Lục

Việc tang ma được lo liệu qua loa. Nhà có tiền đương nhiên sẽ mời thầy tăng thầy đạo đến nhà niệm kinh siêu độ, lại còn bày biện lễ tang linh đình; thế nhưng, nhà tôi nghèo đến cái ăn còn chẳng có, đâu ra tiền để làm mấy cái thể diện ấy? Đi vay mượn ư, có ai thèm cho chúng tôi vay? — Bố mẹ khi sống vốn là mệnh nghèo, lúc chết đương nhiên cũng chẳng thể có được sự náo nhiệt. Ngày mười lăm tháng chín năm Dân quốc thứ tư, dăm ba họ hàng nghèo khó quạnh quẽ, lặng lẽ khiêng hai cỗ quan tài trắng, chôn chung ở góc đông nam bãi tha ma.

Thế là trên cõi đời tăm tối này không còn bóng dáng của hai người nữa — từ nay hai người đã vứt bỏ hết thảy mọi thứ ở trần gian, vĩnh viễn, vĩnh viễn thoát khỏi mọi nỗi đau khổ...

Tiên sinh Duy Gia, lịch sử phiêu bạt của tôi từ nay sẽ bắt đầu. Khi bố mẹ còn sống, dẫu hai người là kẻ yếu đuối, nhưng đối với tôi vẫn luôn đặc biệt thương yêu, tuyệt không dễ dàng gì ngược đãi tôi. Hai người đã chết rồi, còn ai đoái hoài đến một đứa mồ côi bơ vơ? Còn ai không dành cho tôi cái nhìn lạnh lùng khinh miệt nữa chứ? Người đời vốn hay xoay chiều theo thế lực, quen thói nịnh bợ kẻ mạnh, chà đạp kẻ yếu. Tiên sinh Duy Gia! Tôi lại sao có thể thoát khỏi cảnh ngộ của kẻ yếu này đây? Bố mẹ khi sống bị người đời giày vò, bố mẹ chết đi, một đứa trẻ mười lăm mười sáu tuổi côi cút khổ sở chịu sự giày vò của người đời lại càng không có gì lạ! Tôi đã trở thành một đứa trẻ cô độc nghèo khổ không ai chăm sóc.

Phục xuống ngôi mộ mới khóc lớn, khóc đến mức cạn khô tiếng, chẳng còn chút sức lực mà chỉ còn những tiếng nức nở. Nóng giọt lệ tuôn đẫm ngôi mộ mới, nỗi bi ai càng làm cho ánh chiều tà thêm ảm đạm, đất trời chìm trong sắc màu thê lương thảm thiết. Lúc ấy liệu có ai thấu hiểu tâm cảnh của một đứa trẻ mười lăm mười sáu tuổi này, ai đem lại cho nó chút đồng cảm của con người, ai cho nó chút an ủi giữa chốn khổ đau, ai nhỏ giọt nước mắt nóng vì nó đây? Nó càng bi ai lại càng khóc lớn, càng khóc lớn lại càng bi ai, nó, nó chính là đại diện cho sự bất hạnh ở cõi nhân gian!

Tiên sinh Duy Gia! Anh đương nhiên hiểu rất rõ, trong xã hội hiện đại này, những đứa trẻ nghèo, đặc biệt là những đứa trẻ nghèo không cha không mẹ, phải chịu đựng sự ức hiếp của người đời ra sao. Nhớ lại cuộc sống trong mười năm qua, tôi thật sự nước mắt muốn trào mà không khóc nổi, tâm thần run rẩy. Tôi thật sự thấu hiểu số phận của những đứa trẻ nghèo! Giả như số phận này là do Thượng đế ban tặng, thì tôi sẽ triệu tập tất cả những đứa trẻ nghèo trên thế giới này lại, dẫu không thể đánh chết Thượng đế — cái ác vật hại người ấy — thì cũng phải mắng cho hắn đến mức đầu óc quay cuồng, hoa mắt chóng mặt! Người ta có lẽ sẽ nói tôi là kẻ phản bội Thượng đế, phải đấy! Phải đấy! Tôi thừa nhận, tôi thừa nhận mình là kẻ phản bội Thượng đế...

