Với những người có linh hồn mà không có thể xác, có thể xác mà không có linh hồn, có mạch máu mà không có máu để lưu thông, có máu nhưng không có mạch máu để cung cấp cho nó lưu thông... họ đều được gọi chung là "người". Đừng có mà kinh ngạc quá mức.
Khi Lão gia tử gọi Vu Thư Điền đến căn nhà lớn của mình, bóng dáng gầy cao, cân đối và đầy sức mạnh của Đạm Kiến Tam cũng xuất hiện ở cửa hang đất nhà Vu Thư Điền. Đây là chuyện hai người họ đã sắp xếp trước. Lão gia tử tìm Vu Thư Điền để nói chuyện, còn Đạm Kiến Tam, người vừa được bổ nhiệm chính thức làm Phó trường phân trường Lạc Đà Quyển Tử, thì đến tìm hai nữ tướng để nói chuyện. Hai nữ tướng này, một người tất nhiên là Vị Trinh, người kia lại là Tề Cảnh Phương.
Tề Cảnh Phương từ Khải Long Trấn về Dương Mã Hà, đến nhà Tần Gia đón Hoành Hoành về. Mấy ngày nay không gặp con trai, bà nhớ nó muốn chết. Ôm con trai lăn lên giường, hết hôn vào cổ lại dụi vào lòng bàn chân, hai mẹ con cười đùa thành một khối. Sau đó, Vị Trinh dẫn con gái đến tìm bà. Bà với mái tóc rối bời ngồi dậy từ trên giường, nhất thời không nhớ ra người đàn bà này là ai.
"Tôi... lão Vu ở Lạc Đà Quyển Tử... nhà Vu Thư Điền đây..."
"Chị Vị Trinh! Xem cái trí nhớ của tôi này!" Bà kêu lên. Lúc này mới vội vàng mời hai mẹ con vào nhà.
"Cô bận, chúng tôi không vào nhà đâu..." Vị Trinh khiêm nhường nói.
"Bận gì chứ?! Vừa đi công tác về, đang vui vẻ với con trai đây!" Tề Cảnh Phương cười lớn, vuốt lại mái tóc mai, nhóm lò, pha trà. Vị Trinh đưa cho Tề Cảnh Phương một mảnh giấy nhỏ do Vu Thư Điền viết: "Đồng chí Tề Cảnh Phương: Tôi là chiến hữu của Tạ Bình và Đạm Kiến Tam. Chắc hẳn cô đã nghe họ nhắc đến tôi rồi nhỉ. Chúng ta mới chỉ gặp nhau một lần trên đường tiễn Tạ Bình rời Lạc Đà Quyển Tử, thậm chí còn chưa nói với nhau câu nào. Hôm nay lại phải làm phiền cô thế này, thật không biết mở lời thế nào. Tình hình nhà tôi, chắc cô cũng biết sơ qua. Chúng tôi cứ chịu đựng thế này thì e là không kéo dài được, đành phải nghĩ cách thôi. Tôi bảo Vị Trinh đi tìm cô. Mọi chuyện sẽ do cô ấy trực tiếp nói với cô. Nếu cô thấy lời cô ấy nói có lý, phù hợp với chính sách của Đảng thì xin hãy giúp một tay. Nếu thấy không thỏa đáng thì chuyện này dừng ở đây, không cần nói cho bất kỳ ai khác biết. Cả lão Đạm tôi cũng chưa nói. Cũng xin cô giữ bí mật giúp. Tôi chỉ không đành lòng nhìn người khác ăn thịt, để mấy đứa con của đội trưởng Triệu cùng tôi và Vị Trinh gặm bánh ngô khô khốc. Mọi sự nhờ cô cả." Phía Tề Cảnh Phương đọc xong mảnh giấy, phía Vị Trinh mắt đã đỏ hoe. Tề Cảnh Phương nói: "Chưa tìm được chỗ ở chứ gì? Cứ chen chúc ở chỗ tôi đây này. Cái nhà khách đó, phòng sạch thì cô không ở được đâu, cái họ dành cho cô ở, thật sự không phải chỗ cho người ở đâu."
"Thế... có phiền quá không..." Vị Trinh vội đứng dậy.
"Tôi với lão Đạm, Tạ Bình là quan hệ thế nào chứ? Không được phép nói những lời khách sáo như thế nữa!" Tề Cảnh Phương cười trách. Có người đến nhờ vả, bà luôn thấy vui. Nhưng lại nghĩ: Nếu là Tạ Bình ở Lạc Đà Quyển Tử, liệu anh ấy có giao chuyện nhà đại ca Thư Điền cho bà giải quyết không? Nghĩ đến điểm này, lòng bà lại bất giác đau nhói. Tất nhiên, lúc này, bà quyết không để lộ những nỗi niềm riêng tư này trước mặt hai mẹ con Vị Trinh.
"Hai năm nay, tôi gây cho lão Vu bao nhiêu phiền phức... hại anh ấy..." Vị Trinh vừa mở lời, mắt lại đỏ lên.
"Chị dâu, chị lại thế rồi! Vợ chồng với nhau, người cùng một chăn, ai phiền ai chứ!"
Kế hoạch mà Vị Trinh mang đến là: Muốn kéo một nhóm phụ nữ nhàn rỗi ở nhà, lập một "Trạm hàng hóa thương mại" ở Lạc Đà Quyển Tử. Nhận vận chuyển, bốc dỡ, lưu kho, giao hàng cho người ta ở Khorgos. "Lão Vu biết chút về máy móc, tôi trước đây cũng từng học qua. Lái xe gì đó thì có thể xoay xở được. Chỉ hy vọng cô em có thể tìm giúp ít vốn, để chúng tôi gom góp mua một chiếc xe." Tề Cảnh Phương thật không ngờ, nhìn người đàn bà yếu đuối, nhút nhát và nhỏ bé thế này, mà vừa mở miệng ra, khí thế không hề nhỏ.
