Một đám đông tập trung trước đoàn rước khi đoàn đi từ phố Rue de Laeken ra đại lộ Boulevard d'Anvers. Đi đầu là ban nhạc quân đội, và hai bên có lính quân đội Bỉ hộ tống, cho thấy chính phủ rất quan tâm đến sự kiện này. Các học viên vô cùng hào hứng trước khung cảnh mới lạ; và Paul đặt ra hàng loạt câu hỏi mà viên bác sĩ, người bạn đồng hành, không tài nào trả lời nổi. Thành phần và thứ tự của đám đông diễn hành đại khái như sau:

Một người khiêng cây thánh giá trên cán dài.

Cờ hiệu.

Các bé gái mặc váy trắng, tay cầm hoa.

Các bé trai.

Cờ hiệu.

Bức tượng Đức Mẹ do bốn người khiêng.

Một con cừu trắng phau, sạch sẽ, được dắt bằng dây,

trang trí bằng dải ruy băng đỏ, đi bên cạnh là các

cậu bé mang nhiều biểu tượng khác nhau.

Các thiếu nữ mặc áo trắng.

Một bức tượng Đức Mẹ khác.

Khoảng hai mươi linh mục mặc áo choàng lụa trắng

và áo choàng satin viền vàng.

Hai cậu bé cầm bình xông hương.

Lọng lụa do bốn người khiêng, bên dưới có hai

giáo sĩ bước đi, một người cầm bánh thánh.

Xung quanh chiếc lọng là những người cầm lồng đèn có khung bằng bạc với kiểu dáng kỳ lạ. Khi được người khiêng đưa qua đưa lại, những chiếc bình xông hương tỏa ra làn khói dày đặc bay vút lên cao phía trên đám rước, đánh dấu lộ trình của đoàn.

Khi đoàn rước tiến đến vị trí lũ trẻ đang đứng, ban nhạc ngưng tấu, và các linh mục bắt đầu cất tiếng hát thánh lễ với phần đệm của một chiếc kèn trầm đơn độc. Đoàn rước di chuyển rất chậm, và giọng hát trầm ấm của các linh mục hòa quyện cùng âm thanh nặng trĩu của chiếc kèn đã tạo nên một bầu không khí trang nghiêm, gây xúc động sâu sắc ngay cả trong tâm trí những ai chưa từng được giáo dục tôn giáo để có thể thấu hiểu một nghi lễ như vậy.

Khi bánh thánh đi qua, hàng trăm người trên phố thành kính quỳ xuống mặt đường, cúi đầu trước các biểu tượng thiêng liêng. Phụ nữ và trẻ em rải hoa, cành lá xanh, hoặc nếu không có thì rải những vốc giấy màu cắt nhỏ trên đường đi của đoàn rước. Quả thực, có những đoạn đường ngập tràn những lễ vật dâng cúng này của người dân, những người không có cách nào khác để bày tỏ lòng tôn kính của mình đối với nghi lễ.

Đoàn người rẽ vào phố Rue Longue Neuve, nơi được trang hoàng lộng lẫy bằng cờ hoa cùng các biểu tượng quốc gia và tôn giáo khác. Ở rất nhiều khung cửa sổ, người ta thắp những hàng nến, đôi khi đặt trước một cây thánh giá. Tại con phố này, đoàn rước dừng lại, và một số linh mục tiến vào vòm cổng dẫn vào một trong những ngôi nhà khang trang. Tại hốc tường đó, một bàn thờ đã được dựng lên và phủ đầy các biểu tượng của đức tin Công giáo. Các linh mục quỳ xuống trước bàn thờ, hát một phần kinh nguyện rồi quay lại nhập vào đoàn rước tiếp tục hành trình dọc con phố; trong khi hoa tươi và những mảnh giấy vụn đầy màu sắc tung bay phía trước, còn người dân vẫn thành kính cúi mình trước bánh thánh. Tiếng hát trang nghiêm và đầy xúc động của các linh mục đã thắp lên niềm nhiệt thành tôn giáo trong lòng đám đông, và khi đoàn người đi ngang qua các quán cà phê, quán bia hay tiệm hút, những tẩu thuốc, ly rượu và tràng cười vui vẻ đều phải tạm gác lại để tỏ lòng thành kính trước đức tin của xứ sở.