Đêm hôm đó từ ngôi mộ mới trở về, một mình — lúc này trong nhà tôi chỉ còn lại một mình tôi — nằm trên giường, vừa quạnh quẽ, vừa tĩnh mịch, vừa bi ai, vừa thê thảm, trằn trọc trở mình, thế nào cũng không tài nào chợp mắt được. Nghĩ ngợi đông tây, nghĩ về quá khứ, nghĩ đến tương lai, không biết phải làm sao mới phải. Tiếp tục đi học ư, đương nhiên là chẳng có hy vọng gì rồi. Cày ruộng ư, tôi tuổi còn nhỏ, không gánh vác nổi. Đi chăn bò thuê cho người ta ư, này nhé, lại chẳng biết sẽ phải chịu đựng sự ngược đãi của chủ nhân ra sao. Nương tựa họ hàng ư, này nhé, kẻ nào chịu quản chuyện của tôi? Tự sát ư, cái này, e là chẳng dễ chịu cho lắm. Thế thì, rốt cuộc phải làm sao đây? Đi con đường nào? Hướng về nơi đâu? Đi đâu cũng chẳng ai quen biết tôi, đi đâu cũng chẳng có người thân cốt nhục, tôi, một đứa trẻ con như tôi phải làm sao đây?

Tiên sinh Duy Gia! Kết quả của những suy nghĩ vẫn vơ lúc đó của tôi, chính là tìm ra được một con đường, và tôi quyết định sẽ bước đi trên con đường này. Anh có lẽ dù thế nào cũng không đoán ra được con đường này là con đường gì đâu.

Bản tính tôi vốn hay phản kháng, thích bênh vực kẻ yếu bất bình. Tôi còn nhớ năm tôi mười ba tuổi, đọc "Sử ký" đến phần "Chu Gia Quách Giải liệt truyện", trong lòng không khỏi hướng về, cảm khái ngưỡng mộ phong độ làm người của Chu Gia và Quách Giải. Có một lần thầy giáo hỏi tôi: "Uông Trung! Nhân vật trong lịch sử, theo những gì em biết, người nào khiến em khâm phục nhất?"

"Người mà em khâm phục là những nhân vật tầm cỡ như Chu Gia và Quách Giải. Có lẽ Chu Công, Khổng Tử, Trang Chu... cùng các đời gọi là trung thần nghĩa tướng có điểm đáng tôn sùng, nhưng bọn họ đối với em chẳng có chút thú vị gì." Tôi đáp lại thầy.

"Chu Gia Quách Giải đáng khâm phục ở điểm nào?" Thầy giáo vô cùng ngạc nhiên hỏi lại tôi.

"Bọn họ là trang nam nhi hào kiệt, bọn họ thích bênh vực kẻ yếu, họ giúp đỡ người nghèo khó. Thưa thầy! Em không thích những kẻ có quyền thế uy phong lẫm liệt, em không hiểu tại sao phải tôn kính bậc thánh hiền, em chỉ chuyên khâm phục những kẻ ra sức vì người nghèo..."

Tôi nói đến đây, thầy giáo trợn tròn hai mắt nhìn tôi, có vẻ rất kỳ lạ, trông có vẻ không vui cho lắm. Hồi lâu thầy mới hừ lạnh một tiếng với tôi:

"Không phải đạo chính thống!"

Tiên sinh Duy Gia! Có lẽ tư tưởng của con người tôi từ nhỏ đã bước vào con đường tà đạo rồi, nhưng đã bước vào tà đạo rồi, muốn quay đầu bước vào chính đạo lại là một việc vô cùng khó khăn. Cho đến tận bây giờ tôi chưa từng có ý niệm muốn quay về chính đạo, có lẽ sau này cũng sẽ đi theo con đường tà đạo này đến cùng thôi. Thế nhưng, Tiên sinh Duy Gia! Hiện tại tôi rất hy vọng anh không cho rằng tôi là một kẻ không đi đường chính đạo, anh có thể thấu hiểu tôi, tha thứ cho tôi. Giả như anh có thể bày tỏ chút đồng cảm với tôi, thì quả thực là vạn hạnh của tôi!

