Chưa có chớp. Chỉ có tiếng sấm ầm ầm như tiếng xe tải nặng chạy ngang qua thỉnh thoảng lại vang lên. Bầu trời giăng một bức màn xám xịt vô tận, chỉ có góc trời phía Tây như bị rách một lỗ, lộ ra một đám mây tím nhỏ. Khuôn mặt vội vã của ánh hoàng hôn lặn xuống phía sau đám mây tím đó.

Trong phân xưởng của nhà máy tơ lụa Dụ Hoa, đèn điện đã bật sáng từ lâu. Công việc rất căng thẳng, cả phân xưởng như một bánh xe quay cuồng. Dưới hơi nước đậm đặc, những bóng đèn điện vàng vọt, trông như muốn ngất xỉu. Những nữ công nhân vốn đã quen tai với tiếng ồn ào của máy tơ, tuy không nghe thấy tiếng sấm ngoài trời, nhưng lại nghe thấy tiếng trò chuyện giữa họ với nhau; trong đám họ cũng đang có một trận sấm rền rĩ nổ ra. Mặt họ đỏ bừng, miệng và tay đều bận rộn như nhau. Những người quản lý xe như đang "giả điếc", nhưng lại không "giả câm", thỉnh thoảng lại khẽ nói một hai câu, thế là trong đám nữ công nhân bùng lên những tiếng cười cợt khinh miệt.

Bỗng tiếng còi hơi huýt vang, rung chuyển cả nhà máy. Cả phân xưởng náo loạn một hồi, tiếng máy tơ nhỏ dần, nhỏ dần, tiếng người lấn át tất cả. Các nữ công nhân tay xách giỏ cơm rỗng ùa ra khỏi phân xưởng, lộn xộn qua kiểm tra ở cổng nhà máy rồi ùa ra ngoài. Lúc này, họ mới biết ngoài kia có sấm sét, có màn sương mù trước cơn bão đang chờ đợi họ!

Trong nhà máy đã yên tĩnh xuống, đèn điện trong phân xưởng cũng tắt. Ánh đèn phát ra từ dãy nhà quản lý bên kia trông càng có vẻ tỉnh táo. Đồ Duy Nhạc ngồi trong phòng mình, cúi đầu; trên đỉnh đầu là một bóng đèn điện ba mươi hai nến, chiếu lên khuôn mặt hắn hơi xanh xao, lạnh lùng như một bức tượng đá. Bỗng cửa phòng mở ra. Mạc Can Thừa với khuôn mặt hốt hoảng ló đầu vào cửa, rồi bước vào khẽ gọi:

"Đồ thế huynh! Vừa rồi Tam tiên sinh lại gọi điện tới, hỏi xem bản thông báo cắt giảm tiền lương đã dán ra chưa! Tôi trả lời là ý anh bảo đợi đến mai hãy phát, Tam tiên sinh rất không vui! Rốt cuộc anh có tính toán gì vậy? Lúc tan ca vừa rồi, đám nữ công nhân đang ồn ào náo loạn; họ lại biết chuyện chúng ta sắp dán thông báo cắt giảm lương rồi, chẳng phải giống y như lần trước sao—"

"Sớm muộn gì cũng phải biết, sợ cái gì!"

Đồ Duy Nhạc mỉm cười nói, liếc nhìn Mạc Can Thừa một cái, rồi lại nhìn ra ngoài cửa sổ.

"Ngày mai Tam tiên sinh nổi giận thì đừng trách tôi!"

"Tất nhiên!"

Đồ Duy Nhạc rất mất kiên nhẫn. Cặp mắt chuột của Mạc Can Thừa ghim chặt trên mặt Đồ Duy Nhạc, rồi lại rụt cổ lại, bày ra vẻ "thế thì tôi không quản nữa", quay lưng đi thẳng ra ngoài, khép chặt cánh cửa phòng. Đồ Duy Nhạc mỉm cười không bận tâm, nhưng bây giờ hắn không thể ngồi đó lạnh lùng như một bức tượng đá được nữa; hắn rút đồng hồ ra xem, rồi lại ló đầu ra ngoài cửa sổ nhìn xa xăm, cuối cùng mở cửa phòng đi ra. Đúng lúc đó, trong bóng tối nhập nhoạng có hai người chạy tới, lao thẳng vào phòng của Đồ Duy Nhạc. Đồ Duy Nhạc nhanh mắt đã nhìn thấy, liền quay lại, vừa mới đến ngoài cửa phòng mình, sau lưng lại có một người, khẽ vỗ một cái vào vai Đồ Duy Nhạc, cười một tiếng "khặc khặc".

"A Trân! Lúc này chúng ta phải nghiêm túc!"

Đồ Duy Nhạc quay đầu lại khẽ nói, rồi bước vào phòng; A Trân cũng theo vào.

Người ở trong phòng trước là Quế Trường Lâm và Lý Má Lớn, thấy Đồ Duy Nhạc đi vào liền đồng thanh hô một tiếng "Ồ", rồi cùng tranh nhau muốn nói. Nhưng Đồ Duy Nhạc dùng ánh mắt ngăn họ lại, rồi chỉ vào chiếc ghế dài ở góc tường bảo hai người họ và A Trân cùng ngồi xuống, còn bản thân hắn thì đứng bên cửa sổ, quay lưng về phía ngoài. Bóng đèn điện ba mươi hai nến đó đột nhiên như nhỏ lại. Không khí trong phòng cực kỳ nghiêm trọng. Tiếng sấm rền rĩ lăn qua bầu trời bên ngoài. Khuôn mặt hơi xanh xao của Đồ Duy Nhạc ửng lên chút sắc đỏ, hắn nhìn ba người đó một cái rồi hỏi:

"Ừm! Diêu Kim Phượng đâu?"

"Đề phòng người ta để ý nên không gọi cô ấy! Anh định sai cô ấy làm việc gì thì lát nữa tôi nhắn cô ấy là được!"

A Trân tranh lời đáp trước, ánh mắt đong đưa đầy ý cười của cô ghim chặt lấy khuôn mặt Đồ Duy Nhạc; Đồ Duy Nhạc chỉ gật đầu chứ không trả lời, cũng không đáp lại ánh mắt đầy khêu gợi của cô; hắn đột nhiên sa sầm nét mặt, giọng cao lên một chút nói:

"Bây giờ mọi người phải đồng lòng làm việc! Ghen tuông tranh giành, nội bộ lùm xùm là không được phép!"

A Trân làm mặt quỷ, trong miệng "hừ" một tiếng. Đồ Duy Nhạc cứ như không nhìn thấy, không nghe thấy, lại nói tiếp:

"Vương Kim Trinh, tôi đã phái cô ấy đi làm việc khác rồi, cô ấy không đến được, vậy chỉ bốn chúng ta bàn bạc thôi. — Vừa rồi Tam tiên sinh lại gọi điện đến, hỏi tôi tại sao vẫn chưa đăng thông báo. Lần này Tam tiên sinh sốt ruột lắm, gan hỏa rất vượng! Tôi hứa với ông ấy ngày mai nhất định sẽ phát. Tam tiên sinh cũng hiểu chúng ta cần chút thời gian bố trí xong xuôi rồi mới ra tay. Ông ấy nói rõ ràng rồi! Nhưng đối thủ oan gia của chúng ta nhất định sẽ tìm cách phá đám trước mặt Tam tiên sinh. Chúng ta dùng ba phần sức đối phó với công nhân, bảy phần sức lại phải đối phó với đối thủ oan gia! Trường Lâm, anh thấy ngày mai thông báo dán ra là sẽ loạn lên phải không?"

"Nhất định sẽ loạn! Tiền Bào Sinh và bọn chúng cũng đang mong loạn đây, muốn nhân cơ hội lật đổ chúng ta! Bọn chó má này, hừ!"