"Gom góp mua một chiếc xe"! Một chiếc xe tải mười mấy ngàn tệ còn chưa đủ đâu! Bà thấy thật vui. Ồ, chị dâu tốt! Đáng lẽ phải làm thế từ lâu rồi! Tuy từ sau chuyến đi ra ngoài đó, bà luôn cảm thấy mệt mỏi, dạ dày chướng đầy, hỏa vượng không tan, bà vẫn lập tức đi tìm Tần Gia; không ngờ Tần Gia và Lý Dụ đã sớm muốn tìm một "người đại diện" ở Lạc Đà Quyển Tử rồi. Chuyện này cứ thế mà ăn khớp ngay. Tần Gia và Lý Dụ chỉ là không yên tâm giao chiếc xe trị giá cả vạn tệ cho một đám đàn bà xa lạ (trong đó không ít người còn là vợ của những nhân viên mới), nên đưa ra một điều kiện phụ, yêu cầu Tề Cảnh Phương làm người trung gian, còn phải kiêm luôn chức quản lý trạm hàng hóa này. Tề Cảnh Phương ban đầu không chịu. Bà nói: Người ta vắt óc "chiếm núi làm vua", sao tôi có thể vô duyên vô cớ mà ngồi vào chiếc ghế chủ chốt đó? Tôi mà làm thế, không bị người ta chửi cho chết sao?! Thiên hạ làm gì có lý đó! Sau đó không chịu nổi sự thuyết phục của Tần Gia và lời cầu xin của Vị Trinh, bà đồng ý làm bảo lãnh, treo cái danh phó quản lý kiêm chủ nhiệm kinh doanh ở trạm hàng hóa. Tất nhiên việc này trước đó đã xin ý kiến lãnh đạo cửa hàng thổ sản của phân trường. Lãnh đạo có qua lại với Lý Dụ, nên đồng ý cho bà đi giúp một tay. Đúng như chính lời bà sau này nói: Vay mượ bao nhiêu tiền đó để làm việc, đối với chị Vị Trinh và hơn chục người đàn bà kia, là một việc lớn đánh đổi cả gia sản tính mạng. Họ đã tin tưởng mình như vậy, tìm đến tận cửa, mình mà không ném mấy chục ký thịt của mình vào cái nồi đó, sống chết cùng một giuộc với họ, thì mình coi như uổng công ăn ngũ cốc mà lớn đến chừng này! Từ đó về sau, bà chạy đôn chạy đáo hai đầu. Chẳng bao lâu sau, trạm hàng hóa đã pháo nổ tưng bừng, chính thức khai trương. Hôm kia, Vị Trinh nhờ người nhắn tin, bảo bà phải đến Lạc Đà Quyển Tử ngay. Nói nghe còn rất kỳ quái, hình như là nhất định phải đến. Làm bà trong lòng thấy bồn chồn, vội vàng xử lý mấy vụ làm ăn lớn trong tay ở cửa hàng, còn lại mấy chuyện vặt vãnh thì giao cho hai người còn lại trong tổ, rồi mang Hoành Hoành đi thẳng đến Lạc Đà Quyển Tử.
Chuyện phía Vị Trinh rốt cuộc là sao? Nói ra cũng thật buồn cười. Sau khi họ thực hiện vài vụ làm ăn đầu tiên, không ngờ "dễ dàng" kiếm được hơn năm trăm tệ. Tiền mặt vào tay, họ ngẩn cả người ra. Hơn chục người đàn bà, trong hang đất nhà Vị Trinh, ngồi xếp hàng dựa tường, nhìn chằm chằm vào xấp tiền dày cộp vừa đếm đi đếm lại trong gói giấy trên bàn, không ai dám thở mạnh. Đứa nhỏ muốn khóc, vội lấy núm vú giả bịt lại. Trời ơi, tiền này cầm được ư? Chưa vào sổ sách kế toán Từ, chưa qua chữ ký phê duyệt của Lão gia tử, chưa ký tên điểm chỉ vào danh sách của quản lý Quan, không viết giấy nợ, không nói lời hay, không nở nụ cười, chỉ dựa vào chút mồ hôi hôi hám của hơn chục "con đàn bà thối" chúng tôi, trên xe xóc nảy sưng cả mông, rách cả lưng, nắng cháy sạm cả mặt, mà lại chia được chừng này tiền? Năm trăm đấy... Trời ơi, trước đây muốn xin chồng năm hào tiền mua vài cái khuy nhựa hữu cơ sáng loáng, còn phải bị mắng: "Khuy gì mà chẳng cài được? Lại bày đặt tiêu tiền đó!" Còn phải canh lúc chồng vui, bên gối thuận theo ý ông ta mới dám mở lời... nhưng đây là năm trăm cơ mà... Ở Lạc Đà Quyển Tử, ngoài Lão gia tử và kế toán Từ, có ai từng cầm qua xấp tiền xanh xanh đỏ đỏ như thế này? Những người phụ nữ từng chăn cừu, cho ngựa ăn, đúc gạch, xây nhà, sinh con đẻ cái làm mẹ này cuối cùng quyết định, trước tiên phải niêm phong số tiền lại, việc làm ăn cũng dừng lại đã, vội vàng gọi "quân sư" Tiểu Đắc Tử đến bàn bạc quyết sách...
Việc này làm Tề Cảnh Phương tức muốn nổ phổi: "Chỉ vì lũ ngốc các người mà bắt tôi chạy một đường này! Tôi còn tưởng là chuyện kinh thiên động địa gì, khiến tôi - người 'trung gian' này không thể ăn nói với trời xanh. Chỉ vì năm trăm tệ này thôi á! Không lấy thì đưa hết cho tôi! Thiên hạ này có ai rẻ rúng như các người không?" Mắng xong, mũi thấy cay cay; mũi cay qua rồi; nghĩ lại lại muốn cười. Cuối cùng, mười mấy người lăn lộn vào một chỗ, cười đấy khóc đấy, cố sức quẹt nước mũi lên tường, miệng ú ớ lảm nhảm không thôi, làm chính lũ trẻ con của họ cũng phát sợ...