Năm Dân quốc thứ tư, thổ phỉ nổi lên khắp nơi ở quê tôi, nguyên nhân là vì hạn hán quanh năm, dân chúng lầm than không thể sống nổi, những kẻ nghèo khổ gan lỳ đều gia nhập vào hàng ngũ thổ phỉ, còn những kẻ nghèo khổ nhát gan hơn đương nhiên đành chịu đói ở nhà. Nghe nói cách nhà tôi chừng bốn mươi dặm có một thôn Đào Lâm, thôn này bị một đám thổ phỉ khoảng hơn trăm người chiếm cứ. Kẻ cầm đầu đám thổ phỉ ấy tên là Vương Đại Kim Cương, người ta đều nói hắn là anh hùng trong số các thủ lĩnh thổ phỉ: Hắn chuyên ra lệnh cho thuộc hạ cướp bóc kẻ giàu, tuyệt không quấy nhiễu dân nghèo, hơn nữa còn có một số dân nghèo nhờ sự giúp đỡ của hắn mà duy trì được sinh kế. Hắn thường nói: "Bây giờ thế giới của người nghèo chúng ta đã đến rồi, kẻ nào không muốn trơ mắt nhìn mình chết đói, thì xin hãy đi cùng ta! Chúng ta đều là con người, đều có ngũ quan như nhau, đều cần ăn giống nhau, đều có cái bụng như nhau, tại sao chúng ta cứ phải chết đói, trong khi kẻ có tiền lại đáng được hưởng thụ sung sướng chứ?..." Những lời lẽ đại loại như vậy được truyền từ miệng người khác vào tai tôi, dù là chân thực hay không chân thực đi nữa, nhưng lúc ấy tôi vô cùng bị lay động. Cho đến tận bây giờ, tôi vẫn thường xuyên nhớ đến những lời nói của thủ lĩnh thổ phỉ ấy, dù chưa từng gặp mặt hắn lần nào, nhưng tôi luôn bày tỏ sự kính trọng vô hạn đối với hắn. Này! Tiên sinh Duy Gia! Tôi nói đến đây, anh có lẽ chớ nên sợ hãi, chớ nên không vui vì tôi sùng bái thổ phỉ nhé! Tôi thành thật nói với anh thế này, tôi chưa từng coi việc làm thổ phỉ là một điều đáng xấu hổ, tôi thậm chí còn cho rằng có rất nhiều thổ phỉ tốt hơn gấp bội so với những bậc đại nhân tiên sinh mang danh nho nhã lịch sự, hoặc uy phong lẫm liệt kia! Giả như anh cho rằng làm thổ phỉ là điều đáng xấu hổ, thế thì xin anh hãy chỉ ra điểm nhân cách của thổ phỉ thua kém nhân cách của các bậc đại nhân tiên sinh ở chỗ nào đi! Hiện tại tôi rất tiếc vì không thể trực tiếp mặt đối mặt thảo luận với anh vấn đề này. Nhưng anh là một nhà thơ có tinh thần phản kháng, tôi tin rằng kiến thức góc nhìn của anh chắc sẽ không giống với đám con buôn thị tụ họp ngoài chợ. Kiến thức góc nhìn của anh có lẽ cũng giống như tôi. Này! Tiên sinh Duy Gia! Tôi lại trèo cao nhận thân rồi. Ha ha!

Vừa rồi tôi nói kết quả của những suy nghĩ vẫn vơ chính là tìm ra được một con đường. Tiên sinh Duy Gia! Bây giờ anh có lẽ đã đoán ra con đường này là con đường nào rồi chứ? Con đường này chính là đến thôn Đào Lâm gia nhập làm thổ phỉ. Nguyên nhân tôi muốn làm thổ phỉ là: Thứ nhất, vóc dáng của tôi cũng đã cao lớn rồi, tuy mới mười lục tuổi nhưng đã đủ tư cách làm thổ phỉ; Thứ hai, không còn con đường nào để đi, không làm thổ phỉ thì sẽ chết đói; Thứ ba, con người và việc làm của Vương Đại Kim Cương là điều tôi ngưỡng mộ, tôi cho rằng hắn là anh hùng; Thứ tư, bố mẹ tôi bị Lưu lão thái gia hại chết một cách oan ức, mối thù này không đội trời chung, há có thể không báo? Tôi đem nỗi oan khuất này nói rõ cho Vương Đại Kim Cương nghe, biết đâu hắn có thể phái người đến tòa lầu cổ nhà họ Lưu, bắt giữ Lưu lão thái gia đem giết đi. Có bốn nguyên nhân này, ý định đến thôn Đào Lâm gia nhập của tôi đã trở nên vô cùng kiên định.

