Ở phần đầu của bài viết này, trước tiên tôi xin giới thiệu đôi chút về bản thân mình. Tôi là một người sống bằng tiền nhuận bút. Kể từ thời của đạo đứcTiên sinh Vương Đề Sóc, những người như chúng tôi đều tự gọi mình là "thợ gõ chữ". Tuy tôi không thể so sánh với Vương Đề Sóc, nhưng mấy năm nay cũng đã viết vài cuốn tiểu thuyết và có chút tên tuổi nhỏ, đồng thời cũng trở nên quen thuộc với một số nhà xuất bản. Nhiều nhà sản xuất phim truyền hình và điện ảnh cũng lần lượt tìm đến đặt bài, yêu cầu những thứ họ cần.

Thứ họ cần chính là những nội dung tương đối dễ bán trên thị trường phim ảnh, ví dụ như phim cổ trang là dễ bán nhất, đặc biệt là dòng phim cung đình hoặc phim võ hiệp đang thịnh hành lúc bấy giờ; lại ví dụ như phim cảnh sát hình sự cũng dễ bán. Cuộc chiến giữa cảnh sát và tội phạm đã làm mưa làm gió trên màn ảnh nhỏ nhiều năm qua, hay dở thế nào đi nữa cũng rất dễ tung ra thị trường. Nếu lại có thể gắn liền với chủ đề chống tham nhũng hoặc quét trừ xã hội đen, thì lại như hổ mọc thêm cánh. Bởi vì hễ dính đến chủ đề chủ đạo là có thể bán phim vào khung giờ vàng của các kênh chính thống, việc thu về doanh thu quảng cáo chèn cao gấp mấy lần là chuyện dễ như trở bàn tay.

Lại ví dụ như phim hài. Nếu không viết được loại thâm trầm, sâu sắc như "Nhà tôi có chuyện", thì viết loại ồn ào náo nhiệt như "Hoàn Châu cách cách" cũng được, đó cũng là một hướng đi thịnh hành trong lúc này. Phim truyền hình vốn dĩ là giải trí đại chúng, vốn dĩ là thức ăn nhanh văn hóa, chính là hàng hóa. Một khi đã dính đến hai chữ hàng hóa, quy tắc "người tiêu dùng là thượng đế" được áp dụng đúng đắn ở khắp mọi nơi. Thời buổi này, người dân bình thường tan làm mở tivi lên cốt để tìm chút niềm vui, cho nên nhất định phải làm phim hài.

Một nhà đầu tư chương trình truyền hình kỳ cựu đã đưa ra cho tôi những lời giáo huấn trên, khiến tôi vỡ lẽ ra nhiều điều. Nhưng đồng thời tôi cũng cảm thấy sâu sắc rằng mình sinh không gặp thời — kiến thức lịch sử của tôi, đặc biệt là kiến thức về nhà Thanh, gần như chỉ ở mức học sinh tiểu học, tính cách lại câu nệ, không giỏi "xuyên tạc lịch sử"; còn về các môn phái võ lâm như của Kim Dung, Cổ Long thì nguyên lý hoạt động thế nào tôi vừa không biết nguyên cớ, lại vừa chẳng hiểu tại sao; phim truyền hình đề tài công an tuy tôi cũng từng làm, trước có "Cảnh sát mặc thường phục" suýt chút nữa thành danh, sau có "Mãi không nhắm mắt" dệt hoa trên gấm, nhưng bức tranh "Ngọc Quan Âm" tung ra năm ngoái nay đã là nỏ mạnh hết đà, bắn thêm phát nữa ắt sẽ là chó nối đuôi chồn (đầu Ngô mình Sở). Nhìn chung lại, mấy năm nay phim truyền hình cảnh sát hình sự sóng sau xô sóng trước, cốt truyện và nhân vật sớm đã bị các cao thủ khai thác cạn kiệt, đi theo vết xe đổ của họ mà vẫn có thể khiến khán giả vỗ bàn kinh ngạc, đã là một nhiệm vụ bất khả thi.

