Hiểu Giác
Những tạp chí gần đây có tờ "Việt Phong" [2], người viết không phải toàn là người Việt, chuyện bàn đến cũng không hoàn toàn thuộc về việc đất Việt, thật chẳng hiểu tại sao lại đặt cái tên như thế. Tất nhiên, năm nay là bắt buộc phải mắng nhiếc thậm tệ hạng nhị thần và Hán gian. Trong kỳ thứ mười bảy, có bài "Sử xấu và ác quả của nhị thần Hán gian" của tiên sinh Cao Việt Thiên, cuối đoạn thứ nhất viết: "Triều Minh rất chuộng khí tiết, cho nên vào lúc vong quốc, trung thần nghĩa liệt, tuẫn tiết không chịu khuất phục nhiều không đếm xuể, thực sự đã làm rạng danh cho tộc Hán chúng ta. Thế nhưng đồng thời, Hán gian nhị thần cũng không phải ít, tên Hán gian lớn nhất là Ngô Tam Quế, nhị thần Hồng Thừa Trù, hai cái đồ không biết liêm sỉ này, ngày nay nghe danh thôi cũng đã muốn bịt mũi. Kỳ thực khi ấy chúng vì lòng dạ đen tối mà nỗ lực lấy lòng triều đình nhà Thanh, kết quả vẫn là "chim hết thì cung cất, thỏ chết thì chó bị nấu", thật là ngu không gì bằng. Hạ cục của đại Hán gian còn như thế, thì kết quả của lũ Hán gian thứ cấp, tự nhiên càng thê thảm hơn..."
Sau đó lại dựa vào "Tuyết Am Nhứ Mặc" [3], thuật lại rằng nhà Thanh đối với công thần khai quốc đều cho phối hưởng thái miếu, thế mà không có tên bốn người: Cảnh Tinh Trung, Thượng Khả Hỷ, Ngô Tam Quế, Hồng Thừa Trù [4], Hồng lại còn bị Càn Long liệt vào đầu "Nhị Thần Truyện" [5], thế là răn dạy rằng: "Đối với loại chuyện mất mặt thế này, ta nghĩ không chỉ Hồng kinh lược oan ức dưới suối vàng phải giật mình kinh sợ, mà phàm là đám bè lũ sói chuột ăn cây táo rào cây sung, quay súng vào trong, đọc đến đây cũng nên tỉnh ngộ mà cảnh tỉnh vậy."
Lời răn dạy kiểu này, là không thể phản vấn được. Nếu có kẻ không biết thời thế mà hỏi: "Nếu như khi ấy không phải là 'chim hết thì cung cất, thỏ chết thì chó bị nấu' [6], hơn nữa người Hán cũng được phối hưởng thái miếu, Hồng Thừa Trù không bị vào 'Nhị Thần Truyện', thì sẽ thế nào?", tôi cảm thấy khá tốn lời.
Bởi vì vệ quốc và kinh doanh khác nhau, đáng hay không, vốn dĩ không phải là chuyện thứ nhất. CC
[1] Bài này đăng lần đầu trên tạp chí bán nguyệt san "Trung Lưu" tập 1 kỳ 3, ngày 5 tháng 10 năm 1936.
[2] "Việt Phong", tạp chí tiểu phẩm bán nguyệt san, do văn nhân thuộc phe Quốc Dân Đảng là Hoàng Bình Tôn chủ biên, khởi đăng tại Hàng Châu tháng 10 năm 1935.