Khuôn mặt của những đứa trẻ và các thiếu nữ mặc áo trắng trong đoàn rước lộ rõ vẻ nhiệt thành tôn giáo, trang nghiêm nhưng không u buồn, thứ biểu cảm mà người trẻ hiếm khi có được. Mọi người dường như đều bị cuốn đi bởi sự phấn khích của khung cảnh; tất cả mũ nón đều được cởi ra, và sự tôn trọng tuyệt đối dành cho các đại diện cùng những biểu tượng của giáo hội trong đoàn.

Khi Paul và người bạn đồng hành bước theo đám rước dọc con phố, họ nhìn thấy một nữ tu sĩ dòng Béguine đang quỳ trước bàn thờ trong vòm cổng, hai tay đan vào nhau trong cơn ngây ngất của lòng sùng đạo, trong khi vài người phụ nữ đứng nhìn với sự ngưỡng mộ và thành kính, dường như họ đang ghen tị với niềm hạnh phúc ngập tràn thiên đàng đang làm rung động tâm hồn nữ tu ấy.

"Trang nghiêm thật đấy—phải không anh?" Paul lên tiếng khi họ đã đi ra khỏi tầm nghe của đoàn rước.

"Quả thực rất lay động lòng người, ngay cả khi cậu không có sự đồng cảm với giáo hội tổ chức những nghi lễ này."

"Tôi nghĩ chưa bao giờ trong đời mình lại cảm thấy xúc động đến thế trước tiếng hát của những vị linh mục kia. Nhưng nguyên nhân của tất cả chuyện này là gì vậy?"

"Tôi không rõ lắm; chắc là ngày lễ của vị thánh nào đó—hình như là Thánh James; nhưng ở Brussels, những sự kiện thế này diễn ra gần như vào mọi Chủ nhật; và tôi cũng từng thấy vài nghi lễ nhỏ tương tự trên đường phố vào buổi tối."

"Tôi ngạc nhiên khi thấy người dân dành nhiều sự tôn kính cho tôn giáo của họ đến vậy. Nếu họ tổ chức những nghi lễ này thường xuyên, tôi cứ nghĩ chúng sẽ trở nên nhàm chán chứ."

"Xem ra thì không đâu. Tôi dành nhiều sự tôn trọng và suy ngẫm cho những cuộc triển lãm tôn giáo này ở Bỉ hơn là ở một số vùng khác của châu Âu, bởi vì tất cả các tôn giáo ở đây đều được hưởng sự khoan dung tuyệt đối. Người dân hầu như theo Công giáo hoàn toàn, thế nhưng họ vẫn cho phép người theo đạo Tin Lành và Do Thái hoàn toàn tự do hành đạo, đồng thời chi trả cho các nhóm ấy một phần công bằng từ ngân sách chính phủ."

Đúng hai giờ, bữa tối đã sẵn sàng tại khách sạn Hôtel Royal; và khỏi phải nói, đám học trò cũng đã sẵn sàng từ lâu. Nửa giờ sau, toàn bộ nhóm được xếp lên những cỗ xe ngựa chuyển tuyến, chỉ sau một tiếng rưỡi đã đưa họ đến chiến trường Waterloo. Trong hai giờ đồng hồ, họ đi lang thang khắp chiến trường, hay nói đúng hơn là dọc theo hai con đường chính chạy xuyên qua nơi đây. Trên khu đất cao nhất của chiến trường, nơi có một gò đất cao hai trăm feet với đỉnh là bức tượng Sư tử Bỉ, ông Mapps đã có bài giảng ngắn gọn về trận chiến vĩ đại, chỉ ra những địa điểm thú vị nhất, bao gồm cả con đường mà tướng Blucher đã tiến quân. Chủ đề này quá lớn lao đối với những trang sách này; nhưng nó sẽ được đề cập trong phần tổng kết lịch sử nước Pháp ở tập sách sau.

Có rất nhiều đài tưởng niệm, cột trụ và tháp bút trên chiến trường, đánh dấu nơi ngã xuống hoặc nơi chôn cất của những nhân vật kiệt xuất. Bên dưới gò đất lớn là nơi an nghỉ của hàng ngàn binh sĩ từ tất cả các quân đội tham gia trong cuộc xung đột lịch sử này, sự kiện từng định đoạt số phận của châu Âu trong một thời gian. Nơi đây là mảnh đất hái ra tiền của một đám đông những kẻ ăn mày, những kẻ săn lùng đồ cổ kỷ vật và các hướng dẫn viên du lịch, những người đeo bám du khách đến kiệt sức bằng những chiếc khuy áo cũ, giẻ rách mốc meo, đạn dẹt, xương cốt và những món đồ khác được họ mang ra làm kỷ vật chiến trận. Kho dự trữ những thứ này có lẽ đã cạn kiệt từ lâu, và lữ khách hoàn toàn có quyền hoài nghi về tính xác thực của bất kỳ món đồ nào được mấy kẻ bòn rút kia chìa ra mời mọc.

