Việt Nam Thư Quán - Thư viện Online

Montréal, Canada.

Sarah đi trên những con phố tuyết phủ trắng xóa. Đầu tháng hai này, nhiệt độ vô cùng lạnh giá nhưng cô vui mừng được thấy mùa đông. Nó là cái cớ của cô. Nhờ có nó, chiếc mũ trùm đầu giúp cô lẫn vào trong đám đông, tránh khỏi những con mắt hiếu kỳ, ai cũng đội mũ như cô để chống chọi lại cái lạnh. Cô bắt gặp một nhóm những học sinh tiểu học đang nắm tay nhau. Trong số chúng, một cô bé đội chiếc mũ giống hệt như của cô. Cô hướng về phía cô nhóc cái nhìn đồng loã và thích thú.

Sarah tiếp tục con đường của mình. Trong túi áo măng-tô, cô nắm lấy tấm danh thiếp mà người phụ nữ cô gặp ở bệnh viện đã đưa cho cô vài tuần trước. Họ ngồi trong cùng một phòng để nhận cùng một đợt hóa trị. Hai người đã bắt đầu cuộc trò chuyện một cách tự nhiên như hai người khách trong quán café. Họ cứ ngồi nói chuyện như thế suốt cả buổi chiều. Cuộc trò chuyện nhanh chóng chuyển sang chiều thân mật như thể căn bệnh đã đưa họ lại gần nhau và dệt nên một sợi dây vô hình giữa họ. Sarah đã đọc được nhiều lời kể trên internet, trên những forum hay blog. Đôi khi chúng cho cô cảm giác mình thuộc về một bang hội nào đó, một nhóm những người sành sỏi, những người hiểu biết, những người đã trải qua chuyện này. Có những người là những chiến binh khi xưa, những Jedis[1] - những người không phải chỉ mới ở cuộc chiến đầu tiên và những người mới biết đến với căn bệnh - những Padawans[2]. Những người này cũng như Sarah cần phải học tất cả mọi thứ. Ngày hôm đó, người phụ nữ ở bệnh viện - một Jedi, không còn nghi ngờ gì nữa, đó là người đã trải qua hơn một trận chiến ngay cả khi bà tỏ ra giữ ý về bệnh tật của mình - đã nhắc đến cửa hàng của những “mái tóc bổ sung”, nơi nhân viên có kĩ năng và rất kín đáo. Bà đã đưa cho Sarah tấm danh thiếp của salon nọ để dùng khi thời khắc đó xảy đến. “Trong cuộc đấu tranh chống lại bệnh tật, không được bỏ qua việc phải yêu lấy bản thân mình” - Bà nói. “Hình ảnh phản chiếu trong gương phải là đồng minh với bạn chư không phải là kẻ thù” - Bà đã kết luận với vẻ chín chắn.

Sarah cất tấm danh thiếp đi và đã không nghĩ về nó nữa. Cô đã cố trì hoãn ngày hôm nay nhưng thực tế đã tóm lấy cô.

Đã đến lúc rồi. Sarah đi bộ về phía cửa tiệm trong những con phố tuyết phủ. Đáng lẽ cô có thể bắt một chiếc taxi nhưng cô đã chọn đi bộ. Đây là một hành trình mà cô cần phải đi qua bằng chính đôi chân mình như đang tham gia một cuộc hành hương, như một nghi lễ cô phải vượt qua. Việc đi đến đó đem lại rất nhiều ý nghĩa. Nó có nghĩa là: Cô cuối cùng đã chấp nhận căn bệnh. Không còn vứt bỏ nó, không còn phủ nhận nó. Cô quyết định đối diện trực tiếp với nó như nó vốn có. Đây không phải như một hình phạt hay một định mệnh, một tai hoạ mà ta phải hứng chịu, mà đúng hơn là một sự thật, một sự kiện trong cuộc đời, một thử thách để vượt qua.

