lồ từ đâu ập đến đã hất văng cậu ra ngoài. Sau gáy đập mạnh vào bức tường đất, người ngã xuống giường; chưa kịp lật người lại, Quyết Lý Kiều đã liên tục nhếch mép, khập khiễng áp sát lại, một chân giẫm lên bàn tay phải cậu định cướp lại, tay kia vơ lấy cái xẻng nhỏ đã chuẩn bị sẵn bên cạnh, nện thẳng xuống lưng, mông, đùi và cánh tay cậu. Gã đánh rất bình tĩnh, điêu luyện. Mỗi cú đánh đều trúng vào chỗ cần đánh. Mỗi lần Tạ Bình co giật, gào thét, vùng vẫy, dường như đều nằm trong dự liệu của gã. Gã đánh một cách khoái trá, thoải mái, như thể con mèo đang vờn con chuột nhỏ đã bị làm cho khiếp vía dưới móng vuốt của mình vậy. Quyết Lý Kiều đã sớm tìm cơ hội để đánh Tạ Bình. Gã ghét cái vẻ “thanh cao” không thèm chấp nhặt, không để gã vào mắt, không thèm “lấy lòng” gã của Tạ Bình. Tôn chỉ của gã là: hoặc là mày quỳ dưới chân tao, hoặc là mày phải quỳ trước mặt tao.
Tên này trước giải phóng từng làm việc tại Bộ Tư lệnh Cảnh bị thành phố Địch Hóa. Năm 1949 đi theo khởi nghĩa, từng bí mật tham gia “Bạo loạn Hami”, từng cướp ngân hàng. Sau khi sự việc bại lộ, gã bị kết án mười lăm năm tù. Năm ngoái nhờ được giảm án mới được thả và phân đến Lạc Đà Quyển Tử để “lao động cải tạo”. Trong thời gian cải tạo, gã nịnh bợ quản giáo, thường xuyên giúp đánh các tù nhân khác. Có một lần, đến bãi Gobi xúc cát sỏi, vài tù nhân từng bị gã đánh đập tàn nhẫn đã cấu kết với nhau, lừa gã vào một hố cát sỏi hoang, dùng bao tải bột chuẩn bị sẵn trùm lên đầu gã, buộc chặt lại rồi đánh cho một trận tơi bời. Vừa đánh họ vừa hét: “Đừng đánh nữa, có chuyện gì thì nói, sao lại động tay động chân...” khiến gã không thể biết rốt cuộc là ai đang đánh mình. Độc ác nhất là, đến cuối cùng, mấy người đó dùng chiếc xẻng xúc cát, chặt đứt một sợi gân trên gót chân gã. Đồng thời cùng lúc hét lên với gã: “Đồ khốn, mày còn không biết điều, lần sau bọn tao sẽ lại giúp mày phẫu thuật nốt cái chân kia!” Từ đó về sau, gã chỉ có thể lê cái chân bị đứt gân đó mà đi, ngay cả đầu cũng bị lệch sang một bên, nhưng con người thì càng độc ác hơn, giống như một con “người sói”.
Ở Lạc Đà Quyển Tử, người mà gã coi trọng chỉ có hai người. Một là Lão gia tử; người kia là học viên mới của tổ Cơ vụ, một cán bộ cấp 13 từng làm việc ở Tây Tạng, do buôn lậu đồng hồ mà bị kết án mười năm tù, năm ngoái đã chết. Quyết Lý Kiều cứ luôn nhắm vào bộ quân phục màu vàng nhạt mà lão già đó cất giấu dưới đáy hòm, gã nói: ngoài Tây Tạng ra, khắp Trung Quốc không thể sản xuất ra loại vải len tốt như thế được. Đó cũng là đồ mà cấp 13 mới có thể kiếm được đấy! Tạ Bình thật không hiểu tại sao Lão gia tử lại đưa cậu đến dưới quyền tên Quyết Lý Kiều này.
...Chiếc xe bò bị mắc kẹt trong hố cát. Bên cạnh hố cát mọc đầy cỏ lâu năm. Vàng khô, cứng khô. Gió nóng cuộn lấy chúng, khiến chúng cọ xát vào bánh xe gỗ của chiếc xe bò, sột soạt, sột soạt. Chiếc bánh xe gỗ đó cao tới nửa người, vốn được làm bằng gỗ táo dại thượng hạng. Trên bánh xe còn bọc một vòng sắt. Trên vòng sắt, đóng chặt những chiếc đinh tán bằng sắt đầu tròn to đặn cách đều nhau. Vòng sắt và đầu đinh tán đều bị mài mòn đến trắng bóng. Nhưng trong quá trình xoay chuyển cần thiết từ xưa đến nay, thứ thực sự đóng vai trò quan trọng, vẫn phải nói đến những chiếc bánh xe gỗ không sáng bóng, thậm chí có phần xám xịt kia... Tạ Bình nghĩ...
Lúc này, Tạ Bình đang quỳ dưới hố cát. Tựa đầu vào bánh xe gỗ, tranh thủ cái bóng râm do thùng xe đổ xuống để nghỉ ngơi một lát. Những vết bầm tím dài ngắn trên lưng do Quyết Lý Kiều đánh, bị cái nắng buổi trưa tháng Bảy nung đốt, nghe như có ai đó đang dùng mười bảy mười tám chiếc lưỡi cưa rỉ sét, từ từ cưa vào da thịt trên lưng cậu. Mặc dù lúc này, cậu đã lạnh run vì nóng, nhưng vẫn không dám cởi áo khoác ra. Cậu càng sợ ánh nắng độc địa đó trực tiếp chiếu vào vết thương trên lưng mình.
