Việt Nam Thư Quán - Thư viện Online

Montréal, Canada.

Đã ba ngày Sarah không rời khỏi giường.

Hôm qua, cô đã gọi điện cho bác sĩ để hỏi xin đơn nghỉ ốm - lá đơn nghỉ ốm đầu tiên trong sự nghiệp của cô. Cô không muốn quay lại văn phòng đó nữa. Cô không còn chịu đựng được thói đạo đức giả và việc cô bị biến thành mục tiêu để họ đẩy ra ngoài cuộc chơi.

Bắt đầu bằng sự cự tuyệt, hoài nghi rồi đến sự giận dữ. Một cơn cuồng nộ không thể kiểm soát xâm chiếm lấy cô. Cuối cùng, mỏi mệt và ủ rũ dần kéo đến. Cảm giác đó dường như vô tận trong khoảng không trống rỗng không một lối thoát.

Sarah đã luôn làm chủ những quyết định của mình, những hướng đi của cuộc đời cô. Cô là một executive woman như cách người ta vẫn nói, chính xác là “một người nắm giữ chức vụ thâu tóm quyền lực trong một xí nghiệp hay một công ty, người đưa ra những quyết định và ra lệnh thực thi chúng”. Từ nay trở đi, cô sẽ chỉ được nhận lệnh. Cô cảm thấy bị phản bội như một người phụ nữ bị ruồng bỏ, bị đuổi đi bởi cô đã không thể cho họ thư mà họ chờ đợi từ phía cô, bởi cô bị đánh giá không có đủ khả năng, kém cỏi, chẳng có ích lợi gì cho họ.

Chính cô, người đã phá tan những rào cản, giờ đây lại vấp phải bức tường vô hình ngăn cách thế giới của những người khoẻ mạnh với thế giới của những kẻ bệnh tật, yếu ớt, những kẻ mong manh. Đó là thế giới mà từ nay trở đi cô sẽ thuộc về. Johnson và những cộng sự của ông ta đang chôn sống cô. Họ đã vứt xác cô xuống hố và vùi lấp nó một cách từ tốn với từng xẻng đầy những lời cười nhạo sung sướng. Từng cái, từng cái nện xuống kèm theo những thương cảm giả dối. Sự nghiệp của cô thế là chấm hết. Như trong một cơn ác mộng, cô ngồi đó, chứng kiến tang lễ của chính mình trong sự bất lực. Cô muốn hét lên thật to, gào lên rằng cô vẫn sống, vẫn còn sống bên trong quan tài nhưng không ai lắng nghe cô. Cô thấy mình bị đóng đinh trên một cây thánh giá, nó mang hình hài của những cơn ác mộng khiến cô bừng tỉnh giấc.

Bọn họ đều là lũ dối trá. Họ nói rằng cô hãy mạnh mẽ lên, rằng cô sẽ chóng khỏi thôi. Họ nói rằng chúng tôi ở bên cô nhưng hành động của họ lại tỏ ra điều ngược lại. Họ đã bỏ qua cô. Như những thứ đồ vật hỏng hóc cũ nát mà người ta ném đi, cô đã bị xếp vào danh mục cuối cùng.

Cô, người đã hi sinh tất cả cho công việc, giờ đây cô hi sinh đến cả bản thân mình, trên bàn hiến tế của hiệu quả công việc, của lời lãi, của năng suất. Ở đây chỉ có bước đi hoặc là chết. Cô đã từ bỏ nó nên cô phải chết.

Kế hoạch của cô đã không thành công. Bức tường mà cô dựng xây đã đổ sụp, bị tham vọng của Inès làm cho nổ tung, bồi thêm một đòn bởi tham vọng của Curst và sự ban phước ngu ngốc của Johnson. Cô cứ tưởng rằng ông ta sẽ bảo vệ cô hoặc ít ra ông ta cũng sẽ cố gắng làm việc đó. Nhưng không, ông ta đã bỏ rơi cô không chút nuối tiếc. Ông ta đã tước lấy thứ duy nhất giữ cô đứng vững, thứ duy nhất đem lại cho cô sức mạnh để thức dậy mỗi sáng: Cái tôi của cô trong xã hội này, cuộc sống nơi công sở của cô, cảm giác được là một ai đó trong thế giới này, được có chỗ đứng của mình trong đó.