[3] Bài nguyên văn của Cao Việt Thiên đăng trên "Việt Phong" bán nguyệt san kỳ 17 (ngày 30 tháng 7 năm 1936) nói: "Như 'Tuyết Am Nhứ Mặc' chép: 'Khi Thanh vào quan, người tộc Hán có công nặng nhất, võ thần phải kể đến ba phiên vương Cảnh, Thượng, Ngô, văn thần thì lấy Hồng kinh lược Thừa Trù làm đầu. Chiểu theo ý chỉ báo công thù lao, bốn người trên nên được liệt vào miếu hưởng hoặc vào từ tế. Mà kết quả khi ta tra cứu tường tận, thì hai bên đông tây của thái miếu, cũng như các từ đường Hiền Lương, Công Thần, Chiêu Trung, đều không có tên tuổi lớn của bốn vị công này... Mà đại kinh lược họ Hồng... sự tích được tuyên phó Quốc sử quán liệt vào Công Thần Truyện, trải qua hai triều Khang, Ung lâu dài, đột nhiên bị Cao Tông đặc chỉ lấy ra, vinh thăng lên làm người đứng đầu trong 'Nhị Thần Truyện'." 'Tuyết Am Nhứ Mặc' là bài chuyên mục đăng liên tục trên phụ san của tờ "Đại Công Báo" ở Thượng Hải thời bấy giờ.
[4] Cảnh Tinh Trung (? - 1682), người Hán quân Chính Hoàng kỳ nhà Thanh. Thời Khang Hy tập tước làm Tĩnh Nam Vương, trấn thủ Phúc Kiến; năm Khang Hy thứ 13 (1674) khởi binh hưởng ứng Ngô Tam Quế chống Thanh, sau lại đầu hàng nhà Thanh, bị xử tử. Thượng Khả Hỷ (1604 - 1676), người Liêu Đông (nay là Liêu Dương, Liêu Ninh). Thời Sùng Trinh làm Phó tổng binh, sau hàng Thanh, thuộc Hán quân Tương Lam kỳ, theo quân Thanh vào quan, phong Bình Nam Vương, trấn thủ Quảng Châu; sau vì con trai là Chi Tín hưởng ứng Ngô Tam Quế chống Thanh, ông lo uất mà chết. Ngô Tam Quế (1612 - 1678), người Cao Bưu (nay thuộc Giang Tô). Thời Sùng Trinh làm Liêu Đông tổng binh. Sau khi Lý Tự Thành công chiếm Bắc Kinh, ông dẫn quân Thanh vào quan, được phong Bình Tây Vương, trấn áp quân nông dân Xuyên, Thiểm, bắt giết vua Vĩnh Lịch nhà Nam Minh, trấn thủ Vân Nam, cùng với Cảnh, Thượng là "Tam phiên" đầu thời Thanh. Năm Khang Hy thứ 12 (1673), triều đình nhà Thanh hạ lệnh triệt phiên, Ngô Tam Quế khởi binh chống Thanh, năm Khang Hy thứ 17 xưng đế tại Hành Châu, chẳng bao lâu thì bệnh chết. Hồng Thừa Trù (1593 - 1665), người Nam An, Phúc Kiến. Thời Sùng Trinh làm Kế Liêu tổng đốc, chống cự quân Thanh, bại trận hàng Thanh, sau theo quân Thanh vào quan, làm Tổng đốc quân vụ ở Nam Kinh, trấn áp nghĩa quân kháng Thanh ở Giang Nam, năm Thuận Trị thứ 10 (1653) được nhậm chức Thất tỉnh kinh lược, trấn áp các cánh quân nông dân. Chế độ khai quốc đầu thời Thanh phần nhiều đều do tay ông mà ra.
[5] "Nhị Thần Truyện" 12 quyển, do Thanh Cao Tông (Càn Long) sắc biên, ghi chép sự tích 125 quan viên triều Minh đầu hàng nhà Thanh. Hồng Thừa Trù được liệt vào đầu quyển 3 của sách này, Thượng Khả Hỷ liệt vào quyển 2 của 6. Ngô Tam Quế và Cảnh Tinh Trung lần lượt được liệt vào đầu quyển 1 và quyển 2 của 6 trong "Nghịch Thần Truyện".
[6] "Chim hết thì cung cất, thỏ chết thì chó bị nấu" lấy từ "Sử ký - Việt Vương Câu Tiễn thế gia": "Phi điểu tận, lương cung tàng; giảo thố tử, tẩu cẩu phanh."