Quyết Lý Kiều phái cậu đánh xe đến khu số 2 để lấy sữa dê. Lúc qua rãnh, xóc gãy mất một cái bánh xe. Mặc dù chưa tan tành, nhưng đã không thể chở nặng được nữa. Cậu đành phải vác thùng sữa lên vai. Đến khi có rãnh cần phải qua, cậu phải vội vàng chạy lên, một tay đỡ lấy trục của nửa chiếc bánh xe gỗ này, không để nó xóc nữa. Sữa dê từ nắp thùng sóng sánh tràn ra, chảy vào cổ cậu. Cậu không uống sữa dê. Sợ cái mùi hôi nồng nặc của nó. Sữa dê dính trên cổ áo sau khi phơi khô, kết thành những cục cứng nhắc, khiến cậu ngứa ngáy.
Trở về khu số 5, cậu tháo chiếc bánh xe hỏng ra, nói với Quyết Lý Kiều: “Tôi vác về phân trường để sửa.” “Tránh ra!” Quyết Lý Kiều gạt Tạ Bình sang một bên, đặt chiếc bánh xe hỏng lên một cái bàn đất dưới gốc cây chết khô đó. Gã bị đứt gân chân nên không cúi lưng xuống được. Làm gì cũng phải chuyển lên cái bàn đất đó. Với bánh xe gỗ, đây là công việc của thợ mộc cao cấp. Sau khi lắp xong, gã đắc ý hỏi Tạ Bình: “Thế nào?” Khóe miệng cố sức nhếch lên. “Học tập ông.” Tạ Bình vừa nói, vừa đi vác chiếc bánh xe. Nhưng cổ tay lại bị Quyết Lý Kiều nắm chặt. Tên này chân què, nhưng hai bàn tay lại mạnh như kìm sắt. Khi bị gã nắm lấy, Tạ Bình lập tức cảm thấy cổ tay mình như sắp bị bẻ gãy, đau điếng. Cậu dự cảm Quyết Lý Kiều lại muốn mượn chuyện này để dạy dỗ mình. Cậu lập tức di chuyển vị trí đứng của mình, để cổ tay đang bị siết thuận theo một chút, không lộ ra vẻ đau đớn như vậy; đồng thời nghiêng nửa thân mình, tay kia thò vào trong áo khoác, nắm chặt lấy cán dao găm... Kể từ hôm bị đánh, lúc nào cậu cũng mang theo nó. Cậu thề quyết không để gã đánh mình lần thứ hai. Hành động sờ vào dao này của cậu, Quyết Lý Kiều tự nhiên chú ý tới. Con “người sói” này, kẻ cả đời đã đánh vô số người, cũng vô số lần bị đủ loại người đánh, là kẻ cực kỳ nhạy cảm với loại hành động này. Gã quả nhiên đổi giọng, chỉ cười lạnh hỏi Tạ Bình: “Xe bò này là của công phải không? Bánh xe gỗ này là của chính phủ phải không? Thằng nhãi ranh, đồ rác rưởi. Không biết bảo vệ đồ của chính phủ. Cẩn thận chút!” Nói xong, dùng sức đẩy mạnh một cái, buông Tạ Bình ra.
Hôm đó, lão già này lại không biết kiếm đâu ra một phần lòng cừu, rửa sạch, luộc chín, trộn với hành tây thái nhỏ và muối tiêu, rắc thêm không ít mù tạt, đựng trong chiếc bát tráng men bẩn thỉu như cái bô của gã, đặt đầu giường, bảo Tạ Bình ăn. Tạ Bình đang bận bọc lại bìa cho những cuốn sách vừa nhặt về, không để ý đến gã. Một lát sau, lão già lại bưng đến một chậu nước ấm màu vàng vàng xanh xanh. Gã nói, đó là nước nấu cành liễu, còn bỏ thêm mấy loại thuốc thảo dược. (Dưới đầu giường gã quả thực có đè một chiếc hộp sơn nhỏ. Bên trong chứa đầy một hộp cỏ khô, xương, sừng thú, mai rùa, xác rắn, đầu khỉ. Còn có một cục nhỏ kẹp giữa hai miếng cao dán, đen nhánh như nhựa, dính nhớp nháp, ngay cả mùi gã cũng không cho Tạ Bình ngửi, là vật quý hiếm. Gã nói đó là mật gấu, còn về cục tròn cứng có lông xung quanh, gã nói đó là xạ hương. Đều là thứ cứu mạng đấy.) Lấy thứ nước đó rửa vết thương trên lưng cho Tạ Bình. “Qua đây nào, bảo bối. Mày nhìn xem... da non thịt mềm thế này... hà tất cứ phải tỏ ra cái vẻ cao hơn lão què này một cái đầu trước mặt tao chứ? Mày rốt cuộc cao hơn tao ở điểm nào?” Nói đoạn, gã cố ý dùng sức chọc vào vết thương của Tạ Bình, khiến cậu đau đến toàn thân co quắp.