Đến sáu giờ, những chiếc xe ngựa đưa du khách đến ga Groenendael trên tuyến đường sắt đi Namur, nơi họ đến sau một chuyến đi kéo dài bằng thời gian tàu tốc hành. Nơi này được mệnh danh là "Sheffield của Bỉ", nổi tiếng với các ngành sản xuất vũ khí, dao kéo và kim khí. Vùng phụ cận có các mỏ sắt, than và đá cẩm thạch trù phú. Nơi đây từng chứng kiến nhiều trận chiến và cuộc vây hãm; và Don John xứ Áo, người được vua Philip II phái đến để khuất phục đất nước này, đã được an táng tại đây. Thành phố có dân số hai mươi sáu ngàn người, tọa lạc ở vị trí tuyệt đẹp ngay ngã ba sông Meuse và sông Sambre. Tàu chỉ dừng ở đây một tiếng đồng hồ; các học viên rảo bước qua một số con phố chính, tuy nhiên, chúng quá giống với những nơi họ từng ghé thăm trước đó nên chẳng gợi lên chút hứng thú đặc biệt nào.

Hai giờ sau, họ đến Liége, điểm dừng chân cực đông trong chuyến thám hiểm. Cũng như trước, ông Fluxion đã đến trước và đặt chỗ ở tại các khách sạn. Các học viên vô cùng mệt mỏi và không có tâm trí đâu để khám phá thành phố của các giám mục vào đêm hôm đó. Trước bữa sáng vào sáng hôm sau, khi đã tề tựu tại pháo đài cổ St. Walburg nhìn xuống thị trấn, ông Mapps đã cung cấp cho họ lịch sử cùng những chi tiết thú vị khác liên quan đến thành phố.

"Liége, với tên gọi theo tiếng Flemish là Luik, có một trăm linh chín ngàn cư dân, chủ yếu làm các ngành công nghiệp sản xuất sắt, đặc biệt là chế tạo đại và vũ khí," giáo sư nói. "Như tôi từng chia sẻ với các bạn, phần này của đất nước có đôi nét tương đồng với New England. Như các bạn có thể tự mình quan sát, phong cảnh ở đây rất đẹp, nhưng mang nét thanh bình và tĩnh lặng nhiều hơn."

"Tỉnh Liége, nơi thành phố này làm thủ phủ, trước đây được cai trị bởi một dòng dõi giám mục; và những ai trong số các bạn từng đọc tác phẩm Quentin Durward của Scott chắc hẳn sẽ nhớ William de la Marck, con lợn rừng xứ Ardennes, kẻ có những cuộc phiêu lưu diễn ra ngay trong vùng này. Vào thế kỷ thứ mười, các giám mục Liége được hoàng đế Đức ban quyền tối cao và mang tước hiệu Giám mục-Vương công. Thế nhưng người dân thành Liége, cũng giống như dân cư thành Ghent, luôn có chính kiến và con đường riêng của mình, thường xuyên nổi dậy chống lại các giám mục để bảo vệ quyền lợi của họ; thế là Charles Bạo chúa đã đặt các nhà cai trị này dưới sự bảo hộ của hắn. Dù vậy, họ vẫn kiên quyết nổi loạn, và để trừng phạt, Charles đã tàn phá thành phố vào năm 1468. Mười lăm năm sau, William de la Marck đã ám sát vị giám mục-vương công nhằm đoạt lấy chiếc mũ triều thiên cho con trai mình. Đó chính là khởi đầu của cuộc nổi dậy mà, như tôi từng kể, đã buộc vua Pháp phải thân chinh đem quân tiến đánh lực lượng nổi dậy theo lệnh của Charles Bạo chúa."

"Nơi này sau đó đã thất thủ trước quân Pháp; các giám mục bị trục xuất vào thời điểm khởi đầu cuộc Cách mạng Pháp nhưng rồi lại được phái bảo hoàng Áo phục hồi hai năm sau đó. Đến năm 1794, nơi đây bị sáp nhập vào Pháp; nhưng sau trận Waterloo, nó được hợp nhất vào vương quốc Hà Lan mới thành lập. Vào năm 1830, tinh thần quật cường thuở trước của thị dân Liége lại bùng cháy, và họ nằm trong số những lực lượng tiên phong thúc đẩy cuộc Cách mạng Bỉ."