"Đồ tiên sinh! Chúng ta tập hợp người lại, ngày mai nếu chúng ăn vạ, chúng ta cứ thẳng tay mời chúng ra đồn công an 'ăn đòn'; chúng ta hành động nhanh, thì Tiền Bào Sinh bọn chúng có muốn diễn trò quỷ gì cũng không kịp!"

Lý Má Lớn thấy Quế Trường Lâm không đưa ra được cách gì, liền nhanh nhảu cướp lời, đắc ý xòe hai bàn tay to ra, nhổ một ngụm nước bọt, xoa xoa, rồi nắm chặt hai quả đấm đặt lên đầu gối, bày ra tư thế đánh nhau. Đồ Duy Nhạc không thèm để ý, mỉm cười rồi lại nhìn A Trân hỏi:

"A Trân! Sao cô không mở miệng? Lúc nãy trong phân xưởng thế nào? Chúng ta tung tin giảm lương ra, công nhân nói gì? Tiết Bảo Châu, với cả con bé Chu Nhị tỷ kia, tung tin đồn gì? Nói đi! Mau lên!"

"Tôi không biết! Anh gọi Diêu Kim Phượng đến mà hỏi nó!"

A Trân bĩu môi đáp, quay mặt đi nhìn góc tường. Sắc mặt Đồ Duy Nhạc đột nhiên thay đổi. Quế Trường Lâm và Lý Má Lớn cười lên, làm mặt quỷ trêu chọc A Trân. Ánh mắt Đồ Duy Nhạc đỏ rực như muốn phun lửa, hắn giậm chân một cái, định nổi giận thì A Trân lại dịu giọng; cô như dỗi hờn nói:

"Họ nói gì à? Họ nói muốn 'Đánh đổ Đồ Bô Đêm!' Tiết Bảo Châu và Chu Nhị tỷ nói gì ư? Họ bảo 'Đều là do cái Bô Đêm phá hoại cả!', còn rất nhiều lời hay ho khác, tôi kể không hết đâu! — Trường Lâm, anh cũng đừng cười. 'Đánh đổ', anh cũng có phần đấy!"

Đúng lúc này bên ngoài cửa sổ lóe lên tia chớp đầu tiên. Hai ba giây sau, tiếng sấm từ xa vọng lại. Một luồng gió mạnh đột ngột thổi vào phòng, cả bốn người trong phòng đều rùng mình.

Đồ Duy Nhạc đột ngột phất tay, ngăn tiếng gầm giận dữ đã đến bên miệng của Lý Má Lớn, rồi lạnh lùng hỏi:

"Tiền Bào Sinh bọn chúng cố tình phá đám chúng ta đã có chứng cứ xác thực rồi, chúng ta tính sao? Tôi đã nói với Tam tiên sinh tối hôm qua là tôi muốn từ chức. Tam tiên sinh nhất định không chịu. Tôi đành phải tiếp tục làm. Công hội chia bè kết phái, vốn chẳng liên quan gì đến tôi; nhưng tôi vốn là người ưa bất bình! Nói thật, tôi thấy Trường Lâm và mọi người quá ấm ức, Tiền Bào Sinh bọn chúng quá ngang ngược! Lão Lý, anh thấy tôi nói có đúng không?"

"Đúng! Đánh đổ họ Tiền!"

Lý Má Lớn và Quế Trường Lâm đồng thanh hét lên, còn A Trân thì ở bên cạnh che miệng cười.

Đồ Duy Nhạc ưỡn ngực, thở phào nhẹ nhõm, nói tiếp:

"Không phải chúng ta phá hoại Tam tiên sinh, mà thực sự là Tiền Bào Sinh bọn chúng mượn danh công để mưu lợi riêng, lợi dụng công nhân để giành địa bàn cho mình, bọn chúng ở đây một ngày, nơi này một ngày không được yên! Vì một chút tư tâm của bọn chúng mà tất cả chúng ta đều bị liên lụy, thật là quá vô lý! Ngày mai bọn chúng muốn lợi dụng công nhân để chống lại chúng ta, được thôi, chúng ta đấu một trận xem sao! Chúng ta trước hết phải đuổi cổ lũ người họ Tiền đi, rồi mới giải quyết đình công; ba ngày, cùng lắm là ba ngày!"

"Nhưng bọn chúng hôm nay kích động trong phân xưởng như thế, nhiều người tin chúng rồi."

A Trân bĩu môi nói. Quế Trường Lâm lập tức nhíu mày đầy tâm sự. Bản thân hắn vốn không có nhiều ảnh hưởng trong đám công nhân, gần đây có được chút cơ sở, vẫn là hoàn toàn nhờ sức của Đồ Duy Nhạc. Đồ Duy Nhạc nhìn thấu tình hình này, liền cười lạnh, trong lòng coi thường sự vô dụng của Quế Trường Lâm. Hắn lại chuyển mắt nhìn sang Lý Má Lớn. Gã mặt rỗ thô lỗ này đang trợn tròn đôi mắt, nắm chặt hai nắm đấm, bộc lộ rõ đặc tính của bọn chúng: ai thuê thì làm việc cho kẻ đó. Đồ Duy Nhạc cảm thấy rất hài lòng. Hắn bước lên một bước, đứng ngay dưới bóng đèn điện, trước tiên nói với A Trân:

"Công nhân tin bọn chúng sao? Chẳng lẽ cô, A Trân, cái miệng ngọt ngào của cô còn không địch lại được Tiết Bảo Châu sao? Chẳng lẽ Diêu Kim Phượng không địch lại được con Chu Nhị tỷ kia sao? Chúng biết lừa công nhân, chẳng lẽ các cô không biết sao? Công nhân chưa biết Chu Nhị tỷ là tay sai của họ Tiền, chẳng lẽ trên mặt các cô có khắc hai chữ 'tay sai' à? Chẳng lẽ các cô không biết bóc trần bộ mặt của Chu Nhị tỷ trước mặt công nhân để mọi người nhận rõ à? Đi đi! A Trân! Cô đi nhắn Diêu Kim Phượng, cũng cùng đám công nhân hùa theo đi! Phản đối Tiền Bào Sinh, Tiết Bảo Châu, Chu Nhị tỷ! Ngày mai có đình công cũng không sao! Đi ngay đi! Lát nữa sẽ có người giúp cô! Đi đi! Tôi ghi công đầu cho cô!"

"Ai thèm anh ghi công! Công việc công minh là được rồi."

A Trân đứng dậy, cố tình liếc Đồ Duy Nhạc một cái rồi bỏ đi. Đồ Duy Nhạc nghiêng đầu suy nghĩ một chút, lại bước lên một bước, vỗ vai Lý Má Lớn khẽ hỏi:

"Lão Lý, tối nay có thể tập hợp đủ hai mươi người không?"

"Được, được! Đừng nói hai mươi người, năm mươi người cũng dễ!"

Lý Má Lớn nhảy dựng lên, vui mừng đến nỗi mặt đỏ bừng, nước bọt bắn tung tóe lên mặt Đồ Duy Nhạc. Đồ Duy Nhạc cười một tiếng.

"Vậy thì tốt quá! Nhưng tối nay chỉ cần hai mươi người, đến khu lều cỏ nơi công nhân ở đi lại — lão Lý, anh hiểu chưa? Cứ đi lại ở đó thôi. Gặp chuyện cãi vã gì, đừng quản. Nhưng có hai người phải theo dõi: một là Hà Tú Muội, một là Trương A Tân — cái con mụ mặt dẹt Trương A Tân ấy, anh biết chứ? Sáng mai, hai mươi anh em này còn phải đến nhà máy. Làm gì thì ngày mai chúng ta sẽ nói, anh cứ đến chỗ Mạc tiên sinh lấy một trăm đồng trước đi. Được rồi, anh đi đi!"