Khi Đạm Kiến Tam bước vào nhà, những người đàn bà vừa họp xong vừa giải tán. Chỉ còn lại Tề Cảnh Phương đang giúp Vị Trinh nhóm lửa nấu cơm. Lần này Tề Cảnh Phương đến Lạc Đà Quyển Tử, để tiện bàn bạc công việc, đã đuổi Vu Thư Điền sang ở nhà Đạm Kiến Tam, còn mình thì dắt theo Hoành Hoành ở nhà chị Vị Trinh. Một ngày, không phải một ngày hai ngày. Tám ngày rồi! Chuyện này làm Vu Thư Điền, Đạm Kiến Tam nóng ruột. Vị Trinh đôi khi còn cho phép lão Vu đóng cửa lại, riêng tư "nói chuyện" với cô. Tề Cảnh Phương thật sự không cho Đạm Kiến Tam đụng vào mình. Từ Khải Long Trấn về, một là trên người luôn có bệnh, mệt mỏi, trong lòng cũng thực sự chán ghét chuyện này; lại nghĩ mình bây giờ đàng hoàng là sếp của đám đàn bà này. Làm gì cũng phải chú ý cái đó hơn. Bản thân chưa đăng ký với lão Đạm, không thể vô duyên vô cớ để người ta bắt thóp; làm mình mất mặt thì không sao, nhưng làm xấu trạm hàng hóa mới lập, làm xấu hơn chục người bạn đồng hành đã vất vả lắm mới làm nên chuyện kia, lương tâm sao chịu nổi!? Vì thế, bà mặc kệ Đạm Kiến Tam như con sói đực phát tình đỏ mắt, sáng tối lượn lờ trước cửa nhà, "rình rập", bà cũng quyết không chịu đối diện riêng với hắn. Ngay cả Vị Trinh cũng nhìn không nổi, cười bà: "Cô làm gì vậy, phạt anh ta thế! Đàn ông dù sao cũng là đàn ông, dù sao cũng là người của mình rồi, cô đừng làm anh ta khổ sở như thế nữa."
"Cô thương anh ta thì cô đi ngủ cùng anh ta đi!" Tề Cảnh Phương cười mắng cô ta. Cho nên, hai ngày nay, Đạm Kiến Tam khi gặp bà thì có thể nói là hận đến nghiến răng, nhưng lại chẳng làm gì được bà.
Lúc này, Đạm Kiến Tam lăng xăng bước vào nhà, cười cười đi dở vung nồi: "Nấu món gì ngon thế. Để tôi xem nào." Tề Cảnh Phương cho hắn một cái, cười mắng: "Đê tiện! Cút sang một bên. Đây là thứ tay chân ngươi đụng vào được à?"
"Phó trường, ngồi đi." Vị Trinh vội bưng ghế đẩu ra, lại pha cho hắn bát trà gạo rang, dưới đáy còn chần thêm hai quả trứng.
"Hầy! Đúng là phát tài rồi. Cũng uống trà gạo rang, còn có cả trứng nữa." Trong lời Đạm Kiến Tam mang theo ý tứ, húp soàn soạt một ngụm, nhai mấy hạt gạo nửa sống nửa chín dính dính.
"Không thấy họ phát tài khó chịu thế nào à? Mười mấy người chia mấy trăm đó, còn không dám cầm tiền." Tề Cảnh Phương bao che cho họ.
"Hai vợ chồng người nói chuyện đi. Tôi đi trộn bát thạch. Lát nữa, Phó trường anh đừng đi vội, ở lại ăn cùng một bữa." Vị Trinh nói xong, muốn nhường chỗ cho hai người.
Tề Cảnh Phương kéo giật cô lại, cười nói: "Cô cũng không yên phận nhỉ! Ngồi xuống cho tôi!" Sau đó quay đầu hỏi Đạm Kiến Tam: "Này, Lão gia tử gọi lão Vu có chuyện gì?"
"Ai mà biết được chứ? Chắc lại là cấp trên có tinh thần mới nào đó! Muốn truyền đạt cho ông ta. Bây giờ Lạc Đà Quyển Tử có hai mảng lớn. Một mảng là phân trường chăn nuôi quốc doanh, một mảng là trạm hàng hóa cá thể của các người Thư Điền, Vị Trinh..."
"Phó trường, chúng tôi không "mảng" nổi đâu. Mười mấy con đàn bà thối, không phải chỉ kiếm chút tiền lẻ tiêu vặt thôi sao, nào có tâm trí đâu mà chia mảng với phân trường? Hơn nữa, chúng tôi cũng là "tập thể"..." Vị Trinh vội giải thích.
"Lại có tinh thần mới gì?" Tề Cảnh Phương nhạy bén truy hỏi.
"Các người cầm năm trăm tệ đó, đóng thuế chưa?"
"Đóng rồi!" Sắc mặt Vị Trinh thay đổi, vội lấy tờ khai thuế ra.
"E là phải đóng thêm chút nữa..."
"Tinh thần đó cụ thể nói sao?" Tề Cảnh Phương hỏi.
"Tôi làm sao nhớ nhiều thế được. Có văn bản mà."
"Đi, đi xem văn bản." Tề Cảnh Phương nói.
Đạm Kiến Tam nói, văn bản chỉ có một bản đó, để ở văn phòng rồi. Tề Cảnh Phương do dự một chút, tháo tạp dề, phủi phủi bụi trên người và mu bàn chân, theo Đạm Kiến Tam đến văn phòng.
"Văn phòng" mà Đạm Kiến Tam nói, là văn phòng phân trường cũ. Nằm ở dãy nhà ngang góc phía bắc dưới chân đồi cao. Đã bỏ không lâu rồi, luôn đóng cửa. Cũng gần đây bổ nhiệm một đợt cán bộ cấp phân trường mới bắt đầu sử dụng lại. Sơn sửa lại. Mua vài trăm cây dương lá rung ở vườn ươm công xã lão hương về, trồng một vòng trước nhà, rào thành một sân lớn hình chữ nhật. Lúc này, mấy ô cửa sổ đều tối om. Đạm Kiến Tam móc chìa khóa, vào nhà, châm đèn dầu, lấy văn bản từ trong ngăn kéo đưa cho Tề Cảnh Phương.
Tề Cảnh Phương tùy ý lật xem, nói với Đạm Kiến Tam: "Nhiều quy định mới thế! Anh nhặt vài điều tinh thần chính kể tôi nghe đi." Tề Cảnh Phương là người thiếu kiên nhẫn nhất với việc đọc điều khoản.
Đạm Kiến Tam châm thuốc, nheo mắt nhìn Tề Cảnh Phương: "Tinh thần gì chứ? Chính là bảo các người đừng làm mấy trò tà đạo của cái trạm hàng hóa ngu ngốc kia."
"Trò tà đạo gì? Cũng là đại tập thể mà. Cấp trên có chính sách..."
"Chính sách!" Đạm Kiến Tam cười cười. "Bắc Kinh tốt thì tốt thật. Nhưng xa quá..."
"Anh nói thế là sao?"