Điều mà cô e sợ cuối cùng cũng đã xảy đến: Sarah đã biến thành chính căn bệnh ung thư của cô. Cô là hiện thân của khối u mà cô mang trong mình. Ở cô, người ta không còn thấy một người phụ nữ tuổi bốn mươi toả sáng, thanh lịch, làm việc hiệu quả mà chỉ là hoá thân của căn bệnh mà cô đang mắc phải. Với họ, cô chẳng là gì ngoài một luật sư bệnh tật. Cô là một căn bệnh dưới hình hài luật sư. Sự khác biệt thật quá lớn lao. Ung thư làm người ta sợ hãi. Nó cách ly người bệnh, gạt họ ra xa tất cả. Nó bốc mùi chết chóc. Tiếp xúc với cô, người ta thà quay mặt đi và bịt mũi lại còn hơn. Không ai muốn đụng chạm tới cô. Đó là thứ mà Sarah đã-trở-thành. Cô bị giam hãm tù đày trong một xó xỉnh của xã hội này.

Không! Cô sẽ không quay trở lại cái đấu trường nơi cô đã bị tuyên án tử. Họ sẽ không được nhìn thấy cô ngã xuống. Cô sẽ không đưa mình ra làm trò mua vui, không hiến mình làm miếng mồi ngon cho lũ sư tử. Vẫn còn lại điều đó cho cô: Lòng tự trọng của cô. Quyền được nói “Không”.

Buổi sáng hôm đó, cô không đụng tới khay đồ ăn sáng Ron đã chuẩn bị cho cô. Cặp song sinh đến bên để ôm hôn cô, chúng trườn mình vào giường cô. Cô thậm chí còn không phản ứng lại khi tiếp xúc với thân thể nhỏ bé nóng ấm và mềm mại của lũ trẻ. Hannah đã van xin cô, thử đủ mọi cách để khiến cô đứng dậy. Con bé đã động viên cô, đe doạ cô, khiến cô cảm thấy tội lỗi một cách vô ích. Con bé biết rằng mình sẽ lại thấy mẹ ở đúng tư thế đó khi trở về nhà tối nay.

Sarah trải qua những ngày dài như thế trong sự bơ phờ mỏi mệt bệnh hoạn, còn sự đờ đẫn cứ thế tăng dần lên. Cô để mặc mình từ từ trôi ra khỏi thế giới này. Cô quay chậm lại thước phim của những tuần qua, tự hỏi đáng lẽ cô đã có thể làm những gì để thay đổi chúng. Chẳng thể làm gì cả, không còn nghi ngờ gì nữa. Ván bài đã được xếp sẵn mà không cần có cô. Game over. Kết thúc.

Vờ như mọi việc vẫn diễn ra ổn thoả, giữ lấy lối sống thường nhật, giữ lấy những thói quen, bám víu vào đó một cách vờ vịt, cô đã nghĩ rằng mình có thể làm được. Cô cứ tưởng rằng mình sẽ quản lý được căn bệnh như cách cô quản lý một hồ sơ bằng phương pháp rõ ràng với sự cán mẫn và ý chí. Thế nhưng, ngần đó là chưa đủ.

Trong cơn nửa mê nửa tỉnh, cô tưởng tượng ra phản ứng của những người đồng nghiệp khi nghe được tin về cái chết của cô. Đó là một ý nghĩ rùng rợn nhưng lại làm cô hài lòng như thi thoảng người ta vẫn thường chọn nghe những bản nhạc buồn khi trong lòng ngập tràn khổ đau. Cô có thể nhìn thấy bản mặt sướt mướt và dáng vẻ lấy làm tiếc phỉnh phờ của họ. Họ sẽ nói: “Khối u thật quái ác” hay cũng có thể là: “Cô ấy biết trước rằng mình sẽ không qua khỏi”. Họ sẽ nói: “Đã quá muộn” hoặc tệ hơn là: “Cô ấy đã để mặc nó quá lâu”. Bằng cách đó, họ khiến cô cũng có trách nhiệm trong việc này, thậm chí biến cô thành thủ phạm cho số mệnh của mình. Sự thật nằm ở chỗ khác. Thứ đã giết chết Sarah Cohen - thứ thực sự ăn mòn cô một cách chậm rãi - không chỉ là khối u đã chiếm lấy thân thể cô và dẫn bước cô đi theo một vũ điệu tàn ác với những chuyển động không thể lường trước. Không, thứ thực sự giết chết cô chính là sự ruồng bỏ của những kẻ cô từng coi như bạn hữu trong văn phòng, nơi cô đã đóng góp công sức của mình để khiến cho nó trở nên danh tiếng. Đó là lẽ sống của cô, ý nghĩa cuộc đời cô, Ikigai của cô như cách nói của người Nhật. Không có nó, Sarah không còn tồn tại. Cô chỉ còn là một thực thể trống rỗng và bị rút cạn ruột gan.