Bây giờ trong phòng chỉ còn lại Đồ Duy Nhạc và Quế Trường Lâm, tạm thời không ai nói gì. Tiếng sấm cuộn tròn trên bầu trời, so với lúc trước có vẻ vang hơn, nhưng lại uể oải, như xe chở phân buổi sáng. Sấm chớp ba phút lại lóe lên một lần, cũng chỉ là một cái nhìn thoáng qua ngắn ngủi. Gió thì càng lúc càng lớn, bóng đèn điện trong phòng đung đưa dữ dội. Ngoài cửa sổ, trời tối đen hoàn toàn. Đồ Duy Nhạc xem đồng hồ, vừa đúng bảy giờ rưỡi.

"Đồ tiên sinh, lần đình công này nếu kéo dài ngày thì e rằng chúng ta cũng sẽ chịu thiệt. Ba người mới đến trong phòng kế toán, họ Tăng, họ Mã, với cả đứa cháu xa của ông chủ Ngô, sau lưng đều nói xấu anh. Hình như bọn chúng đã cấu kết với Tiền Bào Sinh rồi."

Quế Trường Lâm khẽ nói một cách chậm rãi, trong giọng điệu ấy không thể che giấu sự bi quan. Đồ Duy Nhạc nhún vai mỉm cười. Hắn không sợ gì cả. Quế Trường Lâm nhắm một con mắt nhỏ lại, khẽ nói tiếp:

"Lúc nãy anh không dặn Lý Má Lớn đừng nói tình hình của chúng ta cho A Tường, đó là một nước đi sai lầm. Thằng A Tường này, tôi luôn nghi ngờ nó là tai mắt do Tiền Bào Sinh phái tới chỗ chúng ta! Thế mà Lý Má Lớn lại còn thân thiết với nó."

"Trường Lâm, anh nhát gan quá, làm việc lớn không nổi! Lúc này là lúc cần người, chúng ta đành phải mạo hiểm chút ít! Tôi có cách trị được thằng A Tường. Cái khó vẫn nằm ở phía công nhân. Trước mặt ông chủ Ngô tôi đã vỗ ngực, trong ba ngày phải giải quyết xong cuộc đình công, phải tóm gọn đám khốn nạn đó, để nửa năm sáu tháng không có công trào. Vì vậy ngày mai tôi mới để chúng đình công, — tất nhiên chúng ta muốn cấm cũng cấm không nổi, nhưng ngày mai tôi vẫn chưa định dùng vũ lực. Chúng ta để chúng đình công hai ngày, để chúng đánh đổ phe Tiền Bào Sinh trước đã, rồi chúng ta mới dùngthủ đoạn mạnh tay để thu dọn chúng! Vì vậy, Trường Lâm, anh phải nỗ lực hoạt động! Nắm lấy phần đông công nhân về tay anh."

"Tôi bảo đám người của tôi phản đối việc cắt giảm lương xuống tám phần?"

"Tất nhiên! Chúng ta thu dọn đám Hà Tú Muội trước đã, sau đó mới lừa công nhân quay lại làm việc, rồi mới thương lượng sau. Tôi nhìn ra Hà Tú Muội cùng Trương A Tân hai đứa có vấn đề, nhưng chắc chắn còn có người khác, chúng ta phải nghe ngóng ra. Trường Lâm, chuyện này cũng giao cho anh đi làm, ngày mai cho tôi câu trả lời!"

Đồ Duy Nhạc nói xong lại xem đồng hồ một lần nữa, rồi đuổi Quế Trường Lâm đi, bản thân hắn cũng rời khỏi phòng mình.

Chớp lóe trên bầu trời dài, soi sáng đám mây đen đầy trời giờ không còn là một mảnh đen kịt nữa, mà đã phân ra đậm nhạt; có vài nơi đậm màu, đột ngột cao vút lên như một ngọn núi, càng gần gốc càng đen. Sấm càng lúc càng vang. Đồ Duy Nhạc chạy qua một bãi trống chất đầy thùng gỗ, đến trước một căn phòng. Đó là văn phòng dùng để tiếp khách khi ông chủ Ngô đến nhà máy, bình thường không có người, nhưng lúc này từ khe cửa chớp đóng kín mít lờ mờ lộ ra ánh đèn. Đồ Duy Nhạc đẩy cửa vào, hai người trong phòng đều đứng dậy. Đồ Duy Nhạc mỉm cười, làm thủ thế bảo họ ngồi xuống, trước tiên hỏi người quản xe số hai là Vương Kim Trinh:

"Cô đã nói với nó chưa?"

"Chúng tôi cũng vừa mới đến. Đợi Đồ tiên sinh tự mình nói với nó."

Vương Kim Trinh đáp lại một cách kỳ quặc, rồi nháy mắt với Đồ Duy Nhạc, đứng dậy muốn đi. Nhưng Đồ Duy Nhạc giơ tay ấn xuống không trung, bảo Vương Kim Trinh cứ ngồi xuống, đồng thời hắn chuyển mắt nhìn về phía người nữ công nhân trẻ đang ngồi đó bồn chồn bất an. Đây là cô gái cắt tóc ngắn hai mươi tuổi, vóc người trung bình, da rất đen, nhưng đen mà có nét duyên, đôi mắt đặc biệt linh hoạt. Dưới cái nhìn chằm chằm của Đồ Duy Nhạc, mặt cô đỏ bừng lên.

Đồ Duy Nhạc nhìn một lúc, rồi mỉm cười nói rất dịu dàng:

"Chu Quế Anh, cô vào nhà máy cũng gần hai năm rồi, tay nghề rất khá, người lại quy củ; tôi đã nói với ông chủ, định cất nhắc cô lên làm quản xe. Đây là sự nhảy vọt, chắc cô cũng hiểu chứ?"

Chu Quế Anh đỏ bừng mặt không trả lời, mắt nhìn xuống đất. Tim cô đập thình thịch, tư tưởng rất hỗn loạn; vốn dĩ khi Vương Kim Trinh tìm cô, chỉ nói phòng kế toán có chuyện, cô còn tưởng những biểu hiện phản đối cắt giảm lương của cô trước khi tan ca đã bị tên tay sai nào đó đi báo cáo, phòng kế toán gọi cô đi mắng cho một trận, bây giờ lại nghe thấy ngược lại, cô nhất thời lúng túng. Hơn nữa, Đồ Duy Nhạc – người có quyền lực phía nhà máy trước mắt này – vốn dĩ hay tìm cơ hội tiếp cận cô, nên hành động này có lẽ là đang tán tỉnh cô; nghĩ đến điểm này, cô càng không nói được lời nào nữa. Đúng lúc này, Vương Kim Trinh lại ở bên cạnh tâng bốc:

"Thật sự không ai công bằng hơn ông chủ Ngô, Đồ tiên sinh cũng sẵn lòng giúp đỡ, nhưng đó cũng là do chị Quế Anh người tốt!"

"Vương Kim Trinh nói không sai! Ông chủ Ngô rất công bằng, rất biết thông cảm cho người khác. Ông ấy thường nói, nếu không phải giá tơ giảm, ông ấy phải bù lỗ, thì tiền trợ cấp gạo lần trước ông ấy nhất định sẽ đồng ý một cách sảng khoái. Nếu không phải gần đây giá tơ lại giảm, ông ấy cũng không thay đổi ý định cắt giảm lương xuống tám phần! Nhưng ông chủ Ngô tuy bù lỗ, nhưng thấy người tay nghề giỏi lại quy củ, vẫn cứ cho cô ấy một sự công bằng, cất nhắc cô ấy lên!"