Khi đến gần cửa tiệm, Sarah bỗng có một ấn tượng lạ lùng. Đó không phải là một cảm xúc déjà-vu[3], cũng không phải linh tính mách bảo. Không! Đó là một rung động sâu thẳm hơn, lan toả ra toàn bộ tâm trí và cơ thể cô, như thể cô đã từng đi qua con đường này. Thế nhưng, đây là lần đầu tiên cô đi tới quận này trong thành phố. Không cách nào có thể giải thích, dường như có điều gì đang chờ đợi cô ở nơi đó. Rằng cô đã có hẹn ở đó từ rất lâu rồi.

Cô đẩy cánh cửa salon. Một người phụ nữ ra đón tiếp cô một cách thanh lịch và dẫn cô đi qua một hành lang, đến một căn phòng nhỏ có trang bị một ghế bành và một chiếc gương. Sarah cởi bó áo khoác ngoài, đặt túi xuống.

Cô ngập ngừng một lúc trước khi cởi mũ trùm đầu ra. Người phụ nữ quan sát cô trong giây lát, không nói gì.

- Tôi sẽ cho bà xem những mẫu tóc của chúng tôi. Bà đã có ý tưởng về những gì bà tìm kiếm chưa?

Tông giọng của cô ta chẳng hề khúm núm mà cũng chẳng hề lộ rõ sự thương cảm. Nó chỉ vừa đủ, không hề hoa mỹ. Ngay lập tức, Sarah cảm thấy tự tin. Người phụ nữ kia biết mình đang nói về điều gì, chắc chắn là vậy. Cô ấy chắc hẳn đã gặp hàng chục, hàng trăm người phụ nữ như Sarah. Cô ấy chắc hẳn đã gặp họ suốt cả ngày. Dẫu vậy, trong khoảnh khắc này, Sarah có cảm giác mình là duy nhất hoặc ít ra là cảm giác được đối xử như vậy. Không bi kịch hoá, không tầm thường hoá, đó là cả một nghệ thuật ứng xử mà người phụ nữ này đã thể hiện với một sự tinh tế xuất sắc.

Đứng trước câu hỏi của người bán hàng, Sarah tỏ ra bối rối. Cô không biết gì về thứ này. Cô chưa nghĩ tới chuyện này. Cô muốn… cái gì đó sống động, tự nhiên. Thực ra là, cái gì đó giống với cô. Có vẻ hơi ngốc nghếch, cô tự nhủ, làm sao mà những sợi tóc xa lạ lại có thể phù hợp với cô, ôm lấy khuôn mặt cô, cá tính cô?

Người phụ nũ biến mất một lúc rồi quay lại với những thùng các-tông trông như những hộp đựng mũ. Từ trong chiếc hộp đầu tiên, cô ta lấy ra một bộ tóc giả màu nâu đỏ. “Một sản phẩm nhân tạo được sản xuất ở Nhật” - Cô nói rõ. Cô lắc mạnh bộ tóc và vuốt thẳng nó. “Vì để trong hộp nên đôi khi chúng có những nếp bị sai, cần phải chỉnh lại cho chúng có hình dáng tự nhiên hơn” - Cô giải thích. Sarah mang thử, không mấy thuyết phục. Cô không nhận ra mình dưới đám tóc dày, đó không phải là cô dưới quả cầu đầy lông đó, trông cô như đang hoá trang. “Chất lượng và giá thành đều tốt nhưng đó không phải là sản phẩm tốt nhất của chúng tôi” - Người phụ nữ nhận xét. Từ chiếc hộp thứ hai, cô lấy ra một bộ tóc giả khác. Lại một sản phẩm nhân tạo nhưng chất lượng cao hơn, được xếp hạng “Cực kỳ thoải mái.” Sarah không biết nói gì, cô lặng im suy nghĩ trước hình ảnh phản chiếu lại trên chiếc gương, hình ảnh này cũng không phải là cô. Bộ tóc giả chẳng hợp với cô chút nào, cô không có gì để chê trách nó, ngoại trừ một điểm là nó là “có cái vẻ” của một bộ tóc giả. Không, không thể được, thà trùm khăn hoặc đội mũ còn hơn. Người phụ nữ liền lấy ra chiếc hộp thứ ba. Nó chứa mẫu mới nhất, bằng “tóc người thật” - cô nói rõ. Một sản phẩm quý hiếm và đắt tiền nhưng một số phụ nữ sẵn sàng chi trả. Sarah ngắm nhìn bộ tác giả với vẻ ngạc nhiên. Những sợi tóc có cùng một màu với màu tóc cô, chúng dài hơn, mềm mại, mượt mà vô ngần và dày dặn. “Đây là những sợi tóc đến từ Ấn Độ” - người phụ nữ nói với niềm tự hào - “Chúng đã được xử lí, tẩy màu và nhuộm màu ở Ý, chính xác là trên đảo Sicile, rồi được cố định, từng sợi một, trên một khung làm bằng vải tuyn trong một xưởng thủ công nhỏ. Kĩ thuật đan tết tóc đã được sử dụng, tốn nhiều thời gian hơn nhưng cũng chắc chắn hơn là cài móc. 80 giờ làm việc, để có được khoảng 150.000 sợi tóc. Một sản phẩm quý hiếm. Một tuyệt tác kiều diễm, như cách người trong nghề vẫn nói.”