“Mày nhìn xem! Mày với tao chẳng giống nhau sao? Thịt rách ra cũng đau thôi. Mày có cái gì ghê gớm chứ? Mày bây giờ chẳng là cái gì cả. Còn không bằng tao, một ‘cựu chiến binh chuyển ngành’ đã phục vụ vinh quang ở đội lao cải mười mấy năm nay. Một mình mày bị vất ở bãi Gobi này, mày sống nổi không? Mày sẽ khóc chết. Sợ chết. Khát chết. Đói chết. Ngay cả khi có ăn có uống, mày cũng sẽ héo hon; phát điên. Nhưng tao thì sống được. Còn sống một cách có hương có vị!”
Vết thương trên lưng, sau khi rửa bằng thứ nước vàng của gã, quả nhiên dễ chịu hơn nhiều, cũng không còn đau rát nữa. Lão già này cũng thật có chút tài.
Lão già hắt nước vào cửa lò. Lấy nắm cỏ khô dưới giường lau tay, đưa bát thịt đến dưới mũi Tạ Bình. Tạ Bình đành phải chọn chỗ không dính vào thành bát của gã, nhón một miếng cho có lệ. Lão què tự mình dùng chiếc dĩa trong bộ dao dĩa phương Tây thực thụ, gắp từng miếng ăn ngon lành. “Mày theo tao, nghe lời, tao không bạc đãi mày đâu.” Gã nói, ăn xong bát lòng cừu đó, lại kéo nắm cỏ khô dưới gầm giường ra lau bát, vứt bát ra sau cửa, nhân tiện nằm xuống bên cạnh Tạ Bình, ợ hơi, cuốn một điếu thuốc. Châm thuốc xong, gã đặt tay lên vai Tạ Bình, cười nói: “Đàn ông với đàn ông ở cùng nhau, cũng có chuyện khoái hoạt đấy...”
Tạ Bình không hiểu ý câu nói này của gã, nhún vai, hất bàn tay bẩn thỉu của lão già ra, quay đầu lại, đầy nghi hoặc và cảnh giác nhìn gã. Tên này cứ hễ rảnh rỗi là trong miệng lại toàn những lời bẩn thỉu, chuyện bẩn thỉu.
“Cái này thì mày không hiểu rồi. Thằng nhóc con, vẫn còn non lắm...” Gã nhắm mắt lại, kể lại những chuyện bẩn thỉu giữa nam phạm nhân này với nam phạm nhân kia trong đội lao cải. Trong lòng Tạ Bình đã cảm thấy buồn nôn từng đợt; đột nhiên, lão già đó áp nửa thân mình lại gần Tạ Bình, bàn tay lần mò theo bắp đùi hướng xuống hạ bộ cậu. Tạ Bình co giật, lập tức lùi lại ba bước, nhảy dựng lên. Sự phản cảm bản năng và nỗi nhục nhã to lớn gây ra cơn buồn nôn dữ dội, “Oẹ” một tiếng, những miếng lòng cừu vừa ăn vào đều phun hết ra ngoài. Liên tiếp, từng cơn co thắt, từng cơn buồn nôn, khiến cậu dựa sát vào bức tường sau, không đứng vững nổi; chỗ bị lão khốn đó chạm vào dưới hạ bộ như bị lửa nung, tạo ra cảm giác bị tổn thương, khiến Tạ Bình muốn hét mà không hét lên được, chỉ là từng đợt oẹ oẹ khan.
“Có cần thiết phải thế không? Mẹ kiếp!” Lão khốn vất chiếc khăn mặt ướt cho Tạ Bình lau miệng. Tạ Bình vồ lấy khăn ném vào mặt lão khốn, quát: “Mày, mẹ kiếp, còn là con người không? Đồ súc vật——”
“Chửi người à? Mẹ kiếp!” Lão khốn thuận tay tát một cái, “chát” một tiếng vang dội, Tạ Bình ngã lăn ra đất.
Thời gian chỉ là một phần mấy giây. Không thể lâu hơn. Bản thân Tạ Bình cũng không hiểu rốt cuộc đã xảy ra chuyện gì. Cậu chỉ cảm thấy căn nhà sụp đổ. Dưới chân nứt ra một cái khe. Cậu đã không còn lựa chọn nào khác, từ sau lưng rút phắt con dao găm ra, dùng hai tay ôm chặt cán dao, đem chút sức lực cuối cùng trên chân dồn hết vào tay, nghiến răng ken két, mặt đỏ bừng lên quát: “Súc vật! Súc vật——” rồi nhắm thẳng vào ngực lão khốn, đâm tới.
Máu, đáng lẽ phải là màu đen. Đen. Đen...
Nếu trên lưng Tạ Bình không có nhiều vết thương như vậy, nếu lão què không phải đã nhiều lần giao đấu với những kẻ mang dao đến liều mạng với mình, nếu Tạ Bình lúc này còn có thể dồn thêm chút sức lạnh lùng và xảo diệu vào tay, chứ không phải hoàn toàn điên tiết đến mức mất trí... thì nhát dao này, lão què thế nào cũng không tránh khỏi. E rằng ngay cả cán dao cũng sẽ đâm tuốt vào lồng ngực đầy lông lá của lão què. Nhưng Quyết Lý Kiều rốt cuộc không hổ danh là “Quyết Lý Kiều”, gã nhanh mắt nhanh tay né được nhát dao đó. Chỉ vì khoảng cách quá gần, gã không kịp né một cách gọn gàng đẹp đẽ như mọi khi, khiến con dao vẫn mang theo chút hàn quang, mang theo chút luồng khí xoáy, lướt qua eo gã, rạch một đường dài hai tấc trên áo khoác và áo sơ mi của gã, đâm sầm vào tường, cắm sâu vào lớp bùn trên tường hơn hai tấc...