"Sao là sao!" Đạm Kiến Tam cười khẩy.
"Tinh thần mới này rốt cuộc là gì?"
"Là quy định lại tỷ lệ nộp lên và để lại. Không được để các người béo bở quá."
Tề Cảnh Phương nhanh chóng lật văn bản, tìm mấy điều quy định chính mà Đạm Kiến Tam đã gạch bằng bút đỏ, nhìn con số. "Tỷ lệ nộp lên cao thế!" Bà kêu lên, "Người ta công xã lão hương làm khoán, một mẫu đất chỉ nộp sáu bảy tệ, bảy tám tệ..."
"Chúng ta là nông trường. Chúng ta trên dưới bao nhiêu cơ quan, bao nhiêu cán bộ, bao nhiêu nhân viên thoát ly sản xuất... Chỉ nói tiền xăng đốt cho mấy cái xe Jeep, Crown, Thượng Hải, Warsaw, Volga đó thôi ai trả? Nhà nước không gánh, thì chẳng phải lông cừu lại xuất trên mình cừu sao? Các người làm khoán, thì người ở cơ quan tổng trường bộ uống gió tây bắc à? Nghĩ hay thật đấy!"
"Tỷ lệ nộp lên định cao thế này, còn khoán cái rắm!"
"Không khoán được thì đừng khoán nữa!..."
"Nhưng khoán là chính sách của Trung ương mà!"
"Thôi được rồi. Cưng à, nghiêm túc làm gì thế? Không khoán thì cũng sống hơn mấy chục năm đấy thôi!" Đạm Kiến Tam nói xong liền vươn tay ra sau khóa chặt chốt cửa ngầm. Nghe tiếng khóa chốt, Tề Cảnh Phương run lên. Bà cầm văn bản lên, vội nói: "Tôi mang về xem kỹ đã, rồi mới bàn với các người."
"Đi đâu?" Đạm Kiến Tam chặn tay bà lại.
Tề Cảnh Phương vùng vẫy: "Đừng đáng ghét thế. Người ta không có tâm trí đùa mấy chuyện đó với anh đâu. Nói chuyện chính đi..."
"Tôi bảo này Tiểu Đắc Tử, cô cũng quá nhẫn tâm, cũng quá không để tôi vào mắt rồi..." Đạm Kiến Tam vừa nói, vừa dời đèn dầu đi, đứng dậy, tiến lại phía Tề Cảnh Phương.
"Lão Đạm, ngoài cửa sổ có người..." Tề Cảnh Phương lùi lại phía sau.
"Đúng. Ngoài kia có người. Tôi gọi tới đấy. Họ sớm đã giễu cợt tôi, nói vợ ông tới, sao chỉ ở nhà người khác, không lên giường ông... Ông Đạm Kiến Tam đây thuộc loại gì, hay là thế nào. Tôi gọi họ đến xem, tôi Đạm Kiến Tam rốt cuộc thuộc loại gì..."
"Lừa!"
"Đúng. Tôi thuộc loài lừa. Tôi phải lừa cho cô xem..."
"Lão Đạm... Lão Đạm..."
"Kêu to lên nữa đi... kêu đi..."
"Câu này còn nghe giống tiếng người..." Đạm Kiến Tam thở hổn hển, hơi nới lỏng tay, xoay người sang bên. Tề Cảnh Phương từ dưới thân hắn nhảy ra, che lấy vạt áo bị hắn xé toạc, một chưởng đánh lật đèn dầu xuống đất, nhân lúc mấy kẻ ngoài cửa sổ đang ồn ào thất vọng kêu lên, lao về phía cửa. Nhưng lại bị Đạm Kiến Tam túm chặt lấy.
"Lão Đạm, cho tôi mang văn bản về đưa cho Vị Trinh bọn họ..." Tề Cảnh Phương đành van xin.
"Văn bản... chỗ tôi thiếu gì... xem kỹ đi... xem cho kỹ đi..." Hắn dán chặt lấy bà, đè ngửa lên bàn làm việc, tay từ trong áo ngực bà che chắn thọc mạnh vào. Cái miệng cạo nhẵn nhụi, phun ra luồng hơi nóng bỏng của hắn, không thể chờ đợi mà dụi loạn xạ vào cổ và mặt bà đang vặn vẹo. Tề Cảnh Phương co giật từng hồi, co quắp ra sau bàn làm việc, tê liệt ngã xuống đất. Bà không dám kêu lên giãy giụa, không dám kêu lên rên rỉ, không dám kêu lên than vãn, van xin, chửi rủa... Lúc này mỗi một âm thanh và phản ứng bà phát ra, để mấy kẻ ngoài cửa sổ nghe thấy, thì hôm sau sẽ trở thành chuyện cười của cả phân trường. Kiểu chuyện lạ tai này, sẽ được bàn tán, truyền tụng trong mười năm tám năm. Với sự phấn khích không bao giờ phai nhạt. Nhiều người ở Lạc Đà Quyển Tử từng bị người khác bàn tán như vậy, sau đó, lại quay ra bàn tán người khác. Trong những đêm đông dài dằng dặc đó, đây là thứ giải sầu tốt nhất...
Sập đi, nhà ngang. Sập đi, đồi cao. Sập đi, bầu trời sao ngươi nhìn mà không thấy... Sập đi, cao nguyên Tang Na xa xôi cổ kính. Ngươi sinh sôi nảy nở mà cũng hoang vu bát ngát... Ta ở đây dập đầu, quỳ gối trước ngươi đây...
Xe khách chỉ đến trấn Tang Na. Từ trấn Tang Na đến Lạc Đà Quyển Tử sáu bảy cây số này, Tạ Bình chỉ có thể đi bộ. Đoạn đường này, anh đã từng đi bộ không biết bao nhiêu lần. Những ngày tháng đó, khoác áo bông, cuốn thuốc lá Mò Hợp, chẳng nghĩ gì, chẳng thế nào, một lát là đến. Có đáng là gì đâu? Hôm nay lại khó khăn thế. Khi trên đường chân trời vừa hiện ra vòm mái Trát Trát Mộc Đài tròn trịa như bầu ngực phụ nữ, cách phân trường còn đủ hơn ba cây số, Tạ Bình đã cảm thấy chân bủn rủn. Anh dựa vào góc tường đất của một chuồng cừu cũ trên đường, nghỉ ngơi một chút. Ánh nắng chiều tháng Tư, tháng Năm chiếu rọi sa mạc xám vàng rộng lớn, hoang lương. Bầu trời như thủy tinh xanh dán sát đường chân trời, đột nhiên lại cong xuống. Không khí nóng khô làm cây cỏ ở vùng trũng xa xa trông như đang vặn vẹo. Các đường cong nếp gấp địa tầng màu nâu đỏ, đen sẫm trên thân núi Aljin, trải dài vài cây số, cho thấy 4 triệu năm trước khi đợt vận động kiến tạo địa chất xảy ra ở vùng này từng có một cơn đau đớn và chấn động vĩ đại. Bây giờ chúng đã đông cứng. Gió mạnh thỉnh thoảng lại thổi rơi những mảnh đá phong hóa từ thân hình khổng lồ của nó, gây ra từng tràng tiếng ầm ầm vang vọng trống rỗng.