Cô giúp Sarah đặt bộ tóc giả lên đầu. “Cô hãy nhớ, luôn luôn là đằng trước rồi mới tới phía sau. Ban đầu sẽ có vẻ khó khăn nhưng ta sẽ quen dần nhanh thôi, một thời gian sau cô thậm chí sẽ chẳng cần phải dùng đến gương. Tất nhiên cô có thể cắt ngắn nó đi tuỳ theo sở thích. Việc giữ gìn nó cũng đơn giản thôi, chỉ cần dầu gội đầu và nước như với tóc của chính cô.” - Người phụ nữ tiếp tục giải thích. Sarah ngẩng đâu lên và quan sát mình trong gương. Người phụ nữ tươi mới này đang đứng trước mặt cô, cô ta giống cô nhưng cùng lúc lại là một người khác. Một cảm giác thật kì lạ. Dẫu vậy, cô vẫn nhận ra những đường nét của mình qua làn da nhợt nhạt và đôi mắt thâm quầng. Đúng là cô, đúng rồi, chính là cô. Cô chạm vào những lọn tóc, vén gọn chúng, uốn cong cho chúng, tạo dáng cho chúng trong nỗ lực không phải để chiếm hữu chúng mà là để thuần hoá chúng. Những sợi tóc không hề chống cự lại, chúng để mặc cô chế ngự một cách ngoan ngoãn và rộng lượng. Chúng chậm rãi ôm lấy khuôn mặt hình ô-van của cô rồi buông lơi. Sarah luồn tay mình vào chúng, vuốt ve chúng, chải chuốt chúng, thấy chúng hợp tác đến nỗi cô gần như biết ơn về điều đó. Thật khó mà nhận ra được những sợi tóc xa lạ với cô lại trở thành của cô, điều chỉnh theo khuôn mặt cô, dáng hình cô, đường nét của cô.

Sarah ngắm nhìn hình ảnh phản chiếu của mình. Những gì cô đã đánh mất, dường như suối tóc này đã trả lại cho cô. Sức mạnh của cô, phẩm cách của cô, ý chí của cô, tất cả những gì đã khiến cô được là chính mình, là Sarah, mạnh mẽ, đầy tự hào và xinh đẹp. Đột nhiên, cô cảm thấy sẵn sàng. Cô quay về phía người phụ nữ kia và hỏi liệu cô ta có thể giúp cô cạo trọc đầu được không. Cô muốn làm điều đó ngay tại đây, ngay bây giờ. Cô sẽ đội bộ tóc giả kể từ hôm nay. Cô sẽ không xấu hổ khi quay trở về nhà trong bộ dạng này. Dù sao cô sẽ điều chỉnh bộ tóc tốt hơn nếu ở bên dưới cô không có tóc, nó sẽ dễ dàng hơn rất nhiều. Dù thế nào đi nữa, sớm muộn gì cùng phải làm điều này, vậy thì thà là ở đây bây giờ bởi vì cô đang cảm thấy tràn đầy sức mạnh.