Các học viên đi xuống từ những ngọn đồi cao với hệ thống pháo đài khống chế toàn thành phố, ngắm nhìn bên ngoài tòa thị chính Hôtel de Ville, một số nhà thờ cùng các công trình công cộng khác, rồi dùng bữa sáng lúc chín giờ. Dù chưa thể khám phá hết mọi ngóc ngách của thành phố, thời gian không cho phép họ tìm hiểu sâu hơn nữa. Tàu đã sẵn sàng; và điểm dừng chân tiếp theo của họ là Louvain, nơi mà giống như Ghent và Bruges, quy mô dân số đã sụt giảm từ hai trăm ngàn xuống còn ba mươi ba ngàn người. Nơi đây sở hữu một tòa thị chính nguy nga, được trang trí bằng những đường nét chạm trổ cực kỳ công phu.

Từ Louvain, đoàn nhanh chóng tiếp tục hành trình đến Mechlin, hay còn gọi là Malines, một thành phố cổ kính đẹp như tranh vẽ, vẫn nổi tiếng với mặt hàng ren cao cấp. Nơi này có diện tích ngang ngửa Louvain, và cũng mang vẻ tiêu sơ vắng lặng, chỉ còn là cái bóng của thời hoàng kim quá khứ. Điểm tham quan chính thu hút du khách ở đây là Nhà thờ St. Romuald, một công trình kiến trúc thế kỷ thứ mười lăm, và cũng giống như những ngôi thánh đường lớn ở Cologne và Antwerp, nó vẫn chưa hoàn thiện. Nhà thờ được xây bằng nguồn quỹ thu được từ việc bán giấy ân xá của giáo hoàng, may thay cuối cùng thì nguồn tiền này cũng "cạn sạch". Tháp chuông của nhà thờ vốn được thiết kế cao sáu trăm bốn mươi feet, đến nay vẫn dang dở, chỉ đạt hơn một nửa chiều cao ấy—tuy nhiên, con số đó cũng chỉ thấp hơn mười tám feet so với cây thánh giá trên đỉnh nhà thờ St. Paul ở London. Đây là một công trình đồ sộ, được đồn đại là chiếm diện tích gần hai mẫu Anh. Nơi đây đồng thời là nhà thờ chính tòa của tổng giám mục, hay vị giáo chủ tối cao của Giáo hội Bỉ.

"Này Paul, chúng ta đã đi hết đất nước Bỉ rồi đấy," bác sĩ Winstock nói khi đoàn tàu khởi hành đi Antwerp.

"Tôi mừng vì điều đó; vì tôi đã ngấy cái cảnh đi tham quan ngắm cảnh lắm rồi. Giờ đây tôi cảm thấy chẳng còn chút hứng thú nào để ngắm thêm bất kỳ nhà thờ lớn, tòa thị chính Hôtel de Ville hay quảng trường Grande Place nào nữa," Paul đáp lại với giọng điệu rũ rượi, ngả người ra sau ghế.

"Một vùng đất mới sẽ làm cậu tỉnh cả người thôi," bác sĩ bật cười. "Tôi đoán ngày mai chúng ta sẽ có mặt ở Rotterdam."

"Tôi hy vọng là thế, dù đôi khi tôi thà được nhìn thấy làn nước xanh thẳm còn hơn cứ mãi bị giam hãm trong mấy con sông và kênh rạch này."

"Cậu sẽ được ngắm đã đời nước biển xanh ngắt trước khi mùa hè này khép lại cho xem."

Chỉ nửa giờ sau khi rời Malines, đoàn tàu đã đến Antwerp. Ông Fluxion đã có mặt từ trước; và có hai chiếc tàu lai dắt đang neo đậu tại cầu tàu Quai Vandyck, được thuê sẵn để lai dắt các con thuyền xuôi dòng nước. Họ đưa các học viên lên tàu, và lệnh nhổ neo được phát ra ngay lập tức.

Ông Hamblin, người vẫn chưa nguôi ngoai nỗi thất vọng, vội vã chạy xuống boong dưới khoang. Ông bắt đầu miệt mài lục tìm những tài liệu do viên thuyền trưởng viết tay, nhằm so sánh nét chữ của chúng với bức thư giả mạo. Như ông Stoute buộc phải thừa nhận, có một sự tương đồng chung giữa chữ viết của Paul và kẻ vô danh đã chắp bút viết bức thư kia. Dù một cuộc so sánh tỉ mỉ không thể tìm ra mối liên hệ nào gắn kết hơn giữa hai phía, vị giáo sư vẫn quyết tâm làm cho raẽ; và việc tìm ra một vài điểm giống nhau cụ thể chẳng lấy gì làm khó khăn với ông.

