Sau một đêm mưa bão trôi qua, là những làn gió sớm dịu nhẹ, vài dải mây màu và vầng mặt trời đỏ như máu vừa mới nhô lên.
Trong xưởng của nhà máy tơ lụa Dụ Hoa, hàng trăm chiếc máy tơ đang quay hết tốc lực bỗng chốc đều dừng lại. Tiếng sấm của những người bị áp bức đã phát động! Các nữ công nhân như thủy triều tràn ra khỏi xưởng, như cơn lốc ập đến chỗ niêm yết thông báo trước bộ phận quản lý, đánh tan mấy nhân viên đang thò đầu ngó nghiêng ở đó, rồi xé nát tờ thông báo trừ lương vừa mới dán lên.
"Đánh bọn cướp tiền lương đi!" "Đánh lũ tay sai đi!"
"Sống thì cắn chết Tiền Bào Sinh! Sống thì cắn chết Tiết Bảo Châu!"
"Phát lương như cũ! Chủ nhật tăng lương! Phụ cấp gạo!"
Đám đông phẫn nộ gào thét như sấm dậy. Họ dàn trận, ép sát dần tới bộ phận quản lý. Đó là xiềng xích của họ! Họ phải đập tan xiềng xích này!
"Đả đảo Đồ Bình Vôi!"
"Quế Trường Lâm cút đi! Vương Kim Trinh cút đi!"
Đám đông nhốn nháo hò hét, nghe có phần lộn xộn hơn lần đầu. Đại đội của họ đã tràn đến trước hành lang dãy nhà bộ phận quản lý, họ đã bao vây chặt bộ phận quản lý này rồi. Trước mặt họ là Lý Má Lớn cùng hai mươi tên đàn em, tay cầm thanh chì dẫn nước, đang chửi bới, đe dọa. A Tường cũng ở đó, liên tục dùng ánh mắt dò hỏi Lý Má Lớn. Nhưng Lý Má Lớn cũng chưa nhận được lệnh phải làm gì, bọn chúng chỉ giám sát và chuẩn bị mà thôi.
Đột nhiên, thân hình gầy gò của Đồ Duy Nhạc xuất hiện trước cửa bộ phận quản lý! Anh ta ưỡn thẳng người, vẫn giữ nụ cười lạnh lùng ấy.
Đám đông bất ngờ sững lại. Thủy triều dừng bước. Thằng "Bình Vôi" này! Gan to thật! Thế nhưng chỉ trong khoảnh khắc, làn sóng người này đã dùng sự can đảm gấp bội để ép sát lên, họ sắp tiếp xúc với đám lâu la hai mươi tên của Lý Má Lớn, tiếng hò hét còn vang hơn cả sấm, đám đông cuồng nộ lúc này đang có ý thức muốn tấn công trực diện vào kẻ thù, một trận giáp lá cà! Tia lửa đầu tiên bùng phát! Một tốp đám đông đã tràn lên hành lang phía bên kia bộ phận quản lý. Choang! Cửa kính vỡ tan! Thế là bắt đầu! Đám đông dàn toàn trận tiến công, hỗn loạn lớn ngay trước mắt!
Lý Má Lớn không thể đợi lệnh được nữa. Hắn cùng hai mươi tên đàn em bị kẹt trong một tốp đám đông đánh đấm loạn xạ, bọn chúng từng bước rút lui.
Đồ Duy Nhạc cũng lùi một bước. Từ phía sau anh ta, một người bất ngờ nhảy ra, đó là Ngô Vi Thành, quát lên sắc lạnh:
"Lý Má Lớn! Đánh đi! Đánh đám tiện nhân này! Bắt người đi!"
"Đánh đi! — Gọi cảnh sát! Nổ súng!"
Lại có thêm hai cái đầu thò ra từ cửa sổ hét lớn, đó là Mã Cảnh Sơn và Tăng Gia Câu.
Lúc này, nhóm Lý Má Lớn vừa lui vừa chống đỡ; năm sáu nữ công nhân trong lúc hỗn chiến đã bị lọt vào vòng vây của nhóm Lý Má Lớn, đang khổ chiến tìm đường thoát. Đại đội đám đông đã lên tới hành lang, bộ phận quản lý thấy rõ là "không giữ được" nữa. Thế nhưng đúng lúc này, hậu phương của đám đông nảy sinh rối loạn. Một tốp hơn mười cảnh sát xông thẳng vào đội ngũ đám đông, dùng lưỡi lê mở đường. Nhóm Lý Má Lớn lập tức chuyển sang thế công, năm sáu nữ công nhân bị kẹt trong vòng vây của chúng đều bị bắt gọn. Đại đội đám đông lùi lại một chút, các cảnh sát đều đã đứng trên hành lang.
Thế nhưng đám đông không hề bỏ đi, họ đứng lại, gào thét cuồng nộ, họ đang chuẩn bị cho đợt tấn công thứ hai.
Ngô Vi Thành, Mã Cảnh Sơn, Tăng Gia Câu, cả ba người cùng nhảy ra, dậm chân hét lớn:
"Nổ súng! Tiêu diệt đám khốn này!"
Đại đội đám đông lập tức có câu trả lời. Trận tuyến của họ động đậy, di chuyển về phía trước, tiếng gào thét làm điếc cả tai người ta! Các cảnh sát máy móc giơ súng lên. Đột nhiên, Đồ Duy Nhạc đứng thẳng người xông ra, xua tay với cảnh sát, đồng thời dùng hết sức bình sinh hét lớn: "Không được bắn! — Các anh yên tâm! Chúng tôi không bắn, nghe tôi nói vài câu đã!"
"Đừng nghe lời chó má của ngươi! Cút đi!"
Một bộ phận trong đội ngũ đám đông gầm lên giận dữ, vẫn kiên định di chuyển về phía trước. Nhưng phần lớn lại đứng khựng lại.
Đồ Duy Nhạc mỉm cười lạnh lùng, tiến lên một bước nữa, đứng trên bậc thềm đá của hành lang, lớn tiếng nói:
"Các chị nghĩ xem, tay không tấc sắt, đánh lại được kẻ có dao có súng sao? Các chị mắng tôi, muốn đả đảo tôi, nhưng tôi cũng như các chị, đều dựa vào cái nhà máy này mà ăn cơm, các chị muốn đập nát nhà máy này, chẳng phải là đập vỡ bát cơm của chính mình sao? Các chị có yêu sách gì, thì về cử đại diện tới thương lượng với tôi! Các chị về đi! Bây giờ là tôi một mình chủ trương hòa bình! Các chị còn làm loạn nữa là phải chịu thiệt thòi trước mắt đấy!"
Quế Trường Lâm bỗng chớp nhoáng hiện ra bên cạnh, áp sát lại gần đám đông lớn đã đứng lại và im lặng kia, cất giọng sang sảng:
"Lời của Đồ tiên sinh câu nào cũng là lời hay ý đẹp! Mọi người về đi! Công hội sẽ ra mặt giải quyết, chắc chắn không để mọi người chịu thiệt đâu!"
"Không cần công hội chó má của các người! Chúng tôi muốn công hội của chính mình!"
Trong đám nữ công nhân vang lên tiếng chửi bới. Nhưng bây giờ ngay cả tốp nhỏ đó cũng đứng lại. Đồng thời, từ trong đại đội kia rộ lên một tràng ồn ào không rõ ràng. Rõ ràng đây không còn là tiếng gào thét của thế công nữa, mà là chính họ đang nhốn nháo bàn bạc bước tiếp theo ở đó. Chốc lát sau, một người trong đại đội bước ra, chính là Diêu Kim Phượng. Cô ta trước tiên hét lên với đám đông:
"Chị em ơi! Chúng nó bắt mất năm sáu người chúng ta rồi! Chúng nó không thả người, chúng ta liều mạng với chúng nó!"
Câu trả lời của đám đông là một tràng gào thét làm người ta phải run sợ. Thế nhưng mục tiêu của đám đông đã thay đổi! Diêu Kim Phượng lập tức bước lên một bước nhìn chằm chằm vào mặt Đồ Duy Nhạc mà nói:
"Thả người của chúng tôi ra!"
"Không được thả!"
Ngô Vi Thành và đám kia cũng chen ra hét lớn. Lý Má Lớn nhìn mặt Đồ Duy Nhạc.
Đồ Duy Nhạc vẫn giữ nụ cười lạnh lùng, dứt khoát ra lệnh cho Lý Má Lớn:
"Thả họ ra!"
"Thả người ra rồi! Thả người ra rồi! Mọi người về đi! Có chuyện gì thì cử đại diện ra nói chuyện sau!"
Quế Trường Lâm gào thét như muốn vỡ cả họng, chạy quanh đám đông. Tiếng hoan hô vang lên từ trong đám đông, làn sóng người lại xao động; nhưng đã đổi hướng, đi về phía cổng nhà máy. Hà Tú Muội vừa đi vừa gào lớn "Đả đảo Đồ Bình Vôi! Đả đảo Quế Trường Lâm!" nhưng chỉ có hơn trăm tiếng theo cô ta gào. "Đả đảo Tiền Bào Sinh!" — Diêu Kim Phượng cũng hét lên. Tràng hưởng ứng đó chính là tất cả các nữ công nhân. Trần Nguyệt Nga và Trương A Tân đi cùng một chỗ, không ngừng nghiến răng. Bây giờ Trần Nguyệt Nga nhớ lại cuộc tranh luận giữa Mã Kim và Thái Chân tối hôm qua. Cô sợ rằng kế hoạch "xông vào nhà máy" đã định cũng không thực hiện nổi.
Thế nhưng khi làn sóng đám đông sắp tới cổng nhà máy, Trương A Tân hét lớn "Xông vào nhà máy", tiếng hưởng ứng của đám đông lại chấn động bốn phương.
"Xông vào nhà máy! Xông vào đi! Xông vào 'Nhà máy mới' trước!"
"Tổng bãi công đi! Chúng ta muốn công hội của chính mình!"
Các nữ công nhân như sấm dậy, như cuồng phong, quét qua đường cái, xông thẳng vào "Nhà máy mới" của Ngô Tôn Phủ, thế là liên quân hai nhà máy lại xông vào hết nhà máy này đến nhà máy khác, đội ngũ của họ lên tới hai ngàn người, ba ngàn người, bốn năm ngàn người, chưa đầy một tiếng đồng hồ, tất cả các nhà máy tơ lụa lớn nhỏ ở Trát Bắc đều bãi công! Toàn bộ tình hình Trát Bắc căng thẳng, bên lề đường tăng thêm hai chốt gác!
Trong công xưởng nhà máy tơ lụa Dụ Hoa, im lặng như chết. Trước cổng lớn nhà máy đứng hai tốp cảnh sát. Trong nhà máy, bộ phận quản lý lại vô cùng căng thẳng. Ngô Vi Thành và đám người kia đều quây lấy Đồ Duy Nhạc ầm ĩ, nói anh ta quá mềm yếu. Đồ Duy Nhạc không nói gì, chỉ bình thản mỉm cười.
Tiếng còi ô tô từ cổng nhà máy kêu lên điên cuồng. Đồ Duy Nhạc rất bình tĩnh chạy ra khỏi bộ phận quản lý để xem, thì Ngô Tôn Phủ đã xuống xe, trên mặt là sát khí xanh mét, đôi mắt trừng lên, chẳng thèm nhìn mọi người lấy một cái.
Mạc Can Thừa đứng một bên, cúi đầu, mặt trắng bệch như xác chết.
Đồ Duy Nhạc ưỡn ngực, đi tới trước mặt Ngô Tôn Phủ, rất bình tĩnh rất thẳng thắn mỉm cười.
Ngô Tôn Phủ liếc Đồ Duy Nhạc một cái, cũng chẳng nói gì, làm một cử chỉ, bảo Đồ Duy Nhạc và Mạc Can Thừa đi theo ông ta. Ông ta trước hết đi xem cặp cửa sổ kính bị vỡ ở bộ phận quản lý, sau đó lại đi thị sát xưởng máy tơ trống trơn, rồi lại thị sát các bộ phận trong toàn nhà máy, sắc mặt dần dần khá hơn.
Cuối cùng, Ngô Tôn Phủ ngồi xuống trong văn phòng của mình, nghe Đồ Duy Nhạc báo cáo.
Ánh mặt trời vàng óng ló vào cửa sổ. Chiếc quạt điện nhỏ màu vàng óng lắc lư sau lưng Ngô Tôn Phủ. Ngoài cửa sổ lướt qua vài cái bóng đen, có người đi lại bên ngoài, lén nghe cuộc nói chuyện của họ. Đồ Duy Nhạc vừa nói chuyện, vừa nhìn thấu hết tất cả, trong lòng cười lạnh.
Ngô Tôn Phủ nhíu mày, môi mím chặt, ánh mắt sắc bén lấp loáng bốn phía. Ông ta đột nhiên mất kiên nhẫn cắt ngang lời Đồ Duy Nhạc:
"Anh cho rằng bọn chúng dám đụng vào máy móc, dám phóng hỏa, dám bạo động sao?"
"Bọn chúng như phát điên rồi, bọn chúng sẽ làm ra chuyện đấy! Nhưng phát điên thì không thể kéo dài được, hơn nữa người tản ra rồi, hỏa khí cũng qua đi."
"Vậy hôm nay chúng ta chỉ thiệt hại vài tấm kính thì coi như là vận may lớn sao? Coi như chúng ta thắng lợi, phải không?"
Lời của Ngô Tôn Phủ đầy gai góc, lại lạnh lùng liếc Đồ Duy Nhạc một cái. Đồ Duy Nhạc ưỡn thẳng người mỉm cười.
"Nghe nói chúng ta giữ lại vài người — vài người 'có bằng chứng bạo động'; nghĩ là anh đã tống vào công an cục rồi chứ?"
Ngô Tôn Phủ lại lạnh lùng hỏi. Nhưng Đồ Duy Nhạc lập tức đoán thấu đó là cố ý hỏi như vậy, anh đoán chắc đã có người báo cáo với Ngô Tôn Phủ việc mấy nữ công nhân đó đã được thả, hơn nữa còn có nhiều lời ly gián. Anh nghiêm mặt trả lời:
"Thả từ lâu rồi!"
"Cái gì! Tùy tiện thả như vậy sao? Xem ra anh thả mấy người này là vì muốn bảo toàn cái nhà máy này của tôi? Hả!"
"Không phải! Hoàn toàn không phải! 'Bắt thì bắt không hết', hôm kia chính miệng Tam tiên sinh đã nói với tôi. Vả lại chỉ là năm sáu người a dua theo thôi, bắt ở đây lại càng không có ý nghĩa."
Đồ Duy Nhạc lần thứ hai nghe ra Ngô Tôn Phủ rất mỉa mai mình, nên cũng đáp lại bằng một cái "đinh cao su". Anh ưỡn ngực, bày ra cái khí chất "sĩ khả sát bất khả nhục".
Anh biết dùng cách này có thể khuất phục được con người ngang ngược tàn độc như Ngô Tôn Phủ.