Cô vẫn còn ngạc nhiên về sự cả tin của mình. Cô, người cứ e sợ rằng căn bệnh của mình sẽ khiến văn phòng chao đảo, đã vấp phải một thực tế tàn nhẫn hơn hết thảy: Nó vẫn hoạt động rất tốt mà không cần đến cô. Chỗ của cô ở bãi đỗ xe sẽ được sắp xếp cho người khác, cùng như phòng làm việc của cô, người ta sẽ đánh nhau để có được nó. Và ý nghĩ đó nghiền nát cô.

Lo lắng về tình trạng của cô, bác sĩ đã kê một đơn thuốc chống trầm cảm cho cô. Theo bác sĩ, trầm cảm là một-cách-phản-ứng- thường-thấy-khi-bệnh-nhân-nghe-tin-mình-mắc-phải-một-căn-bệnh-trầm-trọng. Đó-là-một-yếu-tố-tiến-triển-không-có-lợi-cho-bệnh-ung-thư. Cần-phải-lấy-lại-tinh-thần. Nói tóm lại là thật đần độn làm sao. Sarah không phải là người mắc bệnh, cả xã hội này mới cần phải được chữa trị. Nó quay lưng lại với những người yếu thế mà nó cần phải bảo vệ, phải nâng đỡ như những con voi già mà đàn voi bỏ lại phía sau, ép chúng phải chịu một cái chết đơn độc. Có lần, cô đã đọc trong cuốn sách dành cho thiếu nhi về động vật viết rằng: “Những động vật ăn thịt có ích cho thiên nhiên, bởi chúng ăn thịt những con yếu và những con mắc bệnh.” Con gái cô đã bật khóc khi nghe thấy vậy. Sarah đã dỗ dành con bé, nói với nó rằng loài người không tuân theo quy luật này. Cô những tưởng mình đứng về phía an toàn trong một thế giới văn minh. Nhưng hóa ra cô đã lầm.

Người ta có thể kê hàng đơn thuốc cho cô với bao nhiêu viên nén tuỳ thích bởi chúng chẳng thay đổi được điều gì hoặc chỉ rất ít thôi. Sẽ luôn có những Johnson và những Curst xuất hiện để dìm đầu cô xuống nước.

Lũ khốn kiếp đó.

Lũ trẻ đã đi học, trả lại sự tĩnh lặng cho ngôi nhà. Sarah đứng dậy và tới phòng tắm, đó là tất cả những gì cô có thể làm được vào buổi sáng. Đứng trước gương, cô ngắm nhìn làn da xám ngoét như một tờ giấy, mỏng manh đến nỗi ánh sáng dường như có thể xuyên thấu. Xương ở hai bên sườn cô nhô ra thấy rõ. Hai bắp chân cô trông giống như hai cái gậy, chỉ cần một cử động sai là sẵn sàng gãy làm đôi như những que diêm. Trước kia, bắp chân cô có những đường cong, phần hông như được đúc khuôn trong những bộ vest cắt may một cách thanh lịch, chiếc áo xẻ sâu ở cổ là một vũ khí quyến rũ tối thượng. Sự thật là Sarah đã từng rất ưa nhìn. Hiếm người đàn ông nào có thể kháng cự lại cô. Cô đã có những cuộc phiêu lưu, những chuyện tình, thậm chí cô đã có hai tình yêu trong đời với hai người chồng, nhất là người đầu tiên, người mà cô đã yêu nhiều đến thế. Giờ đây, ai sẽ còn thấy cô xinh đẹp với nước da nhợt nhạt và thân thể gầy gò trong chiếc quần thể thao quá rộng cứ đung đưa trên người như chiếc khăn choàng của một hồn ma? Căn bệnh đã thực hiện công việc phá huỷ của nó. Chỉ một thời gian nữa thôi, cô chỉ còn nước phải mặc quần áo của con gái cô - cỡ của đứa trẻ 12 tuổi. Đó là tất cả những gì cô có thể mặc - cỡ quần áo của trẻ con. Cô còn có thể thắp lên ngọn lửa đam mê nào cơ chư? Trong mắt ai cơ chứ? Vào khoảnh khắc đó, Sarah tự nhủ cô sẽ đánh đổi bất cứ điều gì để được ai đó ôm cô trong vòng tay. Chi cần vài giây thôi, cô muốn được nằm trong vòng tay của một người đàn ông để được thấy mình là phụ nữ. Sẽ thật êm ái biết nhường nào.