Tạ Bình trở về để đón Quế Vinh. Hôm đó, sau khi Tề Cảnh Phương đi, anh cực kỳ không yên lòng. Quế Vinh lại bị người ta bàn tán gì sau lưng? Sự hiểu biết về Dương Mã Hà khiến anh lập tức nghĩ ngay đến loại chuyện đó. Nếu vì sự bất tài và sơ suất của mình, Quế Vinh cũng bị một "Hoàng Chi Nguyên" chà đạp, thì nửa đời sau của mình đừng hòng được yên ổn. Anh gọi điện thoại đường dài đến nhà Tần Gia. Tần Gia ban đầu không chịu nói. Chỉ khuyên anh đừng nghe đám người đó lảm nhảm. Anh nói: Chúng nó lảm nhảm gì, cô nói cho tôi nghe xem nào. Cô không nói, tôi không cúp máy, ngày nào tôi cũng gọi cho cô. Cô nỡ lòng nào để tôi tốn tiền điện thoại này! Sau đó Tần Gia mới nói... Tạ Bình ra khỏi bưu điện, đi đi lại lại trên con phố cổ lát đá xanh hẹp nhỏ. Anh không quyết định được. Anh không tin Quế Vinh sẽ như vậy. Nhưng nghe Tần Gia nói, chuyện này có Lưu nhỏ nhúng tay vào, tên họ Thôi kia lại là bạn học cũ của Lưu nhỏ, anh bắt đầu tin sự việc quả thực đang đảo chiều. Bây giờ anh chỉ còn một con đường, nhanh chóng đón Quế Vinh về bên cạnh mình. Anh không thể như năm xưa mất Tiểu Đắc Tử, lại mất đi một Quế Vinh nhỏ nữa. Nếu nói Tạ Bình năm xưa, trước khi chuyện xảy ra còn chưa hiểu rõ trách nhiệm của mình với Tiểu Đắc Tử, thì Tạ Bình ngày nay, đã nhận thức cực kỳ rõ ràng điều này. Anh tìm lão hiệu trưởng nói chuyện, bày hết mọi chuyện trước mặt lão hiệu trưởng, xin lão hiệu trưởng cho phép anh đón Quế Vinh đi. Lão hiệu trưởng hôm đó không trả lời. Hôm sau cũng không trả lời. Trong hai ngày, lão hiệu trưởng bỏ bát cơm xuống là vác vợt, mặc chiếc quần cao su đen liền ngực, ra bờ sông bắt cá. Nhưng trong hai ngày đó, ông không bắt được con cá nào. Trong hai ngày đó, cũng chỉ có trên bàn cơm mới nhìn thấy Tiểu Anh. Khuôn mặt tròn văn tĩnh mà không xinh xắn của cô, luôn cúi thấp, lặng lẽ dùng đầu đũa gắp những bát cháo đặc màu xanh trong nấu bằng gạo tẻ thượng hạng. Gương mặt vàng vọt lạ thường, như thể cả đêm này qua đêm khác không ngủ yên giấc. Ánh mắt cô luôn né tránh Tạ Bình, sự thất vọng và oán trách không nói nên lời khiến sự dịu dàng và nụ cười thường ngày của cô đều biến mất. Trước đây, Tạ Bình luôn không tin, người nhút nhát như cô lại có thể 30 tuổi, nhưng mấy ngày nay, cô lại trông gần như một người đàn bà 40 tuổi. Trong nhà cũ cả ngày không có tiếng động, chết lặng như bụi cây thủy liễu ở bãi sông lúc chập tối. Lại qua hai ngày nữa, ăn sáng xong, Tạ Bình giúp Tiểu Anh dọn dẹp bát đũa. Tiểu Anh nói: "Anh Tạ Bình, anh đi đón em Quế Vinh đi." Sau đó, lão hiệu trưởng vác chiếc vợt dính đầy rong nước, mảnh vỡ vỏ trai từ bờ sông về, cũng thở dài nói: "Tiểu Anh nói với cậu rồi phải không? Vậy cậu mau lên đường đi..."
Bây giờ, Lạc Đà Quyển Tử lại sắp xuất hiện trước mắt mình, nhưng càng đến gần Lạc Đà Quyển Tử, Tạ Bình càng không thể che giấu sự bàng hoàng, một sự tự trách của bản thân. Từ ngày rời khỏi Khải Long Trấn, anh phát hiện ra trên đường đi, ngoài việc vội vã muốn gặp Quế Vinh, anh còn không ít lần, thậm chí là mạnh mẽ hơn, cấp bách hơn đang nhớ đến một người khác. Khao khát được gặp cô ấy đến thế. Anh không ít lần tưởng tượng cảnh lại bước lên bậc gỗ nhà Lão gia tử, Quế Vinh đầy kích động lại có chút tội lỗi (?) lao về phía anh. Anh vì thế mà phấn chấn. Nhưng cảnh tượng này lại hết lần này đến lần khác bị một bóng dáng khác, một âm thanh khác quấy rầy. Ban đầu, anh tưởng đây là ngẫu nhiên. Không để ý. Nhưng cùng với chuyến tàu qua ga Vĩ Phôi, anh không thể tiếp tục cho rằng sự khao khát về người khác này là ngẫu nhiên nữa. Đặc biệt là hôm qua, anh đến Phố Hải, gặp tên thanh niên họ Thôi đó. Cuộc trò chuyện và tìm hiểu ban đầu cho anh biết, chàng thanh niên này hoàn toàn có thể yêu thương Quế Vinh như người anh trai, là người chân thật, tuyệt đối không phải kiểu người như Hoàng Chi Nguyên, sau đó, sự lo lắng và khao khát của anh đối với Quế Vinh không hiểu sao giảm đi rõ rệt. So sánh mà nói, anh càng muốn biết, người đó, với Đạm Kiến Tam rốt cuộc thế nào rồi... Đạm Kiến Tam đối xử tốt với cô ấy không... Họ thực sự đã đăng ký kết hôn rồi sao?