Tạm thời cả hai bên đều không lên tiếng. Ngoài cửa sổ lại một cái bóng đen lướt qua. Lần này, ngay cả Ngô Tôn Phủ cũng nhìn thấy. Ông ta nhíu mày. Ông ta biết cái bóng đó có ý gì. Ông ta vốn không thích kiểu lén lút ám muội này. Ông ta đột nhiên cười gằn, cố ý nói lớn:
"Vậy thì, Duy Nhạc, mọi việc ở đây tôi toàn quyền giao cho anh! Nhưng ngày mai tôi phải khai công! Ngày mai!"
"Tôi sẽ theo ý của Tam tiên sinh mà tận lực làm!"
Đồ Duy Nhạc cũng cố ý nói lớn đáp lại, hiểu rằng "chính quyền" của mình tạm thời lại ổn định. Ngô Tôn Phủ cười một cái xua tay, Đồ Duy Nhạc đứng dậy sắp đi, nhưng Ngô Tôn Phủ đột nhiên lại gọi giật lại:
"Nghe nói có người không hợp với anh, thật không?"
"Tôi không hiểu ý Tam tiên sinh là chỉ loại người nào."
"Phía bộ phận quản lý, đồng nghiệp của anh."
"Chính tôi lại không biết. Tôi nghĩ chắc cũng không có chuyện đó đâu. Mọi người đều là thay Tam tiên sinh làm việc. Trước mặt Tam tiên sinh, tôi với họ là như nhau. Tam tiên sinh trao quyền cho tôi, thì tôi cũng chỉ là phụng hành phân phó của Tam tiên sinh!"
Đồ Duy Nhạc bình tĩnh đến mức lạ thường nói chậm rãi, trong lòng lại thắt một nút. Anh rất hào phóng cúi chào, rồi bước ra ngoài.
Tiếp theo Ngô Tôn Phủ cho gọi Mạc Can Thừa. Lão già này lúc đi vào, đôi chân có chút run rẩy, Ngô Tôn Phủ nhìn thấy liền không vui. Ông ta cố ý không nhìn lão già có vẻ đáng thương này, cũng chẳng nói gì, chỉ xoay mắt nhìn bóng ánh sáng trắng lấp lánh trên cửa sổ kính bên kia. Ông ta đang suy tính trong lòng: Chẳng lẽ thằng nhóc Đồ Duy Nhạc kia thật sự không biết phía bộ phận quản lý này có khối người không hài lòng với cách xử trí của anh ta hôm nay sao? Không! Anh ta chắc chắn phải biết. Nhưng tại sao anh ta lại không chịu nói? Sợ mất mặt ư? Hiếu thắng! Thằng thanh niên này là kẻ hiếu thắng. Cứ xem hôm nay anh ta làm thế nào! — Ngô Tôn Phủ đột nhiên bực bội, lắc đầu thật mạnh, rồi quay sang nhìn Mạc Can Thừa, nghiêm khắc nói:
"Can Thừa! Ông cũng có tuổi rồi. Đám thanh niên bọn chúng bất đồng ý kiến, ông nên đứng ra khuyên giải mới phải!"
"Tam tiên sinh —"
"Ấy! Ông nói từ từ thôi. Ông thừa biết, tôi không thích người ta nói bên tai cái này, cái nọ. Tôi có chủ ý của mình, không cần nghe lời tán dóc của người ta! Ai có bản lĩnh, đều ở trong mắt tôi cả; đến trước mặt tôi mà khoe khoang, là nói suông! Ông hiểu chưa? Ông đi bảo chúng đi!"
"Vâng, vâng!"
"Tôi còn nghe nói thằng Hai họ Tăng và Đồ Duy Nhạc vì ghen tuông tranh giành một nữ công nhân, tối hôm qua gây ra trò cười trong nhà máy, có chuyện này không?"
"Cái đó, cái đó! — Tôi cũng không rõ lắm."
Mạc Can Thừa cuống cuồng trả lời, vẻ mặt lão vô cùng buồn cười. Thực ra lão hiểu rất rõ chuyện này, nhưng vừa rồi bị những lời lẽ đường hoàng của Ngô Tôn Phủ chụp lên đầu, nên không dám nói nhiều. Tình hình này lại không qua mắt được Ngô Tôn Phủ. Ông ta không nhịn được cười một cái rồi nói:
"Cái gì! Ông cũng không rõ lắm! Hỏi nghiêm chỉnh thì ông lại không nói. Tôi biết cái đám người ở phòng kế toán các người toàn là 'việc tốt không để ý, việc xấu cứ chăm chăm'! Trong nhà máy chỉ cần có chuyện ghen tuông tranh giành như thế, tai các người sẽ thính ngay! Tôi nghe nói chuyện này là Đồ Duy Nhạc đuối lý, là nó tự làm không đàng hoàng trước, phải không?"
Mạc Can Thừa mở to mắt sững sờ. Lão nhất thời không quyết định được, theo giọng của Ngô Tôn Phủ mà nói hay là kể lại sự thật. Cuối cùng lão quyết định kể lại sự thật, lão biết Đồ Duy Nhạc bây giờ vẫn rất được Ngô Tôn Phủ tín nhiệm.
"Tam tiên sinh! Chuyện đó thực sự là do nhị thiếu gia nhà họ Tăng quá hồ đồ thôi. —"
Ngô Tôn Phủ gật đầu mỉm cười. Mạc Can Thừa bạo gan hơn một chút, liền nói tiếp:
"Người quản lý máy số 2 Vương Kim Trinh tận mắt nhìn thấy chuyện này. Đồ tiên sinh không hề tiết lộ nửa lời, đều là Vương Kim Trinh kể cho tôi. Tối hôm qua, Đồ tiên sinh phái Vương Kim Trinh đi tìm một nữ công nhân họ Chu tới hỏi cô ta trong số nữ công nhân ai có qua lại với Đảng Cộng sản, — chính là hỏi trong căn phòng này, Vương Kim Trinh cũng có mặt. Sau đó nữ công nhân họ Chu đi ra, đến bên cạnh phòng kén tằm, thì bị nhị thiếu gia nhà họ Tăng chặn lại chọc ghẹo bậy bạ. Lúc đó mưa gió sấm chớp, chúng tôi đều không nghe thấy gì. Nhưng Đồ tiên sinh và Vương Kim Trinh lại bắt gặp. Chỉ có chuyện đó thôi."
Ngô Tôn Phủ nhíu mày im lặng, trong lòng đã sáng tỏ như gương. Ông ta biết báo cáo của Ngô Vi Thành hoàn toàn là một phía. Ông ta chợt nhớ ra việc đưa Tăng Gia Câu, Mã Cảnh Sơn là hai người thân, Ngô Vi Thành là người cùng họ, vào nhà máy, không ổn chút nào; về sau rắc rối còn nhiều!
"Ồ! Can Thừa, ông đi dặn bọn chúng. Chuyện này, sau này không được nhắc lại nữa!"
Ngô Tôn Phủ nói xong, xua tay bảo Mạc Can Thừa lui ra. Ông ta nghiêng đầu suy nghĩ một lúc, nhấc bút định viết một tờ lệnh: chuyển Ngô Vi Thành và ba người kia ra khỏi nhà máy, điều sang tám nhà máy của công ty Ích Trung. "Người thân cố cựu nhét đầy một nhà máy, thì nhà máy đó quyết không thể làm tốt được!" — Ngô Tôn Phủ nghĩ trong bụng, rồi đặt bút viết lệnh. Nhưng đúng lúc này, một người không mời mà đến, chính là Ngô Vi Thành.
"Ai cho ngươi vào? Có phải Mạc Can Thừa không?"
Ngô Tôn Phủ ném bút xuống bàn, nghiêm khắc quát hỏi, ánh mắt nhìn thẳng vào khuôn mặt lộ vẻ tinh ranh khôn khéo của Ngô Vi Thành. Ngô Vi Thành đứng xa khỏi cái bàn viết, xoay người đóng cửa lại, thái độ vẫn điềm tĩnh, vào thẳng vấn đề:
"Con có vài lời muốn nói với Tam thúc."
Ngô Tôn Phủ lập tức nhíu mày, nhưng vẫn cố nhẫn nại.
"Vừa rồi Tiền Bào Sinh trong công hội nói với con, tối qua công nhân có họp, tại nhà một nữ công nhân. Nữ công nhân đó tên là Diêu Kim Phượng. Hôm nay công nhân bạo động, muốn đập phá phòng kế toán, Diêu Kim Phượng này cũng ở trong đó. Nói với công nhân rằng nếu chúng ta không thả sáu người kia, bọn họ sẽ liều mạng, cũng là Diêu Kim Phượng này! Một tháng trước, nhà máy nổi sóng gió, kẻ cầm đầu trong bóng tối cũng là Diêu Kim Phượng này. Nghe nói sau đó Đồ Duy Nhạc đã mua chuộc được cô ta, nhưng tối hôm qua công nhân họp lại chính tại nhà cô ta! Cô ta rất quá khích, cô ta vẫn đang âm thầm cầm đầu!"
Ngô Tôn Phủ sắc bén nhìn mặt Ngô Vi Thành, chỉ nhạt nhẽo cười một tiếng, không nói gì. Tối qua công nhân họp, có Diêu Kim Phượng, chuyện này Đồ Duy Nhạc cũng đã báo cáo rồi; Ngô Tôn Phủ không thể từ lời của Ngô Vi Thành mà biết thêm được gì mới. Nhưng cái tên Diêu Kim Phượng đó, tạm thời dừng lại trong suy nghĩ của Ngô Tôn Phủ. Ông ta nhớ ra rồi: dáng người gầy dài, khuôn mặt tròn nhỏ, vài nốt tàn nhang trắng li ti, ba mươi mấy tuổi; sau khi Đồ Duy Nhạc mua chuộc xong thì từng xảy ra sơ suất nhỏ, một người quản lý máy họ Tiết, người quản lý máy số 9, tiết lộ bí mật đó, nhưng sau đó vẫn cứu vãn được.
"Tam thúc, theo con thấy, lần sóng gió này là do Đồ Duy Nhạc dung túng mà ra; hôm qua anh ta rất có thời gian để đề phòng trước, nhưng anh ta không làm! Hôm nay anh ta lại làm người tốt! Anh ta cấu kết với một kẻ tên là Quế Trường Lâm trong công hội, muốn mua chuộc lòng người!"
Sắc mặt Ngô Tôn Phủ đột ngột thay đổi. Cuối cùng ông ta cũng nghe được vài điều "mới"! Tuy nhiên sau khi nghĩ lại, ông ta bỗng sầm mặt xuống, cố ý đập bàn quát:
"A Thành, ngươi nói cái gì vậy! Hiện tại ta giao toàn quyền cho Đồ Duy Nhạc xử lý, ngươi ở trong nhà máy, đừng nhiều lời! — Những lời vừa rồi của ngươi, chỉ được nói trước mặt ta thôi, bên ngoài không được nhắc đến nửa lời! Hiểu chưa? Đi đi!"
Sau khi xua đuổi Ngô Vi Thành, Ngô Tôn Phủ cầm tờ giấy vừa viết xong nhìn một cái, rồi từ từ vò nát, cả khuôn mặt là vẻ do dự không quyết. Chốc lát sau ông ta vùng đứng dậy, mở tờ giấy đã vò nát ra nhìn một cái, lắc đầu, rồi "xẹt" một tiếng, xé nát vụn, ném vào ống nhổ. Cuối cùng ông ta lại tự hủy bỏ quyết định "không để người thân cố cựu trong nhà máy". Ông ta cầm bút, viết thêm một tờ lệnh:
Nhà máy lần này giảm lương là việc bắt buộc; một khi giá tơ có chút khởi sắc, sẽ đương nhiên phát lương như mức đã định ban đầu, mong toàn thể công nhân ngày mai yên tâm đi làm, chớ nghe lời gian xảo, tự gây bất lợi cho mình. Phải biết rằng nhà máy trưởng đối với việc tranh chấp bè phái trong công hội đã dung nhẫn từ lâu, nếu còn lấn át không thôi, tiếp tay cho bãi công, nhà máy trưởng chỉ còn cách có biện pháp quyết liệt! Thông báo này.
Giao tờ lệnh cho Mạc Can Thừa đi công bố, Ngô Tôn Phủ cũng sắp sửa rời đi. Lúc sắp lên ô tô, ông ta lại nghiêm khắc dặn dò Đồ Duy Nhạc:
"Dù anh làm thế nào, ngày mai tôi phải khai công! Ngày mai!"
Đã một giờ chiều rồi. Đồ Duy Nhạc đi đi lại lại trong phòng mình, lúc thì cười lạnh, lúc lại nhíu mày. Anh bồn chồn lo lắng như vậy, chính vì anh đang ở điểm nút giữa thắng và bại. Sáng nay lúc bãi công bùng nổ, tuy anh nghe thấy nhiều tiếng "đả đảo Đồ Bình Vôi", nhưng anh nhìn rất chuẩn, anh có nắm chắc thắng lợi. Từ khi Ngô Tôn Phủ đích thân tới, sự nắm chắc này đã trở thành câu hỏi. Dù Ngô Tôn Phủ liên tục nói "giao toàn quyền cho Đồ tiên sinh", nhưng ánh mắt cơ trí của Đồ Duy Nhạc nhìn ra ý nghĩa thực sự của câu nói này của Ngô Tôn Phủ lại chính là "giao toàn quyền cho ngươi, cho đến ngày mai!"
Ngày mai không giải quyết được bãi công, Đồ Duy Nhạc chỉ còn một con đường! Cút!
Vả lại Ngô Tôn Phủ lần này ngay từ đầu đã không quyết đoán, cũng đã sớm bị Đồ Duy Nhạc nhìn thấu. Kẻ ngang ngược tàn độc như Ngô Tôn Phủ, một khi gặp phải chuyện ông ta không quyết định được, thì rất khó chiều; đây lại là điều Đồ Duy Nhạc nhìn rất rõ ràng!
Đột nhiên ngoài cửa sổ có bóng người lướt qua. Đồ Duy Nhạc lập tức đứng lại, ló đầu nhìn ra ngoài cửa sổ, rồi vội vã chạy ra khỏi phòng. Người bên ngoài kia là Quế Trường Lâm, hai người nhìn nhau, không nói gì, cùng đi tới phòng của Mạc Can Thừa, ở đó đã ngồi sẵn ba bốn người chỉnh tề, trong đó có cả Mạc Can Thừa.
Đồ Duy Nhạc mỉm cười lạnh lùng, liếc nhìn mọi người một cái, lên tiếng trước:
"Tam tiên sinh dặn, ngày mai nhất định phải khai công; hiện tại chỉ còn nửa ngày một đêm, gấp rút lắm! Sáng sớm chúng ta tìm đại diện công nhân nói chuyện, nhưng không tìm được. Họ không thừa nhận công hội ban đầu, họ hiện tại tổ chức một ủy ban bãi công. Vừa rồi tôi phái Trường Lâm đi thương lượng với ủy ban bãi công của họ, họ lại nói phải nghe lệnh của ủy ban bãi công tổng liên đoàn nhà máy tơ lụa. Đây là quá gây khó dễ! Chúng ta không quan tâm cái 'tổng' hay không 'tổng' gì của họ, nhà máy của chúng ta, chúng ta tự giải quyết! Bây giờ việc đầu tiên, ngày mai nhất định phải khai công! Dù là khai công một nửa, chúng ta cũng có thể ăn nói với Tam tiên sinh! Trường Lâm, anh xem ngày mai có thể khai công không? Hiện tại bọn họ rốt cuộc có yêu sách gì?"
