Con đường thoai thoải uốn lượn qua khu rừng Aitone. Những tán thông lớn đan xen tạo thành một vòm lá trang nghiêm trên đầu chúng tôi, và thứ âm thanh kỳ bí do gió lùa qua kẽ lá vang lên tựa như những hợp âm từ một chiếc đàn ống.

Sau ba giờ đồng hồ rảo bước, chúng tôi tới một khoảng rừng thưa, nơi đây mọc rải rác những cội thông khổng lồ xòe tán như chiếc ô. Rồi chẳng mấy chốc, chúng tôi đột ngột ra đến bìa rừng, phóng tầm mắt xuống vài trăm mét phía dưới là con đèo dẫn vào thung lũng hoang dã Niolo.

Trên hai mỏm đá nhô cao bao quát cả đèo, vài gốc cây già cỗi vặn vẹo một cách kỳ dị trông như thể chúng đã phải nhọc nhằn leo lên tới đó, hệt như những tên lính trinh sát được phái đi trước một đạo quân ở phía sau. Khi quay đầu nhìn lại, chúng tôi thấy toàn bộ khu rừng trải dài dưới chân mình, giống như một lòng chảo xanh ngút ngàn, được bao bọc bởi những vách đá trọc trụi với các đỉnh núi như chạm đến tận mây xanh.

Chúng tôi tiếp tục lên đường, và mười phút sau, đã đặt chân lên đỉnh đèo.

Trước mắt tôi lúc bấy giờ là một khung cảnh vô cùng kỳ vĩ. Phía bên kia một khu rừng khác là cả một thung lũng hiện ra, nhưng đó là một thung lũng mà chưa bao giờ tôi được thấy trong đời: một chốn hoang vu toàn đá, dài đến mười giải lý, khoét sâu giữa hai ngọn núi cao ngất, không một thửa ruộng hay bóng cây nào. Đó chính là thung lũng Niolo, quê hương của tự do xứ Corsica, pháo đài bất khả xâm phạm nơi kẻ thù chưa từng tài nào đẩy lùi nổi những người dân sơn cước.

Người bạn đồng hành liền cất lời với tôi: “Nơi này chính là chốn ẩn náu của tất cả những kẻ cướp nước ta phải không?”

Chẳng mấy chốc, chúng tôi đã tiến đến tận cùng của khe núi hoang sơ và đẹp đến ngỡ ngàng ấy.

Không một nhọn cỏ, chẳng một mầm cây – chỉ toàn đá granite. Phía trước chúng tôi, trải dài đến tận chân trời là một sa mạc đá lấp lánh, bị nung nóng như lò bánh mì dưới ánh mặt trời chói chang dường như chỉ trực treo lơ lửng ngay trên khe núi vì mục đích ấy. Khi ngước nhìn lên các chớp đỉnh, chúng tôi không khỏi chói mắt và choáng ngợp trước cảnh tượng trước mắt. Trông chúng chẳng khác nào một dải hoa đăng san hô; tất cả các đỉnh núi đều làm bằng đá porphia; còn bầu trời phía trên thì mang một sắc tím, sắc tía, hòa lẫn với màu sắc của những ngọn núi kỳ lạ ấy. Thấp hơn một chút, đá granite chuyển sang màu xám lấp lánh, tưởng chừng như đã bị nghiền thành bột mịn ngay dưới bước chân. Bên tay phải chúng tôi, dọc theo một khúc quanh dài và khúc khuỷu, một dòng suối dữ dội đang gầm thét. Và chúng tôi cứ thế lảo đảo bước đi giữa cái nóng bức ấy, trong thứ ánh sáng ấy, giữa thung lũng hoang vu, khô cằn và cháy bỏng bị cắt ngang bởi dòng nước cuồn cuộn dường như cứ mãi hối hả chảy xuôi, chẳng hề bón bồi cho những phiến đá, bị nuốt chửng bởi cái lò thiêu tham lam mà chẳng hề được làm cho thấm đẫm hay dịu mát chút nào.

Nhưng rồi, bỗng nhiên bên tay phải chúng tôi xuất hiện một cây thánh giá bằng gỗ nhỏ cắm trên một đống đá cuội. Một kẻ nào đó đã bị sát hại tại đây; và tôi liền quay sang nói với người bạn đồng hành:

– Hãy kể cho tôi nghe về những tên cướp của các anh đi.

Anh ấy đáp lời:

– Tôi từng quen biết kẻ khét tiếng nhất trong số bọn chúng, gã St. Lucia tàn độc. Tôi sẽ kể cho anh nghe cuộc đời của hắn.

Cha hắn được cho là đã bị sát hại trong một trận cãi vã bởi một thanh niên trong vùng; và thế là St. Lucia chỉ còn lại thui thủi một mình với người em gái. Hắn vốn là một thanh niên yếu đuối, nhút nhát, vóc dáng nhỏ thó, hay đau ốm và chẳng có chút nghị lực nào. Hắn không hề thề non hẹn biển trả thù cho kẻ đã giết cha mình. Tất cả họ hàng đều đến tìm hắn, nài nỉ hắn rửa hận cho cha, thế nhưng hắn vẫn làm ngơ trước những lời đe dọa lẫn van xin của họ.

Rồi, theo phong tục lâu đời của người Corsica, trong cơn phẫn nộ, người em gái đã đem giấu hết quần áo đen của hắn để anh trai không thể để tang cho một người chết mà chưa được báo thù. Hắn tỏ ra dửng dưng trước cả sự sỉ nhục ấy, và thà chịu nhốt mình trong nhà chứ nhất định không chịu nhấc khẩu súng vẫn còn nạp đạn của cha xuống khỏi giá treo, chẳng dám đối diện với ánh mắt của những thanh niên trong làng.