Tạ Bình đi vào bãi sông khô, liền bị bọn trẻ trường con em phát hiện. Chúng gào thét lao ra khỏi lớp học, kêu lên: "Hiệu trưởng Tạ về rồi——" Cô giáo mới đến mới 17 tuổi, hoảng đến mức không biết làm sao, lại đi gõ chuông. Cô vốn muốn dùng tiếng chuông ra lệnh cho học sinh về lớp. Nhưng ngược lại với mong muốn. Tiếng chuông làm kinh động cả cha mẹ bọn trẻ, cùng nhau đổ xô ra bãi sông khô.
"Ôi chao, anh em Tạ Bình, sao cậu lại về rồi?" Mấy ông bạn già chạy đến kêu lên, còn bóp cánh tay anh đau điếng.
"Đi đi đi, về nhà đại ca Thư Điền cậu mà ở." Mấy bà già trong trạm hàng hóa thương mại tiến lên túm chặt Tạ Bình, kéo về phía đó. Phân trường ra lệnh, không cho động vào năm trăm tệ đó. Chia thế nào. Có chia không. Đợi quyết định. Tiền đến tay, lại bị niêm phong. Lòng người hoang mang. Tạ Bình là từ cửa ải (vùng nội địa) tới. Ai cũng muốn nghe xem cửa ải đối với loại chuyện này xử lý thế nào. Lãnh đạo cửa ải cũng niêm phong tiền kiếm được từ việc nhận khoán đàng hoàng của người ta à? Người kéo mạnh nhất là vợ Nhị Quý. Sau khi cô giáo mới đến, cô ấy không dạy học nữa, cũng đến trạm hàng hóa thương mại. Vị Trinh thu nhận cô ấy.
"Này này, con ruồi nhà cô đi theo sau chân ngựa vo ve làm gì!" Quyết Lý Kiều vặn vẹo trong đám đàn bà, gạt tay vợ Nhị Quý ra, nhân tiện còn tranh thủ véo mạnh một cái vào cổ tay tròn trịa của cô ấy: "Chỗ em Tạ Bình có Quế Vinh ở đó kìa, cô lại đây làm gì!"
"Em cô mới là người đi theo người ta ấy!" Vợ Nhị Quý chửi rủa hắn một câu. Lúc này Vu Thư Điền cũng chạy đến, liên tục thúc giục Vị Trinh: "Còn ngẩn người làm gì? Mau về hấp cơm cho Tạ Bình!" Nói xong, nhận lấy túi du lịch và túi xách từ vai Tạ Bình. Tạ Bình lấy kẹo từ túi xách ra chia cho đàn bà và trẻ con, lấy thuốc lá "Tiền Môn" ra, mời mấy ông bạn già. Cả đám người đông đúc cứ thế vừa vo ve cười nói, vừa chậm rãi di chuyển lên con dốc cao. Tràn đến chân dốc. Đạm Kiến Tam dẫn Quế Vinh chạy đến. Lão gia tử cũng nghe thấy tiếng chuông. Ông không ngờ tới. Cũng không nghĩ ra lý do gì, Tạ Bình lại cứ phải quay lại vào đúng thời điểm này. Linh tính khiến ông bất an. Những ngày này, trong phân trường chuyện phiền phức chồng chất. Cái trạm hàng hóa chết tiệt kia không nói, cấp trên lại đưa xuống một tinh thần, các đàn gia súc cũng phải xuống khoán. Nhưng tổng trường lại định chỉ tiêu khoán cao thế, nộp lên nhiều thế, sức lao động bình thường một năm 365 ngày làm việc cật lực, cũng khó mà lấy lại mức lương như cũ. Tổng trường rốt cuộc có chân thành làm khoán không? Lão gia tử thực sự không đoán ra được, không dám hành động thiếu suy nghĩ. Lòng người trong phân trường đã hoang mang. Ông sợ Tạ Bình không thăm dò nông sâu, không biết tốt xấu, nói năng bừa bãi, lại đổ thêm dầu vào lửa, lại để lại lời đàm tiếu gì cho cấp trên. Cho nên, liền vội bảo Đạm Kiến Tam đi chặn Tạ Bình lại, dù là dặn dò anh vài câu, tiêm cho anh một liều dự phòng, cũng là tốt. Lúc này Lão Khuyết lại ghé sát tai Tạ Bình, liếc mắt nhìn Quế Vinh, nghiến răng nhỏ giọng nói với Tạ Bình: "Đừng thèm để ý con điếm nhỏ đó! Con đĩ thối nghe nói ở Phố Hải lại cặp với một tên tiểu quan rồi!" Vu Thư Điền giơ tay đẩy Lão Khuyết ra, mắng hắn: "Ông thấy cô ấy cặp với người ta à? Nói nhảm gì thế! Chỉ sợ thiên hạ không loạn!" Tiếng Vu Thư Điền không lớn. Nhưng chuyện Quế Vinh này, mấy ngày gần đây, là chủ đề nóng của cả phân trường, ai cũng nhạy cảm với nó. Hôm nay tình cờ Tạ Bình về, mọi người dự cảm chắc chắn sẽ gây ra chuyện gì đó. Hai câu nói đó của Vu Thư Điền, không cánh mà bay, sớm đã lọt vào tai mọi người. Nhưng chờ Quế Vinh thở hổn hển chạy theo sau Đạm Kiến Tam đến gần, trong vòng người liền xuất hiện một sự im lặng kỳ lạ và khinh miệt, nhưng họ vẫn ngoan ngoãn lùi lại, theo thói quen nhường một lối cho Đạm Kiến Tam, Quế Vinh.
Quế Vinh cảm nhận được sự im lặng và khinh miệt kỳ lạ này là nhắm vào mình. Cô lắp bắp nói với Tạ Bình: "Cậu và mợ đều đang đợi anh ở cửa nhà..."