Đương nhiên, khó nhất vẫn là phim hài. Viết phim hài mà nếu không rơi vào cảnh tầm thường như "Hoàn Châu cách cách", nếu muốn cả trong lẫn ngoài giới đều khen ngợi, thì cảnh giới đó tuyệt đối không phải là thứ mà hạng người như chúng tôi có thể làm được! Tôi vẫn luôn cho rằng, viết phim hài đòi hỏi sự uyên bác và sâu sắc về tư tưởng còn nhiều hơn so với viết chính kịch và bi kịch!

Nhưng vị nhà đầu tư truyền hình này lại không thiếu sự kiên trì vốn có của những thương nhân như họ. Ông ấy liên tục gợi ý và hiến kế cho tôi, dùng sự thành công của một tác phẩm nhiều năm trước của tôi để cổ vũ sự tự tin của tôi. Tác phẩm đó tên là "Một thoáng phong hoa tuyết nguyệt", được bậc thầy tạo cảm xúc nổi tiếng Triệu Bảo Cương đưa lên màn ảnh nhỏ, lăng xê một gương mặt mới đang học tại Học viện Điện ảnh là Từ Tịnh Lôi trở thành thần tượng tuổi teen hàng đầu toàn quốc lúc bấy giờ.

Nhà đầu tư nói: "Cậu vẫn nên viết phim tình cảm đi, chút tình cảm vụn vặt đó chẳng phải cậu rất rành sao? Tốt nhất là viết chút chuyện riêng tư gì đó, tốt hơn nữa là viết thể loại ký sự chân thực, ký sự tình cảm hiện nay đang rất thịnh hành đấy."

Điều này tôi thừa biết. Nhiều năm qua, văn học ký sự về tình cảm và đời tư cá nhân vẫn luôn trường tồn không suy, rất nhiều phương tiện truyền thông có sức ảnh hưởng đều mở các chuyên mục riêng. Tại Bắc Kinh nơi tôi sinh sống, có chuyên mục "Lời kể truyền miệng" của báo Thanh niên Bắc Kinh và "Lời bộc bạch thầm kín" của báo Buổi tối, đều có tỷ lệ người đọc cực cao và lượng độc giả tương đối cố định. Loại văn học này cũng đã tạo nên tên tuổi cho không ít "ngây sao" (người nổi tiếng) gõ chữ, như An Đốn chẳng hạn.

Nhưng tôi vẫn hoài nghi trong lòng, từ lâu đã có những "ngôi sao" đi trước, nếu tôi lại vẽ hổ vẽ mèo "ghi chép lại" một phen, "tình cảm" thêm một phen nữa, e rằng khó mà có điểm mới lạ, lại còn mang tiếng là học đòi theo kẻ khác. Thế nhưng nhà đầu tư lại không cho là vậy, ông ấy nói: "Khi 'Một thoáng phong hoa tuyết nguyệt' được xuất bản, hình thức tuy là tiểu thuyết, nhưng thực chất chính là 'ký sự tình cảm'. Tư liệu ban đầu và bố cục cuối cùng của cuốn tiểu thuyết đó thực ra chính là buổi phỏng vấn của tôi với một nữ cảnh sát đã giải ngũ. Xét từ thời điểm tác phẩm được công bố, tôi đáng lẽ phải được coi là bậc tiền bối của thể loại văn học này. Những nhà văn phất lên nhờ con đường này, biết đâu còn phải học tập tôi ấy chứ."

Lời nói này của nhà đầu tư, nói là mang lại cho tôi sự tự tin, chi bằng nói là khiến tôi cảm động thì hơn. Từ nhỏ tôi đã khá tự ti, cho nên đối với mọi lời khen ngợi, nịnh hót, trong lòng luôn khao khát và sẵn sàng coi đó là thật. Để không làm những người cổ vũ tôi, đề cao tôi, coi trọng tôi phải thất vọng, sau vài ngày suy nghĩ, cuối cùng vào một buổi tối cuối tuần, tôi đã hẹn gặp một người bạn học cũ lâu ngày không liên lạc, một phóng viên báo chí có biệt danh là "Đại trượng phu", đi ăn tối tại quán "Đàm Ngư Đầu", và thành khẩn thỉnh giáo anh ấy con đường viết ký sự tình cảm.