Paul đang bận rộn trên boong tàu, lo điều khiển chiếc Josephine nhổ neo ra khơi, tạo cơ hội cho ông Hamblin có một mình trong khoang để tiến hành cuộc điều tra. Con dấu trên tờ giấy của bức thư giả mạo đã sớm thu hút sự chú ý của ông, và ông ta cả gan bước vào phòng riêng của Paul để tìm kiếm thứ gì đó tương tự. Ông mở ngăn kéo phía trên của chiếc bàn giấy, thứ biến thành bàn viết khi lật tấm chắn phía trước xuống. Đồ vật đầu tiên đập vào mắt ông là một tập giấy có kích thước và chất lượng hệt như thứ ông đang tìm kiếm. Ông cầm lên một tệp giấy, và một nụ cười thỏa mãn đầy căm hận thoáng hiện trên khuôn mặt nhăn nheo khi ông phát hiện trên đó có đúng con dấu y hệt như trong bức thư giả mạo.

Vụ việc đã sáng tỏ, và niềm vui sướng trong lòng ông vô cùng lớn lao. Paul chắc chắn sẽ bị kỷ luật và tusm cổ vì một trò đùa tai quái nhắm vào một trong những giảng viên đáng kính nhất của đoàn thuyền. Chúng ta phải công bằng với ông Hamblin rằng ông không hề muốn chứng minh điều gì vượt quá những gì bản thân tin là sự thật; nhưng việc một kẻ có thành kiến dễ dàng tin vào vô số điều xấu xa nhắm vào người từng làm tổn thương mình là điều hiển nhiên. Một học viên không yêu thích môn tiếng Hy Lạp thì chẳng thể nào là một kẻ cao thượng, hay thậm chí là ngay thẳng được; và ông hoàn toàn tin chắc rằng, khi bản chất thật của Paul bị phơi bày, khi cậu không còn được thúc đẩy làm những việc lớn lao nhờ chức vụ cao quý của mình nữa, cậu ta sẽ lộ nguyên hình là một kẻ hoàn toàn khác xa với vẻ bề ngoài hiện tại.

Ông Hamblin tịch thu nửa tệp giấy và giữ lấy vài bài tập tiếng Pháp do Thuyền trưởng Kendall viết để làm bằng chứng chống lại cậu. Sau đó, ông ta tiếp tục lùng sục khắp con thuyền để tìm kiếm loại giấy tương tự trong tay các học viên khác, nhưng chẳng tìm thấy gì. Ông bước lên boong để xem tình hình ra sao; vì ông Lowington từng cam đoan rằng ông sẽ không phải tiếp tục cảnh cưỡi chung một con thuyền với tên học viên đáng ghét đó nữa. Một chiếc xuồng từ tàu lớn đang áp mạn, và ông Fluxion vừa bước lên sàn tàu. Viên quản đốc thủy thủ đang cẩu hành lý của ông ta ra khỏi xuồng, điều đó cho thấy ông ta sẽ ở lại đây.

Paul đang đọc một mệnh lệnh vừa được ông Fluxion trao tay, thứ dường như đã giải quyết ổn thỏa khúc mắc giữa cậu và vị giáo sư uyên bác. Nội dung bức lệnh như sau:

Ông James E. Fluxion từ nay được bổ nhiệm làm phó hiệu trưởng của liên đội học viện, và mọi người phải tuân lệnh cũng như tôn trọng ông tương xứng.

Ông Fluxion đồng thời được giao nhiệm vụ tạm thời đảm nhận trọng trách Giáo sư môn Hy Lạp, Latinh và Toán học trên chiến thuyền Josephine.

R. Lowington, Hiệu trưởng.

Vị phó hiệu trưởng mới trao một mẩu giấy cho ông Hamblin ngay khi ông bước lên boong, trong đó chỉ thị ông thu dọn hành lý chuyển sang tàu lớn. Vị học giả tỏ ra không mấy hài lòng với sự sắp xếp này. Nó mang lại một cảm giác điềm gở.

"Ngài không có lệnh nào dành cho Thuyền trưởng Kendall sao, thưa ông Fluxion?" ông hỏi, trong lúc vị phó hiệu trưởng đứng chờ ông đọc xong bức thư.

