Tôi gần như vô ý nhấc máy nhận cuộc gọi của Sophie Rambuschek.

“Gerold, tôi không định nói vòng vo làm gì” cô nói, và tôi cực kỳ ủng hộ ý tưởng sáng láng đó. “Ta có thể gặp nhau được không?”

“Tiếc là trong mấy hôm tới tôi rất bận” tôi cự lại.

“Nhưng chuyện này rất quan trọng” cô nói.

“Tiếc là trong mấy hôm tới tôi rất bận, vì…”

“Một tiếng là đủ” cô nói.

“Tôi hiểu, nhưng rất tiếc là trong mấy hôm tới một tiếng cũng khó, vì…”

“Gerold, xin anh”.

“Chuyện gì vậy?” tôi hỏi.

“Chuyện lớn lắm. Trong đó có lương tâm tôi và tương lai nghề nghiệp của tôi. Và thực ra cũng của anh nữa”, cô nói. Tôi thì quan tâm đến hiện tại không liên quan đến nghề nghiệp của tôi hơn.

“Sophie, có lẽ để tôi tóm tắt lại. Phiền cô nhắn cho Kunz và những người khác: tôi vẫn chưa liên quan gì đến vụ quyên tiền, và tôi vẫn chưa biết số tiền đó của ai”.

“Nhưng tôi biết”, cô nói. Cô kéo dài chữ biết khiến nó mang âm hưởng của một cơn bão cát trên sa mạc, ít nhất là tôi hình dung nó mang âm hưởng như vậy, vì tôi chưa bao giờ ra sa mạc khi có bão cát, nói chung tôi chưa bao giờ ra sa mạc.

“Chị? Làm sao chị biết được?”

“Tôi biết. Tin tôi đi, tôi biết”, cô đáp.

Chúng tôi gặp nhau ở quán Thế Kỷ trong ngõ Floriani, đó là nơi tôi chuyên chơi điện tử thay vì đến trường, cách đây chừng một thế kỷ. Ở máy giật càng, khá dễ được một lần chơi miễn phí vì cái càng thứ hai bên trái luôn đẩy hòn bi sắt vào lỗ khuyến khích. Tôi vẫn còn nghe âm thanh lạch xạch của máy đếm và nhìn thấy các chấm đèn nhấp nháy sặc sỡ bừng sáng, đó là những thứ cả đời không quên được.

Sophie cho tôi biết dự tính của cô sẽ cắt hợp đồng ở Everyday hoặc bị đuổi, vì tình trạng ở đó có thế nói là xấu đi từng ngày một. Ngoài ra, cô có triển vọng nhận được một công việc cực hay bên Đức. Cô có khả năng khá cao nhận vị trí lãnh đạo ban biên tập kinh tế online ở Báo chứng khoán Berlin. Tóm lại, cô là một trong ba ứng viên nữ đang chạy đua, và trước tiên tôi chúc mừng cô đã. Thà nhúng một ngón chân vào kinh tế Đức còn hơn ngập cả hai chân đến mắt cá trong vũng lầy báo lá cải Áo.

“Và giờ chị chỉ cần một chút may mắn”, tôi nói.

“Vâng, trước hết tôi phải chứng tỏ cho họ thấy mình là một nhà báo nghiêm túc”, cô nói.

“Chị nói nghiêm túc là sao?” tôi hỏi.

“Gerold, tôi biết ai giật dây vụ quyên tiền”, cô nói. Riêng câu này nghe không nghiêm túc, nếu nó ám chỉ một sự thật, tuy nhiên linh tính của tôi mách bảo là phải nghi ngờ. “Tôi biết bà ấy là ai”, cô bồi thêm.

“Một phụ nữ?”

“Vâng. Nhưng tôi xin anh hiện tại hãy giữ kín, chỉ ta biết với nhau thôi. Anh hứa đi!”

“Đó là ai?” tôi hỏi.