Thế màu đỏ là cái gì? Cái gì? Rốt cuộc là cái gì...
Khi thấy lão què ôm eo, lùi lại liên tục, thấy máu tươi không ngừng tuôn ra từ kẽ tay gã, Tạ Bình sợ chết lặng. Khi đi rút dao, lại nắm phải lưỡi dao, suýt chút nữa cắt đứt lòng bàn tay mình. Người bình tĩnh lại là lão què. Gã dựa vào khung cửa, sai bảo Tạ Bình: “Đừng có đứng ngây ra đó, mau đưa cái hộp sơn nhỏ kia qua đây. Mẹ kiếp thằng chó, mày đâm thật à...” Gã xử lý vết thương của mình một cách có trật tự và cực kỳ thành thạo, sau đó mới ngồi phịch xuống, dặn dò Tạ Bình:
“Hai chú cháu ta cũng đã náo loạn rồi, chơi đủ rồi, giải tán thôi. Không ai được nhắc lại chuyện này với người ngoài nữa. Không đáng đâu. Nhớ kỹ chưa? Dọn giường đi. Nghỉ ngơi đi.” Sau khi gã lấy một viên ngọc đỏ nhỏ trong lọ thuốc Vân Nam Bạch Dược ra ngậm vào miệng nuốt xuống, lại nhắm mắt nghỉ ngơi một lúc, cảnh giác cầm theo cái xẻng nhỏ, nhếch mép, lảo đảo đi ra khỏi hầm, leo lên lưng ngựa, đi dạo rồi...
Tạ Bình ngây người đi rút dao. Cậu cảm thấy không thể ở lại cái hang sói này được nữa. Cậu ném tất cả sách của mình vào bếp lò đốt sạch, loạng choạng chạy về phân trường.
Mấy hôm sau, toàn phân trường tập hợp. Sửa đường. Phía trên có người muốn đến A Nhĩ Tân phong khẩu xem địa hình, bảo Lão gia tử dẫn người đi san phẳng đoạn đường từ Lạc Đà Quyển Tử đến cửa gió cũ. Mười sáu cây số. San phẳng hết. Tuyệt đối không kịp. Nhưng dù sao cũng phải san phẳng những cái rãnh, cái hố do lũ cuốn ra. Tối hôm trước, Chính ủy thông qua đường bưu điện địa phương, đích thân gọi điện đến trấn Sangna cách đó sáu cây số, gọi Lão gia tử cưỡi ngựa đi nhận điện thoại. “Nhất định phải san phẳng cho tôi. Ngày mai người đến xem địa hình là thủ trưởng các ban ngành. Xóc nảy suốt dọc đường, thì là ai cũng chịu không nổi! Có cần tôi điều thêm lao lực cho không?” Chính ủy quan tâm hỏi. “Ông lấy đâu ra lao lực cho tôi? Đợi đến khi lao lực của ông đến, thì xe nhỏ của các ông cũng đến nơi rồi.” Lão gia tử đáp. Ông cảm thấy Chính ủy điều đến sông Dương Mã cũng đã hai năm rồi, nói chuyện lúc nào cũng viển vông. “Thực sự không kịp thì chở ít rơm lúa mì trải lên. Cách này nhanh hơn chở sỏi đá.” Chính ủy đề nghị. “Được thôi. Ông thức đêm phái người chở cho tôi hai trăm xe rơm lúa mì đi.” Lão gia tử hừ một tiếng. “Ha! Ông đúng là lười lại gặp lười. Tôi bảo ông sửa đường, ông lại bảo tôi đi chở rơm lúa mì. Cỏ khô của phân trường chăn nuôi đâu? Trước tiên dùng để trải đường đi, thủ trưởng có mang đi được đâu. Sau đó cào lên chất đống lại, chẳng phải vẫn để nuôi gia súc được sao?” Chính ủy nói. “Chính ủy của tôi ơi, gia súc không ăn loại cỏ đó. San xong đường là hỏng hết cả.” Lão gia tử kêu lên. “Vậy thì ông cứ dùng trước đi. Sau này tôi sẽ giải quyết cho ông.” “Đồng chí Chính ủy, chúng ta đã giao thiệp bao nhiêu lần rồi. Ông nói sau này giải quyết, kết quả là sau này không giải quyết, đâu chỉ một lần hai lần? Ông hãy thương lấy đám gia súc của tôi đi...” “Lão Lữ, ông lại làm sao thế này? Vào thời khắc quan trọng này mà lại cãi lại tôi! Nếu chỉ có tôi, Lý Phượng Lâm, ngày mai đi qua chỗ các ông để đến A Nhĩ Tân phong khẩu, thì lời đó còn khó nói sao? Ông có biết ngày mai những ai sẽ đến A Nhĩ Tân phong khẩu không?” Chính ủy nghiêm mặt lại. Lão gia tử thở dài, đáp: “Được thôi. Tôi, Lữ Bồi Kiệm, sẽ cố gắng hết sức!” Ngày hôm nay, Tạ Bình cũng đi sửa đường. Từ khi ở khu số 5 về, cậu không đi tìm phân trường trưởng, cũng không đi tìm Đội trưởng Triệu. Dù sao ăn cơm xong tôi cũng theo làm việc. Dù sao tôi cũng không nhàn rỗi. Ông làm gì được tôi! Dù sao, bảo chết tôi cũng không đến cái hang sói đó để sống cùng với con “người sói” đó nữa. Đó là người sao? Cậu thầm nghĩ.