Quế Trường Lâm không trả lời ngay. Hắn nhìn Đồ Duy Nhạc, lại nhìn Mạc Can Thừa, rồi lắc đầu thở dài nói:
"Tôi nản lắm rồi! Từ tối qua đến sáng nay, hai cái chân rẻ mạt này không dừng lúc nào, chỉ mong thái bình vô sự, ai nấy đều giữ được mặt mũi; nào ngờ còn có kẻ đi nói xấu sau lưng với chủ! Bây giờ Đồ tiên sinh bảo tôi tới bàn bạc, tôi không hiến kế thì người ta mắng tôi ăn không ngồi rồi, tôi hiến kế thì người ta lại nói tôi tư lợi, gây khó dễ với ai đó. Mạc tiên sinh, ông xem tôi chẳng phải khó xử lắm sao?"
Trong phòng im lặng. Đồ Duy Nhạc nhíu mày cắn môi. Mạc Can Thừa mặt đầy hoảng hốt. A Trân ngồi trong góc tường lại che miệng cười thầm. Cô ta huých tay Vương Kim Trinh bên cạnh, rồi liếc mắt nhìn Đồ Duy Nhạc. Họ đều biết Quế Trường Lâm cằn nhằn vì cái gì. Lý Má Lớn không nhịn được nữa:
"Đồ tiên sinh, ngài cứ ra lệnh đi, chúng tôi đi làm, chẳng phải là xong sao?"
"Đúng đấy! Đồ tiên sinh cứ ra lệnh đi! Nhưng mà, Trường Lâm, anh có ý gì cứ nói cũng không sao, mọi người cùng bàn."
Vương Kim Trinh cũng chen vào nói, nhưng mắt lại nhìn Mạc Can Thừa. Lão già này cũng có chút cảm giác. Đồ Duy Nhạc chậm rãi gật đầu, liếc nhìn Lý Má Lớn, rồi quay mặt sang phía Quế Trường Lâm.
"Vậy thì, tôi xin nói vài lời gan ruột. Chủ thua lỗ, công nhân cũng biết. Chủ treo biển thông báo nói rành rành, lương giảm hai mươi phần trăm, vì giá tơ quá thấp, sau này hãy còn dễ bàn. Công nhân bãi công, một phần vì tiền, một phần cũng vì vài người; Tiết Bảo Châu ngang ngược hống hách, công nhân ghét chết cô ta rồi, còn cả Tiền Xảo Lâm, Chu Nhị Thư, cũng là cái gai trong mắt đám đông! Ngày mai muốn khai công không khó, ba người này phải lánh đi vài hôm mới tốt!"
Quế Trường Lâm vừa nói chậm rãi, vừa không rời mắt khỏi khuôn mặt kinh ngạc của Mạc Can Thừa, Đồ Duy Nhạc cũng hết nhìn người này lại nhìn người kia. Ánh mắt của mọi người đều đổ dồn vào Mạc Can Thừa. Mạc Can Thừa hoảng sợ, nhưng cũng hiểu ra; lão là người đứng giữa, không việc gì phải chịu khổ thay, liền vội vàng hùa theo:
"Được, được! Chỉ cần ngày mai khai công được, khai công được là tốt rồi!"
Đồ Duy Nhạc mỉm cười lạnh lùng, biết màn "dạo đầu" này đã quá đủ, kéo dài thêm cũng chỉ thêm chuyện, liền ra lệnh theo kế hoạch đã định. Anh đột nhiên sầm mặt, giơ tay trái lên, khẽ nhấn trong không trung, bảo mọi người chú ý, rồi nghiêm khắc nói:
"Lời tán dóc của người khác không quản nhiều như vậy được! Chúng ta có cách bắt công nhân ngày mai đi làm, chúng ta cứ việc công mà làm! A Trân, cô đã gặp Diêu Kim Phượng chưa? Trong cái ủy ban bãi công gì đó, ngoài Diêu Kim Phượng ra, còn có những ai? Những ai thân thiết với Diêu Kim Phượng?"
"Mặc kệ bọn chúng còn mấy người! Chẳng qua là đám Hà Tú Muội, Trương A Tân đó thôi! Thân với Kim Phượng có hai người: Từ A Di, Lục Tiểu Bảo."
A Trân bĩu môi, liếc mắt nói, không bao giờ quên trưng trổ vẻ lẳng lơ của mình.
Đồ Duy Nhạc đột nhiên nổi giận.
"Cô làm việc quá cẩu thả! A Trân! Ủy ban bãi công gồm những ai, nhất định phải nghe ngóng cho rõ! Tôi phái Vương Kim Trinh giúp cô. Các cô trước tiên bảo Diêu Kim Phượng giữ chân họ Từ và họ Lục lại. Bảo họ phải cẩn thận! Lũ xấu xa Hà Tú Muội là Đảng Cộng sản, công an cục muốn bắt! Ngày mai không đi làm, Ngô lão bản sẽ không khách sáo nữa, có chuyện gì lên làm rồi nói sau. Các cô tập hợp các người quản lý máy, mọi người chia nhau xuống nhà lá từng nhà từng nhà bảo họ, đừng để mắc mưu kẻ khác!"
"Thế thì không được! Lúc này xuống nhà lá kéo người, thật tình là đi chuốc lấy một trận đòn!"
Vương Kim Trinh và A Trân đồng thanh kêu lên.
"Sợ cái gì! Đánh thì đánh! Chẳng lẽ các người cũng cần vệ sĩ sao? Được, Lão Lý, anh trông chừng đàn em của anh dùng tâm bảo vệ!"
Đồ Duy Nhạc nói rất mất kiên nhẫn, giọng sắc lạnh, A Trân đỏ bừng mặt, còn muốn phân bua, nhưng Vương Kim Trinh ở bên cạnh kéo vạt áo cô ta, bảo đừng lên tiếng. Đồ Duy Nhạc cũng không thèm để ý đến hai người bọn họ nữa, quay sang hỏi Quế Trường Lâm:
"Rốt cuộc cái gọi là bãi công tổng liên đoàn đó của bọn chúng, đứng sau lưng là những kẻ nào quấy rối?"
"Chẳng phải là Đảng Cộng sản lợi dụng cơ hội làm loạn thôi sao! Hồng Khẩu, Trát Bắc, tổng cộng hơn trăm nhà máy lớn nhỏ, bây giờ đều bãi công hết rồi. Chúng có một cơ quan tổng, nghe nói đặt tại khách sạn nào đó, — tối nay có thể nghe ngóng được."
"Tối nay quá muộn rồi! Chúng ta chiều nay phải nghe ngóng cho rõ! Nhưng, Trường Lâm, trước mắt còn việc quan trọng khác phái anh đi làm. Công nhân cậy đông người nên gan mới to; nếu mấy nhà máy lân cận không khai công, công nhân ở đây của chúng ta cũng không chịu dễ dàng nghe lời hay của chúng ta đâu. Trường Lâm, anh phải nhanh chóng đi nói với mấy nhà máy đó, ngày mai tất cả nhất định phải khai công. Dùng vũ lực cưỡng ép đi làm! Mời công an cục phái thêm cảnh sát, ai dám 'ngăn cản' ở cổng nhà máy, thì bắt!"
"Đúng, đúng! Chúng ta ở đây cũng làm thế đi! Đồ tiên sinh, tôi sớm đã muốn xử đẹp bọn chúng một trận rồi!"
Lý Má Lớn nghe được tin sắp được động võ, liền vội vã chen lời, hai bàn tay to đập lên đùi. Lý Má Lớn là kẻ thô lỗ, từ sáng sớm nay, hắn không đoán ra tại sao Đồ Duy Nhạc không chịu dùng vũ lực, nếu không phải vì hắn còn có "lòng trung thành" với Đồ Duy Nhạc, thì hắn đã nói xấu Đồ Duy Nhạc sau lưng rồi. Bây giờ hắn không thể nhịn được nữa, liền bày tỏ ý của mình, nhưng vẫn rất trung thuận nhìn sắc mặt Đồ Duy Nhạc.
Đồ Duy Nhạc nhìn khuôn mặt Lý Má Lớn, mỉm cười nhẹ, như là an ủi, cũng như là tán dương. Đồng thời anh lại nửa giải thích nửa ra lệnh nói:
"Lão Lý đừng nóng vội. Nắm đấm của anh rồi sẽ có lúc phát lộc! Kẻ biết đánh, không bao giờ muốn ra tay trước; phải không? — Còn nữa, nhà máy chúng ta không như nhà khác, rắc rối nhiều, không nhìn rõ mà đã động tay, có khi lại làm hỏng chuyện! Ngô lão bản vốn dĩ khoan dung, chúng ta cũng phải thuận theo ý ông ấy. Trường Lâm, anh hiểu chưa? Hãy để người khác giết gà, dọa con khỉ ở chỗ chúng ta!"
"Cứ giao cho tôi, đảm bảo làm việc đâu ra đấy!"
"Vậy thì tốt! — Mạc tiên sinh, mời ông lập tức treo biển lên, sa thải Tiền Xảo Lâm, Chu Nhị Thư, Tiết Bảo Châu!"
Đồ Duy Nhạc đột nhiên quay sang Mạc Can Thừa, thái độ vô cùng nghiêm khắc.
Lý Má Lớn và Vương Kim Trinh bọn họ cũng sững sờ nhẹ. Không ngờ vừa rồi nói là "lánh đi vài hôm", bây giờ biến thành "sa thải" dứt khoát. Tuy nhiên họ nhìn thấy ánh mắt quyết liệt của Đồ Duy Nhạc, liền hiểu chuyện này không thể cứu vãn; phe Tiền Bào Sinh, lần này nhất định phải xui xẻo rồi!
Mạc Can Thừa cũng bất ngờ, nhìn khuôn mặt lạnh lẽo của Đồ Duy Nhạc, không thốt nên lời. Một lúc sau, lão do dự sờ lên xương má nói:
"Tiết Bảo Châu cho cô ta chút mặt mũi, mời Tam tiên sinh điều cô ta sang 'Nhà máy mới' đi?"
"Đó là ân huệ của Tam tiên sinh, không liên quan đến chúng ta! Ở đây chúng ta vẫn phải treo biển sa thải!"
Đồ Duy Nhạc lạnh lùng đáp, quay mặt đi liếc nhìn bốn người Quế Trường Lâm một cái, rồi lại nghiêm giọng nói tiếp:
"Các vị đều biết, chiều hôm qua chính Tiết Bảo Châu và hai người kia đã kích động công nhân trong xưởng chống lại việc giảm lương hai mươi phần trăm! Bọn chúng làm không được ở nhà máy của Ngô lão bản, chỉ chăm chăm lợi dụng công nhân báo thù riêng, chống lại Quế Trường Lâm! Nhưng ngày thường bọn chúng làm người quá tệ, bọn chúng dù có muốn lấy lòng công nhân, công nhân vẫn ghét chết ba đứa bọn chúng! Bây giờ chúng ta sa thải bọn chúng, hoàn toàn không có tư tâm gì, một là vì ba đứa bọn chúng là phần tử gây rối, hai là cũng muốn chọc thủng vài lỗ thoát khí, công nhân như thế ngày mai mới chịu đi làm! Tam tiên sinh không cho tôi từ chức, nhất định bắt tôi làm tiếp, tôi đành phải làm kẻ khó xử! Nếu dựa vào mọi người giúp đỡ, tối nay làm cho xong, ngày mai thái bình vô sự khai công, đơn từ chức của tôi vẫn phải xin Tam tiên sinh chuẩn thuận!"
Mạc Can Thừa bọn họ đều nhìn nhau, không nói gì.
"Thời gian không còn sớm. Mọi người nhanh chóng liều mạng mà làm đi, năm giờ cho tôi biết kết quả! — Lão Lý, còn một việc khác phái anh làm!"
Đồ Duy Nhạc oai phong lẫm liệt ra mệnh lệnh cuối cùng, làm cử chỉ với Lý Má Lớn, rồi đi trước. Lý Má Lớn làm mặt quỷ với A Trân bọn họ, cười một cái, rồi cũng vội vã theo ra ngoài.
Tới cuối hành lang của dãy nhà bộ phận quản lý, Đồ Duy Nhạc liền đứng lại. Lý Má Lớn vội vã vượt lên trước một bước, đứng đối diện Đồ Duy Nhạc, toét miệng cười, lộ ra một hàm răng to. Một nửa khuôn mặt Đồ Duy Nhạc bị nắng chiếu, bóng loáng lấp lánh; nửa kia lại hơi tái nhợt. Anh nghiêng đầu suy nghĩ một lúc, liền ném ánh mắt sắc bén của mình vào mặt Lý Má Lớn, khẽ hỏi:
"Đeo bám cả buổi, vẫn không có manh mối sao?"
"Không. Qua lại với hai người bọn chúng, toàn là người trong nhà máy; chúng tôi cũng đeo bám, nhưng bọn chúng cứ đi đi lại lại quanh khu nhà lá!"
"Chẳng lẽ bọn chúng biết có người đeo bám sao?"
"Chuyện đó không thể nào! Mấy người của tôi đều là hạng lão luyện, không lộ tẩy đâu!"
"Có thấy người lạ không?"
"Không. Qua lại với Hà Tú Muội, Trương A Tân, toàn là người trong nhà máy!"
Đồ Duy Nhạc lại sắc bén nhìn Lý Má Lớn một cái, rồi nghiêng đầu, nhắm một mắt lại. Anh thầm tính chắc chắn là tay chân của Lý Má Lớn quá ngu ngốc, để lộ tung tích. Chính anh đã sớm nhắm trúng Hà Tú Muội, Trương A Tân có "vấn đề".
Anh đảo mắt một vòng, lại hỏi:
"Tối qua bọn chúng từ nhà Diêu Kim Phượng đi ra thì cùng đường với những ai?"
"Ồ! Tối qua à? Hà Tú Muội đi cùng đường với Lục Tiểu Bảo, hai người vừa đi vừa cãi nhau. Trương A Tân đi cùng đường với hai người khác, không được mấy bước, bọn họ liền tách ra, đi ba con đường."
"Hai người kia có phải người nhà máy không? Tên gì?"
"Là người nhà máy. Cũng từ nhà Diêu Kim Phượng đi ra cùng nhau. Tôi không nhìn thấy bọn họ. Nghe đàn em của tôi nói, một đứa mặt tròn, không dài không ngắn, cặp mắt ươn ướt, da hơi đen. Đứa kia thì dáng vẻ thế nào không nhớ rõ; người cao hơn một chút."
Đồ Duy Nhạc đột nhiên mỉm cười lạnh lùng. Mặt tròn nhỏ, cặp mắt ươn ướt, da đen, tầm vóc trung bình: anh biết đây là ai.
"Bọn chúng trên đường không nói gì sao?"
"Đã nói với ngài là bọn chúng chỉ đi được vài bước, liền tách ra. Lúc bọn chúng đi ra, ba người khoác tay nhau, trông như rất thân thiết."
Lý Má Lớn cũng có vẻ hơi mất kiên nhẫn, đưa mu bàn tay quệt lên môi, mở to mắt nhìn Đồ Duy Nhạc.
