"Anh đã mắc một sai lầm rất lớn, ông Hamblin," Giáo sư Stoute nói khi họ bước vào phòng riêng.

"Anh cũng hùa theo lũ học sinh đấy phỏng, ông Stoute?" vị giáo sư cáu kỉnh quát lên.

Người giảng viên tính tình ôn hòa thầm nghĩ rằng việc đôi co lúc đồng nghiệp của mình đang bất bình đến thế là hoàn toàn vô ích, nên ông đành chọn cách im lặng trước mắt. Với ông, rõ ràng là thủy thủ đoàn trên tàu Josephine đã nổi loạn xét về phía ông Hamblin, và kỷ luật học uy của con tàu đã sụp đổ hoàn toàn. Nếu ông hiểu đúng tâm tư của bọn trẻ, chúng sẽ nhất quyết từ chối tuân lệnh vị giáo sư tiếng Hy Lạp. Phải có một cách giải quyết thỏa đáng cho rắc rối nghiêm trọng này trước khi có thể tiến hành bất cứ việc gì khác.

Ông Hamblin cũng im lặng một hồi lâu. Sẽ thật tò mò nếu biết được ông ta đang tự nghĩ gì về bản thân trong khoảnh khắc ấy, dẫu rằng chắc chắn ông ta vẫn đang biện minh cho hành vi của mình và coi bản thân là một kẻ bị oan ức. Một quý ông uyên thâm về tiếng Hy Lạp đến vậy, trong túi lại mang theo một lời mời đến yết kiến vị thượng thư của nhà vua, thiết tưởng không nên phải chịu đựng sự lăng mạ từ một tên nhãi ranh. Hai vị giáo sư ngồi trong phòng cho đến khi sự im lặng trở nên ngột ngạt, và cho đến khi cơn giận của ông Hamblin đã phần nào dịu xuống.

"Tôi không ngờ lại thấy anh hùa theo bọn trẻ, ông Stoute," vị học giả cất lời với giọng điệu đầy tổn thương.

"Nếu tôi có đứng về phía nào, tôi hy vọng đó sẽ là lẽ phải," ông Stoute đáp.

"Điều đó có nghĩa là tôi đang đứng ở phe trái, tôi đoán thế," ông Hamblin đáp lại kèm theo một tiếng thở dài nặng nề.

"Nó có nghĩa chính xác là như vậy," người kia thẳng thắn bổ sung.

"Vậy anh nghĩ rằng lũ trẻ đã hành xử hoàn toàn đúng đắn—phải vậy không?"

"Dù không hẳn nói thế, tôi buộc phải tin rằng ông đã sai."

"Cậu nhóc đó đã đe dọa bắt giữ tôi," ông Hamblin tiếp lời, toàn thân như run lên; "và toàn bộ thủy thủ đoàn đã hô vang ba tiếng vạn tuế để cổ vũ cho Thuyền trưởng Kendall!"

"Tôi suýt không cưỡng lại được cám dỗ muốn tham gia hô cùng họ," ông Stoute điềm tĩnh đáp. "Hành xử của Thuyền trưởng Kendall khiến tôi vô cùng thán phục."

"Ông Stoute, anh có coi đó là một lời lẽ thích hợp để nói với tôi không?"

"Anh sẽ chẳng thể hiểu được bất cứ điều gì ngoài những lời lẽ thẳng thắn nhất, và tôi định sẽ hoàn toàn bộc trực với anh. Anh đã nhúng tay vào kỷ luật của con tàu, và bởi vì vị thuyền trưởng từ chối thu hồi chiếc xuồng một cách lịch sự, anh đã nổi cơn thịnh nộ rồi cư xử theo một cách vô cùng thiếu tư cách và kém phần đường hoàng. Nói thật đấy, thưa anh, tôi cảm thấy xấu hổ thay cho anh! Anh đã gọi thuyền trưởng là một tên nhãi ranh!"

"Cậu ta chỉ là một đứa trẻ," ông Hamblin đáp, dường như những lời nói thẳng thừng này đã khiến ông ta bắt đầu hoài nghi về hành vi của chính mình.

"Bất kỳ đứa trẻ nào cũng có quyền được đối xử như một quý ông khi nó cư xử đúng mực, ngay cả khi ý kiến của nó không trùng khớp với chúng ta; và điều này đặc biệt đúng với vị thuyền trưởng."

"Cậu ta hoàn toàn thiếu phán đoán. Vụ việc của McDougal là chuyện cá nhân, và lẽ ra ông Kendall nên tham khảo ý kiến của tôi."