Ban đầu, khi phải cắt bỏ một bên ngực, cô không muốn thừa nhận nỗi đau và sự khốn khổ đó. Cô đặt một miếng vải lên chỗ đó trong cố gắng vô vọng để giữ một khoảng cách với nó phía sau một màn che. “Chẳng sao cả” - Cô nhắc đi nhắc lại với bản thân - “Phẫu thuật thẩm mỹ làm nên những điều kì diệu”. Dẫu vậy, từ ngữ đó, nó có vẻ thật xấu xí. “Cắt bỏ” - một từ thật vần với trừng phạt[1], xâm phạm, cắt xẻo, phá huỷ. “Chữa khỏi[2]” cũng thế. Nếu cô có cơ may, liệu phép màu có xảy ra? Ai có thể hứa với cô điều này? Khi Hannah biết tin về bệnh tình của cô, con bé đã rất buồn. Nó đã suy nghĩ một hồi và rồi nó đã nói câu này: “Mẹ là một amazone, mẹ ạ”. Một thời gian sau, nó đã viết một bài thuyết trình về chủ đề này, Sarah đã giúp chữa bài cho nó. Cô vẫn còn nhớ về bài thuyết trình đó: “Amazone: có nguồn gốc từ một từ trong tiếng Hy Lạp “mazos” - nghĩa là vú, khi có chữ “a” đứng trước. Nó có nghĩa là bị tước đi. Những người phụ nữ trong thời cổ đại đã cắt bỏ ngực phải để có thể bắn cung được nhanh hơn. Họ tạo nên một tộc người của những nữ chiến binh, những người dũng sĩ vừa đáng gờm vừa đáng được coi trọng. Họ hợp nhất lại với những người đàn ông của những tộc người láng giềng để có thể sinh sản nhưng một mình nuôi dạy con. Họ thuê đàn ông để phụ trách những việc nội trợ trong gia đình. Họ chỉ huy nhiều cuộc chiến, trong đó, họ thường là những người thắng trận.”

Cuộc chiến này, Sarah không chắc rằng mình sẽ chiến thắng. Cơ thể mà suốt bao năm nay cô đã ép buộc nó, phớt lờ nó, cơ thể mà cô đã coi thường, nhiều khi bỏ đói nó - không có thời gian để ngủ, không có thời gian để ăn - ngày hôm nay nó đã trả thù cô.

Bằng một cách tàn nhẫn, nó nhắc cô nhớ ra rằng nó đang tồn tại. Sarah chỉ còn là một cái bóng, một vật thế thân, một hình ảnh phản chiếu xanh xao của con người mà cô đã-từng-là, hình ảnh phản chiếu mà cô nhìn thấy trên tấm gương không chút xót thương.

Trên tất cả, những sợi tóc của cô là thứ khiến cô đau buồn hơn cả. Tóc cô rơi từng mảng lơn. Bác sĩ đã báo trước về điều này bằng lời sấm truyền u ám: Ở lần xạ trị thứ hai, tóc sẽ bắt đầu rụng. Sáng nay Sarah đã tìm thấy hàng chục nạn nhân nhỏ bé trên gối cô. Sự kiện này, cô sợ nó hơn hết thảy. Chứng rụng tóc là hiện thân của bệnh tật. Một người phụ nữ hói đầu là một người phụ nữ đau ốm. Dẫu cho cô ta có mặc trên người một chiếc áo sơ-mi tuyệt đẹp, đi giày cao gót, xách chiếc túi mốt mới nhất, sẽ chẳng ai nhận ra cô ngoại trừ cái đầu trọc lối. Nó là một sự thừa nhận, một lời tự thú, một nỗi đau. Một người đàn ông cạo trọc đầu có thể rất quyến rũ nhưng một người phụ nữ hói đầu sẽ luôn là người bệnh tật.