"Vậy... em đi gặp phân trường trưởng trước đi. Chúng tôi đợi em về nhà ăn cơm." Vu Thư Điền do dự một chút, không tiện từ chối thể diện của Quế Vinh ngay tại chỗ, liền dặn Tạ Bình như vậy.
"Nhà Tạ Bình ở đâu? Không ở bên cạnh Quế Vinh sao lại đến hang đất nhà anh rồi? Thư Điền, anh cũng quá là..." Đạm Kiến Tam nói liền đi chộp lấy hành lý của Tạ Bình trong tay Vu Thư Điền.
Vu Thư Điền chộp lấy cổ tay Đạm Kiến Tam đang vươn tới, dùng sức vặn mạnh, hoàn toàn không để hắn chạm vào đồ của Tạ Bình.
Đạm Kiến Tam không ngờ Vu Thư Điền lại giở trò thật với hắn, trước mặt bao nhiêu người, làm mất mặt vị phó trường mới nhậm chức này của hắn, trong lòng tức tối vô cùng, lửa giận bốc lên đầu. Nhưng lúc này địa điểm này, không tiện so đo. Hắn cũng hiểu chiến hữu cũ đang ấm ức vì năm trăm tệ kia. Hôm đó Lão gia tử đích thân tìm Vu Thư Điền nói chuyện, bảo anh suy nghĩ lại, một chiến sĩ chuyển ngành, đảng viên thì tốt nhất đừng nhúng tay vào cái "trạm hàng hóa" kia. Vu Thư Điền không nghe. Lời Lão gia tử anh còn không thèm nghe, huống chi là Đạm Kiến Tam hắn! Đạm Kiến Tam biết ý rút tay về, không lộ ra chút sắc mặt nào, chỉ cười nói: "Vậy thì xem ý Tạ Bình thôi, đến lúc thấy cơm bát nào thơm! Biết đâu cơm nhà đại ca Thư Điền cậu nấu còn thơm hơn của Quế Vinh!"
"Thơm hay không, cậu ấy cũng ở chỗ tôi rồi. Quyết định rồi." Lão Khuyết, người cứng đầu như đá lửa, lạnh lùng quăng lại một câu. Đạm Kiến Tam thấy hôm nay anh thực sự đối đầu với mình, vội vàng cười khoáng đạt: "Được được, cậu ấy ở đâu cũng được, chỉ đừng bắt em Tạ Bình của chúng ta ngủ ngoài trời là được."
Quả nhiên, Lão gia tử, đại thẩm đều đang đợi anh dưới bậc gỗ. Người đứng bên cạnh lại còn có Tề Cảnh Phương. "Chào anh..." Tề Cảnh Phương gượng cười.
"Chào cô." Tạ Bình nắm lấy bàn tay nhỏ bé lạnh lẽo của cô, như nhìn thấy một người bạn cũ đã xa cách nhiều năm mà lúc nào cũng nhớ nhung. Anh thậm chí không muốn che giấu sự phấn khích này của mình. Tề Cảnh Phương vừa rời khỏi Khải Long Trấn, Tạ Bình liền phát hiện ra, sự ra đi của cô để lại khoảng trống cho anh lại bao la đến thế, dài dằng dặc đến thế, không cách nào lấp đầy đến thế. Anh quả thực từng bối rối vì điều này, cũng từng vô cùng bất an. Anh muốn dùng ký ức về Quế Vinh để xua tan cảm giác trống trải này, tự cứu mình khỏi sự bối rối, bất an thậm chí tội lỗi khó chịu. Ký ức đã qua. Nhưng khoảng trống đó vẫn cứ mênh mông như vậy... thậm chí, càng ngày càng bao la và mãnh liệt. Anh không hiểu sao mình lại "đột nhiên" nảy sinh nỗi nhớ nhung như vậy đối với Tề Cảnh Phương. Anh không thể ép mình ngừng lại nỗi nhớ này. Mỗi lần đi qua bậc cửa cao của nhà khách thứ hai phố Đại Đồng, anh đều không nhịn được mà nhìn vào trong. Anh luôn cảm thấy cô sẽ kéo đôi dép đỏ đi ra. Có một lần, anh còn lên tầng gỗ nhỏ ở sân sau, đứng không biết làm sao trước căn phòng khách cô từng ở... May mắn thay, trong những bối rối bất an khó thoát khỏi này, anh không làm như trước đây, đơn giản tự khiển trách mình một trận. Sau đó đóng chặt cửa suy nghĩ. Lần này không, anh để mặc suy nghĩ của mình bay bổng, cuối cùng phát hiện ra, mình đang gọi Quế Vinh trong "ký ức", nhưng thứ thông đến Tề Cảnh Phương lại là "nhớ nhung". Đối với Quế Vinh, điều anh luôn không quên được là "trách nhiệm", để hoàn thành trách nhiệm phải làm này, anh sẽ quên cả bản thân mình. Nhưng đối với Tề Cảnh Phương, đó thực sự là một sự "hướng về" ngày càng cháy bỏng. Sự hướng về này... là tà niệm ư? Anh tự hỏi mình. Không. Anh dứt khoát trả lời mình. Là dục vọng "đột nhiên" bị khơi dậy ư? Không. Anh càng dứt khoát phủ nhận suy đoán như vậy. 15 năm, anh và cô đi cùng một con đường. Giữa họ có thể có được sự thấu hiểu và cảm thông như ngầm hiểu ý nhau. Đây chính là điều mà giữa anh và Quế Vinh không có. Tề Cảnh Phương không phải là một người đàn bà trinh tiết thánh thiện đạt tiêu chuẩn. Nhưng cô chưa bao giờ chịu thua trước cuộc sống. Cô luôn muốn xoay xở làm cái gì đó. Cô luôn tìm kiếm, như một con sơn dương nhỏ, mắt luôn nhìn chằm chằm vào vách đá dựng đứng, nhìn vào cây táo chua nhỏ trên vách đá và dây leo đầy quả thạch xanh biếc phía sau cây táo chua đó. Dù cuộc sống đôi khi đục ngầu, ập đến như dòng bùn đá không thể cưỡng lại, cô cũng luôn muốn tìm một vị trí thuộc về mình và có thể có. Cô tìm sai rất nhiều lần. Cô từng đầu rơi máu chảy, cũng từng "thân bại danh liệt". Nhưng cô không nản lòng. Cô không bị khuất phục bởi một sự "hoàn mỹ" nhợt nhạt như vậy. Cô không hiếm lạ sự "hoàn mỹ" nhợt nhạt đó. Mình luôn tự cho là thanh cao hơn cô ấy. Nhưng thực tế, trong việc tiếp nhận các loại điều giáo và kỷ luật bên ngoài, mình sớm đã mất đi lòng tin, nguyện vọng và dũng khí để tự điều giáo và kỷ luật bản thân. Còn cô ấy, lại luôn làm như vậy, cố gắng thông qua chính mình để điều giáo kỷ luật bản thân... Dù thay đổi thế nào, cô ấy vẫn là chính cô ấy. Còn mình lại chẳng là gì cả... Trong một ngàn người phụ nữ, cô ấy có lẽ chỉ xếp thứ 999. Nhưng cô ấy... là người mình quen thuộc, thân cận, thấu hiểu, tương thông... Cô ấy khiến mình nhớ cô ấy... Nhưng tại sao hôm nay cô ấy lại cười gượng gạo đến thế? Cô ấy dường như đã ốm một trận. Tóc mai và tóc mái hơi rối. Cằm cũng lộ vẻ nhọn nhỏ khác thường. Thân trên mặc bộ quần áo lao động vải bông màu xanh lông cừu cổ tay chật, trong cổ áo lật lộ ra chiếc áo bông vải hoa rất cũ. Thân dưới mặc quần quân đội vàng và đôi giày da lộn cũ, ánh mắt sâu hõm trong hốc mắt cũng lộ vẻ mệt mỏi, khiêm nhường. Cô ấy sao vậy?