"Ngay cả khi giả định rằng thuyền trưởng đã sai đi—dẫu tôi không nghĩ là cậu ấy sai—thì điều đó cũng chẳng làm cho bộ mặt hành vi của anh trở nên khá hơn chút nào."

"Anh nghĩ ông Lowington sẽ không bênh vực tôi chứ—phải không?"

"Chắc chắn là không."

"Tôi khó lòng mong đợi điều đó, khi mà ông ấy dành sự nể trọng cho cậu nhóc ấy nhiều hơn là cho tôi," ông Hamblin thở dài.

"Đã tám giờ rồi, đến giờ các lớp học bắt đầu rồi đấy," ông Stoute nói sau khi liếc nhìn đồng hồ. "Anh phải quyết định ngay xem mình định làm gì đi."

"Tôi nên làm gì đây?" ông Hamblin hỏi, lúc này đã nhận thức rõ ràng rằng bản thân vừa vướng vào một "rắc rối" khác, và những kẻ có quyền lực ở đây, vốn chẳng màng đến danh giá của ông ta, có lẽ sẽ đưa ra phán quyết chống lại ông.

"Chúng ta có nên lên lớp không? Anh có sẵn lòng xuống khoang dưới và tiếp tục dạy các lớp của mình không?"

"Tôi có."

Ông Stoute vẫn hoài nghi về việc liệu làm như vậy có khôn ngoan hay không; nhưng ông tin chắc rằng Thuyền trưởng Kendall có thể kiểm soát được thủy thủ đoàn, ngay cả khi họ định tổ chức một cuộc biểu tình chống lại vị giảng viên không được lòng mọi người.

"Nếu tôi mắc phải một sai lầm lớn như anh, ông Hamblin," Giáo sư Stoute nói thêm, "tôi sẽ đến gặp thuyền trưởng và xin lỗi cậu ấy."

"Xin lỗi cậu ta ư!" vị học giả kinh ngạc thốt lên.

"Vâng, thưa anh."

"Hành động đó là dành cho cái thằng nhóc đã lăng mạ tôi, kẻ đã dọa bắt giữ tôi và tống giáp tôi lên tàu lớn, kẻ có gan ngẩng mặt bảo tôi rằng nó mới là thuyền trưởng của con tàu này á! Không đời nào, thưa anh!"

"Tùy anh vậy, thưa anh; tùy anh định đoạt; còn tôi sẽ xuống khoang dưới để dạy lớp của mình đây."

Không chờ đợi quyết định cuối cùng của đồng nghiệp về dự định tiếp theo, ông Stoute bước ra khỏi phòng. Lúc này Paul đã hồi phục sau cơn choáng váng vừa qua và ra lệnh cho viên phó nhất "thổi còi tập trung học tập."

"Chúng tôi có tiếp tục việc học như bình thường không, Thuyền trưởng Kendall?" ông Stoute hỏi, ông không kìm được mà nắm lấy bàn tay vị chỉ huy trẻ rồi siết chặt đầy ấm áp, dẫu không hề nhắc đến Giáo sư Hamblin bằng lời.

"Chắc chắn rồi thưa ông; các học viên sẽ không bị cho phép bỏ bê bất kỳ nhiệm vụ thường lệ nào," Paul đáp.

"Sau những tiếng hô vang trên boong tàu vừa rồi, nguy cơ xảy ra bạo động là rất cao."

"Không đâu thưa ông; tôi nghĩ là không. Nếu có bất kỳ sĩ quan hay thủy thủ nào gây rối, kẻ đó sẽ bị bắt giữ ngay lập tức."

"Nhưng nhỡ tất cả bọn họ đồng lòng làm thế thì sao."

"Họ sẽ không làm vậy đâu, thưa ông;" nhưng Paul nói với niềm hy vọng nhiều hơn là lòng tin, trong lòng vẫn canh cánh nỗi lo về cuộc biểu tình mà vị giáo sư vừa cảnh báo.