Một cái bóng người lướt qua ở góc tường bên kia. Đồ Duy Nhạc mắt nhanh, lập tức chạy lên trước vài bước nhìn thử, thì ra là A Tường. Người mới thu nhận này, lần này Đồ Duy Nhạc chưa phái cho anh ta việc quan trọng. Anh ta nhìn thấy Đồ Duy Nhạc liền đứng lại. Đồ Duy Nhạc nhíu mày, liền dặn:
"A Tường! Toàn bộ người quản lý máy đều xuống bên khu nhà lá nhắn nhủ công nhân ngày mai đi làm; lão bản đã ra thông báo, có chuyện gì lên làm rồi nói sau. Ngươi đi xem thử, có phải tất cả đều đã đi chưa; có kẻ nào lười biếng trốn tránh, về báo cáo cho ta!"
"Nếu làm loạn, ngài đừng khách sáo; chỉ cần hú một tiếng là được! Khu nhà lá, chúng ta có người!"
Lý Má Lớn cũng ở một bên hét lớn, cười toe toét. Đồ Duy Nhạc cũng cười một cái, liền nghiêm mặt nói với Lý Má Lớn:
"Chúng ta cũng đến khu nhà lá tìm một người. Anh gọi năm sáu người đi cùng chúng ta!"
Đồ Duy Nhạc bây giờ nhắm chắc Chu Quế Anh đen giòn kia chắc chắn cũng có "vấn đề", quyết định đích thân đi thám hiểm.
Trên đường họ thấy cảnh sát gác hai chốt, bảo vệ đoàn tuần hành, các nữ công nhân nhà máy tơ lụa từng tốp ba tốp năm tranh cãi bên đường. Ánh nắng như vắt hết dầu trên người bọn họ ra mặt. Thế nhưng họ không sợ, rất phấn khích chạy khắp nơi, la hét khắp nơi. Gần khu nhà lá, bầu không khí càng căng thẳng hơn. Các nữ công nhân như đám muỗi lúc hoàng hôn, tụ tập gây rối. Họ đều đang bàn tán việc nhà máy sa thải ba người. "Giảm lương hai mươi phần trăm còn chưa nói gì sao? Lừa đảo!" — tiếng kêu như vậy nhảy ra từ đám hỗn loạn.
Đồ Duy Nhạc vẫn giữ nụ cười lạnh lùng, cùng Lý Má Lớn bọn họ bước vào khu vực nhà lá đó. Nhưng sắc mặt anh càng tái nhợt hơn. Anh cảm thấy tứ phía có hàng ngàn hàng vạn ánh mắt độc địa bắn vào người mình. "Bình Vôi!" "Đả đảo Bình Vôi!" Lúc đầu không quá to, cũng không quá nhiều; về sau lại một chút một chút nhiều lên, cũng to dần lên. Đồ Duy Nhạc lén nhìn Lý Má Lớn một cái, Lý Má Lớn mặt xanh mét, nghiến chặt răng.
Lũ "Bạch tướng nhân" mặc áo dài đen hoặc quần áo ngắn vải đũi đen cũng từng tốp ba tốp năm đi xuyên qua đám nữ công nhân trong khu vực nhà lá này, như những con bọ cánh cứng vỏ đen. Chúng đều là tay chân của Lý Má Lớn, chúng cố tình đâm sầm vào đám nữ công nhân đang ồn ào, cố tình sờ vào bộ ngực căng cứng đẫm mồ hôi của nữ công nhân. Ở đây, ở kia, chúng và nữ công nhân xảy ra xung đột. Một tiếng hô đánh! Nhưng chốc lát lại bình tĩnh trở lại. Nữ công nhân cố hết sức nhẫn nại, tránh không đánh nhau với bọn người này; còn bọn này, cũng chưa nhận được lệnh thực sự ra tay đánh.
Đồ Duy Nhạc cúi đầu đi nhanh, bảo Lý Má Lớn dẫn anh tới trước căn nhà lá của Chu Quế Anh.
"Đồ Bình Vôi tới bắt người rồi!"
Đột nhiên bên cạnh một cánh cửa tre của căn nhà lá đó vang lên tiếng kêu này. Tiếp theo là một thân hình nhỏ nhắn nhảy lên. Đó chính là nữ công nhân làm việc ở chậu giặt Kim Tiểu Muội ở ngay cạnh nhà Chu Quế Anh. Lý Má Lớn hừ một tiếng, vươn bàn tay to đen nhẻm ra, cướp trước một bước, muốn bắt cô bé đó. Thế nhưng Kim Tiểu Muội rất nhanh nhẹn hạ thấp người tránh thoát, rồi chạy biến đi như bay. Đồ Duy Nhạc nhìn Lý Má Lớn một cái, không cho hắn đuổi theo; hai người bọn họ liền xông thẳng vào nhà Chu Quế Anh. Năm sáu người mang theo đứng canh bên trái bên phải bên ngoài cánh cửa tre.
Đợi khi mắt Đồ Duy Nhạc quen với ánh sáng mờ tối trong căn nhà lá, anh thấy Chu Quế Anh đứng trước mặt, hai luồng ánh sáng lấp lánh nhìn chằm chằm vào anh. Khuôn mặt tròn đen xinh xắn của cô ta lộ vẻ tức giận đỏ bừng, đôi môi nhỏ lại tái đi. Trong nhà lá không có người khác, chỉ có ba người bọn họ; Chu Quế Anh, Lý Má Lớn, Đồ Duy Nhạc. Là một sự im lặng căng thẳng.
Ngoài nhà lá lại như thủy triều dâng lên tiếng người ồn ào, dần dần ngày càng to.
Đồ Duy Nhạc miễn cưỡng cười nói:
"Quế Anh! Có người báo cáo cô là Đảng Cộng sản! Hiện tại có hai con đường đặt trước mặt cô, tùy cô chọn: một là nói cho tôi biết, còn có đồng đảng nào không, thì chúng tôi thăng cô làm người quản lý máy; hai là cô không chịu nói, thì cô đi ngồi tù!"
"Tôi không phải! Tôi cũng không biết!"
"Nhưng tôi lại biết rồi! Hai người kia là Hà Tú Muội, Trương A Tân —"
Chu Quế Anh không kìm được tim đập mạnh một cái, sắc mặt hơi thay đổi. Đồ Duy Nhạc nhìn rất rõ, liền mỉm cười nói tiếp:
"Ngoài ra còn có những ai, cần cô nói ra đấy!"
"Tôi thực sự không biết. Đến sở cảnh sát, tôi cũng chỉ nói câu này!"
Sắc mặt Chu Quế Anh bình tĩnh hơn chút, môi càng tái hơn, đôi mắt ươn ướt đầy ánh đỏ. Đồ Duy Nhạc khẽ cười lạnh một tiếng, đột nhiên trở mặt, nhìn Lý Má Lớn, quát lớn:
"Lão Lý, khám xét đi!"
Lúc này sự ồn ào ngoài nhà lá đã mở rộng. Một tràng tiếng chửi bới đột nhiên vang lên, rồi đột nhiên im bặt, đột nhiên biến thành tiếng người thịt và tre gỗ va đập, chát! chát! Tiếng gào thét nghiến răng, tiếng kêu gào xé lòng, tiếng bước chân sầm sập như lửa. Sau đó lại là tiếng hò hét thắng lợi như sét đánh ngang tai, một tốp người xông vào nhà lá, lao thẳng vào Đồ Duy Nhạc và Lý Má Lớn. Trận hỗn chiến không tiếng động trong bóng tối! Bàn gỗ và giường tre nát đều lật ngược!
Đồ Duy Nhạc cầm cái ghế gỗ mở đường, nhảy ra từ đám hỗn loạn. Thế nhưng tốp người thứ hai xông vào từ ngoài nhà lá, lại cuốn anh vào vòng vây. Bên ngoài là tiếng hò hét vang trời. Đồ Duy Nhạc và hai người vật lộn thành một khối. Trong lúc hoảng loạn anh nhìn rõ một người chính là Trương A Tân. Đột nhiên Lý Má Lớn kéo theo một người, dùng người đó làm vũ khí, mở một con đường máu, giãy giụa đến bên cạnh Đồ Duy Nhạc. Thế là đám nữ công nhân bao vây Đồ Duy Nhạc liền cùng quay lại cướp người. Đồ Duy Nhạc nhân lúc này, trốn thoát khỏi cánh cửa tre của căn nhà lá, đập mặt anh lại đụng phải tốp hơn mười người. Nhưng tốp này không phải là nữ công nhân cuồng nộ, mà là tay chân của Lý Má Lớn. Làn sóng nữ công nhân bám sát theo tốp người này cuốn lên. Hỗn loạn lớn lại bắt đầu trên con đường hẹp trước nhà lá! Thế nhưng tiếng còi cảnh sát cũng vang lên sắc lạnh trong tiếng người. Giữa mái tóc rối bù của nữ công nhân thoáng hiện vòng trắng trên mũ cảnh sát.
Đoàng! Đoàng đoàng! Tiếng súng thị uy!
Lý Má Lớn cũng thoát khỏi vòng vây, một tay kéo nữ công nhân đó. Hắn cười gằn với Đồ Duy Nhạc.
Mười mấy phút sau, khu vực quanh nhà lá nhà Chu Quế Anh đã bình tĩnh. Trên đất bùn có rất nhiều mảnh tre gãy, ở giữa còn có cả chổi cọ bồn cầu. Cửa tre cũng bị đánh hỏng, treo xiêu vẹo ở đó, như cánh chim bị thương. Nhưng trên một bãi đất trống đổ rác ở phía đông khu vực nhà lá này, lại là một đám đông ồn ào. Các nữ công nhân đang mở đại hội. Cảnh sát ít người, đứng xa xa giám sát. Tay chân Lý Má Lớn cũng có tám chín tên, đứng rải rác gần đội cảnh sát.
Đây là cuộc hội họp ập đến đột ngột như bão! Đây cũng là cuộc hội họp kết thúc nhanh chóng như chớp! Đây là cuộc hội họp nắm bắt đúng điểm cao nhất của tinh thần đấu tranh của công nhân! Vừa rồi sự kiện "Đồ Duy Nhạc bắt người" đó, nhanh chóng ảnh hưởng tới sự đấu tranh nội bộ của nữ công nhân.
"Đồ Bình Vôi quá xấu xa! Hắn sa thải Tiết Bảo Châu bọn chúng, lừa chúng ta đi làm! Tiết Bảo Châu bọn chúng là đối thủ của Đồ Bình Vôi! Hắn mượn dao giết người! Hắn mang Lý Má Lớn tới bắt chúng ta! Đả đảo Đồ Bình Vôi! Ngày mai không đi làm! Đi làm là lũ tay sai!"
Trương A Tân đứng trên đống rác múa tay gào thét. Trong tầng lớp người bùng phát tiếng hưởng ứng như sấm:
"Đi làm là lũ tay sai!"
"Lừa chúng ta đi làm là lũ tay sai!"
"Đánh tay sai Diêu Kim Phượng!"
"Lương không trả như cũ, chúng ta chết cũng không đi làm! Chúng ta muốn Đồ Bình Vôi cút đi! Muốn Quế Trường Lâm cút đi! Chúng ta muốn sa thải Vương Kim Trinh, Lý Má Lớn, A Trân, Diêu Kim Phượng, chúng ta muốn đòi lại Hà Tú Muội! Chúng ta muốn —"
Giọng Trương A Tân khàn đặc, không gọi thành tiếng, đột nhiên thân hình cô ta khuỵu xuống, ôm bụng ngồi thụp xuống. Lập tức bên cạnh nhảy ra một người, đó là Trần Nguyệt Nga; trên mặt cô ta có hai vết máu, đó là do bị cào trúng khi giằng co với Đồ Duy Nhạc, cô ta dùng giọng lớn hơn tiếp tục hét:
"Chúng ta muốn cải tổ ủy ban bãi công! Tống cổ Diêu Kim Phượng, Từ A Di, Lục Tiểu Bảo! Ai muốn ngày mai đi làm, tống cổ hết ra ngoài!"
"Tống cổ hết ra ngoài đi!"
Đám đông trả lời bằng tiếng hô vang trời. Trương A Tân vùng đứng dậy, mặt như gan lợn, như muốn nổ tung cả phổi mà gào lớn:
"Không có lệnh của ủy ban bãi công tổng liên đoàn nhà máy tơ lụa, chúng ta không đi làm! Chị em ơi! Đại diện của Tổng ủy bãi công muốn nói với các chị một câu!"
Đột nhiên lớp người đen nghịt trở nên im lặng. Đại diện của "Tổng ủy bãi công" ư? Ai cơ? Ai cơ? Khuôn mặt đỏ bừng phấn khích đẫm mồ hôi của các nữ công nhân xoay chuyển loạn xạ, dùng ánh mắt dò hỏi nhau, tiếng trò chuyện ồn ào cũng nổi lên. Nhưng lúc đó, một cô gái trẻ ăn mặc như nữ công nhân, đôi mắt như biết nói, nhảy lên đống rác đó, đứng giữa Trương A Tân và Trần Nguyệt Nga, cô gái này là Mã Kim.
"Chị em ơi! Một trăm lẻ hai nhà máy tơ lụa Thượng Hải đã tổng bãi công rồi! Các chị là những người tiên phong dũng cảm nhất! Kẻ cướp công nhân tay sai ở nhà máy các chị tự đánh nhau, nhưng chúng áp bức các chị là nhất trí! Lừa dối các chị là nhất trí! Các chị phải dựa vào sức mạnh của chính mình, mới có thể giành được thắng lợi! Đả đảo kẻ cướp công! Đả đảo tay sai! Tổ chức công hội của chính mình! Không có lệnh của Tổng ủy bãi công, không đi làm!"
"Không có lệnh không đi làm!"
"—— không đi làm!"
Lớp người đen nghịt vọng lại tiếng đáp. Gần như là "tiếng vọng" thực sự. Mã Kim tuy cố gắng "tẩy sạch" những "công thức" và "thuật ngữ" kia, nhưng lời của cô ta vẫn là của "trí thức", không thể chui thẳng vào tim các nữ công nhân.
"Chị em ơi! Mọi người cùng đồng lòng đi! Không đi làm! Không đi làm! — Giải tán!"
Trần Nguyệt Nga lại lớn tiếng hét, rồi cùng Trương A Tân, Mã Kim bọn họ chạy xuống khỏi đống rác đó. Các nữ công nhân vừa ồn ào, vừa tản đi. Đúng lúc này, đội xe đạp vũ trang của công an cục cũng tới, còn có đại đội cảnh sát. Nhưng các nữ công nhân đã tản đi rồi, chỉ để lại bãi đất trống đó. Cảnh sát liền canh giữ bãi đất này, đề phòng họ lại tới họp. Một tháng nay Hoa giới đã sớm tuyên bố giới nghiêm, hội họp là tuyệt đối cấm.
Diêu Kim Phượng, A Trân bọn họ sớm chạy vào nhà máy, báo cáo tỉ mỉ cho Đồ Duy Nhạc.
Hai người bọn họ vây quanh Đồ Duy Nhạc, đòi anh ta "làm chủ" cho bọn họ.
Đồ Duy Nhạc lạnh lùng nhíu mày, không nói gì. "Cái rễ" anh khó nhọc gieo trong đám công nhân, bây giờ đã hoàn toàn mất tác dụng, đây là điều anh không lường trước được. Anh vốn tưởng chỉ cần ba phần sức lực đối phó với công nhân, bây giờ mới biết cần phải mười phần!