Nếu không phải Tề Cảnh Phương kịp thời rút tay lại, Tạ Bình vẫn sẽ nắm chặt không buông. Tất cả suy nghĩ tuôn trào trong lòng Tạ Bình vào khoảnh khắc này, đều hóa thành nụ cười trầm ổn, thân thiết, nổi lên bên khóe môi anh. Và dùng nụ cười này, nói cho Tề Cảnh Phương biết: Anh đến thăm em đây. Cô ấy dường như hiểu ý nghĩa này. Đỏ mặt đầy cảm kích. Đôi mắt cũng sáng lên, thậm chí còn nghịch ngợm chớp chớp. Quay đầu nói với Lão gia tử: "Phân trường trưởng, chiêu đãi vị khách quý này của ông thật tốt vào nhé." Nhưng hôm nay phản ứng của Lão gia tử đối với cô lại là lạnh nhạt gượng ép.
Quế Vinh xuống hầm rau bê lên hai cây cải trắng đã bóc chỉ còn lại tâm non, lại vơ vài củ khoai tây, hành tây, cắt miếng mỡ muối, lọc ra chai rượu cũ lâu năm; ra nhà kính phía sau trường con em, vất vả tìm được hai quả cà chua, vỏ xanh mới hơi ửng hồng; mấy quả cà tím tìm được, thì cũng chỉ to bằng quả trứng vịt; lại ra cửa hàng đại lý mua hai hộp cá ngũ vị và thịt lợn nguyên chất. Đến bàn cơm, Tạ Bình chưa uống được hai chén, liền úp ngược chén rượu xuống, bảo Quế Vinh xới cơm cho mình.
"Uống tốt chứ. Cậu." Lão gia tử dùng đầu đũa điểm điểm vào đáy chén rượu trước mặt Tạ Bình, nói: "Trên đường ngủ không ngon. Không được..." Tạ Bình hơi cúi người, từ chối khéo. Lão gia tử đoán Tạ Bình đến vì Quế Vinh. Nhưng Tạ Bình không mở lời, ông cũng không muốn chủ động hỏi. Bữa cơm này cứ thế kết thúc trong bầu không khí có chút lúng túng nhưng vẫn tạm chấp nhận được. "Được. Chờ cậu đỡ mệt, chúng ta lại gọi Kiến Tam, lão Từ (ông không nhắc đến Tề Cảnh Phương) đến, tụ tập thật tốt..." Ông cũng muốn tụ tập, từ sau chuyện "trạm hàng hóa" chết tiệt kia, lòng người trong phân trường không thể quy tụ lại được nữa. Ông cũng không có hứng thú mời người đến nhà uống nữa. Uống không đã, chẳng bằng không uống!
Lão gia tử xé miếng bánh mặt, chấm chấm nước dầu trong thịt lợn nguyên chất ăn, lại nhấp ngụm rượu. Nước dầu men theo chòm râu ông chảy xuống. Hai tháng nay, ông cũng đột nhiên già đi nhiều. Động tác chậm chạp hơn. Tạ Bình trong lòng không kìm được nỗi buồn. Nhìn Lão gia tử, anh luôn nhớ đến đội trưởng Triệu. Nhớ đến sự quan tâm chăm sóc của Lão gia tử dành cho mình khi mới đến Lạc Đà Quyển Tử, nhớ đến sự hòa hợp như cha con thực sự từng có giữa họ...
Ăn xong cơm, dọn dẹp bát đũa, Lão gia tử còn nói với Tạ Bình, Quế Diệu đã về, đi làm việc và gặp bạn bè rồi, hôm nay không có nhà. Sau đó, ông ợ một tiếng, đại khái kể cho Tạ Bình nghe tình hình trong phân trường: "Kiến Tam bây giờ là Phó phân trường trưởng. Lão Từ là Phó chính ủy phân trường. Còn chuẩn bị đề bạt một đợt nữa. Cậu không đi, cũng tốt thôi..." Lão gia tử buột miệng nói một câu như vậy. Tạ Bình không nói gì về việc này. Cuối cùng, Lão gia tử trịnh trọng dặn dò: "Cậu mới từ bên ngoài về, đừng lấy chuyện bên ngoài bàn tán bừa bãi với người trong phân trường... muốn nói gì, thì chào hỏi tôi trước đã..."
"Con hiểu." Tạ Bình thuận miệng đáp.
Lão gia tử muốn Tạ Bình kể cho ông nghe chút chuyện bên ngoài. Quế Vinh pha trà lên. Tạ Bình vừa mới mở lời được một câu, Lão gia tử lại dần dần xụi lơ khuôn mặt dài và hẹp màu đỏ, dựa vào tựa lưng rộng lớn của chiếc ghế gỗ vòng, ngáy khò khò. Tạ Bình và Quế Vinh liền lặng lẽ rời đi.