Đồ Duy Nhạc vẫn rất dịu dàng, ánh mắt sắc lẹm liếc nhìn Chu Quế Anh từ đầu đến chân. Chu Quế Anh tuy cúi đầu nhưng vẫn cảm nhận được ánh mắt đó. Cuối cùng cô cũng định thần lại, ngẩng đầu lên, sắc mặt chuyển trắng, khẽ nói một cách kiên quyết:

"Cảm ơn Đồ tiên sinh! Tôi không có phúc phận đó!"

Lúc này bên ngoài chớp lóe một cái, đột nhiên một tiếng sấm đánh xuống trên đầu, dường như căn phòng cũng hơi rung chuyển.

Sắc mặt Đồ Duy Nhạc cũng thay đổi, có lẽ vì tiếng sấm đó, nhưng có lẽ vì câu trả lời của Chu Quế Anh. Hắn nhíu mày nháy mắt với Vương Kim Trinh. Vương Kim Trinh gật đầu làm mặt quỷ rồi lặng lẽ đi ra ngoài. Chu Quế Anh lập tức cũng đứng dậy. Nhưng Đồ Duy Nhạc chặn cô lại.

"Đồ tiên sinh! Anh định làm gì?"

"Cô đừng hoảng, tôi có vài lời muốn nói với cô —"

Mặt Chu Quế Anh lại đỏ như gan lợn. Cô khẳng định là hắn đang tán tỉnh mình rồi; trước kia khi Đồ Duy Nhạc còn là nhân viên nhỏ, Chu Quế Anh quả thực cũng có lúc thấy chàng trai này không đáng ghét, nhưng từ khi Đồ Duy Nhạc thăng tiến trở thành người có quyền lực lớn nhất phòng kế toán, cô liền cảm thấy giữa hai người ngăn cách một ngọn núi cao, ngay cả nói thêm vài câu cũng thấy không thoải mái; mà bây giờ Đồ Duy Nhạc lừa cô đến đây, lại còn chặn không cho cô đi!

"Tôi không muốn nghe! Ngày mai gọi tôi đến phòng kế toán mà nói!"

Chu Quế Anh nhìn chằm chằm mặt Đồ Duy Nhạc đáp lại rồi đứng lại. Đồ Duy Nhạc mỉm cười lạnh lùng.

"Cô đừng hoảng! Tôi với phụ nữ thì rất quy củ, không ăn bớt, không trêu ghẹo! Tôi chỉ muốn hỏi cô, tại sao cô không muốn lên làm quản xe? Không có chuyện gì khó khăn bắt cô làm cả, chỉ cần cô cũng giúp chúng tôi một tay, cho tôi biết, những ai qua lại với bọn không ra gì bên ngoài — bọn cộng sản, thế là được! Tôi cũng không nói ra là cô báo cáo đâu! Cô xem, Vương Kim Trinh tôi cũng cho lánh đi rồi đấy!"

Đồ Duy Nhạc vẫn rất khách sáo, hơn nữa giọng nói rất thấp; nhưng Chu Quế Anh nghe xong thì tim đập thình thịch, sắc mặt hoàn toàn trắng bệch. Hóa ra không phải là muốn tán tỉnh, cô thực sự ghét Đồ Duy Nhạc này rồi!

"Chuyện này, tôi không biết!"

Chu Quế Anh nói xong liền lao ra khỏi chỗ Đồ Duy Nhạc, chạy thẳng một mạch. Cô còn nghe thấy Vương Kim Trinh gọi ở phía sau, lại nghe thấy Đồ Duy Nhạc quát lên một tiếng, hình như gọi Vương Kim Trinh lại; nhưng Chu Quế Anh đầu cũng không ngoảnh lại, hoảng hoảng hốt hốt vòng qua phân xưởng tơ chạy về phía cổng nhà máy.

Cách cổng nhà máy bốn năm trượng là nhà kén, dãy nhà kiểu tây đen kịt. Chu Quế Anh vừa chạy đến đây, bỗng một tia chớp chiếu sáng xa gần như ban ngày. Một tiếng sét đánh xuống trên đầu, ngay trong tiếng sấm đó, một người nhảy ra ôm chặt lấy cô. Vì bất ngờ, tay chân Chu Quế Anh đều mềm nhũn, tim đập thình thịch, miệng không thốt nên lời. Người kia ôm lấy cô đã đi được mấy bước rồi.

"Cứu mạng! Anh —"

Chu Quế Anh giãy giụa kêu lên, trong lòng tưởng là Đồ Duy Nhạc. Nhưng tiếng sấm ầm ầm cuộn tròn trên không trung, tiếng kêu của cô vô hiệu. Bỗng lại một tia chớp nữa, chiếu sáng trắng xóa khắp nơi, Chu Quế Anh nhìn rõ người đó không phải Đồ Duy Nhạc. Đúng lúc này, đối diện lại có một người chạy tới, tay cầm đèn bão, chặn ngay trước mặt quát hỏi:

"Làm gì đấy?"

Đây là giọng Đồ Duy Nhạc. Người ôm Chu Quế Anh liền buông tay ra, định chuồn. Đồ Duy Nhạc một tay túm lấy hắn. Giơ đèn lên soi một cái, nhận ra là Tăng Gia Câu. Sắc mặt Đồ Duy Nhạc chuyển sang xanh, ghim hắn một cái. Tiếng sấm kéo dài lê thê cũng ập đến. Đồ Duy Nhạc buông Tăng Gia Câu ra, quay mặt nhìn Chu Quế Anh, mỉm cười lạnh lùng.

"Cô không chịu nói cũng không sao, việc gì phải chạy! Cô đi một mình, người giữ cổng nhà máy có chịu cho cô ra không? Hay là đi cùng Vương Kim Trinh đi!"

Đồ Duy Nhạc vẫn nói rất khách sáo, chào hỏi Vương Kim Trinh xong thì quay về.

Khi Chu Quế Anh về đến cái gọi là "nhà" của cô thì trời đã mưa rồi; những giọt mưa rất thưa và to, đánh vào cánh cửa tre "nhà" cô nghe sột soạt. Trong lều cỏ không hề thắp đèn. Nhưng ánh đèn từ nhà hàng xóm chiếu qua lỗ thủng trên vách bùn, vẫn lờ mờ phân biệt được đen trắng. Chu Quế Anh thở dốc một hồi, mới nghe thấy tiếng rên rỉ trên chiếc giường tre rách nát, là mẹ cô.

"Gì thế? Mẹ! Ốm à?"

Chu Quế Anh đi đến bên cạnh mẹ, lấy tay ấn lên vầng trán đầy nếp nhăn của bà lão. Bà lão nhìn thấy con gái, hình như vui mừng, nhưng cũng không kìm được bật khóc. Bà lão thường hay khóc, Chu Quế Anh cũng không để ý, chỉ thở dài một tiếng, trong lòng liền nghĩ đến chuyện kinh hoàng vừa trải qua, lại nghĩ đến tin đồn nhà máy sắp cắt giảm lương xuống tám phần. Trong lòng cô vừa gấp vừa hận, như lửa đốt. Mẹ cô lại nghẹn ngào gọi:

"A Anh, năm tháng này — người nghèo chúng ta — chỉ có con đường chết!"

Chu Quế Anh ngẩn người nhìn mẹ, không nói gì. Đường chết ư? Chu Quế Anh vốn dĩ đã biết họ đang ở trên "đường chết". Nhưng cô gái mười chín tuổi đã được tôi luyện sự dũng cảm từ cuộc sống nghèo khó này lại không chịu tùy tiện chỉ nghĩ đến cái chết, cô còn nghĩ rằng mình nên sống thoải mái như người khác. Cô vỗ ngực mẹ, an ủi hỏi:

"Mẹ! Hôm nay việc buôn bán không thuận lợi à?"