Triệu Trường Thái được Vị Trinh dìu đến, đến căn nhà nhỏ bên bờ rãnh khô xem cậu. Cậu hỏi Đội trưởng Triệu: “Các người cứ thế này để trừng trị tôi sao!”
“Cậu phải học cách sống trong mọi hoàn cảnh. Nếu sau này cậu thực sự muốn làm chút gì đó cho cao nguyên Sangna, cho Trung Quốc,” Đội trưởng Triệu nói, “thì cậu phải học cách giao thiệp với đủ loại người. Có thể đối phó được với đủ loại người...”
“Bây giờ tôi chẳng muốn gì nữa cả! Đáng lẽ tôi không nên rời khỏi Thượng Hải!” Tạ Bình gào lên với Triệu Trường Thái.
“Đồ hèn nhát! Thượng Hải thì sạch sẽ lắm sao?!” Đội trưởng Triệu đột nhiên cũng gào lên. Sau đó, thở hổn hển từng chặp, không thở nổi, đành một tay chống vào bệ cửa sổ, khom cái lưng gầy yếu như tấm ván xuống, một tay không ngừng xoa bóp lồng ngực bị nghẹn lại hoàn toàn. Chị Vị Trinh vội đi hé mở cánh cửa một chút cho gió lùa vào. Tạ Bình hoảng sợ đấm một cái thủng luôn lớp giấy nhựa dán cửa sổ, để không khí trong lành thổi trực tiếp vào Đội trưởng Triệu.
“Thế này anh ấy sẽ bị cảm đấy!” Chị Vị Trinh lại vội vàng cởi chiếc áo bông của mình ra bịt lỗ hổng cửa sổ lại.
“Cậu... cậu... sao đến tận hôm nay... hôm nay... vẫn không hiểu chúng tôi...” Đội trưởng Triệu run rẩy kêu lên. Sự thất vọng của một người lính già chứa đựng trong tiếng kêu đó, khiến Tạ Bình chấn động sâu sắc, cuối cùng không còn sức lực để gồng mình trước mặt Đội trưởng Triệu nữa, liền mang theo nỗi oan ức, oán hận, phiền muộn, thẫn thờ không nơi trút bỏ, ngồi xổm dưới chân tường ôm đầu, cắn chặt răng, o o nức nở.
...Ngày hôm nay, trường tiểu học con em cũng được phân nhiệm vụ năm trăm mét. Tất nhiên là cho nghỉ học. Buổi trưa không ai về nhà. Đại căng tin chịu trách nhiệm đưa cơm. Vu Thư Điền lái chiếc xe “Yute”. Lão gia tử ngồi trên xe, chỉ huy điều động, tiện thể đưa nước. Buổi trưa, trên bãi Gobi nóng tới năm mươi mốt, năm mươi hai độ C. Đứng dưới ánh mặt trời, cảm giác bầu trời xanh đến mức đen lại. Dưới đất bốc lửa. Trên mặt bỏng rộp. Ba giờ chiều. Đạm Kiến Tam báo cáo với Lão gia tử, có hai bé trai ở trường con em bị sốc nhiệt, không chịu nổi nữa. “Chúng còn lại bao nhiêu người?” Lão gia tử hỏi. “Ngoài những người đang trải đường, không trải nữa cũng coi như là không nên trải, để bọn trẻ về đi. Xe nhỏ cứ sợ xóc thế cơ à?” Đạm Kiến Tam cũng nhìn không nổi nữa. “Ông nói thì nghe nhẹ nhàng thật! Thế mấy đứa bé gái thì sao?” Lão gia tử nghĩ đến Quế Vinh của ông. “Con gái lúc này còn được. Một lúc nữa thôi, ông chuẩn bị đội cáng thương đi!” Đạm Kiến Tam đe dọa. Hắn biết Lão gia tử xót Quế Vinh. Quả nhiên, Lão gia tử do dự một chút: “Bọn trẻ rút. Đưa vợ Nhị Quý vào nhóm khác, cùng rút với người lớn.” “Cô ấy... cô ấy vừa nói với tôi, cô ấy đến tháng... phải về...” “Không xuống nước, sợ cái gì?” “Cô ấy không mang giấy...”
“Sao cái gì cô ta cũng nói với ông? Ông giở trò gì với tôi thế?!” Lão gia tử nheo mắt, nhìn chằm chằm Đạm Kiến Tam, bĩu cái môi trên đầy những nếp nhăn nhỏ, truy vấn. “Tôi là nhân viên y tế mà.” “Ông còn quản đến cả trong quần người ta à?! Bảo cô ta tìm mấy bà khác mà nghĩ cách. Lúc này, không ai được rút! Việc này giống như đánh trận vậy, gục một người là hỏng cả một mảng.” Lòng ông sốt sắng. Đoàn xe của thủ trưởng sắp đi qua rồi. Thế nhưng vẫn còn hai mươi phần trăm hố trên mặt đường chưa được lấp. Một lát sau, ông quay lại dặn dò Đạm Kiến Tam: “Tôi có chiếc áo ghi lê bông để trong buồng lái của Thư Điền. Chiếc áo đó mới làm. Bông mới. Đi rút một nắm, đưa cho người đàn bà đó. Đừng nói với cô ta nắm bông này từ đâu ra. Phỉ!” Ông phun một bãi nước bọt ra xa.