"Tôi đã trao cho cậu ấy lệnh từ hiệu trưởng."

"Cậu ta không bị điều chuyển sang tàu lớn sao?"

"Không hề."

"Tôi đã đệ đơn khiếu nại kỷ luật cậu ta, và tôi từng được để cho tin rằng cậu ta sẽ bị đình chỉ chức vụ," ông Hamblin nói thêm, bản thân ông ta cũng bắt đầu cảm thấy không chắc chắn về việc liệu chính mình có bị đình chỉ hay không.

"Không có mệnh lệnh nào như vậy được gửi đi qua tay tôi," ông Fluxion đáp. "Xin thứ lỗi cho tôi, nhưng con tàu sắp sửa nhổ neo rồi."

"Tôi không thỏa mãn với cách giải quyết này. Tôi từng phàn nàn với ông Lowington rằng tôi không tài nào giảng dạy nổi các lớp học của mình khi chúng còn chịu ảnh hưởng từ Thuyền trưởng Kendall. Dường như chẳng có biện pháp nào được xử lý đối với những cáo buộc của tôi cả."

"Tôi nghĩ đã có biện pháp xử lý rồi đấy chứ. Ngài đã nhận được chỉ thị trình diện trước hiệu trưởng cùng với hành lý của mình trên tàu lớn."

"Tôi mới là kẻ phải chịu hình phạt thay cho tên học trò cứng đầu và hỗn xược đó sao?" vị giáo sư gặng hỏi.

"Tôi không có gì để bàn về chuyện đó cả, thưa ông Hamblin," ông Fluxion đáp gọn lỏn. "Nếu ngài không chịu sang tàu lớn, chúng tôi sẽ nhổ neo tiếp tục cuộc hành trình."

Vị giáo sư hậm hực bước xuống khoang riêng, vội vã thu xếp hành lý vào rương, để rồi món đồ ấy nhanh chóng được một trong các tiếp viên khuân lên đặt xuống xuồng. Các học viên chăm chú theo dõi từng cử động đó với sự tò mò tột độ, và họ khó lòng kìm nén được niềm hân hoan khi rõ mười mươi là vị giảng viên đáng ghét đang chuẩn bị cuốn gói rời khỏi chiếc Josephine, "mang theo toàn bộ hành lý". Hàng loạt cái huých cùi chỏ vào mông nhau được tung ra, những tiếng cười khúc khích bị kìm nén đến đỏ mặt, cùng một sự thôi thúc mạnh mẽ muốn hô vang ba tiếng hoan hô chúc mừng. Một vài kẻ cẩn trọng hơn đã kịp thời ngăn chặn mọi biểu hiện ồn ào; nhưng khoảnh khắc ông Hamblin bước qua mạn tàu thực sự là một giây phút ngập tràn niềm vui sướng.

Con tàu Josephine nhổ neo, nép mình vào sự dìu dắt của tàu lai dắt hơi nước, xuôi dòng sông hướng thẳng về Rotterdam. Ông Fluxion bước xuống khoang dưới và dọn vào căn phòng vừa trống người do Giáo sư Hamblin để lại. Ông Stoute dành cho vị phó hiệu trưởng một cái bắt tay chào mừng nồng nhiệt; và chẳng mấy chốc ai nấy đều thấy rằng họ là những con người hoàn toàn có thể tâm đầu ý hợp. Paul vô cùng phấn khởi trước sự thay đổi này; bởi vì nếu trong liên đội có bất kỳ ai, ngoài ngài hiệu trưởng và vị bác sĩ, mà cậu dành sự kính trọng sâu sắc lẫn lòng ngưỡng mộ tuyệt đối, thì đó chính là ông Fluxion. Ông là một thủy thủ đích thực từ đầu đến chân. Ông từng đặt chân đến mọi hải cảng lớn ở châu Âu, thông thạo nửa tá ngôn ngữ hiện đại, và cực kỳ được lòng đám học trò. Ông là một nhà quản lý kỷ luật sắc sảo, và lũ trẻ thấy rằng việc muốn qua mặt được ông là một thử thách vô cùng khó nhằn. Ông nắm trong lòng bàn tay mọi ngóc ngách mánh lới của dân biển, đặc biệt là đám lính thủy đánh bộ. Ông chính là trợ thủ đắc lực nhất của ông Lowington, và sự sắp xếp mới này — đưa vị giáo sư lên làm phó hiệu trưởng rồi điều sang tàu hộ tống — nhằm ngăn chặn nguy cơ tái diễn những sự cố từng đẩy con tàu vào tình thế nguy hiểm ngoài biển Đức trong cơn cuồng phong vừa qua.