"Việc không thuận lợi? A! A Anh! Việc làm ăn khó khăn, đâu phải chỉ hôm nay, chẳng phải ngày nào mẹ cũng khóc sao? Hôm nay là — con tự xem đi! Xem cái công cụ kiếm cơm của mẹ đi!"

Bà lão đột nhiên phẫn uất, trườn dậy, bĩu môi, dồn hết sức giận dữ.

Chu Quế Anh nhặt cái giỏ mây đựng lạc rang mẹ vẫn đeo trên tay mỗi ngày ở góc tường lên nhìn kỹ, cái giỏ đã đứt quai, không dùng được nữa. Trong giỏ trống trơn. Chu Quế Anh tiện tay vứt cái giỏ đi, phồng má nói:

"Mẹ, cãi nhau với người ta à?"

"Cãi nhau? Mẹ dám cãi nhau với ai? Đồ cướp giết người, đồ khốn kiếp, tự dưng đến tìm sự! Cướp sạch lạc rang của mẹ, còn bảo muốn bắt mẹ ra hàng để ăn kiện!"

"Sao vô duyên vô cớ cướp đồ của người ta."

"Nó bảo mẹ là cái gì — mẹ nhớ không rõ nữa! Con nhìn đống giấy kia kìa! Nó bảo những tờ giấy này phạm pháp!"

Bà lão càng nói càng phẫn uất, không khóc nữa, mò mẫm bên cạnh bàn gỗ quẹt một que diêm, châm đèn dầu. Chu Quế Anh nhìn đáy giỏ, còn vài mẩu giấy vuông nhỏ in vài hàng chữ đỏ. Là giấy gói lạc rang. Nhớ lại hơn mười ngày trước, Tứ Hỷ tử nhặt rác nhà bên không biết nhặt từ đâu về một xấp khá dày, mẹ cô dùng một gói lạc rang đổi được một ít về làm giấy gói, nhưng tờ giấy này lại phạm pháp ư? Chu Quế Anh cầm một tờ lên xem kỹ, trong hàng chữ lớn có ba chữ hình như rất quen mắt; cô nghĩ một lúc, nhớ ra rồi, ba chữ này chính là "Cộng sản", trên tường cạnh cổng nhà máy và cột điện bên đường thường xuyên thấy ba chữ này, em trai Tiểu Tam tử của cô đã chỉ cho cô nhận biết, hơn nữa lúc nãy Đồ Duy Nhạc gọi cô vào cũng hỏi cái này.

"Cũng không phải một mình mẹ dùng loại giấy này. Lão Bát bán thịt bò chín cũng dùng loại này. Còn —"

Bà lão run môi kêu oan chửi bới. Trái tim thông minh của Chu Quế Anh đã đoán ra đó là mấy tên vô lại "tìm đồ ăn thừa" trên đường phố mượn cớ kiếm chác; cô tiện tay vứt mấy tờ giấy đó đi, cũng không nói nhiều với mẹ, lại nhặt cái giỏ lên xem có sửa được để dùng tiếp không. Nhưng đột nhiên cô nảy ra tâm sự nghiêm trọng, chiếc giỏ mây trong tay lại rơi xuống đất bùn, cô nghiêng tai lắng nghe.

Những lều cỏ hàng xóm láng giềng, cũng chính là nơi ở của những chị em cùng nhà máy với Chu Quế Anh, đang tranh luận ồn ào, chửi bới kịch liệt. Tiếng mưa đánh vào những cánh cửa tre sột soạt, giờ càng gấp và vang hơn, sấm rền trên đỉnh lều cỏ; nhưng tiếng người ở dải lều cỏ đó còn hung dữ hơn mưa hơn sấm. Cửa tre kêu kẽo kẹt, mỗi tiếng là một người ra vào. Toàn bộ khu vực công nhân nhà máy tơ lụa này dưới cơn mưa lớn và sấm sét đang hoạt động bất thường! Một loại sấm khác, sẽ xông lên trời cao dội xuống ngay trong dải lều cỏ này!

Chu Quế Anh không ngồi yên được nữa, bật dậy, vừa định ra ngoài thì bỗng cánh cửa tre nhà mình cũng kêu kẽo kẹt, một thằng nhóc gầy gò mặc áo ngắn quần cộc vải xanh xông vào, rống lên chửi bới:

"Mẹ kiếp lũ ông chủ chó chết! Điếm đĩ thì có tiền! Đánh bạc có tiền! Xây nhà lầu có tiền! Chi trả lương lại không có! Đồ súc sinh do chó đẻ ra!"

Người này chính là Tiểu Tam tử, em trai Chu Quế Anh, công nhân nhà máy diêm. Nó không thèm trả lời câu hỏi của mẹ và chị, giận dữ quát tiếp:

"Sáu hào tiền lương một ngày, đầu xuân năm nay giảm một hào; hôm nay họ Chu kia lại dán bảng, bảo cái gì mà giá thành cao, bù lỗ, lại đòi giảm thêm một hào!"

Nói xong, nó cầm hộp diêm trên bàn rách đập mạnh xuống một cái, lại chửi:

"Thứ này bán hai đồng một hộp, còn bảo bù lỗ! — Chị, cho em tám đồng, mua bánh nướng. Người trong nhà máy của em tối nay họp; em đi cùng với Kim Hòa Thượng nhà bên! Mẹ kiếp họ Chu đòi giảm lương, lão tử đình công mẹ nó luôn!"

Bà lão nghe hiểu ra nhà máy nơi con trai làm việc lại muốn giảm lương, liền như trời sập. Tiểu Tam tử đã đi rồi. Chu Quế Anh theo đó cũng ra ngoài. Mưa táp vào mặt, cô lại thấy rất sảng khoái; ngọn lửa phẫn nộ trong lòng cô bốc lên tận trời, mưa rơi xuống khuôn mặt nóng hổi của cô dường như sẽ khô đi.

Ngoài cửa tre đầy rác rưởi do mưa lớn trôi đến. Một tia chớp chiếu sáng trắng xóa dải lều cỏ này, dưới ánh chớp nhìn thấy trong mưa lớn có vài người đang đi lại vội vã. Nhưng sau tia chớp, bóng tối càng trở nên khó chịu hơn. Mục đích của Chu Quế Anh lại ở phía đầu Đông dải lều cỏ, cách bốn năm trượng đường. Cô định đến "nhà" Trương A Tân, người chị em cùng nhà máy, cô muốn kể cho Trương A Tân biết Đồ Duy Nhạc đã gọi cô đến thế nào, lừa cô thế nào, hỏi thăm xem ai qua lại với cộng sản thế nào. Tâm trí cô còn bận rộn hơn cả đôi chân. Tuy nhiên, khi sắp đến trước lều cỏ nhà Trương A Tân, đột nhiên một người nhảy ra từ trong bóng tối ôm lấy Chu Quế Anh.

"Chị Quế Anh!"

Tiếng gọi bên tai này làm trấn tĩnh trái tim đang đập loạn của Chu Quế Anh. Cô nhận ra giọng nói này, là Kim Tiểu Muội chuyên đánh chậu trong nhà máy. Cô bé mười ba tuổi, nhưng đã hiểu chuyện người lớn, cũng chính là em gái của Kim Hòa Thượng nhà bên. Kim Tiểu Muội rúc vào người Chu Quế Anh, lại hỏi:

"Chị đi đâu thế?"

"Đến chỗ chị A Tân."

"Không cần đi đâu. Họ đều ở nhà Diêu Kim Phượng. Chúng ta cùng đi!"