"Đến thôn Đào Lâm gia nhập thôi!"

Trằn trọc suy tính suốt một đêm, sáng sớm ngày hôm sau tôi liền thu dọn một ít đồ đạc mang theo bên người, những thứ còn lại tôi chẳng màng tới nữa, mặc kệ nó mất hay không mất. Đường đến thôn Đào Lâm, tuy tôi chưa từng đi qua lần nào, nhưng nghe người ta nói lại nên tự cho là cũng chẳng có gì là quá quan trọng. Khi tôi bước ra khỏi cửa nhà, đi được mấy bước ngoảnh đầu nhìn lại, nước mắt không kìm được cứ thế trào tuôn ngút ngàn!

"Từ phút giây này trở đi, mày không còn là nhà của tao nữa rồi! ... Dấu vết nhọc nhằn khi còn sống của bố mẹ, đồ chơi thời thơ ấu của tôi, tất cả mọi thứ, sau khi tôi đi rồi, liệu anh có còn giữ lại được không? ... Từ nay về sau tôi là đứa trẻ mồ côi phiêu dạt chân trời góc bể, thiếu niên lang thang nay đây mai đó, đâu đâu cũng là nhà của tôi, đâu đâu cũng là nơi trọ học của tôi, tôi sẽ hóa thành chú chim non không có lấy một chiếc tổ... Cây liễu trước hiên nhà ơi! Ngươi hãy vì tôi mà lay động những sợi tơ buồn vương vãi bấy lâu đi, những chú chim muông trên cành cây ơi! Ngươi hãy vì tôi mà cất tiếng hót khúc ca thê lương của kẻ phiêu bạt đi! Tôi đi đây..."

Đường vừa vừa khéo đến thôn Đào Lâm, phải đi qua góc đông nam bãi tha ma, lúc ấy tôi lại phục xuống ngôi mộ mới khóc lớn từ biệt một lần nữa. Phương đông đã hửng trắng. Tiếng chim chóc đánh thức buổi sáng phá vỡ sự tĩnh mịch của đại thế gian, dần dần lại nghe thấy tiếng mục ca vang lên khắp nơi — đây là đang tiếp sức cho nỗi đau khổ của kẻ bất hạnh, hay là lời chúc biệt ly gửi tặng cho thiếu niên phiêu bạt đây? Tiên sinh Duy Gia! Anh hãy nghĩ xem tâm cảnh của tôi lúc này bi ai biết nhường nào!

"Bố mẹ yêu quý của con! Bố mẹ đáng thương của con! Hai người có biết đứa con côi cút khổ sở của hai người lúc này đến để từ biệt hai người không? Đứa con của hai người lúc này đến để từ biệt hai người, có lẽ đây là lần cuối cùng... vĩnh viễn..."

"Bố mẹ yêu quý của con! Bố mẹ đáng thương của con! Chuyến đi này có lẽ sẽ thành toàn cho nỗi si mê của con, có thể rửa sạch mối oan khuất tày trời cho hai người, có lẽ kẻ thù của hai người sẽ chết dưới tay con, có lẽ đầu lâu của kẻ thù rốt cuộc sẽ được dâng lên trước mộ phần của hai người; có lẽ..."

"Thế nhưng, bố mẹ yêu quý của con! Bố mẹ đáng thương của con! Đứa con của hai người đi rồi có lẽ sẽ không trở về nữa, đứa con của hai người có lẽ sẽ vĩnh viễn lang thang trôi nổi ở chân trời góc biển, đứa con của hai người có lẽ sẽ mãi mãi không bao giờ đến chiêm bái trước mộ phần nữa..."

"..."