Ông Stoute đi xuống khoang dưới. Tất cả các học viên đều có mặt ở đó, bao gồm cả thủy thủ đoàn của chiếc xuồng đã đưa McDougal về tàu lớn. Họ trật tự và yên lặng hơn ngày thường; nhưng sự bình yên ấy thường là điềm báo trước cơn bão lớn. Thuyền trưởng Kendall bước vào khoang, và sự xuất hiện của cậu chính là tín hiệu cho những tiếng vỗ tay rền vang từ tất cả các sĩ quan. Việc cậu đã giành phần thắng trong cuộc tranh cãi với vị giáo sư khó ưa; việc cậu dám đe dọa bắt giữ ông Hamblin và tống giáp ông ta lên tàu lớn; việc cậu thực sự triệu tập bác thợ mộc và bác quản lý boong tàu để thi hành mệnh lệnh đã dự trù—tất cả những điều đó thừa đủ để biến vị thuyền trưởng trở thành một người anh hùng trong mắt toàn thể đoàn thủy thủ. Bọn trẻ luôn sùng bái sự gan dạ, và chúng không phải lúc nào cũng bận tâm xem sự gan dạ ấy được thể hiện trong một nghĩa cử cao đẹp hay không.

"Xin hãy giữ trật tự," Paul lên tiếng, xúc động trước những tràng pháo tay của các học viên.

Sự im lặng bao trùm ngay lập tức, bởi lúc này vị thuyền trưởng chẳng khác nào một "vị thần nhỏ", có sức ảnh hưởng đối với toàn bộ thủy thủ đoàn lớn hơn bất cứ thời điểm nào trước đó. Quả thực họ cảm thấy tiếc cho số phận của tội đồ McDougal, nhưng không một ai trong số họ lại không tin rằng thuyền trưởng đã đúng khi phán đoán mức độ sai phạm của kẻ phạm lỗi.

"Tôi muốn nhờ các bạn một việc," Paul tiếp tục với giọng điệu có phần lúng túng.

Những tràng phàng pháo tay vang lên như một lời bảo đảm rằng cậu có thể yêu cầu bất cứ điều gì và nó sẽ được chấp thuận một cách đồng lòng.

"Dù chuyện gì xảy ra đi nữa, tôi mong các bạn tuyệt đối không gây rối, không có bất kỳ hành động biểu tình nào dù là tán thành hay phản đối. Các bạn sẽ nghe theo thỉnh cầu của tôi chứ?"

"Chúng tôi nghe theo!" các học viên đồng thanh hô vang.

"Cảm ơn các bạn," Paul đáp, cậu vốn không tin vào việc lạm dụng uy lực khi chưa cần thiết.

Lũ trẻ bắt đầu cắm cúi vào bài vở, còn vị thuyền trưởng bước xuyên qua khoang dưới rồi lên boong tàu để tránh phải giáp mặt với ông Hamblin, người mà tiếng bước chân đang vang lên ở lối đi dẫn từ cabin. Ngay khi Paul vừa khuất dạng, vị học giả khó ưa liền bước vào khoang. Một học viên ở hàng ghế đầu xì một tiếng, nhưng các bạn nhanh chóng ra hiệu cho cậu ta im lặng; và có lẽ, nếu vị thuyền trưởng không lên tiếng can thiệp từ trước, ông Hamblin đã phải đón nhận một màn biểu tình phản đối đồng loạt rồi.

Vị học giả rõ ràng đang rất bối rối; nhưng thái độ của ông ta lại vô cùng điềm tĩnh và nhún nhường. Ông ta ít cáu kỉnh và bẳn tính hơn ngày thường; chẳng thốt ra những từ như "đần độn" hay "vụng về" như thói quen của mình. Trông ông ta có vẻ đãng trí, điều đó cũng dễ hiểu thôi; nhưng trong khi sự nhiệt huyết khi giảng dạy có phần giảm sút, thì sự lịch thiệp và tử tế lại tăng lên gấp bội. Vì ông ta không tạo ra lý do nào để gây sự, nên chẳng có rắc rối nào xảy ra cả. Dù vị thuyền trưởng không xuất hiện trong bất kỳ tiết học nào do ông phụ trách, vị giáo sư cũng không hề đưa ra lời bình luận nào về hoàn cảnh đó.

Paul đang vô cùng phiền muộn, nhưng cậu đã hạ quyết tâm cho bước đi tiếp theo. Hoặc là ông Hamblin phải rời khỏi tàu Josephine, hoặc cậu sẽ xin từ chức quyền chỉ huy. Sống chung với một con nhím xù lông như thế trên tàu là điều bất khả thi. Đối với cậu, việc làm thế nào mà ông Lowington lại tuyển dụng một giảng viên không phù hợp đến vậy vẫn là một điều bí ẩn; nhưng thực tế là ông ta đã được tuyển bởi người đại diện của viện trưởng dựa trên thành tích học thuật cổ điển thay vì sự phù hợp với vị trí công tác. Ông ta vốn dĩ không được lòng mọi người khi làm gia sư và giáo sư đến mức chẳng có học viện nào chịu đựng được ông ta lâu dài, dẫu cho kiến thức uyên bác của ông ta có giá trị đến đâu đi nữa.