Xin chỉ giáo con đường, nói cho cùng chính là nhờ anh ấy giới thiệu cho chút ít manh mối. Bọn họ làm nghề phóng viên, tiếp xúc với các tầng lớp xã hội rất rộng rãi, trên từ hiển quý danh lưu, dưới đến kẻ bán rau buôn phấn, không gì không có. Quả nhiên, tối hôm đó bên nồi "Đàm Ngư Đầu" đang bốc khói nghi ngút, người bạn cũ của tôi đã "bán buôn" cho tôi một đống các cặp đôi si tình oán hận đầy mình. Hầu hết những người này đều xuất thân từ tầng lớp độc giả của tòa soạn, sau khi đọc những khúc quanh trong chuyện tình yêu và bất hạnh gia đình của người khác, bèn cầm bút viết thư kể lại cuộc đời mình cho các biên tập viên nghe.

Hôm sau, người bạn cũ của tôi còn chọn ra mấy bức thư độc giả kiểu này để tôi tham khảo. Dựa theo tên tuổi và địa chỉ trên thư, tôi đã lần lượt tìm gặp những "khổ chủ" đang khao khát được giãi bày ấy. Hầu hết họ đều là nhân viên văn phòng cổ cồn trắng, học thức khá cao, thậm chí sự nghiệp thành đạt, nhưng đời sống tình cảm lại vô cùng bất mãn, oán hận đầy bụng, cảm thán rất nhiều; hoặc từng chịu tổn thương trong quá khứ, đến nay vẫn không thể dứt ra được, khi nhắc lại chuyện xưa thì không nỡ nhìn lại.

Đáng tiếc là những lời tâm sự của họ mang cảm tính chủ quan quá nhiều, chi tiết cụ thể lại không đủ. Bàn luận và quan điểm tuy không thiếu những chỗ sắc sảo, nhưng sự kiện khách quan lại tương đối mỏng manh; dù có khúc chiết ba lần, lúc nghe thì ngậm ngùi xót xa đầy tai, ngặt nỗi sau đó nhìn lại ghi chép, chẳng qua cũng chỉ là gã phụ bạc và cô gái si tình, cặp bồ nhị phòng, hoặc người vợ phụ tình ham phú quý, đi theo tiền tài tha hương... loại chuyện đại loại như vậy.

Trò chuyện với bốn, năm người, nếu muốn viết thành phim truyền hình thì số tư liệu đó cộng lại cũng chỉ đủ viết tầm hai, ba tập, trong khi yêu cầu của nhà đầu tư rất rõ ràng: Hai mươi tập! Phim truyền hình mà không đủ hai mươi tập thì chẳng có nhà quảng cáo nào chịu rót vốn cả.

Không còn cách nào khác, đành phải tìm lại người bạn cũ Đại Trượng Phu, hỏi xem anh ấy còn manh mối nào tốt hơn không. Đại Trượng Phu ngẫm nghĩ, có chút do dự rồi lại nhắc đến một người: "Cậu cứ đi tìm anh ta thử xem." Anh ấy nói, đồng thời lập tức viết cho tôi một số điện thoại và một cái tên. Viết xong lại chủ động gọi điện liên lạc với người đó, nói rõ ý định muốn đi phỏng vấn của tôi.

Xem ra đối phương không mấy mặn mà, Đại Trượng Phu kỳ kèo nửa ngày trong điện thoại, lại lảm nhảm thì thầm những lời mập mờ khó hiểu nào đó, mới coi như xong việc. Anh ấy hẹn giúp tôi gặp người đó vào tối hôm sau tại một quán bar tên là "Cuộc sống bình dị". Thời gian là chín giờ tối, yêu cầu cả hai bên đều đến quầy bar, mỗi người cầm một tờ Báo chiều Bắc Kinh làm tín hiệu nhận diện, chẳng khác gì điệp viên tiếp ứng.