Khoảng bốn giờ. Đoàn xe từ xa tới. Tổng cộng chín chiếc. Bảy chiếc xe Jeep Bắc Kinh cùng kiểu. Một chiếc “ZIM đen”. Một chiếc xe Jeep kiểu Mỹ cũ của tổng trường. Chúng trước tiên dãn cách khoảng cách, thổi lên trên không trung bãi Gobi rộng lớn một luồng gió bụi vàng xoáy tròn. Làn gió đó cuộn cuộn, khuếch tán, lan tỏa, theo sát đoàn xe không rời. Như con ma vàng biến thái. Lão gia tử vội vàng vung xẻng, chạy đi chạy lại trên mặt đường, khản giọng giục: “Nhanh! Nhanh! Tất cả tập trung bên cạnh hố lớn... Chạy nhanh tiến lên...”
Đoàn xe dừng lại ở phân trường. Kế toán Từ Đáo Lý ở đó đón tiếp. Trên xe bước xuống vài người đeo ống nhòm trên cổ. Từ ghế sau xe rút ra vài chiếc chổi quét bụi buộc bằng dải vải phân phát cho mấy vị lão nhân, phủi sạch bụi bặm toàn thân trên dưới. Vặn mở nắp cốc kín, uống hai ngụm, súc miệng, nhổ ra, rồi lại uống một ngụm nhỏ để nhuận họng. Họ biết nước ở Lạc Đà Quyển Tử không uống được, độ kiềm cao, đều mang theo phích nước trên xe, dùng vòng bảo hiểm cố định bên cạnh ghế lái. Có người bấm mở khóa đồng sáng loáng trên túi da quân dụng, trải bản đồ ra. Mấy vị lão nhân đang bưng cốc kín đó liền từ từ đi đến trước bản đồ. Lúc này, chiếc xe Jeep kiểu Mỹ của tổng trường đi thẳng đến trước. Tiền trạm. Lão gia tử chỉnh đốn quân dung phong kỷ, chạy bộ đón lên.
Trên ghế trước xe ngồi là Chính ủy. Ông chưa đợi xe dừng hẳn, đã vội hỏi: “Phía trước thế nào rồi?” Lão gia tử thở hổn hển đáp: “Vẫn còn một chút...” “Còn một chút?” Chính ủy ngạc nhiên, “thế nào gọi là ‘còn một chút’? Rốt cuộc còn bao nhiêu?!” “Hai mươi phần trăm, hoặc ba mươi phần trăm.” Lão gia tử thà nói nhiều hơn một chút. Khuy áo phong kỷ mở ra. Ông lại cài nó lại.
“Hoặc? Còn có một chữ ‘hoặc’ ư?!” Chính ủy thực sự không biết nói người “lão binh dầu nhớt” này thế nào cho phải. Khuôn mặt trắng trẻo thanh tú, trên rộng dưới hẹp của ông từ đỏ chuyển sang tím. “Bịch” một tiếng, dùng sức đóng sầm cửa xe lại. Bụi vàng trên tấm vải mui xe bằng da nhân tạo lả tả rơi xuống. Chính ủy lập tức lệnh cho tài xế khởi động, tiến lên xem tình hình đường sá. Lão gia tử cũng lập tức trèo lên xe “Yute”, theo sau xe Jeep. Yute tự nhiên không đuổi kịp xe Jeep. Chính ủy lại đang vội. Bảo tài xế tăng tốc, chạy nhanh lên. Một lát sau, “Yute” đã bị bỏ lại xa tít phía sau.
Xe của Chính ủy chạy đến trước khu số 4, phát hiện một đoạn mặt đường bị nước tràn từ khu số 4 sang nhấn chìm. Khu số 4 dẫn nước tắm thuốc cho cừu. Sau khi dỡ miệng cống trên kênh phân trường, người đã bị gọi đi sửa đường. Cả ngày bận rộn, quên mất chuyện này. Đoạn đường trước khu số 4 này, vốn dĩ là đoạn đường phẳng nhất. Không ai nghĩ đến việc đến chỗ này xem thử. Nước đến khu số 4, đổ đầy cái hố tắm nhỏ, liền tràn ra không kiêng nể gì, chảy thẳng xuống mặt đường trũng thấp. Sau khi nhấn chìm một đoạn dài hơn hai mươi mét, lại tràn qua, lan về phía bãi Gobi phía tây con đường. Tài xế tưởng bãi Gobi toàn là đường sỏi cát, thấy nước không dính. Vừa tăng mã lực muốn lao qua. Không ngờ đoạn này là đất vàng trộn cát mịn, gặp nước liền thành hồ loãng. Xe vừa đi vào, chuyển sang số tăng lực trước sau, bốn bánh xe cũng chỉ quay không trong vũng bùn, hất tung bùn loãng bắn đầy thân xe. Tài xế cũng bực bội đến cực điểm.
“Tắt máy!” Trên mặt Chính ủy cũng bắn đầy vết bùn. Ông lấy chiếc khăn tay trắng ra lau, giận tím mặt, quay đầu lại quát người tham mưu quân vụ ngồi sau xe: “Đi gọi Lữ Bồi Kiệm đến đây cho tôi. Bảo ông ta dẫn người chạy bộ đến gặp tôi!” Tham mưu Trương ở vị trí cách chỗ sa lầy sáu trăm mét, gặp chiếc “Yute cũ” đang vội vã chạy về phía trước. Lão gia tử lập tức bảo Vu Thư Điền lái xe ra phía sau chở mười lăm lao lực nam đến. Vu Thư Điền nói: “Phân trường trưởng, lên xe đi.” Lão gia tử lại quát vào mặt Vu Thư Điền: “Cậu không nghe thấy mệnh lệnh của Chính ủy là chạy bộ đi sao?”