"Lũ tiện nhân không biết thế nào là phải trái, xem ra chỉ có dùng nắm đấm! Để cho bọn mày biết tay Đồ Bình Vôi!"
Đồ Duy Nhạc nghiến răng lạnh lùng lẩm bẩm, liền bỏ mặc A Trân bọn họ, đi tới phía trước bộ phận quản lý. Đối diện đi tới Mạc Can Thừa cuống cuồng, nắm lấy Đồ Duy Nhạc, nói lắp bắp:
"Thế huynh, thế huynh; đang tìm, tìm cậu đấy! Tam tiên sinh trong điện thoại nổi giận, nổi giận! Rốt cuộc ngày mai, ngày mai khai công, có nắm chắc không?"
"Có nắm chắc!"
Đồ Duy Nhạc vẫn rất dứt khoát, rất tự tin, nụ cười lạnh lùng lại bao lấy môi anh. Mạc Can Thừa nháy nháy nửa con mắt một cách kỳ quặc.
"Tam tiên sinh sắp tới rồi."
"Tới làm gì! —"
Đồ Duy Nhạc nhún vai khẽ nói; nhưng lập tức lại buông sắc mặt, hận hận hét lên:
"Lũ chó Vương Kim Trinh này thật đáng ghét! Trốn đi đâu không thấy bóng dáng nữa! Mạc tiên sinh, mời ông phái người đi tìm bọn chúng tới, đợi tôi ở phòng kế toán! Mạc tiên sinh, càng nhanh càng tốt!"
Nói như vậy, Đồ Duy Nhạc không để Mạc Can Thừa lảm nhảm thêm, bước nhanh đi. Anh đi thị sát vùng cổng lớn nhà máy trước. Cổng sắt đã đóng chặt, hai tốp cảnh sát đang gác cổng. Lý Má Lớn dắt tay chân đi tuần hành quanh vùng này. Trong số những người đó có mấy tên như con gà chọi bại trận ngồi trên bậc đá phòng kén tằm. Lý Má Lớn chạy tới trước mặt Đồ Duy Nhạc, liền khẽ nói:
"Vừa rồi một trận đánh loạn, trong đám đó có cả phe Tiền Bào Sinh, ngài biết không?"
"Sao anh biết?"
"A Tường nói với tôi."
Đồ Duy Nhạc cười nhạt một tiếng, hung hãn liếc nhìn bầu trời, rồi nói với Lý Má Lớn: "Bây giờ phải dùng tới năm mươi người rồi! Lão Lý, anh mau đi tập hợp đủ năm mươi người, dẫn hết vào xưởng đợi tôi cắt đặt công việc."
Đồ Duy Nhạc rời khỏi cổng lớn, lại đi tuần tra cửa sau và cửa ngách, trong lòng đã có chủ ý, cuối cùng lại quay về bộ phận quản lý. Ba người Ngô Vi Thành, Mã Cảnh Sơn, Tăng Gia Câu đang chụm đầu to nhỏ mật đàm trên hành lang trước phòng quản lý. Đồ Duy Nhạc liếc họ một cái như không để ý, bỗng đổi hướng, đi vòng qua dãy nhà của bộ phận quản lý, đến trước một căn phòng trống chứa phế liệu cạnh phòng nồi hơi, đẩy cửa bước vào.
Hà Tú Muội bị trói quặt hai tay sau lưng đang ngồi xổm ở đó, thấy Đồ Duy Nhạc đi vào liền ngoảnh mặt đi ngay, hằn học vặn người một cái.
Đồ Duy Nhạc cười mỉm lạnh lùng, chăm chú đánh giá Hà Tú Muội, lặng thinh không nói nửa lời. Bỗng nhiên Hà Tú Muội lén quay mặt lại, dường như muốn xem Đồ Duy Nhạc còn ở đó hay không. Ánh mắt cô ta vừa vặn chạm phải ánh nhìn lạnh như băng của Đồ Duy Nhạc. Đồ Duy Nhạc không nhịn được ha hả cười lớn, rồi cất lời:
"Hà Tú Muội! Ráng nhẫn nại đợi thêm một lát. Qua sáu giờ, đại biểu của các cô đàm phán xong điều kiện với chúng tôi thì sẽ thả cô ra!"
Mở to mắt ngơ ngác, Hà Tú Muội không đáp, nhưng cũng không ngoảnh mặt đi nữa.
"Đại biểu là Lục Tiểu Bảo, Diêu Kim Phượng; còn có... bạn tốt của cô: Trương A Tân!"
Hà Tú Muội giật nảy mình, sắc mặt biến đổi, nhìn Đồ Duy Nhạc như chờ đợi hắn nói thêm điều gì.
"Trương A Tân là người hiểu chuyện. Tôi thật lòng thật dạ nói chuyện với cô ta một phen, cô ta liền tỉnh ngộ ngay. Cô ta rất thẳng thắn! Cô ta đã nói hết mọi chuyện cho tôi biết rồi. Tình nghĩa giữa cô ta với cô đúng là không tệ. Cô ta vỗ ngực bảo lãnh, nói cô là người tốt, chẳng qua là nhất thời hồ đồ, trúng kế của cộng sản mà thôi! Đúng thế không?"
Đột nhiên Hà Tú Muội thét lên một tiếng, sắc mặt trắng bệch như người chết, kinh hãi nhìn chằm chằm vào mặt Đồ Duy Nhạc.
"Trong nhóm các cô còn vài người nữa, đều là bạn tốt, đều là 'đồng chí', phải không? Trương A Tân kể hết cho tôi rồi! Cô yên tâm, tôi không đi bắt họ đâu! Xưa nay tôi vẫn hòa nhã với mấy chị em các cô mà! Có điều, qua lại với cộng sản, cảnh sát mà biết được là bắt đem đi bắn đấy. Hà Tú Muội, cô nghĩ xem, trong số đó ai là người hiểu chuyện, khuyên nhủ quay đầu được, tôi sẽ giúp người đó!"
"Hừ! A Tân! A Tân!"
Hà Tú Muội run rẩy cả người, bật thốt lên, rồi như vô cùng đau đớn mà gục đầu xuống. Đồ Duy Nhạc cắn môi mỉm cười, hắn bước tới một bước, khom lưng xuống, cất giọng nghe chừng vô cùng khẩn thiết:
"Cô đừng trách oan A Tân! Đừng trách cô ấy! Nếu cô chịu nghĩ lại cho bản thân thì cũng sẽ hiểu ra thôi. Rất nhiều đợt sóng bãi công ở Thượng Hải đều có liên quan đến cộng sản, nhưng rốt cuộc người bị bắt đi tù vẫn là công nhân các cô. Cộng sản ở nhà lầu thoải mái lắm. Các cô bãi công một lần, họ lại đi thanh toán kinh phí một lần, lĩnh mấy vạn đồng bạc, tiêu xài thỏa thuê. Ví như cô nữ sinh dụ dỗ cô và A Tân ấy, các cô đâu có biết cô ta rốt cuộc sống ở đâu, đúng không? Cô ta ở trong biệt thự lớn! Cô ta thay quần áo rách rưới chạy đến họp với các cô. Cô ta ra ngoài họp một lần là có thể nhận mười đồng, hai mươi đồng tiền xe. Còn các cô thì sao, các cô chạy bộ tốn công vô ích! Cô ta sống trong biệt thự lớn, bà vú già nhà cô ta còn giàu có hơn các cô nhiều! Có một bận A Tân tình cờ gặp cô ta, cô ta liền cho A Tân năm đồng, bảo đừng nói ra ngoài. A Tân chưa từng kể với cô chứ gì? Cô ta cũng có điểm không thành thật. Nhưng tình nghĩa cô ta dành cho cô dẫu sao vẫn tốt. Bây giờ cô ta đang vỗ ngực bảo lãnh cho cô đấy!"
Hà Tú Muội cúi đầu không nói. Đột nhiên cô ta bật khóc. Dáng vẻ khóc lóc ấy hệt như một đứa trẻ con. Bất chợt cô ta lại nén tiếng khóc, ngẩng khuôn mặt đẫm lệ nhìn Đồ Duy Nhạc, nhìn mãi, nhìn mãi, khóe miệng không ngừng giật giật, dường như có hai luồng suy nghĩ đang giằng xé trong lòng mà chưa phân thắng bại. Đồ Duy Nhạc nhìn thấu chuyển động khóe miệng của Hà Tú Muội là vì cớ gì, hắn lập tức bày ra vẻ mặt đầy từ bi, ép tới thêm một bước:
"Tú Muội! Cô đừng sợ! Chúng tôi sẽ thả cô ra ngay. Chúng tôi đã đuổi việc Tiết Bảo Châu rồi, đang khuyết một chân quản xe, lát nữa tôi sẽ nói với Tam tiên sinh, cất nhắc cô lên làm quản xe. Mọi người sống hòa thuận với nhau, chẳng phải tốt biết bao sao!"
Mặt Hà Tú Muội đỏ ửng, bỗng dưng hai hàng nước mắt lại tuôn rơi, nhưng không hề có tiếng khóc. "Nhưng mà, Tú Muội à, cô nghĩ kỹ lại xem, trong đám các cô ai là người khuyên nhủ được, chúng ta đi khuyên người đó!"
Ánh mắt Hà Tú Muội bỗng đờ đẫn. Cô ta cúi đầu, mấy ngón tay máy móc vân vê vạt áo. Một lát sau, cô ta thở dài một tiếng, khẽ nói:
"Anh đi hỏi A Tân thì hơn. Cô ấy biết nhiều hơn tôi."
Không còn lời nào nữa. Hà Tú Muội cúi gầm đầu, người hơi run rẩy. Đồ Duy Nhạc cũng thấy chuyện đã nói xong, nhún nhún vai, trong lòng khinh bỉ cái thứ cộng sản vô dụng này; hắn kiêu ngạo liếc Hà Tú Muội một cái, rồi xoay người chạy ra ngoài. Hắn hăm hở chạy tới chỗ bộ phận quản lý, thấy A Tường đang đứng rảnh rỗi trước hành lang liền ra lệnh:
"A Tường! Mày tới khu nhà lán lừa con Trương A Tân đến đây! Lừa không được thì dùng vũ lực!
Đi nhanh, về nhanh!"
Lúc này, một chiếc ô tô chạy vào xưởng, tay vệ sĩ Lão Quan nhảy xuống mở cửa xe. Ngô Tôn Phủ khập khiễng bước ra, nhìn Đồ Duy Nhạc đang đón tới liền hỏi:
"Không phải càng làm càng hỏng sao, ngày mai làm sao chạy máy được?"
"Tam tiên sinh, trước lúc trời sáng bao giờ cũng có một khoảng thời gian vô cùng tối tăm, không sao cũng chẳng có trăng."
Đồ Duy Nhạc cúi chào, điềm tĩnh và đầy tự tin trả lời. Ngô Tôn Phủ gượng cười một tiếng, rảo vài bước trên con đường rải xỉ than nơi đỗ ô tô, rồi xoay người nói với Đồ Duy Nhạc đang đi theo sau:
"Cậu nắm chắc chứ? Tốt! Nói ra cho tôi nghe xem."
Giọng điệu này quá đỗi ôn hòa, Đồ Duy Nhạc nghe xong trái lại thấy bất an, sợ Ngô Tôn Phủ đột nhiên lại thay đổi thái độ. Hắn ngẫm nghĩ một chút rồi chọn những việc quan trọng đã diễn ra để báo cáo vài câu; vừa nói, hắn vừa cẩn thận quan sát sắc mặt Ngô Tôn Phủ. Ánh nắng chiều tà chiếu lên nửa khuôn mặt Ngô Tôn Phủ, bóng loáng lấp lánh lớp dầu nhờn, tương phản với nửa mặt bên kia chìm trong bóng râm, một sáng một tối, trông như hai con người khác nhau. Đồ Duy Nhạc thở phào một cái, nhìn lên trời. Góc trời phía đông có mấy vệt mây ráng đỏ rực rất lớn.
"Vậy thì, đứa bị bắt kia, Hà... Hà Tú Muội, cậu định thả nó ra, phải không?"
"Tôi định đợi đến trời tối sẽ thả cô ta ra. Tôi đã cử người bám đuôi, như vậy có thể tóm gọn một mẻ."
Đồ Duy Nhạc trả lời, khóe môi thoáng hiện một nụ cười mờ nhạt.
"Tạm thời cứ làm thế xem tình hình ra sao. Nhưng mà... Duy Nhạc, cậu dán thêm một thông cáo nữa, hạn cho chúng nó ngày mai phải đi làm! Ngày mai ai không đi làm, đuổi việc toàn bộ!"
Ngô Tôn Phủ bỗng nhiên lại nổi cáu, không đợi Đồ Duy Nhạc đáp lời đã chui tọt vào trong ô tô. Tay vệ sĩ Lão Quan ngồi vào vị trí cạnh tài xế, chiếc xe từ từ lăn bánh ra khỏi xưởng. Hai cánh cổng sắt vuông của nhà xưởng cùng mở toang, Lý Má Lớn đứng bên trông chừng, hò hét đám tay chân dưới quyền. Nhưng chiếc xe vừa đến giữa cổng xưởng thì bất ngờ bên ngoài vang lên một tiếng hô hoán, vô số nữ công nhân ùa tới, chặn đứng lối đi. Ngay lập tức, dọc khu vực quanh cổng xưởng, một sự hỗn loạn mới lại bắt đầu. Cảnh sát, Lý Má Lớn cùng tay chân của hắn đều bay biến chạy tới; thế nhưng số lượng nữ công nhân cũng lập tức tăng lên gấp hai, gấp ba, gấp bốn, gấp năm lần... làm tắc nghẽn cả đoạn đường trước cổng xưởng, vây kín Ngô Tôn Phủ cùng chiếc xe ô tô đến mức không nhúc nhích nổi. Ngồi trong xe, tim Ngô Tôn Phủ đập thình thịch.
"Ông thả Hà Tú Muội ra thì chúng tôi thả ông đi!"
Các nữ công nhân vừa la hét, vừa xông qua phòng tuyến của cảnh sát và bọn Lý Má Lớn, tiến sát lại chiếc ô tô. Họ không hề có vũ khí, nhưng khí thế xông tới còn hung hãn hơn gấp bội so với những kẻ vũ trang đầy mình!
Lão Quan nhảy lên bậc cửa xe, mặt đằng đằng sát khí, rút súng ngắn ra. Đám nữ công nhân không lùi. Đồng thời có vài hòn đá dăm và cục đất từ phía sau đội ngũ nữ công nhân ném tới tấp vào. Mục tiêu tuy không chuẩn xác, nhưng nữ công nhân cũng đã có vũ khí, dù rõ ràng chưa có ý định huyết chiến thực sự. Ngô Tôn Phủ ngồi trong xe, mặt mày xám ngoét, liên thanh quát lớn:
"Lái xe! Đạp hết ga mà tông qua!"