Tôi biết "Cuộc sống bình dị" là một quán bar "yên tĩnh", khách lúc nào cũng ít, khá thích hợp để trò chuyện.

Tôi cảm ơn Đại Trượng Phu, hỏi: "Đây cũng là độc giả của các cậu à, có bức thư nào anh ta gửi cho tòa soạn không?"

Đại Trượng Phu cười cười, nói: "Không phải độc giả, là người tôi quen ở một bệnh viện."

"Ồ, hai người là bạn bệnh viện à?" Tôi có chút bất ngờ.

"Không phải, anh ta là nhân viên điều dưỡng trong bệnh viện đó."

"Nhân viên điều dưỡng?"

"Tôi có đợt đi phỏng vấn ở bệnh viện, từng trò chuyện với người này. Sau đó tôi lại gọi điện hẹn gặp anh ta, coi như đã quen thuộc. Cậu cứ qua trò chuyện với anh ta xem sao, nếu có thứ cậu cần thì cứ nói chuyện tiếp, còn nếu nói chuyện thấy nhạt nhẽo thì ba hoa vài câu rồi chuồn, cho anh ta năm mươi tệ là được."

"Năm mươi tệ? Lại còn phải trả tiền nữa ư?"

Tôi cứ ngỡ tai mình nghe nhầm.

"Không sai đâu," vẻ mặt của Đại Trượng Phu có vẻ rất bình thường, nói: "Mấy kẻ đi làm thuê ngoại tỉnh như bọn họ, cậu có nói gì với họ cũng vô ích, cứ đưa tiền là được. Vừa rồi tôi đã mặc cả hộ cậu rồi đấy, nếu chỉ nói chuyện một, hai lần hoặc hai, ba lần thì mỗi lần đưa năm mươi, còn nếu số lượng buổi nói chuyện nhiều thì mỗi lần đưa hai mươi, ba mươi là được rồi. Tôi nhớ lần trước cậu viết 'Một thoáng phong hoa tuyết nguyệt' ấy, chẳng phải đã trò chuyện tận hai mươi lần sao, cuối cùng viết thành kịch bản, không nhiều không ít vừa đúng hai mươi tập đấy thôi. Lần này cậu định viết mấy tập?"

Tôi cũng chẳng biết lần này mình có thể viết được mấy tập, tôi thậm chí còn chẳng biết loại kịch bản mang tính chất "đề bài" thế này rốt cuộc mình có viết nổi hay không. Tôi cúi đầu nhìn tờ giấy trong tay, bên cạnh số điện thoại vô hồn ấy, lại lơ lửng một cái tên kỳ quái: Ưu Ưu.

Ưu Ưu, là nữ à?

Đại Trượng Phu cười mờ ám: "Đương nhiên là nữ rồi, phái một thằng con trai cho cậu nói chuyện nửa ngày lại còn phải trả tiền cho hắn, cậu chẳng mắng chết tôi sao!"

Tôi cũng cười với Đại Trượng Phu, nhân tiện trêu chọc một câu: "Trông xinh không?"

Đại Trượng Phu nói: "Cậu rốt cuộc là đi làm ký sự tình cảm hay là đi thực chiến tình cảm thế hả? Nếu muốn thực chiến thì tôi tìm người khác cho cậu, ít nhất cũng phải tìm người môn đăng hộ đối có tiếng nói chung chứ. Đừng có kém cỏi thế, cứ thấy một cô gái tỉnh lẻ là lại tơ tưởng vớ vẩn."

Tôi cầm mẩu giấy, cười chào tạm biệt: "Quân tử không đoạt người yêu, cậu cứ việc yên tâm đi."

Tối hôm sau, tôi đến quán bar "Cuộc sống bình dị" sớm hơn mười phút. Quán bar đó ẩn mình sâu trong một con hẻm nhỏ, vốn dĩ từ trước đến nay vẫn vô danh tiểu tốt. Tôi đẩy cửa bước vào, thấy bên trong cũng giống như mọi khi, mọi góc khuất đều tối tăm mờ ảo, chỉ có khu quầy bar được ánh đèn chiếu rọi ra một khoảng sáng ấm áp. Trong khoảng ánh sáng tựa quả cam tươi ấy, đã có một người ngồi sẵn, nhìn bóng lưng thì là nữ.

