{Các bạn của chúng ta tại Santa Fe, New Mexico, vừa hoàn thành lễ kỷ niệm kéo dài cho năm thứ 333 kể từ khi thành phố của họ được người Tây Ban Nha định cư. Nhà thơ đáng kính, tóc hoa râm Walt Whitman đã được mời sáng tác một bài thơ để kỷ niệm sự kiện này. Thay vào đó, ông đã viết một bức thư như sau:—Philadelphia Press, Ngày 5 tháng 8 năm 1883.}

CAMDEN, NEW JERSEY, Ngày 20 tháng 7 năm 1883.

Kính gửi các ông Griffin, Martinez, Prince và các quý ông khác tại Santa Fé:

THƯA CÁC ÔNG:—Lời mời ân cần của các ông tới thăm và đọc thơ cho Lễ kỷ niệm 333 năm thành lập Santa Fé đã đến với tôi quá muộn, khiến tôi buộc phải cáo từ với niềm tiếc nuối chân thành. Nhưng tôi xin phép được giãi bày vài lời ngẫu hứng.

Người Mỹ chúng ta vẫn chưa thực sự thấu hiểu các cội nguồn của chính mình, cũng như chưa sắp xếp và hợp nhất chúng. Người ta sẽ thấy những cội nguồn ấy phong phú hơn nhiều so với tưởng tượng, xuất phát từ những nguồn vô cùng khác biệt. Cho đến nay, bị ấn tượng bởi các nhà văn và thầy giáo xứ New England, chúng ta mặc nhiên chấp nhận quan niệm rằng Hợp chủng Quốc chúng ta chỉ được tạo hình từ Quần đảo Anh, và về bản chất chỉ là một nước Anh thứ hai—đó là một sai lầm vô cùng lớn. Nhiều nét chủ đạo cho nhân cách quốc gia tương lai của chúng ta, và thậm chí là cả những nét ưu tú nhất, chắc chắn sẽ bắt nguồn từ những dòng giống khác ngoài dòng giống Anh. Sức hút như hiện tại của người Anh và người Đức, dù đáng quý đến đâu về mặt thực tế, thì nay đã có nguy cơ trở nên dư thừa. Hay đúng hơn, tôi phải nói rằng, chúng chắc chắn đã đạt đến mức độ dư thừa ấy. Ngày nay, một cái gì đó nằm ngoài họ, và để cân bằng lại với họ, là điều vô cùng cấp thiết.

Theo quan điểm của tôi, những xoáy lốc vật chất và kinh doanh sôi sục của Hợp chủng Quốc, trong mối quan hệ gặm nhấm hiện tại của chúng khi lấn át và thu hẹp mọi thứ khác, chỉ là một giai đoạn bao la và không thể thiếu trong sự phát triển của thế giới mới, và chắc chắn sẽ được nối tiếp bởi một cái gì đó hoàn toàn khác—ít nhất là với những sự cải biến vô cùng lớn. Tính cách, văn học, một xã hội xứng đáng với cái tên ấy, hãy còn phải được thiết lập, thông qua một nền quốc tính mang các thuộc tính tâm linh, anh hùng và dân chủ cao cả nhất—mà hiện tại không có thuộc tính nào thực sự tồn tại một cách rõ ràng—hoàn toàn khác biệt với quá khứ, dẫu cho nó được xây dựng một cách chuẩn xác trên nền tảng quá khứ và để minh chứng cho quá khứ ấy.

Đối với bản sắc Mỹ tổng hòa của tương lai đó, tính cách Tây Ban Nha sẽ cung cấp một số phần còn thiếu vô cùng cần thiết. Không dòng giống nào thể hiện một quá khứ lịch sử hào hùng hơn—hào hùng trong đời sống tôn giáo và lòng trung thành, hoặc trong lòng ái quốc, sự can đảm, phép tắc, sự trang nghiêm và lòng tự trọng. (Đã đến lúc phải hoàn toàn gạt bỏ ảo tưởng hỗn hợp, nửa là quái vật đầu lâu máu me, nửa là những bí ẩn kiểu Udolpho, được thừa hưởng từ các nhà văn Anh trong 200 năm qua. Đã đến lúc phải nhận thức rằng—vì điều đó hoàn toàn chính xác—sẽ không thể tìm thấy bất kỳ sự tàn bạo, bạo tàn, mê tín dị đoan nào nhiều hơn, v.v., trong bản tổng kết lịch sử Tây Ban Nha quá khứ so với bản tổng kết tương ứng của lịch sử Anglo-Norman. Không, tôi nghĩ thậm chí sẽ không tìm thấy nhiều đến thế.)

Sau đó, một điểm khác liên quan đến nhân chủng học Mỹ, của quá khứ và tương lai, tôi sẽ mạo muội chạm đến ở đây. Về dân số bản địa hoặc da đỏ của chúng ta—người Aztec ở miền Nam, và vô số bộ lạc ở miền Bắc và miền Tây—tôi biết dường như có sự đồng thuận rằng họ phải dần mai một theo thời gian, và chỉ vài thế hệ nữa sẽ chỉ để lại một ký ức phảng phất, một khoảng trống không. Nhưng tôi không hề chắc chắn về điều đó. Khi nước Mỹ, từ vô số cội nguồn xa xôi và nguồn cung ứng hiện tại của mình, phát triển, thích nghi, đan xen, và trung thành nhận diện bản sắc của chính mình—liệu chúng ta có chứng kiến cảnh nước Mỹ vui vẻ đón nhận và tận dụng mọi đóng góp từ các vùng đất xa xôi trên toàn cầu—rồi sau đó lại chối bỏ những đóng góp vốn dĩ thuộc về riêng mình—những đóng góp thổ dân hay không?

Đối với dòng giống Tây Ban Nha ở miền Tây Nam chúng ta, tôi đoan chắc rằng chúng ta chưa hề bắt đầu đánh giá đúng sự rực rỡ và giá trị đích thực của thành phần chủng tộc ấy. Ai mà biết được thành phần ấy, giống như dòng chảy của một con sông ngầm nào đó, chìm khuất một cách vô hình trong một hoặc hai thế kỷ, nay lại sắp sửa trỗi dậy trong dòng chảy bao la và hành động trường tồn?

Nếu tôi có thể mạo muội làm điều đó, tôi rất muốn gửi đến các bạn những lời chúc mừng chân thành và nồng nhiệt nhất từ những người đồng bào Mỹ của các bạn ở đây. Các bạn có nhiều bằng hữu ở các vùng phía Bắc và Đại Tây Dương hơn các bạn tưởng, và họ đang vô cùng quan tâm đến sự phát triển của miền nội địa Tây Nam vĩ đại, cũng như đến những gì mà lễ hội của các bạn sẽ khơi gợi sự chú ý của công chúng.

Vô cùng kính trọng, v.v.,