Hai người liền quay lại đi về phía bên trái. Vừa đi vừa trò chuyện, Kim Tiểu Muội kể cho cô nghe rất nhiều "tin tức"; Chu Quế Anh nghe đến toàn thân nóng bừng, quên cả mưa, quên cả quần áo ướt sũng. — Diêu Kim Phượng lần này lại đứng đầu! Vậy thì lần trước Tiết Bảo Châu nói cô ấy là tay sai của ông chủ đúng là giả rồi! Còn ai nữa? Chu Nhị tỷ và Tiền Xảo Lâm à? Ối chà! Đó chẳng phải là em gái của Tiền Bào Sinh trong công hội sao? Lần này cũng hăng hái! Trời ơi, công nhân rốt cuộc vẫn giúp công nhân!

Không bao lâu sau, họ đã chạy gần đến nhà Diêu Kim Phượng. Đó cũng là lều cỏ, nhưng tương đối ngăn nắp, và có một cánh cửa gỗ. Tiếng hò hét từ xa đã nghe thấy. Chu Quế Anh vui sướng đến mức tim đập thình thịch. Lần "lãnh công" trước, không náo nhiệt, không to gan như thế này; lần trước là lén lút bàn bạc với nhau.

Kim Tiểu Muội giành đi trước mở cửa, Chu Quế Anh vừa len vào, liền cảm thấy một luồng hơi nóng hầm hập. Tiếng ồn đầy nhà, đầu người đầy nhà. Một ngọn đèn dầu chỉ chiếu sáng được vài thước vuông không gian, trong vòng sáng là một khuôn mặt trắng trẻo béo mầm, mắt sụp mí, không phải Tiền Xảo Lâm thì là ai!

"Đều tại Quế Trường Lâm, Đồ Bô Đêm, hai người đó nịnh hót ông chủ! Chúng ta đình công! Ngày mai đình công! Đánh hai con chó chạy này!"

Tiền Xảo Lâm lớn tiếng la hét, đôi mắt sụp mí của cô ta rơi xuống một giọt nước mắt.

"Đình công! Đình công! Hồng Khẩu có vài nhà máy đã đình công rồi!"

"Chúng ta đi liên lạc với họ —"

"Ngày mai họ đến xông vào nhà máy, chặn người, chúng ta liền tắt máy xông ra ngoài!"

Năm sáu giọng nói tranh nhau nói như vậy. Chu Quế Anh chỉ nghe rõ người nói cuối cùng tên là Từ A Di, nữ công nhân nhút nhát hơn ba mươi tuổi.

"Bảo Đồ Bô Đêm cút đi! Bảo Quế Trường Lâm cút đi!"

Bên cạnh Tiền Xảo Lâm vươn ra một cái đầu hô lớn, đó chính là người lùn nổi tiếng Chu Nhị tỷ. Nhưng lập tức cũng có người hô:

"Bảo cả Tiền Bào Sinh cũng cút ra ngoài! Chúng ta không cần cái công hội lừa đảo đó! Chúng ta muốn công hội của riêng mình!"

Đột nhiên tiếng la hét náo động im bặt như chết. Nhiều khuôn mặt đầy mồ hôi bụi bặm quay qua quay lại tìm kiếm người vừa phát ngôn. Đó là Hà Tú Muội, mặt đỏ bừng, mở to mắt, nhìn chằm chằm vào Tiền Xảo Lâm. Nhưng sự im lặng căng thẳng này lập tức lại bị phá vỡ. Khuôn mặt tròn nhỏ nhắn trắng trẻo của Diêu Kim Phượng lóe lên dưới vòng sáng của đèn dầu, chanh chua hét:

"Không sai, bảo Tiền Bào Sinh cút ra ngoài! Tay sai của Tiền Bào Sinh cũng cút ra ngoài! Chu Nhị tỷ là tay sai của Tiền Bào Sinh!"

"Đồ con đĩ! Mày mới là tay sai của Đồ Bô Đêm!"

Chu Nhị tỷ điên cuồng hét lên, nhảy dựng lên lao thẳng vào Diêu Kim Phượng. Hai người xoắn lấy nhau. Nhưng các nữ công nhân bên cạnh đều giúp Diêu Kim Phượng, lập tức tách hai người ra, đẩy Chu Nhị tỷ ra xa, lộn xộn la hét:

"Ai ra tay trước, người đó vô lý!"

"Chị em! Tôi nói Chu Nhị tỷ là tay sai của Tiền Bào Sinh, tôi có bằng chứng! Nó lẻn vào đây muốn nghe ngóng tin tức!"

Diêu Kim Phượng hổn hển nói, hai luồng ánh mắt lăn qua mặt mọi người, dò xét lời mình có tác dụng gì.

Tiếng ồn ào hỗn loạn nổi lên, ai cũng không nghe rõ lời ai. Nhưng mọi người đều biết ý của mọi người là giống nhau: Chu Nhị tỷ không phải thứ tốt lành gì! Trong sự hỗn loạn, lại có một giọng nói to hơn hô vang, đó là Trương A Tân:

"Tiền Xảo Lâm cũng đến nghe ngóng tin tức! Đuổi nó ra ngoài! Em gái Tiền Bào Sinh không phải thứ tốt lành gì!"

"Nó còn tán tỉnh thằng họ Tăng mới đến nhà máy kia! Thằng họ Tăng là biểu đệ gì đó của ông chủ!"

Lại một giọng nói gọi lên. Thế là sự hỗn loạn bắt đầu. Lúc này Tiền Xảo Lâm bọn chúng chỉ cần có biểu hiện phản kháng một chút, sẽ bị ăn đòn một trận. Tiền Xảo Lâm và Chu Nhị tỷ lại không đề phòng đòn tấn công bất ngờ này, nhất thời không biết làm sao. Hai người trong lòng hiểu rõ: đừng ăn thiệt ngay trước mắt. Nhìn thấy một khe hở, bọn chúng liền chuồn mất. Chu Quế Anh nhân cơ hội này cũng len vào thêm một chút, gần như len đến bên cạnh Trương A Tân.

"Bọn chúng trốn hết rồi! Nhất định đi báo cáo, chúng ta giải tán mau đi!"

Từ A Di nhút nhát vừa len lỏi vừa kéo thẳng giọng hét, muốn gọi mọi người nghe thấy. Mọi người đều nghe thấy, nhưng câu trả lời lại ngược lại.

"Không được, không được! Sợ cái gì! Chúng ta còn chưa bàn định xong cơ mà!"

"Ngày mai đến phân xưởng bầu xong đại biểu, chúng ta liền xông ra ngoài nhà máy! Đình công!"

"Chúng ta lại xông vào 'nhà máy mới' của ông chủ Ngô, xông vào nhà máy khác! Nhà máy ở Trát Bắc xông một cái là sạch trơn!"

"Hay là cứ liên lạc xong với mấy nhà máy đã đình công ở Hồng Khẩu đi, họ đến xông, chúng ta tắt máy hưởng ứng!"

Lại một người chủ trương đợi người ta đến "xông" vội vàng nói, đứng ngay cạnh Chu Quế Anh, Chu Quế Anh nhận ra là Lục Tiểu Bảo.

"Phi, muốn đợi người ta đến xông, chính là tay sai!"

Hà Tú Muội tức giận hét, nhổ một bãi nước bọt lên mặt Lục Tiểu Bảo. Lục Tiểu Bảo cũng không chịu lùi bước. Hai người liền chửi nhau vài câu.

Bây giờ vấn đề chuyển sang là đợi người ta đến "xông nhà máy" ư, hay là tự mình xông ra ngoài, rồi lại đi "xông" nhà máy khác. Bảy tám người trong căn phòng đó liền chia thành hai phe. Hà Tú Muội, Trương A Tân bọn họ, tính cả Chu Quế Anh, chủ trương tự mình xông ra ngoài. Diêu Kim Phượng cũng chủ trương như vậy. Bảy tám người trước mắt này mỗi người đại diện cho hai hoặc ba hàng xe, nên quyết định tối nay của họ, ngày mai có thể thực hiện.