Ngoài cửa gió thu chợt thổi nổi lên, nhưng cô ấy vẫn mặc trang phục mùa hè, trông có vẻ hơi mỏng manh co ro.

Cô ấy quay lưng về phía tôi, đang lật xem một tờ Báo chiều Bắc Kinh. Nghe thấy tiếng cửa mở, cô ấy liền quay đầu lại nhìn tôi. Ánh mắt đầu tiên của cô ấy không hề hướng về khuôn mặt tôi, mà chằm chằm nhìn vào tờ báo giống hệt trong tay tôi.

Tôi nhìn chăm chú vào cô ấy, đồng thời mỉm cười ra hiệu.

Cô ấy lập tức mỉm cười đáp lại, nhưng nụ cười lại gượng gạo và ngắn ngủi, thậm chí còn mang theo vài phần lúng túng. Sau khi nhìn rõ dung mạo của cô ấy, tôi đoán tuổi của cô ấy — có lẽ cô ấy mới hai mươi tuổi hoặc nhỏ hơn. Vẻ ngây thơ trên khuôn mặt cô ấy càng làm tăng thêm sự điềm tĩnh và tự tin trong tôi, đồng thời khiến tôi nhanh chóng tìm được ngữ điệu phù hợp:

"Cô là do anh Lão Dư giới thiệu đến phải không? Chúng ta ra đằng kia ngồi đi, đằng kia thoải mái hơn một chút."

Vừa nói, tôi vừa dẫn đầu bước về phía góc trong cùng. Trong giọng điệu mang theo sự trưởng thành và chủ kiến, thậm chí còn mang theo một chút uy quyền của mệnh lệnh. Cô gái quả nhiên ngoan ngoãn đi theo, sát gót bước theo tôi tới một chiếc bàn nhỏ ở trong cùng, rồi theo tôi ngồi xuống một cách câu nệ trước chiếc bàn nhỏ đó.

Giọng điệu của tôi tuy nghiêm nghị, nhưng sắc mặt lại luôn hòa nhã, dùng nụ cười nhạt nhòa để cố gắng xua tan sự bẽn lẽn của cô ấy. Tôi gọi một ly nước trái cây cho cô ấy, gọi bia cho chính mình, rồi sau đó, bắt đầu cuộc trò chuyện.

Tôi xưng hô tên mình trước: "Hải Nham, nhà văn. Còn cô?" Tôi hỏi: "Cô họ Ưu à?"

Cô gái nói: "Tôi họ Đinh, tên là Đinh Ưu, mọi người đều gọi tôi là Ưu Ưu. Tôi biết anh, tiểu thuyết anh viết tôi từng đọc qua. Anh nói trên đời này thực sự có loại tình yêu mà anh viết không?"

Tôi cười cười: "Nói chung là có chứ, chỉ là tương đối ít thôi."

Ưu Ưu thở dài ra vẻ già dặn: "Có lẽ vậy, những người như chúng tôi thì lại càng không gặp được."

"Tại sao?"

"Bởi vì nghèo chứ sao. Không có tiền, thì có ai yêu anh!"

"Có lẽ, người có tiền sẽ yêu cô chăng." Tôi nói vậy, giọng điệu mang chút đùa cợt, nhưng thực ra không phải đùa.

Ưu Ưu cười cười: "Tôi thà yêu một người mình yêu, chứ không muốn yêu một người yêu mình."

Tôi cũng cười: "Người cô yêu cũng yêu cô, chẳng phải là lý tưởng nhất sao."

Ưu Ưu thu lại nụ cười, không tiếp lời nữa, ngưng lại một lát rồi đột ngột hỏi: "Hôm nay chúng ta bàn về chuyện này sao?"