Ung thư đã lấy đi của cô tất cả: Nghề nghiệp, vẻ bề ngoài, nét nữ tính.

Cô nhớ về mẹ mình - người cũng bị chính căn bệnh này đánh gục. Cô liền tự nhủ rằng mình có thể quay lại giường và cứ thế lụi tắt trong im lặng. Cô sẽ đến gặp mẹ trong ngôi nhà của bà dưới lòng đất và sẻ chia với bà giấc ngủ ngàn thu. Đó là một ý nghĩ bệnh hoạn nhưng nó đã an ủi cô phần nào. Đôi khi thật êm ái khi nghĩ rằng tất cả rồi sẽ kết thúc, rằng những tra tấn khủng khiếp nhất rồi cũng sẽ dừng lại vào ngày mai.

Khi cô nghĩ về mẹ, cô nhớ lại sự thanh lịch của bà. Ngay cả khi ốm yếu, mẹ cô không bao giờ ra khỏi nhà mà không trang điểm, không làm tóc, móng tay gọn ghẽ hoàn hảo. Móng tay, đó là một chi tiết quan trọng, cô vẫn thường tự nhủ điều này: Luôn luôn chăm sóc hai bàn tay. Với nhiều người, đó chẳng là gì cả mà chỉ là một chút điệu đà, một chút phù phiếm. Nhưng với cô, đó là một dấu hiệu, một cử chỉ nói lên rằng: Tôi vẫn dành thời gian để chăm sóc cho bản thân. Tôi là một phụ nữ năng động, ngập trong công việc. Tôi có những trách nhiệm với ba đứa trẻ (và một căn bệnh ung thư). Dẫu bị cuộc sống thường nhật giày vò nhưng tôi không đầu hàng, tôi không biến mất. Tôi vẫn ở đây, vẫn luôn ở đây, đầy nữ tính và chăm chút bản thân. Hãy nhìn cho tới tận đầu ngón tay của tôi đây, tôi vẫn ở đây.

Phải, Sarah vẫn ở đây. Đứng trước gương, cô nhìn móng tay mình sứt sẹo, mái tóc cô thưa thớt. Cô cảm nhận thấy điều gì đó đang rung lên từ sâu thẳm trong cô, như thể một phần rất nhỏ trong bản thể cô, từ chối việc để mặc mình bị kết án tử. Không! Cô sẽ không biến mất. Cô sẽ không đầu hàng.

Amazone chính là cô. Cô là một chiến binh, một dũng sĩ. Một amazone sẽ không để mặc cho mọi chuyện diễn ra. Cô sẽ tranh đấu đến hơi thở cuối cùng. Cô sẽ không bao giờ bỏ cuộc. Cần phải quay lại với cuộc chiến và tiếp tục trận đánh này. Nhân danh mẹ cô, nhân danh con gái và hai con trai của cô, những người cần đến cô, nhân danh tất cả những cuộc chiến mà cô đã chỉ huy, cô phải tiếp tục. Cô sẽ không nằm dài trên giường và bỏ cuộc trước cái chết nhỏ nhoi đang níu lấy cô. Cô sẽ không để mình bị chôn vùi. Không phải ngày hôm nay.

Cô nhanh chóng mặc quần áo. Để che đi mái tóc thưa thớt, cô chụp lấy một chiếc mũ trùm đầu trong ngăn kéo. Đó là một chiếc mũ trẻ con bị bỏ quên in hình siêu nhân. Chẳng sao cả, miễn là nó khiến cô đủ ấm.

Mặc đồ xong, cô ra khỏi nhà khi bên ngoài tuyết đang rơi. Cô đã mặc một chiếc áo khoác dài trùm lên trên ba chiếc áo thun chồng lên nhau. Mặc đồ như vậy, trông cô nhỏ bé giống như con cừu vùng Scotland đang oằn mình dưới sức nặng của lớp len dày đang cột vào người nó.

Sarah rời khỏi nhà. Chính là ngày hôm nay, cô đã quyết định vậy.

Cô đã biết chính xác nơi mà mình phải đến.

❀ ❀ ❀

[1] (ND) Cắt bỏ trong tiếng Pháp là ablation, trừng phạt là punition, xâm phạm là agression, cắt xẻo là mutilation, phá huỷ là démolition.

[2] Chữa khỏi là guérisson.