Dù Paul cảm nhận rõ quyền lực của chính mình đã bị thu hẹp phần nào trước sự hiện diện của vị sĩ quan mới — người mà quyền hạn, không giống như các giảng viên trước đây, vươn tầm kiểm soát đến tận con tàu và sánh ngang với ngài hiệu trưởng Lowington — cậu vẫn cảm thấy vô cùng thỏa mãn. Giờ đây đã có một người đủ tài năng hiện diện ngay bên cạnh để cùng cậu gánh vác trách nhiệm điều khiển con tàu trong những tình huống khẩn cấp. Cậu đang có mối quan hệ tốt đẹp nhất với ông Fluxion, và cậu cảm thấy hạnh phúc hơn bất cứ khoảng thời gian nào kể từ khi con tàu Josephine giương buồm rời Hull. Để mặc cậu tận hưởng trật tự mới mẻ này, chúng ta hãy cùng theo bước ông Hamblin sang bên kia tàu lớn.

Chiếc xuồng áp sát mạn, và chiếc rương của vị giáo sư được cẩu lên tàu. Ngay khi nhìn thấy chiếc xuồng cùng đống hành lý, dấu hiệu cho thấy lão già đáng ghét đã được chuyển sang chiếc Young America, một làn sóng xì xào phản đối lan khắp con thuyền.

"Này Wilton, chúng ta sắp phải rước cái thứ cổ lỗ sĩ ba hoa đó lên tàu rồi!" Perth, thủ lĩnh nhóm Hiệp sĩ Thập tự Đỏ — lực lượng vừa đổi tên thành Hiệp sĩ Lông cừu Vàng — kêu lên.

"Đúng thế thật rồi," Wilton, kẻ đã xoay xở trốn được khỏi phòng giam biệt giáp gần một tuần nay, đáp lời. "Lão mang theo cả đống chiến lợi phẩm cơ đấy."

"Chúng ta phải làm y như tụi Josephine đã làm thôi," Perth thì thầm.

"Là làm gì cơ?"

"Tống cổ lão đi. Đây sẽ là chiến công đầu tiên của hội Hiệp sĩ Lông cừu Vàng. McDougal, một gã tuyệt cú mèo, đã kể hết cho tôi nghe cách mà mấy cậu bên Josephine xử lý lão ta ra sao rồi."

"Tôi nghe nói họ đã tra tấn tinh thần lão."

"Họ làm thế thật chứ," Perth cười lớn. "Vui phết đấy chứ bộ. Nếu lão hóa thạch đó là một kẻ tử tế, đương nhiên chúng ta chẳng buồn quấy rầy làm gì. Ngay lúc lão vừa gây sự trên tàu, tất cả bọn họ liền nhất loạt đứng về phía thuyền trưởng. Morgan đã thả tõm lão xuống sông bằng cách rút cái đinh giữ móc thuyền trên gỗ; Blount quăng cả một cuộn dây hiệu lệnh trúng đầu lão; còn McDougal thì xịt nước ướt sũng lão bằng vòi cứu hỏa; và chưa hết, lão già còn nhận được một bức thư bịp bợm từ Antwerp, mời mọc đến yết kiến mấy vị vua chúa hay đại loại thế."

"Ai là kẻ gửi bức thư đó thế?" Wilton hỏi, tỏ ra vô cùng hứng thú như mọi khi đối với những trò quậy phá thế này.

"Chẳng ai biết cả; ít nhất là McDougal bảo vậy. Khi chúng ta ở Brussels, lão già người Hy Lạp đó đã xách mé đi tìm gặp một nhân vật chóp bu nào đó — nhà vua hoặc vị bộ trưởng gì đấy — và gã tai to mặt lớn đó đã phớt lờ chẳng thèm ngó ngàng đến lão. Một đứa trong bọn tôi nghe trúng lúc Stoute kể chuyện đó cho bác sĩ nghe; và gã béo phì đó cười rung rẩy như một chiếc bánh flan vừa nướng xong. Kìa tiếng còi của quản đốc vang lên rồi. Chúng ta khởi hành thôi," Perth nói thêm rồi nhảyu tót về vị trí ở tời trục.