Sáu trăm mét này, nếu là mười năm trước, Lão gia tử hoàn toàn không để tâm. Nhưng nay, ông đã ngoài bốn mươi sắp năm mươi rồi, lại bị phơi nắng độc một ngày. Khi chạy đến nơi, ông há to miệng, không thở ra hơi. Sắc mặt trắng bệch. Chính ủy lại mặt lạnh như tiền, trên xe trừng đôi mắt hạnh đẹp đẽ, huấn thị: “Lữ Bồi Kiệm, ông có ý kiến với phân trường, cũng không thể giở trò này chứ! Làm lính bao nhiêu năm, trách nhiệm để đâu rồi?” Lão gia tử vẫn đứng thẳng tắp. Trong mười lăm lao lực thực thụ phía sau ông, có tới mười một người là học viên mới. Chính ủy quát mắng ông trước mặt bao nhiêu học viên mới như vậy, điều này khiến Lão gia tử thực sự không thể chịu đựng nổi. Đầu ông gục xuống. Gió nóng khô thổi rối bời mái tóc xám của ông. Hai tay nắm chặt chiếc mũ quân đội cũ nát trước ngực. Cơ thể không sao ngăn nổi cơn run rẩy từng đợt.
“Phía trước còn đoạn đường bị ngập nào nữa không?” Chính ủy truy vấn.
“Không còn nữa...” Giọng ông run rẩy.
“Nói to lên.”
“Không còn nữa.” Ông ưỡn ngực đáp.
“Đảm bảo không còn?”
“Đảm bảo không còn.”
“Tôi bảo ông dùng rơm lúa mì trải, ông nhất định không dùng!”
“Báo cáo đồng chí Chính ủy, Lạc Đà Quyển Tử không trồng lúa mì, nên không có rơm lúa mì. Cỏ khô ít ỏi còn lại, đều là bỏ tiền lớn mua từ công xã bà con gần đó. Lại chở về từ bãi cỏ không gần chút nào. Đám cỏ này phải để dành đến mùa đông, là cỏ cứu mạng của gia súc...” Lão gia tử dùng sự kiềm chế lớn nhất để kìm nén bản thân. Điều này khiến giọng nói của ông khô khốc, khàn đặc. Âm lượng cũng ngày càng thấp.
“Tôi bảo ông dùng trước đi, sau này tôi giải quyết cho ông. Ông cứ không nghe lời!”
“Đồng chí Chính ủy, chuyện này... để sau rồi nói đi. Ông nói bây giờ phải làm sao...” Lão gia tử cảm thấy sắp không kiềm chế nổi bản thân nữa.
“Sau này! Sau này cũng phải có người chịu nghe mới được! Đàn gảy tai trâu à?!”
Cơ thể Lão gia tử chao đảo. Sắc mặt ông từ xám chuyển sang trắng, từ trắng chuyển sang xanh. Hàm răng ông do cắn quá chặt, khiến khuôn mặt gầy dài của ông biến dạng, lệch sang một bên. Lưng ông đột ngột cong lên. Ngay sau đó, cánh tay co lại. Eo cong lại. Chân cong lại, và run rẩy. Ông dường như giống một con chó sục sắp lao tới, chỉ thiếu nước nhe ra hàm răng nhọn hoắt. Ông cố hết sức không ngẩng đầu lên, không nhìn Chính ủy. Ông cố hết sức không mở miệng nữa. Người quân nhân già được huấn luyện bài bản này, lúc này lại đang khó khăn tuyên chiến với toàn bộ nhận thức sự sống của chính mình. Ông chưa bao giờ nghĩ tới, trên thế giới này, kẻ khó chiến thắng nhất, lại chính là bản thân mình... Ông khao khát được nhìn thấy vẻ mặt của Chính ủy lúc này, khao khát được cãi lại ông ấy một câu: “Ông có biết một nữ giáo viên của chúng tôi đang chảy máu trong quần mà tôi còn không cho phép cô ấy đi không!” Ông khao khát được nhảy lên gào một tiếng: “Mẹ kiếp, ông không phải cũng chỉ là lính năm bốn bảy giống tôi thôi sao?” Nhưng ông không làm vậy. Kinh nghiệm, tố chất, kỷ luật, ý chí... và cả thứ sự tôn trọng, phục tùng bản năng đối với cấp trên được hun đúc trong cuộc sống tập thể chiến đấu lâu dài... khiến ông cuối cùng đã kiềm chế được bản thân, cuối cùng đã chiến thắng được bản thân. “Còn đứng đó làm gì? Cởi giày!” Ông quay đầu hét lên với mười lăm người đang sợ ngây người kia. Bản thân lại quên cởi, cả giày lẫn tất, tiên phong đi vào trung tâm vũng bùn.
Chín chiếc xe. Ông dẫn mười lăm người này, trong đó mười một người là học viên mới, khiêng chín chiếc xe này, hết chiếc này đến chiếc khác, vượt qua đoạn đường ngập nước dài hơn hai mươi mét này...