Đúng mười hai giờ, lệnh từ ông Lowington được truyền xuống là giải tán lớp học và trang hoàng tàu Josephine để đón khách. Toàn bộ thủy thủ đoàn được gọi tập trung, và chẳng mấy chốc con tàu đã khoác lên mình bộ cánh rực rỡ nhất. Một dải cờ được căng từ đầu mũi tàu qua các đỉnh cột buồm cho tới tận đầu mút của thanh xà ngang buồm chính. Quốc kỳ Bỉ, gồm ba phần bằng nhau mang màu đen, vàng và đỏ được chia theo chiều dọc, phần phật bay trên đỉnh cột buồm trước. Tàu Young America cũng được trang trí tương tự, còn tàu Victoria and Albert thì treo cờ hiệu hoàng gia của Vương quốc Anh—một tác phẩm tuyệt mỹ gồm bốn ô vuông, trong đó có hai ô đối góc màu đỏ, một ô màu xanh dương và một ô màu vàng, nổi bật với chiếc đàn hạc cùng hình ảnh sư tử và kỳ lân được thêu tỉ mỉ trên các ô vuông.

Đến mười hai giờ rưỡi, chiếc xà lang của các giáo sư, với quốc kỳ Mỹ giương ở đuôi và cờ Bỉ ở mũi, rời khỏi tàu lớn và chèo hướng về phía bến Vandyck. Nhân vật kiệt xuất được phái đoàn tiếp đón không ai khác chính là thống đốc tỉnh Antwerp, một chức vụ từng do ngài Charles Rogier lừng lẫy, vị bộ trưởng ngoại giao đương nhiệm, nắm giữ.

Ngay khi chiếc xuồng chở ngài thống đốc rời bến, các xà ngang trên cột buồm của cả hai con tàu đều có thủy thủ đứng dàn chào. Tất cả các học viên đều mặc quân phục đẹp nhất, tạo nên một khung cảnh thực sự vô cùng hoành tráng. Ngài thống đốc bước lên tàu lớn, được các học viên hô vang vạn tuế chào đón, và ngài đã đi thăm quan mọi ngóc ngách của con tàu. Sau khi dự bữa tiệc nhẹ tại cabin chính, ngài rời tàu trong sự tháp tùng của ông Lowington để sang thăm tàu Josephine. Mọi thứ đều hiện lên ở trạng thái hoàn hảo nhất, và ngài thống đốc đã bày tỏ sự thích thú tột cùng đối với học viện hải quân này.

Toàn bộ các sĩ quan và giáo sư đều được diện kiến vị khách quý. Ngài dành rất nhiều sự chú ý cho Paul, nhưng hầu như chẳng ngó ngàng gì đến ông Hamblin—sự phân biệt đối xử rạch ròi ấy khiến vị học giả vô cùng bối rối và bực bội. Ngay cả ông Lowington cũng không thể ngờ rằng các học viên trên tàu Josephine đang chìm trong cơn bão cảm xúc sục sôi và suýt chút nữa đã nổi loạn, bởi bề ngoài của thủy thủ đoàn lúc này trông thật điềm đạm và dễ mến biết bao. Sau khi hoàn tất chuyến thanh tra con tàu, ngài thống đốc ngỏ lời mời tất cả các sĩ quan ở lại dùng bữa tối với ngài, rồi rời tàu trở về đất liền với nghi thức trọng thể y hệt lúc ngài được đón tiếp.

Ông Lowington tháp tùng ngài thống đốc ra tận bến, và ngay khi trở lại, ông đã lên tàu Josephine để công bố lịch trình cho chuyến viếng thăm một số thành phố của Bỉ. Toàn bộ thủy thủ đoàn được gọi tập trung để lắng nghe thông báo rằng ba ngày tiếp theo sẽ dành trọn cho việc tham quan danh thắng, và các học viên sẽ lên chuyến tàu hỏa đi Ghent lúc hai giờ rưỡi chiều. Đoàn thủy thủ đón nhận tin tức này với một vẻ lạnh lùng không thể qua mắt vị viện trưởng; nhưng chẳng mấy chốc ông đã nhận được lời giải thích cho sự thờ ơ ngoài mặt này.