Từ A Di lại mời mọi người chú ý:

"Mau lên! Bọn chúng đi báo cáo rồi, nhất định có người đến!"

Đúng lúc này, Kim Tiểu Muội lại len qua kẽ người vào, hoảng hoảng hốt hốt nói cô nhìn thấy bảy tám "gã bạch tương nhân" đi lại ở đoạn gần đó, hình như muốn tìm ai đó. Mặt mọi người đều sững lại. Chỉ có Diêu Kim Phượng trong lòng hiểu rõ, A Trân đã nói cho cô biết tất cả rồi; nhưng cô cũng nhân cơ hội chủ trương mọi người giải tán, ngày mai đến phân xưởng rồi quyết định tiếp. "Nhiệm vụ" của cô đã đạt được, cô cũng mong sớm gặp mặt A Trân, báo cáo sự thành công của mình.

Mưa nhỏ hơn một chút, bên ngoài rất lạnh, những người giải tán ra đều rùng mình. Chu Quế Anh và Trương A Tân, cùng một người tên là Trần Nguyệt Nga, ba người khoác tay nhau, len rất chặt, đi cùng một đường. Trần Nguyệt Nga ghé tai Trương A Tân nói nhỏ:

"Xem ra ngày mai nhất định đình công được! Mã Kim vẫn đang ở đó đợi câu trả lời của chúng ta."

"Chúng ta đi ngay! Nhưng lạnh quá. Quần áo khô rồi lại ướt!"

Trương A Tân cũng đáp nhỏ. Chu Quế Anh ở bên trái Trương A Tân cũng nghe thấy lời "đi" đó, cô lập tức nhớ đến chuyện Đồ Duy Nhạc dùng vị trí quản xe để dụ dỗ cô. Cô vừa định nói, bỗng nhìn thấy bên đường lóe ra một gã đàn ông mặc áo dài đen đi theo sau lưng họ. Cô lập tức huých vào tay Trương A Tân, lại dùng miệng bĩu về phía sau. Lúc này, Trần Nguyệt Nga cũng nhìn thấy, cũng dùng khuỷu tay chạm vào eo Trương A Tân, cố tình lớn tiếng nói:

"Ối chà! Ối trời! Lạnh quá! Chị A Tân, khăn tay của chị quên trong tay em rồi!"

Trương A Tân đứng lại, ngoảnh đầu nhìn, cũng nhìn thấy gã đàn ông áo dài đen kia, đáp một tiếng "ngày mai trả cho em", rồi đi thẳng về nhà. Gã đàn ông áo dài đen lại ló ra từ bên đường, bám sát theo sau.

Trần Nguyệt Nga nhìn hiểu rõ sau lưng mình quả nhiên không có người theo dõi, liền chạy nhanh. Cô rời khỏi khu vực lều cỏ của công nhân, chạy vào một con hẻm bẩn thỉu. Ở cửa sau nhà cuối hẻm gõ nhẹ ba cái, cô nhoáng một cái liền chui vào.

Trên lầu "tiền lâu" bày ba cái giường rách, nhưng chỉ có một cái bàn vuông. Hai cô gái trẻ cắt tóc ngắn đều ngồi bên bàn cúi đầu, dưới ánh đèn điện lờ mờ viết gì đó. Bước chân của Trần Nguyệt Nga rất nhẹ, tuy nhiên hai người đang viết đều đã nghe thấy. Người con gái có ánh mắt rất có thần thái trong hai người ngẩng đầu lên trước, hành lễ chào bằng ánh mắt với Trần Nguyệt Nga, rồi lại cúi đầu xuống, viết tiếp thứ của cô.

Cô vừa viết, vừa nói:

"Thái Chân, cô kết thúc nhanh đi! Chị Nguyệt đến rồi, thời gian cũng không còn sớm, chúng ta họp nhanh lên!"

"Thế thì họp xong rồi viết cũng chưa muộn."

Người con gái tên Thái Chân lười biếng vươn một cái vươn vai, liền đặt bút xuống. Cô đứng dậy, lại vươn một cái vươn vai. Cô cao hơn Trần Nguyệt Nga, mặc chiếc áo vải trắng ngắn đến eo và quần ống rộng vải đen, như một nữ công nhân nhà máy tơ lụa. Tuy nhiên khuôn mặt và cử chỉ đầy vẻ văn vẻ của cô biểu lộ cô rốt cuộc vẫn là trí thức. Đôi mắt cô như thiếu ngủ, sắc mặt trắng pha xanh.

Người kia cũng ngừng bút, đôi mắt sắc lẹm và tràn đầy tinh thần liếc sang Trần Nguyệt Nga trước, rồi hỏi rất nhanh:

"Chị Nguyệt, nhà máy của các chị sao rồi? Nếu ngày mai phát động được, thì hy vọng vào cuộc đình công tổng thể của các nhà máy tơ lụa ở Trát Bắc rồi."

Thế là Trần Nguyệt Nga rất khó khăn dùng những câu đơn giản của mình giải thích tình hình phân xưởng nhà máy vào ban ngày cũng như cuộc họp tại nhà Diêu Kim Phượng vừa rồi; cô miễn cưỡng chèn thêm vài "thuật ngữ" mới học được, lặp đi lặp lại nói, "tinh thần đấu tranh rất cao", chỉ cần có "lãnh đạo", ngày mai "phát động" không thành vấn đề. Thái độ của cô rất phấn khích, trong lúc báo cáo thỉnh thoảng dừng lại thở dốc, trên vầng trán cô đầy những giọt mồ hôi.

"Cũng gần giống như phía Hồng Khẩu! Ngày mai các chị nhất định phải đình công trước rồi mới đi xông vào nhà máy, tạo nên cuộc đình công tổng thể của nhà máy tơ lụa Trát Bắc!"

Thái Chân kiểm kê những vấn đề trong báo cáo của Trần Nguyệt Nga chưa giải quyết được, liền rất sảng khoái đưa ra một kết luận.

Nhưng Mã Kim, người con gái có ánh mắt rất tốt đó, lại không nói gì, không chớp mắt nhìn chằm chằm Trần Nguyệt Nga, dường như muốn nhìn xem những "báo cáo" của cô có khoa trương hay không. Cô lại cảm thấy trong "báo cáo" đó chứa đựng những vấn đề phức tạp, tuy nhiên tư tưởng của cô xưa nay không được nhanh nhẹn lắm, nhất thời cô chỉ cảm thấy thôi, chứ không thể phân tích ngay được một cách chính xác.

Ngoài cửa sổ trời lại mưa tầm tã, sấm chớp lại nổi lên. Trong cửa sổ là sự im lặng căng thẳng.

"Mã Kim, quyết định nhanh đi! Chúng ta còn việc khác nữa đấy!"

Thái Chân mất kiên nhẫn thúc giục, dùng cán bút gõ gõ mặt bàn; trong mắt cô, vấn đề vô cùng đơn giản: "tinh thần đấu tranh của quần chúng cao trào", bởi vì hiện tại chính là "cao trào cách mạng" đang đến trên toàn Trung Quốc mà! Bởi vì từ tháng Ba đến nay, đình công xe điện ở tô giới công cộng, đình công xe buýt, đình công điện nước ở tô giới Pháp, các nhà máy trên khắp Thượng Hải không ngừng "đấu tranh tự phát", hơn nữa mỗi một "đấu tranh kinh tế" bắt đầu sau liền lập tức chuyển biến thành "đấu tranh chính trị", mà bây giờ đã "phát triển đến cao trào cách mạng": — những điều này, cô nghe từ Khắc Tá Phủ nhiều lần, giờ đã trở thành công thức trong tư tưởng của cô.