Tôi lấy một cuốn sổ tay từ trong túi ra, nói: "Ừm — tôi nghĩ, trước tiên hãy nói về gia đình cô đi, cô là người ở đâu?"

Ưu Ưu không trả lời mà hỏi vặn lại: "Chúng ta phải nói chuyện trong bao lâu."

Tôi nhìn đồng hồ: "Sao thế, hôm nay cô còn có việc gì à?"

Ưu Ưu nói: "Anh Dư đại ca không nói với anh sao, tôi chỉ có thời gian một tiếng thôi, nếu thời gian dài hơn thì phải tính thêm tiền đấy."

Tôi không khỏi có chút phản cảm, nhìn khuôn mặt trẻ trung ấy. Trên khuôn mặt đó chỉ trang điểm rất nhạt, nhưng cũng đã đủ xinh đẹp. Loại xinh đẹp đại diện cho khí chất ấy chính là tuổi trẻ và sức sống quý giá, lại hoàn toàn lạc lõng với những lời lọt vào tai tôi. Điều này khiến tôi cảm thấy lớp da mặt ưa nhìn kia, chẳng qua chỉ là một chiếc mặt nạ tinh xảo mà thôi.

Thực ra tôi cũng hiểu rõ, những cô gái đi làm thuê ngoại tỉnh này cũng là vì cuộc sống bức bách, mới có cái bộ mặt thương nhân như thế. Giống như một số dân tộc thiểu số ai nấy đều biết ca hát nhảy múa vậy, những người trẻ tuổi ra ngoài kiếm tiền mưu sinh này, bay vào khu rừng rác đô thị lớn, ở lâu ngày thì làm sao có con chim thiện lành nào. Bọn họ làm việc gì cũng không rời khỏi hai chữ giao dịch, hơn nữa phương thức giao dịch thì y hệt như câu thoại trong bộ phim Địa đạo chiến năm xưa: Bắn một phát đổi một chỗ, không được bắn đạn suông!

Tôi nói: "Đâu có đâu, Lão Dư nói với tôi nói chuyện một lần ít nhất phải từ hai tiếng trở lên. Nếu nói chuyện hai, ba lần thì một lần năm mươi, nếu vượt quá ba lần thì hai mươi là được. Hay là chúng ta gọi điện thoại hỏi anh ấy xem."

Ưu Ưu ngẩn ra, rõ ràng không nghe ra ẩn ý trong lời nói của tôi. Chột dạ một lát, cô ấy đành lùi bước: "Đại ca, tôi nhìn ra anh là người rất tốt, tôi cũng không muốn làm khó anh. Dù sao thì tôi cũng đến rồi, hôm nay cứ nói chuyện trước đã, năm mươi thì năm mươi vậy. Nhưng mà đại ca, anh có thể nói chuyện nhiều lần hơn một chút không, tôi sẽ kể hết chuyện của mình cho anh nghe, tôi còn biết rất nhiều chuyện của người khác nữa, tôi đều có thể kể cho anh nghe đấy. Dạo này đằng nào tôi cũng rảnh rỗi, có thể gọi là có mặt bất cứ lúc nào, vậy chúng ta tính hai tiếng là một lần nhé."

Tôi gật đầu, thế là giao kèo được chốt, cuộc trò chuyện lại bắt đầu. Nhưng lúc này đối với buổi phỏng vấn rất có khả năng chỉ có một lần duy nhất này, tôi đã không còn ôm quá nhiều ảo tưởng về việc thu hoạch được gì nữa. Tôi chưa đặt một chữ nào lên sổ ghi chép mà đã thấy hứng thú cạn kiệt. Tôi thầm nghĩ, loại con gái chui đầu vào mắt tiền này, còn có tình yêu nữa không? Loại con gái có sự theo đuổi đối với bạn đời và thái độ đối với hôn nhân như thế này, liệu có thực sự cách ly được với tâm lý giao dịch mà họ đã quen thuộc từ nhỏ hay không?