"Tôi rất lấy làm tiếc, thưa ông Lowington," Giáo sư Hamblin nói, bước vội tới bên ông khi ông vừa bước xuống từ cửa hầm tàu, "lại một lần nữa tôi buộc phải phàn nàn với ông về hạnh kiểm tồi tệ của cậu Kendall. Sáng nay cậu ta đã đe dọa bắt giữ tôi và tống giáp tôi lên tàu lớn—tôi đấy, thưa ông! Cậu ta thậm chí còn sai người đi gọi quản lý boong tàu và bác thợ mộc đến chỉ để làm việc đó."

"Thuyền trưởng Kendall!" vị viện trưởng thốt lên, cảm thấy vô cùng phiền muộn trước tràng phán quan kể lể về những bất bình này. "Chắc chắn phải có một sự khiêu khích vô cùng mạnh mẽ nào đó."

"Liệu có điều gì có thể biện minh cho một lời đe dọa hay một hành động như thế chứ?"

"Chúng ta sẽ không bàn về chuyện này ở đây," vị viện trưởng ngắt lời khi nhận ra ánh mắt của mọi học viên trên tàu đều đang đổ dồn về phía họ.

"Cần phải xử lý ngay lập tức," ông Hamblin quả quyết.

Tôi không có thời gian để nghe giải quyết vụ việc lúc này đâu. Chúng ta sẽ lên tàu hỏa đi Ghent trong chưa đầy một tiếng nữa. Tôi sẽ gặp anh trên toa tàu.

Ông Lowington bước về phía cầu thang mạn tàu, nơi chiếc xà lang đang chờ sẵn; nhưng Paul, với đôi má đỏ bừng vì giận, bước đến và giơ tay chạm vành mũ chào.

"Thưa ông Lowington," cậu nói, "tôi muốn khiếu nại về ông Hamblin. Ông ấy đã can thiệp vào kỷ luật của con tàu, có những lời lẽ vô cùng lăng mạ đối với tôi; và tôi buộc phải thỉnh cầu được miễn nhiệm chức vụ trên tàu Josephine, hoặc cho phép tôi được từ chức."

"Tôi rất tiếc vì các cậu lại gặp rắc rối ở đây; nhưng tôi không thể nán lại để nghe kể lề lúc này được. Tôi sẽ gặp cậu trên tàu hỏa."

"Xin lỗi ông một phút thôi, thưa ông Lowington," vị học giả của tàu Josephine chen vào khi viện trưởng đang bước qua mạn tàu. "Tôi muốn hỏi xem chúng ta có dừng chân ở Brussels không?"

"Có lẽ chúng ta sẽ ở đó một ngày."

"Tôi có lời mời đến yết kiến ngài Monsieur Rogier, vị thủ tướng của Quốc vương Bỉ, và tôi rất muốn nhận lời," ông Hamblin nói thêm, nghĩ rằng việc để viện trưởng biết trước điều này là vô cùng khôn ngoan trước khi ông bận tâm đến mâu thuẫn giữa mình và vị thuyền trưởng.

"Anh sẽ có dư dã thời gian đấy," ông Lowington đáp gọn lỏn rồi bước qua mạn tàu xuống xuồng.

Đến hai giờ, toàn bộ đoàn người xuống phà để sang Tête de Flandre, nằm đối diện với Antwerp, nơi đặt ga tàu hỏa đi Ghent. Nhờ sự giúp đỡ của ngài thống đốc Antwerp, một chuyến tàu đặc quyền đã được bố trí riêng cho họ, và các toa tàu sẽ thuộc quyền sử dụng của viện trưởng trong suốt chuyến hành trình qua các thành phố của Bỉ. Nhờ sự sắp xếp này, nhóm du khách đã có thể hoàn thành chuyến tham quan trong khoảng thời gian eo hẹp được giao phó. Họ sẽ dành một ngày ở thủ đô, nhưng chỉ vỏn vẹn một hoặc hai tiếng tại mỗi điểm dừng chân còn lại.

Ở Bỉ, khoảng hai phần ba hệ thống đường sắt thuộc quyền sở hữu hoặc cho thuê bởi chính phủ, đơn vị trực tiếp vận hành các tuyến đường, và ngay cả những tuyến nằm trong tay các tập đoàn tư nhân rồi cuối cùng cũng sẽ thuộc về nhà nước. Chúng được quản lý cực kỳ tốt và hiếm khi xảy ra tai nạn; tuy nhiên, tốc độ di chuyển lại khá chậm nếu so với đường sắt Anh quốc. Giá vé vào khoảng ba xu một dặm, thấp hơn mức trung bình ở châu Âu.