Bác tài không còn cách nào khác, đành bấm còi inh ỏi trước. Tiếng còi xe dường như có chút hiệu lực, những nữ công nhân đứng sát đầu xe nhất theo phản xạ lùi lại một bước. Xe vừa nhúc nhích, nhưng họ không lùi bước nữa. Một tràng tiếng hò reo vang lên, lại một trận mưa đá dăm và đất cát từ sau lưng họ bay tới, trút rào rào lên nóc xe. Lão Quan gầm lên một tiếng như phát rồ, giơ súng ngắn nhắm thẳng vào đám đông nữ công nhân dày đặc. Đột nhiên từ trong đám người có một bóng người lao ra nhanh như chớp, hất mạnh cánh tay của Lão Quan lên. Đoàng! — Phát súng này bắn thẳng lên trời.
Người đó chính là Đồ Duy Nhạc. Hắn bỏ mặc Lão Quan, lập tức quay người hét lớn với tài xế:
"Đồ ngu! Sao còn chưa lùi xe? Lùi xe lại!"
Chiếc ô tô lùi lại vào trong cổng xưởng. Lần này không bóp còi trước. Ngô Tôn Phủ trong xe ngả người ra đệm ghế, nhe răng cười gằn. Bác tài vội vã quay đầu xe, băng qua con đường xỉ than trong xưởng, rồi tháo chạy bằng cửa sau. Lúc này, một bộ phận nữ công nhân cũng đã xông qua cổng trước, phần lớn thì bị chặn lại bên ngoài cổng sắt. Trong ngoài cánh cổng là một mớ hỗn loạn như cuồng phong bão táp. Nhưng họ đã mất đi mục tiêu. Đám đông ngoài cổng trước tiên bị cảnh sát giải tán, còn hai ba mươi người lọt vào trong cũng bị bọn Lý Má Lớn dùng vũ lực tống khứ ra ngoài.
Trời dần tối mịt, gió lại nổi lên. Trong ngoài nhà xưởng lúc này đã yên ắng trở lại, nhưng bầu không khí vẫn căng thẳng như cũ, lòng người cũng thấp thỏm không yên. Cổng xưởng được tăng cường thêm lính canh. Trong phòng kế toán chật ních người, bọn Vương Kim Trinh và A Trân cùng toàn ban quản xe đang nhốn nháo bàn tán về biến cố vừa rồi. Hơn năm mươi người do Lý Má Lớn gọi tới cũng xếp hàng ngay ngắn dọc theo dãy hành lang. Ban ngày đã trôi qua, chỉ còn lại một đêm nay, ai nấy đều cảm thấy ngày mai khai xưởng là chuyện không nắm chắc. Thế nhưng thái độ luôn tự tin cùng giọng nói lạnh lùng kiên quyết của Đồ Duy Nhạc lập tức quét sạch nỗi dao động ấy. Hắn nói với toàn ban quản xe:
"Không ai được lười biếng! Tối nay các người phải làm ca đêm! Các người đến khu nhà lán mà lôi người về! Nói với chúng nó: ngày mai không đi làm thì bị sa thải; không có ai đi làm thì ông chủ Ngô đóng cửa xưởng! Còn dám đến cổng xưởng quậy phá thì tống hết vào tù! Cứ ngoan ngoãn ngày mai đi làm, có gì còn thương lượng được! Đi đi! Không được trốn việc! Tôi sẽ cử người đi kiểm tra!"
Trong ban quản xe không ai dám mở miệng, chỉ lén liếc mắt ra dấu cho nhau, lè lưỡi lắc đầu.
Đồ Duy Nhạc lại gọi Lý Má Lớn đến dặn dò:
"Lão Lý, người của anh đã đủ hết chưa? Đêm nay họ phải vất vả một đêm! Nhưng chỉ có một đêm nay thôi! Anh bảo họ chia thành từng tốp hai ba người, tản ra tuần tra trước sau khu nhà lán. Anh dặn họ: hễ thấy hai ba đứa nữ công nhân tụ tập lại một chỗ là xông vào quấy rối ngay! Lúc nào cần dùng đến nắm đấm thì cứ dùng, không cần khách sáo! Nếu chúng nó tụ tập họp hành trong nhà thì xông vào đánh, thấy đứa nào tóm đứa đó! Nữ công nhân nào chạy đi chạy lại đều phải bám đuôi! — Anh nghe rõ cả chưa? Chỗ này là hai trăm đồng, anh cầm lấy chia theo đầu người!"
Đồ Duy Nhạc ném một xấp tiền giấy xuống trước mặt Lý Má Lớn, rồi quay mặt sang quát lớn:
"A Tường đâu? Mày tóm được con Trương A Tân về chưa?"
Phía sau ban quản xe, A Tường chen lên, vẻ mặt vô cùng ủ rũ. Sắc mặt Đồ Duy Nhạc lập tức sa sầm xuống.
"Tìm tới tìm lui đều không thấy. Không biết trốn đi đâu mất rồi. Cái đồ tiện nhân này! Lát nữa tôi lại đi tìm tiếp."
A Tường đỏ mặt nói, lén liếc nhìn Lý Má Lớn như thầm cầu xin hắn nói đỡ vài câu. Đồ Duy Nhạc hừ một tiếng trong cổ họng, không thèm để ý đến A Tường, quay đầu lại nói với mọi người:
"Các vị nghe rõ chưa? Một đứa xấu xa đã trốn mất rồi! — Nhưng mà, A Tường! Mày làm ăn quá cẩu thả, để sổng mất một người quan trọng! Không cần mày đi tìm nữa!
Lát nữa có việc khác giao cho mày!"
Nói đoạn, Đồ Duy Nhạc đứng dậy, xua tay một cái. Đám quản xe và Lý Má Lớn đều đi ra ngoài, chỉ để lại A Tường đứng đó thấp thỏm chờ lệnh.
Khi ấy ngoài cửa sổ đã phủ một màu chạng vạng u tối. Quạ kêu quang quác trên mái phân xưởng đối diện. Đồ Duy Nhạc nhìn A Tường một lúc, như muốn xem xét kỹ lưỡng xem gã này có gánh vác nổi trọng trách hay không. Cuối cùng hắn cũng quyết định, ánh mắt sắc lẹm phóng thẳng vào mặt A Tường:
"Chúng ta thả Hà Tú Muội ra, mày đi bám đuôi nó! Lần này, mày phải hết sức cẩn thận đấy!"
Thế là mọi việc đã được cắt đặt xong xuôi, Đồ Duy Nhạc đích thân gọi điện thoại cho đồn cảnh sát gần nhất, yêu cầu họ phái thêm một toán cảnh sát tới bảo vệ nhà máy.
Khoảng chín giờ tối, tại Ngô công quán, một vài người bà con thân thích và bạn bè thân thiết chẳng hẹn mà cùng đến thăm hỏi nỗi kinh sợ mà Ngô Tôn Phủ vừa trải qua ở xưởng. Đèn điện khắp nhà và ngoài vườn đều bật sáng choang, quạt điện vù vù thổi khắp nơi. Nơi đây vẫn là một thế giới "sáng sủa và vui vẻ".
Chị em Ngô thiếu phu nhân và chị em Đỗ cô nương bày bàn mạt chược trong phòng ăn lớn. Ngoài phòng khách lớn, Ngô Tôn Phủ đang tiếp khách (trong đó có một người là Tham mưu Lôi vừa mới trở về Thượng Hải), bàn về làn sóng bãi công hai tháng nay ở Thượng Hải. Đó chỉ là cuộc trò chuyện bâng quơ, kèm theo vài nụ cười gượng gạo. Ngô Tôn Phủ cảm thấy trái tim mình như bị năm sáu sợi dây thừng buộc chặt rồi giằng xé ra các hướng; dù ông ta đã dốc hết sức bình sinh kéo lại, nhưng trái tim ấy vẫn cứ chao đảo không yên, sắc mặt ông ta vì thế lúc thì xám ngoét, lúc lại đỏ ửng, khi thì trắng bệch.
Bỗng nhiên mọi người cùng im bặt, trong phòng khách chỉ còn lại tiếng quạt điện kêu vù vù đơn điệu, đều đặn như một khúc hát ru. Tiếng xoa bài từ phòng ăn lớn vọng lại, lẫn cả tiếng cười của A Huyên. Kế đó, có hai người vừa đi ra vừa tranh luận chuyện gì đó, chính là hai chú cháu nhà họ Đỗ: Học Thi và Tân Thác.
"Chú bảo những lời của tôi là không tưởng, không chịu nổi thử nghiệm thực tế à? Thế còn chú thì sao? Chú đã mở xưởng bao giờ chưa? Chú chỉ toàn nằm trên giường mà mơ tưởng viển vông!"
Đỗ Học Thi hầm hầm nói, bản mặt giống mèo của anh ta giận dữ biến thành mặt thỏ. Tuy anh ta còn kém đứa cháu này ba bốn tuổi, lại chẳng phải loại tiến sĩ "vạn năng" gì từ Pháp trở về, nhưng đứng trước mặt cháu, anh ta luôn thích giở cái thói làm chú ra để dạy đời người khác. Đỗ Tân Thác vẫn giữ vẻ mặt chẳng thèm bận tâm đến điều gì, nhìn đời không vừa mắt, rất phóng khoáng tựa lưng vào khung cửa thông từ phòng ăn lớn sang phòng khách, mỉm cười đáp lại:
"Thế thì lại do chú thấy ít biết hẹp rồi. Đấy không phải là thứ tôi nằm trên giường nghĩ ra đâu. Đó là ở nước Anh, hay có lẽ là nước Mỹ — tôi không nhớ rõ lắm, tóm lại là một trong hai nước đó, đã có người thử nghiệm và thu được kết quả rồi. Trong một cuốn sách kinh tế học vỡ lòng cũng có nhắc tới chuyện này, nói rằng cái xưởng giày liên doanh ấy làm ăn rất phát đạt, chưa từng xảy ra bãi công. — Chẳng phải điều đó đã qua thực nghiệm rồi sao?"
"Thế thì, chủ trương của tôi cũng đang được thực nghiệm và gặt hái thành tích rất lớn đấy. Chú nhìn sang nước Ý mà xem!"
Đỗ Học Thi lập tức đốp chát lại, đắc ý cười một tiếng.
"Nhưng ở Trung Quốc thì không áp dụng được. Chú cứ đi hỏi những người mở xưởng thì rõ."
"Vậy cách của cháu nói có áp dụng được ở Trung Quốc không? Cháu cũng đi hỏi người mở xưởng đi! Tôn Phủ là người mở xưởng đấy!"
Mặt Đỗ Học Thi lại sa sầm xuống; nhưng trong cơn tức giận vẫn có chút đắc ý. Anh ta đã tìm được một vị trọng tài có tư cách rồi. Thế là anh ta không đợi Tân Thác mở lời, cũng chẳng cần hỏi xem Tân Thác có chịu công nhận vị trọng tài đó hay không, liền sải bước tới trước, lớn tiếng gọi:
"Anh Tôn! Anh bảo nữ công nhân trong xưởng của anh góp cổ phần, làm cổ đông của Dụ Hoa như anh, liệu có làm nổi không?"
Câu hỏi này quá đỗi đột ngột, Ngô Tôn Phủ đang trầm ngâm liền quay mặt sang chau mày lại. Ngồi đối diện với Tôn Phủ, Lý Ngọc Đình cũng ngạc nhiên nhìn bộ mặt nghiêm trọng của Đỗ Học Thi. Tuy nhiên Lý Ngọc Đình rốt cuộc vẫn là giáo sư kinh tế học, vả lại ông ta cũng nghe lỏm được một hai câu đối thoại của hai chú cháu nhà họ Đỗ bên cửa phòng ăn lớn, nên đã đoán ra được vài phần. Theo bản năng, ông ta đưa tay xoa xoa da đầu. Đây là động tác chuẩn bị không thể thiếu mỗi khi ông ta sắp phát biểu ý kiến. Thế nhưng Đỗ Học Thi đã nhanh nhảu cướp lời trước. Giọng điệu của anh ta rất dồn dập, nặng nề, hiển nhiên là anh ta coi chuyện trước mắt này vô cùng hệ trọng.
"Chúng tôi đang thảo luận xem làm thế nào để dẹp yên nạn bãi công. Tân Thác bảo, chỉ cần công nhân trong xưởng đều là cổ đông thì sẽ không có bãi công nữa. Nó lấy một xưởng giày ở Anh làm ví dụ. Còn tôi thì bảo chủ trương đó của nó không khả thi! Có tiền làm cổ đông thì đã chẳng còn là công nhân nữa rồi! Chỉ toàn cổ đông mà không có công nhân thì còn thành cái xưởng nỗi gì! —"
Đỗ Học Thi thở không ra hơi, đột ngột ngừng bặt. Một tràng cười ồ lên. Cả Đỗ Tân Thác đằng kia cũng bật cười. Duy chỉ có Ngô Tôn Phủ là khẽ nhếch mép lộ chút kẽ răng, chứ không hề cất tiếng cười.
Tiếng cười này lại kéo thêm hai người đang xem đánh bài trong phòng ăn lớn bước ra, đó là Ngô Chi Sinh và Phạm Bác Văn. Dường như biết rõ vì sao mọi người cười, hai vị này cũng góp mặt mỉm cười theo.
"Lục thúc hiểu sai rồi! Ý cháu không đơn giản như thế đâu."
Trong tiếng cười, Đỗ Tân Thác khẽ phân trần. Sắc mặt Đỗ Học Thi lập tức trở nên vô cùng khó coi. Anh ta quay sang gắt gỏng với Tân Thác:
"Thế thì xin mời tự anh nói đi!"
Đỗ Tân Thác mỉm cười lắc đầu, chu mỏ huýt sáo một điệu nhạc ngắn của Pháp. Điều này dưới con mắt của Đỗ Học Thi quả thực là một sự sỉ nhục đối với người làm chú như anh ta. Mặt anh ta đỏ bừng lên! May mà có Phạm Bác Văn đứng ra dàn hòa:
"Tôi hiểu ý của lão Thác. Cậu ấy muốn trong một nhà máy, cổ đông chính là công nhân, công nhân chính là cổ đông. Vốn cổ phần được phân tán nằm trong tay công nhân, chứ không nằm trong tay mấy ông đại cổ đông. Đây có lẽ là một cách hay. Chỉ tiếc là nữ công nhân trong xưởng của Tôn Phủ đã nghèo đến mức chỉ còn trơ trọi cái miệng đợi ăn cơm!"
Ngô Tôn Phủ không nhịn được cũng bật cười. Nhưng ông ta vẫn không nói gì. Đám thanh niên này vốn thích bàn chuyện viển vông, xưa nay ông ta chưa bao giờ tán thành.
Tham mưu Lôi vừa hút thuốc lá vừa vắt chéo chân, cũng chậm rãi lắc đầu. Anh ta đến Thượng Hải cũng đã được hai ngày rồi, thế nhưng nỗi kinh hồn bạt vía giữa làn mưa bom bão đạn nơi tiền tuyến, cùng với sự lo âu tủi nhục lúc sa vào trận địa địch bị bắt làm tù binh, vẫn chưa phai mờ hẳn trong tâm trí; anh ta bi quan về cục diện chiến tranh, và cũng bi quan về tiền đồ của chính mình. Cho nên anh ta lắc đầu là vì đang nghĩ đến chuyện riêng của bản thân.