Hắn dường như đã quên hẳn cả vụ án mạng, cứ thế sống ẩn dật cùng người em gái trong căn nhà của họ.

Thế nhưng, vào một ngày nọ, kẻ bị nghi ngờ gây ra cái chết cho cha hắn sắp sửa kết hôn. St. Lucia dường như không mảy may động tâm trước tin tức này, nhưng có lẽ cốt để khiêu khích là chính, chú rể trên đường đến nhà thờ đã đi ngang qua ngôi nhà của hai đứa trẻ mồ côi.

Hai anh em đang ngồi ăn bánh ngô bên cửa sổ thì người thanh niên nhìn thấy đám rước dâu đi ngang qua. Bỗng nhiên hắn bắt đầu run lẩy bẩy, đứng phắt dậy mà không thốt lên một lời nào, làm dấu thánh, với lấy khẩu súng đang treo trên lò sưởi rồi bước ra ngoài.

Khi nhắc lại chuyện này về sau, hắn bảo rằng: "Ta không biết lúc đó mình bị làm sao nữa; cảm giác như có ngọn lửa bùng cháy trong huyết quản; ta linh cảm rằng mình buộc phải làm điều đó, rằng dẫu có chuyện gì đi nữa, ta cũng không thể cưỡng lại được, và ta đã đem giấu khẩu súng vào một hang đá trên đường đi Corte."

Một giờ sau, hắn quay trở lại, tay không và mang theo vẻ mệt mỏi buồn rầu thường lệ. Người em gái cứ đinh ninh là hắn đã gạt bỏ mọi chuyện ra khỏi đầu.

Nhưng khi màn đêm buông xuống, hắn biến mất.

Cũng vào buổi tối hôm đó, kẻ thù của hắn phải đi bộ đến Corte, có hai phù rể đi cùng.

Gã đang vừa đi vừa cất tiếng hát thì St. Lucia bất ngờ chắn ngang đường, nhìn thẳng vào mặt kẻ sát nhân và thét lên: "Đến lúc rồi đây!" rồi nã đạn thẳng vào ngực gã ở khoảng cách cận kề.

Một kẻ hoảng hốt bỏ chạy; kẻ còn lại ngẩn người nhìn gã thanh niên rồi thốt lên:

– Mày đã làm gì thế hả St. Lucia?

Gã vừa định cắm cổ chạy về Corte tìm người cứu viện thì St. Lucia liền cất giọng lạnh lùng:

– Mày mà bước thêm một bước nữa, tao sẽ bắn vào chân mày đấy.

Hắn, vốn quen với sự nhút nhát của St. Lucia bấy lâu nay, liền đáp: "Mày không dám làm thế đâu!" và toan chuồn đi thì ngã quỵ xuống ngay lập tức vì viên đạn xé nát đùi.

Và St. Lucia bước đến bên chỗ gã đang nằm, cất tiếng:

– Tao đến để xem vết thương của mày thế nào đây; nếu không nghiêm trọng, tao sẽ để mặc mày ở lại đây; còn nếu là vết thương chí mạng, tao sẽ kết liễu mày luôn.

Hắn kiểm tra vết thương, nhận định đó là vết thương không thể cứu chữa, rồi thong thả nạp lại đạn cho khẩu súng, bảo người bị thương hãy đọc một lời cầu nguyện rồi bắn thẳng vào đầu gã.

Hôm sau, hắn đã ở trên núi cao.

Và anh có biết gã St. Lucia này đã làm gì sau đó không?

Toàn bộ họ hàng nhà hắn đều bị hiến binh bắt giữ. Người bác ruột của hắn, một vị linh mục bị tình nghi là kẻ đã xúi giục hắn trả thù, cũng bị tống giam và bị những người thân của kẻ đã chết buộc tội. Thế nhưng vị linh mục đã trốn thoát, tiếp tục cầm súng rồi lên vùng rừng rậm để gia nhập cùng đứa cháu trai.

Tiếp đó, St. Lucia lần lượt tiêu diệt những kẻ đã đứng ra buộc tội người bác của mình, đồng thời khoét mắt bọn chúng để răn đe những kẻ khác không bao giờ dámμ hé lộ những gì mắt thấy tai nghe.

Hắn tàn sát toàn bộ họ hàng, tất cả các mối quan hệ trong gia đình kẻ thù. Trong suốt cuộc đời mình, hắn đã hạ sát mười bốn tên hiến binh, đốt phá nhà cửa của kẻ địch, và cho đến tận ngày tạ thế, hắn vẫn là tên cướp đáng sợ nhất mà ký ức dân gian của chúng tôi còn lưu giữ.

Mặt trời đã khuất sau đỉnh Monte Cinto, và chiếc bóng cao lớn của ngọn núi granite chìm dần vào giấc ngủ trên những thềm đá thung lũng. Chúng tôi rảo bước nhanh hơn để kịp đến ngôi làng nhỏ Albertaccio trước khi màn đêm buông xuống – nơi chẳng khác nào một chồng đá được hàn gắn vào sườn núi của một khe núi hoang vu. Và khi nghĩ đến tên cướp ấy, tôi không kìm được mà thốt lên:

– Phong tục báo thù của các anh thật là kinh khủng!

Người bạn đồng hành với vẻ mặt đầy nhẫn nhục liền đáp:

– Biết làm sao được? Đã là đàn ông thì phải làm tròn bổn phận chứ!