Ông Lowington chọn một khoang trong một toa tàu và sắp xếp chỗ ngồi cho nhóm của mình để giải quyết mâu thuẫn khó chịu đang tồn đọng ngay trong chuyến đi. Bác sĩ Winstock và Paul ngồi ở một đầu khoang, ông Stoute và Terrill ngồi đầu kia, trong khi ông Lowington và Giáo sư Hamblin chiếm hai ghế giữa. Hai học viên được phép ngồi cạnh cửa sổ để có thể ngắm nhìn phong cảnh ngoài kia; bởi viện trưởng cho rằng việc đó quan trọng với họ chẳng kém gì bài vở trên lớp, thực chất đó cũng là một buổi học địa thực tế. Đoàn tàu chuyển bánh, đưa đoàn người băng qua vùng đất thấp, tự thân nó không có gì quá hấp dẫn, dẫu cho những trang trại nhỏ, khu vườn, làng mạc và thị trấn nơi đây đều đầy ắp những điều thú vị đối với những chàng trai trẻ như Paul.

"Nào, ông Hamblin, tôi sẵn sàng lắng nghe những lời khiếu nại của anh đây," ông Lowington nói sau khi đoàn tàu đã rời khỏi ga. "Thuyền trưởng Kendall, cậu có thể chú ý lắng nghe, dù cậu vẫn có thể nhìn ra ngoài cửa sổ cùng lúc."

"Tôi phải đối chất với cái thằng nhóc đó á?" vị giáo sư phẫn nộ hỏi.

"Cái thằng nhóc đó!" ông Lowington nhắc lại. "Tôi ở đây để nghe anh và Thuyền trưởng Kendall nói xem sự thể ra sao. Xin mời anh cứ trình bày."

Ông Hamblin bắt đầu, dù trong lòng vô cùng ghê tởm vì bị ép phải nói lên nỗi bất bình của mình trước mặt Paul: "Chắc anh còn nhớ có một học viên tên là McDougal đã bị tống cổ về tàu lớn vào sáng nay."

"Tôi nhớ chứ."

"Hành vi phạm lỗi của cậu ta là nhằm vào cá nhân tôi. Khi cậu ta giải thích rõ sự tình và đưa ra một lời xin lỗi vô cùng thành khẩn, tôi đã sẵn lòng tha thứ. Tôi ra hiệu cho sĩ quan trực ban rằng không cần phải báo cáo chuyện này lên thuyền trưởng; thế nhưng sự việc vẫn bị báo cáo, và khi tôi lên boong sau bữa sáng, tôi thấy các học viên đã tập trung đông đủ. Cơn giận của tôi không hề bùng phát khi ông Kendall diễn thuyết trước họ. Nhưng anh có thể tưởng tượng được sự kinh ngạc của tôi khi cậu ta gọi McDougal lên và điều động một chiếc xuồng đưa cậu ta về tàu lớn, qua đó giáng xuống đầu cậu ta hình phạt khắc nghiệt nhất được biết đến đối với các học viên trên tàu Josephine.

"Tôi nhận thấy mình có trách nhiệm phải can thiệp, và tôi đã làm điều đó bằng một thái độ lịch thiệp nhất. Tôi đã bày tỏ sự phản đối một cách nhã nhặn đối với hành động của thuyền trưởng. Ý tôi là tôi thấy đó là bổn phận phải nhúng tay vào."

Ông Hamblin ngưng bặt và nhìn viện trưởng. Ông ta thầm mong vị viện trưởng cũng sẽ thốt lên rằng ông ta cũng có trách nhiệm phải can thiệp; nhưng ông Lowington chẳng nói câu nào cả, chỉ lặng lẽ chờ đợi cho đến khi vị giáo sư tiếp tục.

"Tôi đã phàn nàn với ông Kendall, nhưng cậu ta phớt lờ sự phản đối của tôi. Tôi yêu cầu phải rút lại mệnh lệnh đó; thế nhưng cậu ta lại tỏ thái độ ngạo mạn và hỗn xược. Cậu ta bảo tôi rằng cậu nhóc kia chắc chắn phải bị tống về tàu lớn. Cậu ta tỏ ra hoàn toàn thiếu phán đoán, mặc dù cho đến lúc đó, tôi mới chỉ phản đối bằng những lời lẽ ôn hòa nhất. Cậu ta thông báo cho tôi theo cách khó chịu nhất rằng cậu ta mới là thuyền trưởng của con tàu."

Đến đây, ông Lowington phải cắn môi để kìm nén nụ cười đang bất giác hiện lên trên khuôn mặt.