"Chẳng phải thế sao! Chủ trương của Tân Thác căn bản là không ổn! Cứ theo cách của tôi mới đúng! Tôi phản đối việc những người mở xưởng hễ gặp chút trắc trở là đòi giảm bớt sản xuất, thậm chí đóng cửa nhà máy. Trung Quốc muốn phát triển công nghiệp thì trước tiên phải cắn răng chịu lỗ một chút vốn liếng. Mọi người phải vì quốc gia mà tranh khí tiết, công nhân không được phép bãi công, chủ xưởng không được phép đình công đóng cửa!"
Đỗ Học Thi cảm thấy mình đã đánh bại được Tân Thác, liền lại nêu ra chủ trương của bản thân, muốn cả phòng khách phải lắng nghe. Nhưng cụt hứng thay, chẳng ai buồn nghe anh ta nữa. Tân Thác và bọn Phạm Bác Văn đã bắt chuyện với nhau, rủ nhau ra bậc thềm hành lang trước phòng khách nói chuyện khác. Ba người Ngô Tôn Phủ, Lôi Minh và Lý Ngọc Đình tuy lấy câu chuyện "công nhân góp cổ phần" làm điểm khởi đầu để bàn tiếp, nhưng dần dà lại rẽ sang chuyện tiến thoái của chiến cuộc. Đỗ Học Thi xị cái mặt mèo ra, hờn dỗi quay lại phòng ăn lớn xem các bà các cô đánh bài.
Ba người ở đây bàn luận về thời cuộc. Mặt Ngô Tôn Phủ lại ánh lên sắc đỏ đầy hưng phấn. Mặc dù biến động quân sự ở đoạn phía bắc tuyến đường sắt Tân Phố gần đây khiến Công ty Ích Trung chịu thiệt hại không nhỏ về trái phiếu công ích, nhưng nghĩ đến việc thời cuộc có hy vọng mở ra cơ hội lớn, Ngô Tôn Phủ vẫn thấy phấn chấn. Ông ta nhìn Tham mưu Lôi và nói:
"Xem chừng chiến sự chẳng mấy chốc nữa là kết thúc được nhỉ? Tin tức rút khỏi Tế Nam hôm nay giới ngân hàng đã xác nhận rồi."
"Ai dà! Chưa chắc một sớm một chiều đã kết thúc được đâu. Sau Tế Nam còn có Từ Châu nữa chứ! Chuyện đánh nhau biến ảo thần kỳ khó lường; đôi khi một phòng tuyến, một tòa thành cô lập có thể cầm cự được năm sáu tháng trời. Làm sao kết thúc ngay cho được!"
Tham mưu Lôi vừa mở miệng thì lại không thể không đóng vai "phái lạc quan". Ngô Tôn Phủ khẽ mỉm cười. Mặc dù ông ta không biết chi tiết rốt cuộc vì sao Tham mưu Lôi từ tiền tuyến chạy đến Thiên Tân rồi lại quay về Thượng Hải, nhưng ông ta cũng đoán ra được tám chín phần; mà giờ đây Tham mưu Lôi lại nói như vậy, làm sao Tôn Phủ nhịn cười cho được. Hơn nữa, ông ta cũng cực kỳ không muốn chiến cuộc cứ giằng co bất phân thắng bại ở mạn Từ Châu. Điều đó ảnh hưởng không nhỏ đến sự nghiệp của ông ta! Ông ta quay mặt sang nhìn Lý Ngọc Đình, không ngờ Lý Ngọc Đình bỗng hốt hoảng nhảy dựng lên kêu lớn:
"Hả, hả! Còn đánh nhau thêm sáu tháng nữa cơ à? Thế thì gay go quá! Tham mưu Lôi, thế là hỏng bét rồi! Anh nghĩ xem, ngay lúc này đây, Hạ Long đang ra vào Sa Thị, Đại Dã, Bành Đức Hoài ở Lưu Dương, Phương Chí Mẫn ở Cảnh Đức Trấn, Chu Mao thì rình rập tấn công Cát An! Đánh thêm sáu tháng nữa, không biết đám cộng phỉ này sẽ còn hoành hành dữ dội đến mức nào! Thế chẳng phải chúng ta xong đời hết cả sao!"
"Mấy đám giặc cỏ đó, sợ cái gì! Đại quân vừa tới là tiêu diệt ngay tức khắc. Chúng tôi chẳng coi bọn chúng ra gì đâu! Chỉ có mấy tờ báo tiếng Nhật là thổi phồng quá mức thôi, cái đó là có dụng ý cả đấy. Người Nhật đi khắp nơi tung tin đồn nhảm để phá hoại uy tín của Trung ương."
Giọng điệu "lạc quan" của Lôi Minh càng thêm đậm nét, trên gương mặt cũng lộ ra phong thái dũng khí tràn trề.
Lý Ngọc Đình như không thể tin nổi mà lắc đầu, quay sang nghiêm giọng cảnh báo Ngô Tôn Phủ:
"Tôn Phủ! Vụ bãi công trong xưởng của anh không sớm không muộn lại nổ ra vào lúc này, nhất định phải nhanh chóng giải quyết mới được! Dùng vũ lực mà giải quyết! Tổng bãi công của các xưởng tơ lụa là một hạng mục trong kế hoạch toàn quốc tổng bạo động tháng Bảy của cộng sản, là phát súng hiệu đấy! Huống hồ công nhân tụ tập đập phá xe ô tô của anh, thế là bạo động rồi! Anh không ra tay trấn áp trước, khéo chừng sẽ gây ra chuyện đốt phá nhà xưởng cho mà xem! Đến lúc đó, anh có giết sạch bọn họ thì cũng lợi bất cập hại!"
Ngô Tôn Phủ nghe vậy sắc mặt cũng biến đổi. Cảnh tượng kinh hoàng khi bị bao vây ở cổng xưởng lập tức hiện về trước mắt ông ta. Tiếng quạt điện lọt vào tai ông ta nghe hệt như tiếng gầm phẫn nộ của đám nữ công nhân. Mà nỗi kinh hoàng từ những ký ức ấy lại bị bồi thêm một nhát: tên đầy tớ Cao Thăng bỗng dẫn hai người bước vào, chính là người từ xưởng đến, không ai khác ngoài Ngô Vi Thành và Mã Cảnh Sơn, lại còn mang theo hai bộ mặt vô cùng hoảng hốt!
Đột ngột bật dậy, Ngô Tôn Phủ nghiêm giọng nhưng pha chút kinh hãi hỏi dồn:
"Các cậu từ xưởng tới đấy à? Ở xưởng thế nào rồi? Không xảy ra chuyện gì náo loạn chứ?"
"Lúc chúng tôi đi thì chưa có gì. Nhưng chúng tôi đến để báo cáo mấy tin tức quan trọng."
Hai người Ngô Vi Thành đồng thanh đáp, ánh mắt kỳ quặc nhìn chăm chú vào mặt Ngô Tôn Phủ.
Lúc này Ngô Tôn Phủ mới thở phào một cái, cũng chẳng buồn gặng hỏi rốt cuộc là tin tức hệ trọng gì mà đáng để nửa đêm nửa hôm chạy tới báo cáo. Ông ta chậm rãi rảo hai bước, gượng cười, sắc sảo liếc xéo bọn Ngô Vi Thành một cái, như muốn bảo: "Lại đến bới lông tìm vết Đồ Duy Nhạc chứ gì, ai dà!" Bọn Ngô Vi Thành đứng sững người ở đó, nín thinh.
Tham mưu Lôi thấy Ngô Tôn Phủ có việc bèn cáo từ ra về trước. Lý Ngọc Đình cũng chạy ra vườn tìm bọn Đỗ Tân Thác để chuyện trò. Trong phòng khách lớn chỉ còn lại Ngô Vi Thành và Mã Cảnh Sơn nhìn nhau trân trân, không đoán định được nhiệm vụ lần này của mình là thành công hay thất bại. Tiếng đánh bài từ phòng ăn lớn bên cạnh vẫn vọng sang.
"Có việc gì quan trọng thế? Lại là Đồ Duy Nhạc làm gì không đúng à?"
Ngô Tôn Phủ tiễn khách xong quay vào, sa sầm nét mặt hỏi; rồi làm một cử chỉ xua tay bảo hai người kia ngồi xuống.
Thế nhưng lần này bọn Ngô Vi Thành lại không nói xấu Đồ Duy Nhạc nhiều. Họ đến là để hiến kế giải quyết nạn bãi công; thực chất là do Tiền Bào Sinh đứng sau giật dây, bảo hai người bọn họ đứng ra chắp mối.
"Tam thúc! Tiền Bào Sinh có thế lực rất lớn trong công hội. Tình hình công nhân ông ta nắm rất rõ; Đồ Duy Nhạc tìm kiếm suốt hai ngày nay mà vẫn chưa biết được đứa nào trong đám công nhân là cộng sản, thế mà Tiền Bào Sinh đã nắm rõ mười mươi từ lâu. Biện pháp của ông ta là một mặt bắt giữ những tên cộng sản đó, mặt khác đuổi việc hàng loạt những công nhân chỉ biết gây rối; về sau xưởng cần dùng người thì đều do công hội giới thiệu, công hội bảo lãnh; phía nhà xưởng có chuyện giảm lương hay trừ tiền công nhật chủ nhật thì cũng bàn bạc trước với công hội cho xong xuôi, để công hội đứng ra làm việc với công nhân; Tiền Bào Sinh bảo, dẫu tiền lương có giảm đi bốn năm phần mười, ông ta cũng dám bảo lãnh là không xảy ra phong trào bãi công đâu, — Tam thúc, nếu làm được như thế thì Tam thúc ngày thường cũng bớt bận tâm, mà lại không bị cảnh cứ dăm bữa nửa tháng lại nhặng xị bãi công. Thế chẳng phải tốt hơn nhiều sao? Mấy biện pháp này ông ta đã muốn thưa với Tam thúc từ lâu rồi, nhưng Tam thúc hình như không tin tưởng ông ta lắm, nên mới gác lại đến tận hôm nay mới nói cho cháu với Cảnh Sơn biết. Con người ông ta, nói được là làm được!"
"Cái câu ngày mai khai xưởng, e rằng Đồ Duy Nhạc không làm nổi đâu! Công nhân ghét cay ghét đắng hắn! Chiều nay hắn đến khu nhà lán bắt người, làm cho sự việc càng lúc càng bế tắc! Đó rõ ràng là đả thảo kinh xà! Bây giờ công nhân đều bảo, ông chủ lỗ vốn, tiền lương giảm hai mươi phần trăm thì có thể thương lượng; chứ thằng họ Đồ mà không cút thì họ thà chết chứ không đi làm! Hiện giờ công nhân toàn xưởng chỉ chống lại một mình hắn, hận hắn thấu xương! Cả ban quản xe lẫn thanh tra cũng ghét cay ghét đắng hắn!"
Mã Cảnh Sơn bồi thêm vào lời của Ngô Vi Thành, hai ánh mắt gian xảo lấm lét đảo liên hồi từ mặt Ngô Tôn Phủ sang mặt Ngô Vi Thành, rồi lại từ mặt Ngô Vi Thành quay về mặt Ngô Tôn Phủ. Ngô Vi Thành ngồi đó cung kính gật đầu với vẻ mặt đầy lo lắng, nhưng tai thì vểnh lên nghe ngóng tiếng bài xoa lách cách và tiếng cười giòn tan lảnh lót của Lâm Bội San ở phòng bên.
Ngô Tôn Phủ cười nhạt một tiếng, làm ra vẻ "nghe cho biết thế", nhưng sự do dự ngập ngừng đã hiện rõ mồn một trong mắt ông ta, ngày càng đậm đặc. Một lát sau, ông ta đưa tay lên vuốt cằm, nhướng mày, dường như muốn mở miệng, nhưng bàn tay đang vuốt cằm bỗng đưa lên quệt ngang mặt một cái, rồi buông xuôi đặt lên tay vịn ghế, vẫn không nói nửa lời. Ngoài năm sáu sợi dây vốn đã giằng xé trong lòng ông ta bấy lâu, nay lại thêm một sợi dây mới, ông ta cảm thấy mình chẳng còn đủ sức lực để giữ thăng bằng cho cả cõi lòng nữa. Ngọn lửa bực dọc cứ thế ngùn ngụt bốc lên từ đáy lòng. Đúng lúc này, Ngô Vi Thành lại buông thêm mấy lời đổ dầu vào lửa:
"Tam thúc! Không phải cháu thích nói xấu người khác đâu, thực sự là nhịn không nổi nữa, không thể không nói cho Tam thúc biết. Pháp bảo của Đồ Duy Nhạc chỉ toàn là nói khoác, làm ra vẻ ta đây ghê gớm, mở mồm ra là có cách, là nắm chắc! Bản lĩnh của hắn chỉ là vung tiền đi mua chuộc! Hắn không tiếc tiền của Tam thúc mà tiêu xài bừa bãi! Hắn bảo với đám quản xe thanh tra rằng: cứ đến khu nhà lán mà kéo người! Kéo được một đứa về thì thưởng một đồng — cái cách làm như thế mà coi được à?"
Sắc mặt Ngô Tôn Phủ bỗng nhiên biến đổi, niềm tin đối với Đồ Duy Nhạc hoàn toàn sụp đổ, ông ta đấm mạnh xuống tay vịn ghế, lớn tiếng quát:
"Có chuyện như thế thật sao? Mày nói lời này không nói dối chứ?"
"Cháu không dám nói dối! Cảnh Sơn cũng biết đấy."
"Hừ! Sao Mạc Can Thừa không đến báo cáo với tao? Lão già chết tiệt này nửa chữ cũng không thèm đả động tới!"
"Chắc là Mạc tiên sinh cũng không biết. Đồ Duy Nhạc độc đoán lắm, rất nhiều chuyện đều giấu giếm mọi người."
Mã Cảnh Sơn vội vàng đỡ lời, lén nháy mắt ra hiệu với Ngô Vi Thành. Nhưng Ngô Tôn Phủ đang cơn lôi đình hoàn toàn không nhận ra điều đó. Ông ta thoắt cái đứng bật dậy, lớn tiếng quát ra ngoài phòng khách:
"Cao Thăng! Mày đi gọi điện thoại mời Mạc tiên sinh tới đây — à không! Mày gọi tới xưởng, bảo Đồ tiên sinh nghe máy!"
"Nhưng Tam thúc hãy khoan nổi giận! Bây giờ mới chỉ có lời đồn như thế, chưa có chứng cứ xác thực, Đồ Duy Nhạc sẽ chối bay chối biến đấy!"
Ngô Vi Thành vội vã ngăn lại, cũng đưa mắt ra hiệu cho Mã Cảnh Sơn. Mã Cảnh Sơn thì hoảng hốt, mở to mắt, trong lúc cấp bách chẳng thốt nên lời.
Ngô Tôn Phủ nghiêng đầu ngẫm nghĩ một lát, khịt mũi một tiếng rồi quay trở lại ghế ngồi; sau đó phẩy tay với Cao Thăng đang đứng chờ lệnh ngoài cửa phòng khách, càu nhàu gắt gỏng:
"Thôi đi! Khỏi phải gọi nữa!"
"Tốt nhất ngày mai Tam thúc cho gọi Tiền Bào Sinh đến hỏi thử xem sao. Nếu ngày mai Đồ Duy Nhạc không mở xưởng được thì cứ thử dùng thủ đoạn của Tiền Bào Sinh xem thế nào cũng tốt."