Hơn nữa loại "công thức" này nghe rất sáng sủa, rất "hợp lý", cũng giống như những "thuật ngữ" khác được Trần Nguyệt Nga nhớ kỹ, rồi lại chuyển sang rót cho Trương A Tân, Hà Tú Muội; bộ não đơn giản và cảm xúc phẫn nộ của họ, vừa hay cũng là nguyên liệu nuôi dưỡng thích hợp nhất cho loại "công thức" này.

Mã Kim lại hơi khác một chút; cô cảm thấy trong "công thức" đó vẫn còn vài chỗ không đúng, thế nhưng cả về học thức lẫn kinh nghiệm đều không đủ, cảm thì cô cảm thấy, nhưng nói lại không nói ra được rõ ràng. Hơn nữa cô cũng không dám nói bừa. Cô thường muốn nghiên cứu kỹ hơn từ các vấn đề thực tế, nên đối với báo cáo của Trần Nguyệt Nga lúc này cô cứ ngẫm nghĩ mãi. Cô nghe Thái Chân thúc giục, liền đành phải nói ra những ý kiến mình cảm thấy không được chặt chẽ lắm:

"Đừng nôn nóng! Chúng ta phải phân tích kỹ lưỡng một chút. Chị Nguyệt nói lần này Diêu Kim Phượng thể hiện còn tốt hơn lần trước, nhưng lần trước không phải Diêu Kim Phượng dao động sao? Còn nữa, hai phe trong công hội vàng đấu tranh lẫn nhau, có lẽ Diêu Kim Phượng chính là công cụ của Quế Trường Lâm, cô ta lẻn vào muốn giành lấy quần chúng, giành lấy sự lãnh đạo đình công? Những cái này, chúng ta trước hết phải đặt vào dự tính!"

"Không đúng! Vấn đề rất rõ ràng: tinh thần cách mạng của quần chúng đã khắc phục được sự dao động của Diêu Kim Phượng! Vả lại chị bỏ qua tinh thần đấu tranh của quần chúng trong cao trào cách mạng, xem thường lực lượng chế tài cách mạng của quần chúng, chị còn tưởng công cụ của công hội vàng có thể lãnh đạo quần chúng, chị đây là quan điểm hữu khuynh!"

Thái Chân lập tức phản bác, trích dẫn "công thức" này lại đến "công thức" kia, "thuật ngữ" này lại đến "thuật ngữ" kia; khuôn mặt trắng pha xanh của cô cũng ửng lên màu đỏ. Trần Nguyệt Nga ở bên cạnh nghe không hiểu mấy, nhưng cảm thấy lời Thái Chân nói rất đúng.

Mặt Mã Kim cũng đỏ bừng, lập tức vặn hỏi lại:

"Sao tôi lại là quan điểm hữu khuynh?"

"Bởi vì chị nghi ngờ sức mạnh cách mạng vĩ đại của quần chúng, bởi vì chị không nhìn thấy tinh thần đấu tranh của quần chúng đang dâng cao!"

Thái Chân không chút khó khăn lại trích dẫn một "công thức". Sắc mặt Mã Kim chợt chuyển trắng, cô bật đứng dậy nghiêm nghị nói:

"Tôi không phải quan điểm hữu khuynh! Tôi là muốn phân tích sự thật phức tạp đó, tôi cho rằng sự thể hiện tả khuynh của Diêu Kim Phượng là có lai lịch!"

"Vậy, chẳng lẽ chúng ta vì sợ Diêu Kim Phượng đến giành quyền lãnh đạo, mà chúng ta không phát động nữa sao? Đây không phải quan điểm hữu khuynh thì là gì?"

"Tôi không hề nói vì thế mà không phát động! Tôi là chủ trương trước tiên phải quyết định sách lược, rồi mới phát động!"

"Sách lược gì? Chị còn muốn quyết định sách lược sao! Chị quên đường lối chung của chúng ta rồi à! Hữu khuynh!"

"Thái Chân! Tôi không tranh cãi với cô về hữu khuynh hay không hữu khuynh! Tôi chỉ hỏi cô, các phe phái tay sai công tặc trong nhà máy tơ lụa Dụ Hoa hoạt động giữa đám công nhân, chẳng lẽ không cần nghĩ cách đối phó sao?"

"Cách đối phó? Cái gì! Chị định liên hợp một phe để đánh đổ phe kia sao? Chị là cơ hội chủ nghĩa rồi! Cách đối phó đúng đắn chính là tinh thần cách mạng của quần chúng được nâng cao hết mức, sức mạnh cách mạng vĩ đại của quần chúng được lãnh đạo một cách đúng đắn!"

"À, à, cái đó thì tôi sợ không biết sao? Những vấn đề lý luận này, chúng ta đến tổ nhỏ thảo luận, bây giờ chỉ nói vấn đề thực tế. Chị Nguyệt đợi lâu lắm rồi. Tôi chủ trương ngày mai khi phát động đình công, phải để Diêu Kim Phượng thể hiện một thái độ rõ ràng —"

"Dùng sức mạnh của quần chúng giám sát nghiêm ngặt cô ta là được!"

Thái Chân giơ cao đánh khẽ nói, mỉm cười lạnh lùng. Cô xưa nay vốn khâm phục Mã Kim; Mã Kim làm việc rất nỗ lực, chịu khó chịu khổ, kiến giải cũng đúng đắn; nhưng lúc này cô hơi nghi ngờ Mã Kim rồi, ít nhất cho rằng Mã Kim đang rút lui trước "cao trào cách mạng".

"Thật sự không cần sợ Diêu Kim Phượng có thủ đoạn gì. Các chị em nghe thấy ai là tay sai, liền đánh cô ta! Diêu Kim Phượng không dám làm tay sai đâu."

Trần Nguyệt Nga cũng chen vào nói. Cô thực sự hơi mất kiên nhẫn, đặc biệt vì cô không hiểu lắm những "công thức" và "thuật ngữ" của Thái Chân bọn họ, nhưng cô là một nữ công nhân cách mạng nhiệt tình, cô nỗ lực muốn học tập, nên tuy nghe không hiểu mấy, vẫn kiên nhẫn nghe.

"Chỉ sợ giờ cô ta đã là tay sai rồi! — Thôi, chúng ta đừng tranh luận nữa, trước tiên quyết định hết mọi việc bố trí sau khi đình công đi!"

Mã Kim cũng gạt bỏ cuộc tranh luận "công thức" đối đầu "công thức" không hồi kết kia, liền lật từ trong đống giấy vừa viết ra một tờ, đọc danh mục dự định đã ghi trên đó. Thế là cuộc trò chuyện hoàn toàn tập trung vào khía cạnh sự thật: tổ chức ủy ban đình công như thế nào, những ai? Đưa ra điều kiện gì? Các nhà máy đình công ở Trát Bắc liên lạc với nhau ra sao? Các nhà máy ở Hồng Khẩu tiếp nhận thế nào? ... Bây giờ họ không tranh luận nữa, Trần Nguyệt Nga cũng không chỉ dùng tai. Mỗi người họ có rất nhiều điều muốn nói, khuôn mặt họ đều đỏ bừng như nhau.

Lúc này ngoài cửa sổ chớp giật, sấm vang, mưa lớn, từng đợt càng lúc càng phô trương oai phong. Căn nhà cũng dường như rung chuyển bấp bênh. Nhưng ba người trong phòng đều không biết gì cả. Toàn bộ tâm trí họ đều đắm chìm trong một loại sấm khác, một loại bão tố khác!