Người phụ nữ gật đầu đồng ý. Với một lưỡi dao cạo trong tay, cô bắt đầu công việc với đôi tay nhẹ nhàng và thành thục.

Khi Sarah mở mắt ra, cô ngạc nhiên hồi lâu. Vừa mới cạo sạch tóc, đầu cô có vẻ bé hơn khi trước. Cô giống với con gái mình khi nó mới thôi nôi trước khi tóc con bé kịp mọc ra. Cô có vẻ như một em bé sơ sinh. Cô cố hình dung ra phản ứng của lũ trẻ. Chúng chắc chắn sẽ ngạc nhiên khi nhìn thấy cô như vậy.

Cô đặt mái tóc giả lên cái đầu nhẵn thín của mình theo những động tác đã được chỉ dẫn và chỉnh sửa lại sợi tóc giờ đây đã trở thành tóc của cô. Đứng trước hình ảnh của mình trong gương, Sarah đã có một niềm tin vững chãi: Cô sẽ sống. Cô sẽ nhìn thấy những đứa con của mình lớn lên. Cô sẽ nhìn thấy chúng bước vào tuổi vị thành niên, bước sang tuổi trưởng thành, khi đã thành những ông bố bà mẹ. Hơn tất cả, cô muốn được biết đâu sẽ là ý muốn của chúng, thiên hướng của chúng, tình yêu của chúng, tài năng của chúng. Đông hành cùng chúng trên con đường đời, trở thành một bà mẹ luôn dõi theo chúng, dịu dàng và ân cần đi bên cạnh chúng.

Cô sẽ thoát khỏi cuộc chiến này ở vị thế của kẻ chiến tháng, có thể sẽ mất đi rất nhiều xương máu nhưng cô vẫn sẽ đứng vững. Dù cho có phải tốn đến hàng tháng, hàng năm trời điều trị, mặc cho thời gian cần phải có, kể tư nay cô sẽ dành trọn tất cả năng lượng của mình, từng phút, từng giây, để chiến đấu chống lại cản bệnh này bằng cả thể xác và linh hồn.

Cô sẽ không bao giờ còn là Sarah Cohen - người phụ nữ quyền lực và luôn tin tưởng ở bản thân, người phụ nữ mà biết bao người ngưỡng mộ như trước. Cô sẽ không bao giờ còn là kẻ bất khả chiến bại, không còn là một nữ siêu anh hùng nữa. Cô sẽ là cô, Sarah - một phụ nữ mà cuộc đời đã xô đẩy, đã làm tổn thương, nhưng cô vẫn sẽ ở đó, với những vết sẹo của mình, những điểm yếu và những vết thương. Cô sẽ thôi không tìm cách che giấu chúng. Cuộc đời trước kia của cô là một lời dối trá, cuộc đời cô giờ đây mới là thật.

Khi căn bệnh đã buông tha cho cô, cô sẽ lập văn phòng riêng của mình với một vài khách hàng vẫn còn tin tưởng ở cô và thực lòng muốn đi theo cô. Cô sẽ khởi kiện Johnson & Lockwood. Cô là một luật sư tốt, một trong những luật sư giỏi nhất của thành phố. Cô sẽ đưa việc phân biệt đối xử mà mình là mục tiêu ra trước công luận, nhân danh hàng triệu những người đàn ông và đàn bà mà xã hội việc làm đã kết án quá vội vàng, những người giống như cô đã phải hứng chịu một bản án kép. Vì họ, cô sẽ đấu tranh. Đó là điều cô làm tốt nhất. Đó sẽ là cuộc chiến của cô.