“Vấn đề là ở đó. Tôi không được nói ra. Tôi đã hứa với bà ấy. Bà ấy tuyệt đối không muốn ai biết, bà ấy muốn giấu tên”. Có lẽ Sophie nhận ra trong ánh mắt tôi rằng tôi không muốn phí phạm ngồi lại thêm một giây nào nữa. Vì thế, cô giở chiến thuật gọi ngay hai bia. Rồi cô kể, không quá trực tiếp, cô đã dễ dàng khám phá được bí mật đó ra sao. “Ngoài tôi ra có lẽ không ai đủ ranh mãnh để điều tra đơn giản ở chính nơi nhận tiền”, cô nói.

Cụ thể là cô nhận nhiệm vụ viết phóng sự về những người nhận tiền từ thiện trong mối liên quan đến các bài báo của Everyday, để người đọc hiểu được rằng những người ấy may mắn ra sao, với ẩn ý là may mắn nhờ có các bài trên tờ báo miễn phí. Một trong những người cô tiếp xúc là Egon Seilstätter, giám đốc nhà trú ẩn cho người vô gia cư ở Floridsdorf, nơi nhận được phong bì mười nghìn Euro đầu tiên. Và lúc hàn huyên ông ta đã sơ ý lộ ra rằng trong nội bộ chẳng người nào không biết nhà hảo tâm là ai, và bà đó nhất quyết không chịu lộ tên. Sau khi hứa giữ im lặng, rốt cục Sophie đã moi ra tên bà hảo tâm đó, cô nói.

“Và?” tôi hỏi.

“Tôi đã gọi điện đến đó. Và bà ấy cắn răng xác nhận”, Sophie nói.

“Thật?”

“Vâng, Gerold, thề danh dự. Bà ấy rất thất vọng khi biết Seilstätter tiết lộ tên mình. Và tôi phải thề sống thề chết rằng nhân thân của bà sẽ được bảo vệ trước dư luận”.

“Okay” tôi nói, hoàn toàn vô nghĩa. Vì tôi không hẳn là kiểu người sau một phần mười giây có khả năng bắt nhịp hoành tráng vào hoàn cảnh mới, với những chi tiết bất khả phán đoán. Thêm nữa tôi cũng phải thú thực là không biết Sophie Rambuschek thực sự muốn gì ở tôi. “Tiếc rằng tôi đã phạm một sai lầm lớn và kể hết ra trong cuộc họp tòa soạn, tôi ngu quá, tôi nhắc cả tên anh, không biết đầu óc tôi để đi đâu”, cô kể tiếp.

“Và?”

“Norbert không thể phanh được nữa”.

“Kunz?”

“Vâng, Norbert. Thoạt tiên ông ấy nói, ta sẽ làm ngay một số đặc biệt. Tôi nói, nhưng ta không được lộ tên bà ấy. Ông ấy phán lại: tất nhiên ta sẽ nói tên. Tôi bảo: không được, bà ấy muốn ẩn danh. Ông ấy nói: khi một cái tên đã lộ trong giới nhà báo thì không còn là bí mật nữa. Tôi nói: thế là không đứng đắn, bà ấy không muốn. Ta không thể làm thế. Ông ấy nói: thậm chí ta phải làm thế, vì đó là nghĩa vụ của nhà báo chúng ta…” Tôi không thích ngắt lời cô và Kunz, nhưng tôi phải gọi ngay hai vại bia.

“Rồi ông ấy nói: đó là nghĩa vụ của nhà báo chúng ta. Ông chủ sẽ chặt đầu ta nếu ta không làm thế. Tôi bảo: Nhưng tôi đã hứa với bà ấy. Ông ấy nói: là nhà báo, chị không có quyền hứa chuyện đó. Tất nhiên ta sẽ đăng bài về vụ này, nổ thật to vào, với mọi chi tiết, tiểu sử, lý lịch, động cơ của bà ta, và vân vân”. Cô nghỉ nửa giây lấy hơi.

“Và?” tôi hỏi.

“Tất nhiên tôi phát điên lên và nói, tôi nhất định không làm thế. Ông ấy nói: thì người khác sẽ làm. Tôi nói: thế thì tôi bỏ việc. Rồi tôi ra khỏi phòng”.

“Giỏi. Và ông ấy?” tôi hỏi.

“Ông ấy đến chỗ tôi và nói: Sophie, ta phải đưa tin này, trước hết cũng vì tờ Leute heute và vụ kiện vu khống. Nhờ chị mà ta có chứng cứ trong tay. Đây là câu hỏi sống hay chết của cả tòa soạn. Tất nhiên chị sẽ được nhuận bút khủng”.