Ngày hôm sau. Toàn phân trường nghỉ một ngày. Câm như hến. Cả ngày không khí im phăng phắc. Chẳng có mấy cái ống khói chịu nhả khói. Đến tối, Lão gia tử gọi Tạ Bình đến nhà, ủ rũ ngồi trên chiếc ghế gỗ tròn màu trắng, bưng chiếc ca trà tráng men trắng to như cái xô nhỏ, hỏi Tạ Bình: “Nếu cậu thực sự cảm thấy mình không có bản lĩnh thu phục lão khốn Quyết Lý Kiều đó, thì cứ quay về trường con em đi...” Lúc nói chuyện Đội trưởng Triệu cũng có mặt. Hai người họ đang chơi cờ Lục Chiến.
Tạ Bình ngồi lì trên chiếc ghế đẩu nhỏ ở cửa hồi lâu. Sau đó, trước mặt hai người họ, cởi áo ngoài, cởi áo lót, để lộ những vết sẹo tím đen, đỏ thẫm chằng chịt trên lưng và cánh tay.
“Trời ơi!” Chị Vị Trinh và vợ Lão gia tử (Tạ Bình gọi bà là bác gái) đồng thanh kêu lên.
Ngày hôm qua Tạ Bình làm đến cuối, áo bị mồ hôi thấm ướt, lại phơi nắng cứng lại, như chiếc bàn giặt làm bằng muối, cọ vào vết thương trên lưng đau không chịu nổi, bò lên buồng lái của Vu Thư Điền nghỉ một lát, rồi theo xe chạy tới chạy lui. Chuyện sau đó, cậu đều nhìn thấy hết. Vợ Nhị Quý ôm bụng dưới, ngồi xổm bên đường khóc lóc kể khổ với Đạm Kiến Tam... Chính ủy quát mắng Lão gia tử, trong mắt Lão gia tử suýt chút nữa bật máu... Lão già lại gắng gượng thế nào, dẫn người khiêng chín chiếc xe đó... Cậu đều nhìn thấy hết. Lúc khiêng xe, cậu cũng nhảy vào vũng bùn, sát cạnh Lão gia tử, muốn giúp lão già đỡ tốn sức... Kể từ đó, Tạ Bình sâu sắc cảm thấy mình quả thực là một “đồ hèn nhát”: thật biết uất ức. Thật biết than khổ. Thật biết làm nũng. Thật biết bốc đồng. Thật mẹ kiếp đúng là một con cừu non! Nhìn người ta Lão gia tử, nhìn người ta Đội trưởng Triệu. Ngay cả cái tên khốn Quyết Lý Kiều đó cũng có tư cách vỗ ngực trước mặt cậu: Một mình tao sống ở bãi Gobi tự tại, mày làm được không? Cuộc sống đối với mỗi người có theo đuổi, có khát vọng, có nguyện vọng, mỗi bước đi gần như đều đầy gian nan. Bởi vì họ không muốn khuất phục cũng không muốn thỏa mãn với hiện trạng. Phải liên tục bứt phá. Nếu không, sống với không sống, thở với không thở thì có gì khác nhau? Tôi đi vạn dặm đường này, thật sự là vì ở Thượng Hải không có cơm ăn, đến để sống qua ngày sao? Bây giờ cuộc sống đã cho thấy, sự gian nan của nó còn lâu mới chỉ là ăn bánh ngô, ở hầm trú ẩn... Bản thân nên có lòng tin để đón nhận mọi thử thách “gian nan” ở cấp độ cao hơn! Vậy thì, trước tiên tôi phải học được, dù ở trong môi trường nào cũng có thể tồn tại được, có thể đối phó được với bất kỳ loại người nào. Tôi phải nuốt trôi món mì nấu sữa dê, tôi phải biết dùng công cụ thô sơ nhất để sửa chiếc bánh xe bò thô sơ nhất đó. Tôi phải học cách cùng lúc đánh được ba xe ngựa. Học cách cúi đầu khi cần cúi đầu. Nghiến răng khi cần nghiến răng. Nhưng tuyệt đối không để bất kỳ ngoại lực nào bẻ cong xương sống của mình. Tôi phải học cách khiến những kẻ như Quyết Lý Kiều sợ tôi, khiến những người như Hàn Thiên Hữu tôn trọng tôi, khiến Đội trưởng Triệu, Lão gia tử tràn đầy hy vọng về tôi, khiến những người sống xung quanh tôi đều cảm thấy không thể thiếu tôi... Chỉ là bắt đầu thôi — mặc dù tôi đã ngã bầm dập tím tái mặt mày.
Tôi còn cả năm mươi năm nữa. Còn lâu mới xong.
Cậu thở phào một hơi dài, nói với Lão gia tử và Đội trưởng Triệu: “Tôi muốn quay lại khu số 5.” Cậu bình tĩnh đứng dậy, mặc quần áo vào, nói với họ: “Có một ngày, các người nghe người ta nói, tôi cũng đã vẽ lên người con “sói què” đó những vằn tím vằn xanh vằn đỏ vằn đen đẹp đẽ, thì đừng kinh ngạc. Cũng đừng đến can thiệp chuyện của chúng tôi, việc này, coi như hai vị tiền bối giúp tôi việc lớn nhất rồi.”
Nói xong, cậu cài khuy áo, đi về phía khu số 5.
Mặt trời rất sáng. Gobi rất tĩnh lặng. Trời rất xanh. Cậu bước đi.