"Cuối cùng, thưa anh, cậu ta gọi quản lý boong tàu và bác thợ mộc tới, rồi đe dọa sẽ áp giải tôi lên tàu lớn trong còng sắt. Chỉ nói là tống cổ tôi về tàu thôi chưa đủ, cậu ta còn đòi còng tay tôi lại nữa chứ! Đã bao giờ có một đứa trẻ nào dám nói chuyện với một người trưởng thành như thế chưa? Ở cao đẳng, học viện hay trường phổ thông, tôi luôn là người nắm quyền tối cao; thế nhưng ở đây tôi lại phải chịu đựng quyền uy của một tên nhãi ranh mười sáu, mười bảy tuổi!"

Ông Hamblin dứt lời, nghiến chặt răng và ngả người ra phía sau ghế để chờ đợi phán quyết từ viện trưởng.

"Thuyền trưởng Kendall, tôi muốn nghe phiên bản của cậu về câu chuyện này," ông Lowington điềm đạm lên tiếng.

Vị giáo sư cử động như thể sắp chồmm dậy khỏi ghế. Tiến trình này trông có vẻ quá bất thường. Ông ta muốn phán quyết được đưa ra ngay dựa trên lời khai của mình; việc yêu cầu một học viên trình bày góc nhìn của họ sau khi giảng viên đã lên tiếng chẳng khác nào một sự lăng mạ đối với ông ta.

"Khi tôi được thông báo rằng McDougal đã chĩa vòi rồng vào ông Hamblin," Paul bắt đầu, "tôi quyết định phải trừng phạt cậu ta làm gương; bởi vì tôi đã nhận được phong thanh rằng các học viên có ý định gây khó dễ cho vị giáo sư lớn tuổi, và đây là lần thứ ba có chuyện xảy ra với ông ấy. Tôi tin chắc rằng hành động đó là cố ý, dù tôi không thể chứng minh được."

"Đó không phải là hành động cố ý," ông Hamblin giận dữ cắt lời. "Chính McDougal, khi đang quỳ gối—"

"Xin vui lòng đừng ngắt lời Thuyền trưởng Kendall," ông Lowington điềm tĩnh nhưng kiên quyết nhắc nhở.

"Tôi quyết định gửi cậu ta về tàu lớn, và chỉ thị cho phó nhì báo cáo tình hình với ông. Trước khi xuồng rời bến, ông Hamblin gọi tôi ra một góc và phản đối hành động của tôi. Ông ấy nói rằng đó là chuyện cá nhân giữa ông ấy và học sinh, và ông ấy rất ngạc nhiên khi tôi nhúng tay vào. Tôi đáp lại rằng vụ việc này ảnh hưởng đến kỷ luật của toàn bộ thủy thủ đoàn, và tôi vẫn sẽ tống McDougal về tàu lớn. Lúc đó ông ấy nổi giận, chỉ trích sự thiếu phán đoán của tôi và tuyên bố rằng cậu nhóc đó sẽ không bị đưa đi đâu cả. Tôi liền nói rõ cho ông ấy biết, bằng giọng điệu kiên quyết nhất mà tôi có thể, rằng tôi mới là người chỉ huy con tàu này."

"Vâng, thưa anh; chính xác là cậu ta dám tuyên bố cậu ta chỉ huy con tàu!" ông Hamblin kích động thốt lên.

"Nói tiếp đi, Thuyền trưởng Kendall," ông Lowington nói thêm.

"Lúc đó ông ấy đã dùng những lời lẽ nặng nề, và tôi bảo rằng tôi không còn gì để nói nữa. Khi tôi quay lưng bỏ đi, ông ấy bảo tôi dừng lại và gọi tôi là đồ nhãi ranh. Ông ấy lặp lại câu đó một lần nữa, và thế là tôi cho gọi anh Cleats và anh Gage tới. Khi họ đến, tôi thông báo với ông Hamblin rằng nếu ông ấy còn dùng thêm bất kỳ từ ngữ xúc phạm nào nữa, tôi sẽ tống cổ ông ấy lên tàu lớn trong còng sắt."

"Đúng thế đấy! Tống cổ tôi lên tàu trong còng sắt! Các anh có thể tưởng tượng nổi một sự sỉ nhục nào tồi tệ hơn thế không?" vị giáo sư la lên. "Tôi là một tên thủy thủ tồi tàn chắc? Tôi là kẻ hầu người hạ à? Tôi là học viên chắc? Hay tôi là vị giáo sư lớn tuổi nhất của hạm đội?"

"Anh có nói với Thuyền trưởng Kendall rằng cậu ấy thiếu phán đoán không, thưa ông Hamblin?" viện trưởng hỏi.