“Và chị?” tôi hỏi.

“Tôi bỏ đi”.

“Giỏi. Và?”

“Và bây giờ tôi ngồi đây với anh”.

“À”, tôi nói. Tôi phải ngẫm nghĩ một lát mới nảy ra câu hỏi cốt tử, “Và chị mong đợi gì ở tôi, tôi cần làm gì?”

“Phỏng vấn tôi”, cô trả lời.

“Phỏng vấn?”

“Vâng, đúng thế. Anh viết về vụ này trên Neuzeit, trước khi Everyday châm ngòi quả bom, nghĩa là chậm nhất trong số thứ Sáu”. Cô rút một tờ giấy ra và đọc bài viết đã soạn sẵn:

“Neuzeit: Thưa bà Rambuschek, bà đã dụng công theo đuổi vụ quyên tiền ẩn danh. Bà đã có kết quả chưa?

Rambuschek: Có, tôi biết chắc chắn ai là người đã phân phát những món quà kỳ diệu đến những kẻ khốn khó - và hy vọng sẽ làm tiếp việc đó.

Neuzeit: Bà có thể tiết lộ cho chúng tôi biết đó là ai?

Rambuschek: Không, tiếc rằng tôi không được phép. Người đó có nguyện vọng tha thiết là giấu tên. Việc bảo vệ danh tính của cá nhân là một trong những nguyên tắc quan trọng nhất của nghề báo mà tôi sẽ tuân thủ vô điều kiện. Cá nhân đó đâu có phạm tội, mà chỉ làm một việc thiện, giúp đỡ cho bao người.

Neuzeit: Bà có thể kể ra chút ít về động cơ của nhà hảo tâm?

Rambuschek: Đó là một cá nhân đã từng sa vào cảnh khốn khó và biết ơn những người từng nâng đỡ mình vô vàn. Nay người ấy muốn trả ơn.

Neuzeit: Người đó đã tặng đi tối thiểu 130.000 Euro, làm sao có thể có tài lực như vậy?

Rambuschek: Về việc này thì tôi có thể cam đoan đó là tiền trong sở hữu của người ấy, sở hữu hợp pháp. Người ấy làm việc tự do, và rất thành công trên phạm vi quốc tế trong mấy năm qua.

Neuzeit: Bà là biên tập viên của tờ báo miễn phí Everyday. Tờ báo của bà sẽ viết gì về chủ đề này?

Rambuschek: Không phải quyết định của tôi. Dù thế nào thì tôi cũng nhấn mạnh phải bảo vệ yêu cầu muốn ẩn danh của nhà hảo tâm ấy. Tôi cảm thấy mình phải có trách nhiệm làm việc đó.

Neuzeit: Nhưng nếu tên đó được công khai?

Rambuschek: Thì tôi sẽ rút ra hệ quả cần thiết.

Neuzeit: Bà Rambuschek, cảm ơn bà đã tiếp chuyện”.

Quả là một hoàn cảnh khiến người ta cho rằng hãy còn khoảng một trăm câu hỏi quan trọng nhưng không nghĩ ra câu hỏi cụ thể nào. Ngoài ra, tôi còn nhận thấy rằng ngày xưa mình từng dư sức chịu ba vại bia vào giờ trưa. Không rõ vì sao mà tôi thấy khá kiệt quệ. Bản thân bài phỏng vấn thì tôi thấy ổn, nhất là vì nó đã được viết sẵn. Còn về Sophie thì tôi vô cùng bất ngờ theo nghĩa tích cực, cô quả là có chí khí, dù bị Everyday o ép mỗi ngày. Lập trường của cô khiến tôi phải nể phục. May mà trong việc này tôi không phải đưa ra quyết định.

“Tôi sẽ đem toàn bộ việc này ra bàn với Clara Nemez của tờ Neuzeit và cho chị biết kết quả ngay”, tôi nói.

“Vâng, tôi xin anh”, cô nói.

“Tôi sẽ làm”.

“Cảm ơn, Gerold”.

“Không có gì”.

“Có chứ. Cảm ơn anh!”