Ngô Vi Thành sợ sự việc vỡ lở, vội tìm cách thoái thác rút lui, đồng thời lại ra ám hiệu cho Mã Cảnh Sơn.
Phòng khách lớn tạm thời chìm vào im lặng. Ngoài vườn cây, gió thổi lá cây xào xạc, xen lẫn tiếng cười đùa rộ lên của bọn Lý Ngọc Đình. Phòng ăn lớn bên cạnh là một tràng tiếng xoa bài, giọng nói the the đanh đá của đàn bà đang nhao nhao bàn tán về ván bài vừa rồi quá hời cho nhà cái.
Ngô Tôn Phủ nghe tất thảy những âm thanh ấy đều thấy bực bội; thế nhưng mọi âm thanh đó lại cứ đập chan chát vào lòng ông ta một cách đầy áp lực. Lòng dạ ông ta rối bời như tơ vò, chẳng thể đưa ra được chủ ý gì. Chốc lát, ông ta thấy Đồ Duy Nhạc vốn là kẻ khó lòng thuần phục: bướng bỉnh, thâm trầm, to gan lớn mật; nhưng chốc lát sau lại thấy lời của bọn Ngô Vi Thành cũng không thể hoàn toàn tin được, ông ta nhất định phải dùng chính mắt mình nhìn nhận chứ không thể chỉ tin bằng tai. Cuối cùng, ông ta lắc đầu đầy khổ não, đưa mắt nhìn hai người Ngô Vi Thành. Trên mặt hai vị này thoáng lộ vẻ thỏ thẻ bất an.
"Tao biết rồi! Chúng mày về đi, không được ra ngoài nói bậy!"
Vẫn dùng cái giọng điệu mập mờ kiểu bề trên như thế, Ngô Tôn Phủ đứng dậy bỏ đi, trong nỗi bực dọc ngập tràn còn lẫn cả một cảm giác suy sụp kỳ lạ mà chính ông ta cũng không sao hiểu nổi.
Ông ta tự giam mình trong thư phòng, đem toàn bộ thái độ, lời nói của Đồ Duy Nhạc hai ngày nay cùng những lời gièm pha của bọn Ngô Vi Thành ra nghiền ngẫm lại tường tận. Thế nhưng càng nghĩ đến những chuyện đó, nỗi bực dọc và suy sụp đầy mâu thuẫn lại càng trỗi dậy mãnh liệt hơn trong lòng ông ta. Sự cương nghị quyết đoán ngày thường chẳng biết đã biến đi đằng nào mất, chính ông ta cũng thấy lấy làm lạ. Hơn nữa, cái nguồn sinh lực dường như không bao giờ biết mệt mỏi của ông ta cũng như đã bay biến mất tăm. Đầu óc ông ta mụ mẫm nghĩ ngợi lung tung, nghe thấy tiếng gió lay cành lá ngoài cửa sổ là lại nhớ về nỗi kinh hoàng lúc bị vây hãm trước cổng xưởng; nhìn thấy vầng sáng vàng vọt hắt ra từ ngọn đèn bàn chụp lụa vàng trên bàn viết, ông ta lại vô cớ tưởng tượng ra cảnh đám nữ công nhân phóng hỏa đốt trụi nhà máy của mình! Ông ta quả thực chẳng còn là bản thân của ngày thường nữa!
Thế nhưng những ảo ảnh quái ác đó vẫn tiếp tục tấn công. Từ phía nhà máy lại chuyển sang phía Công ty Ích Trung! Tổn thất bảy tám vạn tiền trái phiếu công ích, sự phong tỏa kinh tế của Triệu Bá Thao, tám cái nhà máy đang khát những món tiền khổng lồ, xưởng tơ Càn Hòa của Chu Ngâm Thu nay đã biến thành "áo ướt dính da"... Tất cả đều ùa tới! Chúng quay cuồng như bánh xe trong đầu óc ông ta, cho đến khi ông ta hoàn toàn mất đi khả năng suy nghĩ tỉnh táo, chỉ biết rên rỉ dưới những ảo ảnh tàn nhẫn ấy.
Bỗng nhiên tay nắm cửa thư phòng kêu cạch một tiếng. Ngô Tôn Phủ như bừng tỉnh khỏi cơn ác mộng, nhảy dựng cả người lên. Hiện ra trước mắt ông ta là khuôn mặt béo tốt của Vương Hòa Phủ đang khẽ nhíu mày cười khổ. Ngô Tôn Phủ dụi mắt nhìn lại, một Vương Hòa Phủ bằng xương bằng thịt đích thực đã ngồi xuống rồi. Ngô Tôn Phủ bỗng nhiên buột miệng hỏi một cách vô thức:
"Kìa, kìa, Hòa Phủ! Tám cái xưởng của chúng ta không có chuyện gì chứ?"
"Chút chuyện nhỏ thôi, việc vặt vãnh ấy mà... Sao thế, Tôn Phủ, anh đã biết rồi à?"
Ngô Tôn Phủ lắc đầu, trong bụng vẫn ngỡ là đang nằm mơ. Ông ta trừng trừng mắt nhìn chăm chú vào hai hàng ria mép trên môi Vương Hòa Phủ.
"Trước mắt chỉ là chuyện nhỏ thôi. Chẳng qua là khắp nơi đều chịu ảnh hưởng của chiến sự, buôn bán đình trệ, số hàng chúng ta xuất đi tuần trước đều bị trả về nguyên vẹn cả rồi. Nhưng mà sau này tính sao đây? Toát mồ hôi hột mới kéo được tiền về, đổ vào tám cái xưởng đó, hàng làm ra rồi nhưng không tiêu thụ được, lại phải tống vào kho rồi chịu tiền thuê kho, đó đâu phải là kế lâu dài."
Vương Hòa Phủ nói xong liền thở dài một tiếng, cũng trừng mắt nhìn thẳng vào Ngô Tôn Phủ.
Hóa ra là chuyện như vậy, không phải tám xưởng kia cũng bãi công, lòng Ngô Tôn Phủ bớt lo được một nửa. Nhưng khoảnh khắc an lòng trái thường ấy vừa qua đi thì nỗi bực dọc và suy sụp lại trỗi dậy dữ dội hơn. Lúc này, năm sáu sợi dây trói buộc trong lòng ông ta cùng lúc ra sức giằng xé, tinh thần ông ta tuyệt đối không thể chống đỡ nổi nữa, ông ta dường như cảm thấy trái tim mình đã vỡ vụn thành từng mảnh; ông ta chẳng còn chủ kiến gì nữa, chỉ còn lại sự cáu bẳn, chỉ còn lại nỗi chán chường.
Vương Hòa Phủ không nhận được câu trả lời, khẽ nhíu mày, rồi lại từ tốn nói: "Còn nữa đấy! Nghe nói lần này quân Trung ương tuy từ bỏ Tế Nam nhưng thực lực không hề tổn hao. Hiện tại vẫn đang chốt giữ dọc tuyến đường sắt Giao Tế. Vả lại từ Tế Nam trở xuống, từng cứ điểm quân sự trọng yếu đều đã xây dựng công sự phòng ngự rất kiên cố. Trận này xem chừng còn phải đánh nhau vài tháng nữa! Có người ước tính phải đánh qua tận đêm giao thừa. Thật là tệ hại! Cho nên tám cái xưởng của chúng ta phải mau chóng tìm cách thiết thực thôi. Nếu không thì cái hố mà người đi trước sẩy chân ngã xuống, chúng ta cũng phải ngã theo cho đủ một đôi đấy!"
"Phải đánh qua đêm giao thừa ư? Không thể nào! — Ai dà, nhưng mà cũng khó nói lắm!"
Ngô Tôn Phủ rốt cuộc cũng mở lời, nhưng nói ra cũng như không, trong một câu mà tự mâu thuẫn lẫn nhau. Đây không phải là tác phong thường ngày của ông ta, Vương Hòa Phủ cũng thấy lấy làm lạ. Ông ta đoán chừng mấy ngày nay Ngô Tôn Phủ mệt mỏi quá độ nên tinh thần có phần hoảng loạn. Nhìn sắc mặt Ngô Tôn Phủ, ông ta cũng thấy thần sắc không bình thường; ông ta thở dài có vẻ thất vọng rồi nói:
"Tôn Phủ, anh mệt lử rồi đấy, tôi không ngồi lâu nữa đâu. Để ngày mai chúng ta lại bàn tiếp."
"Không, không! Chẳng mệt chút nào! Chúng ta nói tiếp đi!"
"Thế thì... Cát Nhân và tôi đã bàn bạc qua rồi, dự định từ tháng sau, tám cái xưởng kia ngoài các biện pháp cắt giảm nhân sự và hạ lương như đã định ra, thì cứ thẳng thắn cho chạy 'nửa ca', cầm cự qua một tháng rồi xem tình hình thế nào. —"
"Ồ, ồ, chạy nửa ngày công thôi à? Không xảy ra náo loạn chứ? Đám công nhân dạo này động một tí là đòi đập phá xưởng, đòi phóng hỏa đấy!"
Ngô Tôn Phủ đột ngột nhảy dựng lên nói, sắc mặt xanh mét pha lẫn đỏ bừng, trông rất đáng sợ, hoàn toàn là vẻ bất bình thường. Vương Hòa Phủ sững sờ một lát, nhưng lập tức mỉm cười đáp:
"Chuyện đó không có đâu, anh quên rồi sao? Tám cái xưởng đó của chúng ta nhiều thì khoảng ba trăm công nhân, ít thì chỉ có chừng một trăm người, họ không quậy nổi đâu! Tôn Phủ, anh quả thực là mệt quá rồi, lao lực hại tinh thần đấy, tôi khuyên anh nên nghỉ ngơi vài ngày đi!"
"Không sao! Chẳng có gì cả! — Thế thì các anh cứ cho chạy nửa ngày công đi!"
"Xưởng lụa phải làm gấp hàng mới bán cho vụ thu, nên vẫn chạy cả ngày."
Vương Hòa Phủ bồi thêm một câu, thấy Tôn Phủ quả thực tinh thần có chút khác thường, liền nói qua loa thêm vài câu rồi ra về.
Bấy giờ mây đen đã phủ kín bầu trời. Bọn Lý Ngọc Đình cũng đã về cả, ngoài vườn không còn bóng người, bóng đèn điện giữa những tán lá rậm rạp cũng đã tắt ngấm, cả khu vườn chìm trong vẻ âm u tăm tối. Chỉ có căn phòng ăn lớn đằng kia là vẫn hắt ra ánh đèn rực rỡ cùng tiếng xoa bài đầy vẻ hào hứng. Chiếc máy thu thanh trong phòng khách lớn đang phát ra những thanh âm vù vù của chương trình phát sóng cuối cùng, hình như là một khúc đàn từ. Ngô Tôn Phủ uể oải quay trở lại thư phòng, lúc này mới như tỉnh táo lại đôi chút, từng chút từng chút nhớ lại những lời Vương Hòa Phủ vừa nói, cùng với nỗi hoảng loạn và điểm yếu bị lộ tẩy của chính mình.
Ngay lúc này, cơn thịnh nộ bực dọc lại một lần nữa chiếm trọn toàn bộ tâm hồn Ngô Tôn Phủ! Không chỉ đơn thuần là bực dọc, ông ta còn tự căm ghét chính mình, rồi lại giận lây sang tất cả những gì mắt thấy tai nghe! Ông ta điên cuồng đi đi lại lại thành từng vòng trong thư phòng, mắt đỏ ngầu, nghiến răng ken két; ông ta chỉ muốn tìm ai đó để trút giận! Ông ta muốn đập phá thứ gì đó! Mọi nỗi bất như ý mà ông ta gặp phải ở phía nhà máy, ở phía Công ty Ích Trung, lúc này đều biến thành một sự thôi thúc dã man đơn thuần: muốn phá hoại một thứ gì đó!
Ông ta như một con thú dữ đang chực vồ mồi ngồi thụp xuống chiếc ghế xoay trước bàn viết, ánh mắt sáng quắc đảo quanh bốn phía; ông ta đang tìm kiếm một đối tượng đập phá thỏa thích nhất, một đối tượng có thể khiến cho cơn cuồng bạo và dã tâm của ông ta được thỏa mãn và phát tiết!
Vương ma bưng bát cháo tổ yến bước vào, Ngô Tôn Phủ cũng không hề hay biết. Nhưng khi Vương ma đặt bát cháo tổ yến xuống trước mặt ông ta, ánh mắt rực lửa của ông ta bỗng nhiên rơi vào bàn tay của ả. Đó là một bàn tay trắng trẻo lại đẫy đà, trên các khớp ngón tay có những lúm đồng tiền nho nhỏ. Ngọn lửa phá hoại cuồng bạo đang bao trùm khắp người Ngô Tôn Phủ bỗng chốc bùng lên đến độ rực cháy. Đôi mắt đỏ ngầu như sắp ứa máu của ông ta thoắt cái ngước lên, găm chặt vào khuôn mặt Vương ma. Vương ma trước mắt lúc này không còn là Vương ma nữa, mà là một món đồ! Một món đồ có thể đập phá! Một món đồ có thể hủy hoại một cách thỏa thích nhất!
Ông ta thoắt cái đứng bật dậy, chồm thẳng về phía đối tượng phá hoại của mình. Vương ma dường như ngẩn ra, nhưng lập tức hiểu ý mà cười lả lơi, nhẹ nhàng lùi bước về phía sau; đồng thời đôi mắt lúng liếng của ả cũng lộ ra vài phần ngờ vực sợ hãi và thẹn thùng, nhưng chỉ trong chớp mắt, ả đã lùi vào góc tường, lưng dựa sát vào vách; tiếp đó là bàn tay trắng trẻo đẫy đà có lúm trên khớp ngón tay ấy ấn vào công tắc đèn trên tường, ngọn đèn lớn trong phòng liền vụt tắt, chỉ còn ngọn đèn bàn trên bàn viết hắt ra một quầng sáng màu vàng nhạt, rồi ngay cả ngọn đèn bàn này cũng tắt nốt, thư phòng chìm vào bóng tối mịt mù, chỉ có ánh đèn từ đằng xa hắt bóng cây lên rèm cửa sổ.
Đến khi ngọn đèn điện sáng trở lại, Ngô Tôn Phủ một mình nằm dài trên ghế sô pha, nhíu mày ngơ ngẩn. Cơn cuồng loạn khôn xiết đã tan biến, nhưng nỗi tự ngờ vực và tự vấn xem mình vừa làm những gì lại choán lấy tâm trí ông ta. Ông ta cảm thấy như vừa trải qua một vài giấc mộng kỳ quái. Dần dà trò ảo thuật quay cuồng kia — ngày mai khai xưởng ra sao? Hàng của tám cái xưởng không tiêu thụ được thì thế nào? Đồ Duy Nhạc, Tiền Bào Sinh ra sao? Tất cả những điều đó lại quay cuồng trở về trong nhận thức của ông ta.
Ông ta cười gằn một tiếng, rồi nhắm nghiền mắt lại, cắn chặt môi.
Lúc này, chiếc đồng hồ trong thư phòng điểm vào canh giờ đầu tiên của ngày mai. Phía phòng ăn lớn đằng trước vẫn rộn rã những tiếng nói cười và tiếng xoa bài.