Cuộc trò chuyện tối hôm đó vẫn bắt đầu từ quê hương và bố mẹ của Ưu Ưu. Nơi Ưu Ưu sinh ra và lớn lên tôi đã từng đến rồi, đó là một thị trấn nhỏ có phong cảnh hữu tình và đầy linh khí, tên là Tiên Tuyền. Trong thành có công viên Tiên Tuyền, trong công viên có núi, chân núi có đầm, trên có thác sáng, dưới có dòng ngầm, là thắng cảnh ngàn đời xưa nay. Núi nổi tiếng nhờ nước, thành phố lấy tên nhờ suối. Thế nhưng ấn tượng sâu sắc nhất của tôi đối với thị trấn nhỏ này, lại chính là dung mạo của những cô gái trong thành. Những người đi trên phố Tiên Tuyền, hầu như ai nấy đều tựa nước tựa hoa, không phấn son trang điểm, váy áo không xơ xác, chỉ dựa vào đôi mày cửa sổ đầy động lòng, chiếm trọn vẹn nét đẹp sơn thủy.

Cô gái Ưu Ưu trước mặt tôi, không chỉ tướng mạo mà cả giọng nói, đều tựa như dòng nước thanh khiết của Tiên Tuyền. Điều đó khiến bạn rất khó, và cũng không nỡ, liên kết cô ấy với cuộc giao dịch suýt chút nữa thì tống tiền diễn ra giữa cô ấy và tôi trước buổi trò chuyện. Bằng chất giọng trong trẻo, cô ấy chamat rãi kể lại tuổi thơ bất hạnh của mình — Lẽ ra cô ấy không nên chào đời, chỉ vì người bố một mực muốn có con trai, cho nên nhà họ Đinh cứ thế lần lượt sinh ra ba đứa con gái. Người mẹ qua đời ngay lúc cô sinh ra, chết vì khó đẻ. Người bố qua đời lúc cô vừa hiểu chuyện, chết vì tai nạn. Cô lớn lên là nhờ chị cả nuôi nấng.

Bởi vì cô là đứa trẻ sinh ra ngoài kế hoạch, cho nên mãi không làm được hộ khẩu; vì không làm được hộ khẩu, cho nên mãi không vào được trường học. Toàn bộ chương trình tiểu học của cô đều là tự học ở nhà, giáo viên chính là chị cả của cô. Mãi cho đến sau khi bố qua đời, chị hai được một cặp vợ chồng không con cái nhận nuôi, cô mới có được một thân phận hợp pháp ngay tại thành phố nơi cô lớn lên. Đây cũng là phần quan trọng nhất trong khoản tiền trợ cấp mai táng cho bố mà nhà máy nơi bố cô làm việc chi trả.

Mỗi chúng ta, khi nghe hoặc nhìn thấy trải nghiệm thời thơ ấu của người khác, đều sẽ vô thức mang ra so sánh với tuổi thơ của chính mình. Đối với tôi, hồi nhỏ phát sốt cao một lần, tham gia huấn luyện quân sự một lần, có lẽ sự đau đớn và tôi luyện đó cũng đủ để ghi nhớ suốt đời. Mặc dù sự bất hạnh trong tuổi thơ của Ưu Ưu không phải là chủ đề phỏng vấn của tôi, cuộc sống thời thơ ấu suy cho cùng cách quá xa tình yêu và sự riêng tư mà tôi muốn thăm dò, nhưng nó vẫn cho tôi một góc độ để khơi gợi sự tò mò: Tôi muốn biết, những người có tuổi thơ bất hạnh, những người từ nhỏ sinh sống khó khăn, lớn lên đối với tình yêu sẽ càng nhạy cảm hơn, hay là càng tê dại hơn? Sẽ càng khao khát sở hữu hơn, hay là thấy nó chẳng có gì quan trọng?