"Tôi có chứ, chắc chắn là thế rồi; và tôi dám khẳng định rằng một đứa trẻ con còn bày tỏ sự phán đoán tốt hơn cậu ta nhiều," vị giáo sư hào hứng đáp.

"Anh có nói rằng McDougal sẽ không bị tống lên tàu lớn không?"

"Có chứ; đó là một sự bất công tột cùng đối với cậu học sinh sau khi cậu ta đã cầu xin sự tha thứ với đôi đầu gối áp xuống boong tàu ướt sũng; và đó cũng là một sự sỉ nhục đối với chính tôi, người đã rộng lượng bỏ qua lỗi lầm cho cậu ta."

"Anh có gọi Thuyền trưởng Kendall là đồ nhãi ranh trên boong tư của tàu Josephine không?"

"Tôi không nhớ rõ là trên boong tư hay nửa boong nữa."

"Làm ơn trả lời câu hỏi của tôi."

"Có lẽ là có," ông Hamblin đáp, mắt dán xuống sàn tàu; bởi vì ông ta ý thức được rằng đây chính là điểm yếu chết người của mình.

"Tôi phải yêu cầu anh xác nhận hoặc phủ nhận phần đó trong lời khiếu nại của Thuyền trưởng Kendall."

"Nếu tôi có nói thế, thì đó là vì tôi đã bị một đứa học trò lăng mạ và coi rẻ."

"Anh vẫn chưa trả lời tôi đấy chứ, thưa anh."

"Có, tôi đã nói; và tôi sẵn sàng thừa nhận rằng đó là hành động cực kỳ kém văn minh; nhưng tôi đã—"

"Không cần phải giải thích đâu," ông Lowington ngắt lời. "Bây giờ tôi chỉ muốn nắm bắt sự thật. Anh đã dùng từ ngữ đó hai lần để gọi Thuyền trưởng Kendall—phải không?"

"Rất có thể. Lúc đó tôi đang rất kích động."

"Xác nhận hoặc phủ nhận đi, xin anh đấy."

"Tôi thừa nhận là mình đã nói, dù bây giờ tôi không thể nhớ rõ mồn một. Việc tôi thốt ra những lời lẽ như thế trong bất kỳ hoàn cảnh nào đi nữa là sai, nhưng tôi vốn đâu có quen bị mấy đứa học trò coi thường như thế."

"Anh có muốn bổ sung thêm bất kỳ chi tiết quan trọng nào nữa không, thưa ông Hamblin?" viện trưởng hỏi.

"Chẳng cần gì thêm nữa đâu, tôi nghĩ thế," vị giáo sư đáp, trong lòng thực sự tin rằng mình đã át vía được Paul, bất chấp bất lợi rành rành mà ông ta đang phải gánh chịu do chính cái thói thiếu kiềm chế của bản thân. "Rõ ràng là tôi và cậu Kendall không thể nào dung nạp nhau nổi trên cùng một con tàu."

"Điều đó thì quá rõ ràng rồi," ông Lowington nói thêm. "Tôi đã yêu cầu Giáo sư Stoute và anh Terrill ngồi chung toa để có thể cung cấp thêm bất kỳ thông tin nào chúng ta cần; nhưng tôi thấy các sự kiện trong vụ việc này không có gì phải tranh chấp cả. Về các điểm trọng yếu, chẳng có sự khác biệt nào trong lời kể giữa ông Hamblin và Thuyền trưởng Kendall cả. Tôi sẽ bảo lưu quyết định của mình cho đến khi chúng ta trở lại tàu."

"Sẽ là bất khả thi nếu bắt tôi phải làm tròn trách nhiệm với các học viên trên tàu Josephine chừng nào cậu Kendall còn nắm quyền chỉ huy," vị giáo sư tuyên bố, ông muốn có quyết định ngay lập tức vì quá tự tin rằng vị viện trưởng không thể nào bênh vực vị thủ lĩnh trẻ tuổi lần này.

"Tôi sẽ sắp xếp sao cho anh và Thuyền trưởng Kendall không bao giờ phải đi chung trên một con tàu nữa."

Câu trả lời ấy thật mơ hồ, nhưng dẫu sao thì cũng có một hành động sẽ được thực hiện; và đó là tất cả sự an ủi duy nhất mà vị giáo sư nhận được. Paul vô cùng xúc động, và bác sĩ Winstock đã phải trò chuyện với cậu suốt nửa tiếng đồng hồ mới giúp cậu tập trung trở lại vào những khung cảnh mới lạ đang lướt qua trước mắt như một cuốn phim toàn cảnh.