Cô sẽ học cách sống khác đi, cô sẽ tận hưởng thời gian bên lũ trẻ, lấy những kì nghỉ để tham gia hội chợ, những buổi biểu diễn cuối năm. Cô sẽ không bỏ lỡ bất cứ một buổi tiệc sinh nhật nào. Cô sẽ dẫn chúng đi nghỉ hè ở Florida và nghỉ đông ở khu trượt tuyết. Sẽ không ai tước mất của cô những khoảnh khác bên các con nữa, đó sẽ là những khoảnh khắc của cuộc đời cô. Sẽ không còn những bức tường, không còn những lời nói dối. Cô sẽ không bao giờ còn là người phụ nữ bị chẻ làm đôi.

Trong khi chờ đợi, cần phải chiến đấu chống lại trái quýt này, với những vũ khí mà tự nhiên đã ban tặng cho cô: Lòng dũng cảm, sức mạnh, sự quyết tâm, trí thông minh của cô nữa. Gia đình cô, lũ trẻ, những người bạn và cả những bác sĩ, những y tá, những chuyên gia ung thư, chuyên gia chụp cắt, những dược sĩ, những người vẫn chiến đấu hàng ngày vì cô, bên cạnh cô mọi lúc. Bỗng dưng, cô cảm giác mình đang đứng ở đoạn mở đâu một khúc sử thi của Pharaon, một nguồn năng lượng tuyệt diệu mở ra xung quanh cô. Cô cảm nhận thấy một luông điện ấm nóng đang xuyên khắp cơ thể, một sự sục sôi mới mẻ, một chú bướm mà cô chưa từng bắt gặp đang nhẹ nhàng đập cánh, trong bụng cô.

Ngoài kia, có thế giới, có cuộc sống và lũ trẻ. Hôm nay cô sẽ đến trường đón chúng. Cô đã hình dung ra vẻ mặt ngạc nhiên của chúng bởi cô chưa từng làm thế hoặc rất ít khi. Hannah chắc chắn sẽ rất cảm động. Hai đứa sinh đôi sẽ chạy về phía cô. Chúng sẽ có vài nhận xét về kiểu tóc của cô, về mái tóc mới. Sarah khi đó sẽ giải thích cho chúng. Cô sẽ nói với chúng về “quả quýt”, về công việc của cô, về cuộc chiến mà họ sẽ phải cùng nhau đương đầu.

Khi rời xa khỏi tiệm cắt tóc, Sarah nghĩ đến người phụ nữ đó ở tận bên kia bán cầu, ở Ấn Độ, người đã cho cô những sợi tóc này, nghĩ đến những người công nhân Sicile đã kiên nhẫn gỡ rối chúng và chải chuốt chúng, đến người đã ghép nối chúng lại. Cô tự nhủ rằng cả vũ trụ này đã cùng chung tay để tạo nên một bản hoà tấu cho việc chữa trị của cô. Cô nghĩ đến câu nói nổi tiếng của Talmud: “Ai cứu rỗi một cuộc đời sẽ cứu rỗi cả thế giới.” Ngày hôm nay, cả thế giới đã cứu lấy cô, và Sarah muốn nói lời cảm ơn họ.

Cô tự nhủ rằng mình đang ở đây, đúng thế, cô vẫn đang ở đây ngày hôm nay. Cô sẽ còn ở đây rất lâu sau nữa. Chỉ với ý nghĩ đó thôi, cô mỉm cười.

❀ ❀ ❀

[1] Tên gọi thành viên của một nhóm những kỵ sĩ thần bí trong bộ phim Star Wars - Chiến tranh giữa các vì sao, được huấn luyện để canh giữ hoà bình và công lý của Vũ Trụ.

[2] Hay còn gọi là những người học việc, chỉ những thiếu niên có sức mạnh nhạy cảm được huấn luyện trong đội quân Jedi để một ngày kia sẽ trở thành một Jedi với đầy đủ sức mạnh.

[3] Ấn tượng mơ hồ, không chính xác về việc mình đã bắt gặp hình ảnh này ở đâu đó, có thể là trong một giấc mơ.