Khi cuộc trò chuyện tối hôm đó kết thúc, tôi lại hẹn thời gian gặp mặt lần thứ hai. Sau đó lại hẹn lần thứ ba và lần thứ tư... Sau này tôi không nhớ rõ chúng tôi đã rả rích trò chuyện bao nhiêu lần nữa. Thứ thu hút tôi không phải là sự bất hạnh thời thơ ấu của cô gái này, cũng không phải nhan sắc hiện tại của cô ấy, thậm chí sau này cũng không phải xuất phát từ nhu cầu theo đuổi tình tiết kịch bản. Mà là, cô gái thoạt nhìn có vẻ hám lợi này, trải nghiệm tình yêu của cô ấy lại là thứ mà tôi chưa từng trải nghiệm cũng chưa từng nghe thấy bao giờ. Nó có vẻ nên xảy ra ở thời Trung cổ chủ nghĩa khắc kỷ, chứ không phải xảy ra ở thời đại lễ lơi nhạc hỏng hiện tại.

Trong thời đại hiện nay, tôi thậm chí không thể khẳng định nhân vật chính mà tôi muốn miêu tả có được coi là từng yêu đương hay không, có lẽ đối với cô ấy, yêu đương chỉ là một ảo tưởng thuần tuý. Ai cũng có ảo tưởng, nhưng không ai si mê và nghiêm túc như cô ấy.

Tôi thử viết câu chuyện của Ưu Ưu ra, tôi còn chuẩn bị đi phỏng vấn những người khác có liên quan đến câu chuyện này. Tôi không dùng định dạng hỏi đáp thường dùng nhất trong thể loại ký sự tình cảm này, thậm chí còn không dùng ngôi thứ nhất để viết. Rủi ro của việc làm này là có thể đánh mất một số cảm giác chân thực, từ đó không còn giống thật cho lắm. Còn cái lợi là có thể tự do xem xét tích hợp và cắt gọt lại toàn bộ tư liệu và cảm giác mà tôi đã nghe được, hơn nữa còn tránh được việc lặp lại cách viết với "Một thoáng phong hoa tuyết nguyệt".

Sau khi phác thảo xong, tôi mới phát hiện câu chuyện này có chút nhạt nhẽo, tính phức tạp và kích thích của cốt truyện hoàn toàn không thể thỏa mãn yêu cầu về tính kịch của phim truyền hình. Do dự đắn đo mãi, tôi quyết định tạm thời viết nó thành một tiểu thuyết trước. Tiểu thuyết thông thường chỉ dành cho những người có hứng thú đọc trong tĩnh lặng, không cần phải nơm nớp lo sợ ở từng đoạn văn rằng những khán giả truyền hình đang nôn nóng sẽ vừa chửi mắng vừa đổi kênh!

Bởi vì thứ tôi muốn viết chỉ là tình yêu của Ưu Ưu, cho nên những chuyện quá khứ thời thơ ấu không liên quan đến tình yêu, bao gồm cả chuyện trước và sau khi sinh của bố mẹ ruột Ưu Ưu, đều được lược bỏ sạch sẽ. Cuốn tiểu thuyết này sẽ được viết bắt đầu từ ngày Ưu Ưu và Chu Nguyệt gặp nhau lần đầu tiên. Ngay từ ngày bắt đầu viết này, tôi đã ước tính được rằng vị nhà đầu tư phim truyền hình nhiệt tình kia có thể sẽ vô cùng thất vọng, có lẽ ông ấy đợi không nổi đến khi đọc hết toàn bộ cuốn sách là sẽ quyết định không cần nữa.

Theo yêu cầu của ông ấy, đáng lẽ ngay từ tập đầu tiên tôi phải giăng sẵn một cái bẫy âm mưu, khiến khán giả đầy rẫy những nghi vấn, tốt nhất là cho chết người nào đó trước, hoặc để những người có tình sinh ly tử biệt, để đến tập cuối cùng mới có thể đường đường chính chính nên duyên vợ chồng. Điều này vừa phù hợp với thị hiếu thẩm mỹ của đông đảo khán giả, vừa là mô típ kinh điển của phim truyền hình thương mại. Nhưng mô típ này thực sự khó lòng khớp với trải nghiệm chân thực của Ưu Ưu, cho nên tôi vẫn kiên trì bắt đầu từ ngày tháng trông có vẻ vô cùng bình thường đó, kể chuyện một cách bình dị thẳng tuột.