Mỏ neo đã được kéo sát từ trước, và chỉ khoảnh khắc sau, chiếc Young America, cũng nằm trong vòng tay ấm áp của một tàu lai dắt hùng mạnh, lững thững xuôi dòng.

"Tất cả các tay lên giàn giáo dây!" viên trung úy thứ nhất hô lớn khi con tàu tiến gần đến Victoria và Albert.

Các học viên nhanh như chồn trèo vút lên các dây chằng và đứng vào vị trí trên giàn buồm.

"Ba tiếng hoan hô Nữ hoàng Anh," Goodwin hô khẩu lệnh; và chúng được đáp lại bằng một sự nhiệt tình vô cùng tương xứng.

Một phụ nữ mặc đồ đen đang đi dạo trên boong tản bộ gần phòng ăn đã cúi đầu và vẫy tay chào chiếc khăn tay. Người phụ nữ đó chính là Nữ hoàng Victoria. Đúng lúc này, chiếc Josephine tiến lên ở phía mạn bên kia và cũng đồng loạt cất vang những tiếng hô vang dội. Ông Fluxion đã mang thông tin lên tàu rằng nữ hoàng đã trở về và chiếc du thuyền sẽ ra khơi vào tối nay; thế nên toàn thể mọi người đều ngóng trông sự xuất hiện của bà. Bà cúi đầu vẫy chiếc khăn tay chào các học viên tàu Josephine, hệt như những gì bà đã làm với đám đông trên tàu lớn.

Các học viên tò mò trên cả hai con thuyền đều không thể nhìn thấy bà quá rõ nét, trông bà giống như một phụ nữ nhỏ nhắn và mập mạp, chẳng có gì khác biệt so với bất kỳ phu nhân nào khác. Bất chấp thực tế đó, tất cả đều đồng thuận rằng được tận mắt nhìn thấy Nữ hoàng Anh là một sự kiện vô cùng vĩ đại; và vị vua của vương quốc Bỉ bé nhỏ bỗng trở nên lu mờ, chẳng thấm vào đâu so với bà.

"Trông bà ấy chẳng giống nữ hoàng chút nào cả," Thuyền trưởng Haven quay sang nói với ông Mapps, người đang đứng cạnh bên.

"Cậu cứ mong được nhìn thấy bà ấy đội vương miện, khoác áo choàng đăng quang và tay cầm quyền trượng chắc?" vị giáo sư bật cười.

"Không hẳn thế ạ; nhưng tôi không nghĩ sẽ được diện kiến một phu nhân... trông bình dân hệt như bất kỳ người phụ nữ ăn vận chỉnh tề nào chúng ta vẫn gặp ngoài phố."

"Để xem nào," ông Mapps lẩm bẩm, hướng ánh nhìn về phía bờ sông, tâm trí vẫn quẩn quanh với chủ đề ưa thích của mình, "Pháo đài St. Laurent chắc phải nằm ở đoạn này; và đây chính là nơi mà Van Speyk đã chìm xuống, hay đúng hơn là bay lên trời."

"Van Speyk là ai vậy thưa ngài?"

"Ông ấy là hạm trưởng một pháo hạm của Hà Lan trong cuộc cách mạng năm 1830. Con tàu của ông đã không chịu quay mũi — người ta gọi thao tác đó là gì nhỉ?"

"Mất hướng quay mũi, thưa ngài," Thuyền trưởng Haven đáp.

"Mất hướng quay mũi, để rồi mắc cạn ngay dưới tầm nòng pháo của pháo đài địch. Ông nhận được lệnh đầu hàng, nhưng kiên quyết từ chối, dẫu chẳng còn mảy may cơ hội kháng cự thành công nào. Ông hạ quyết tâm không để quân nổi dậy chiếm đoạt được chiến thuyền của mình, liền lao nhanh xuống kho đạn dược, đọc vài lời cầu nguyện rồi thản nhiên đặt điếu xì gà đang cháy dở của mình lên một thùng thuốc súng mở nắp. Một vụ nổ kinh hoàng theo sau đã làm rung chuyển toàn bộ thành phố. Hai mươi tám trong tổng số ba mươi mỉa con người trên tàu, bao gồm cả vị thuyền trưởng anh dũng, đều thiệt mạng — bị thổi tung lên bầu trời. Một đài tưởng niệm để vinh danh ông đã được dựng lên ngay bên cạnh lăng mộ De Ruiter, và chính phủ Hà Lan khi ấy đã long trọng cam kết rằng trong hải quân Hoàng gia luôn phải có một chiến thuyền mang tên Van Speyk."

"Ông ấy quả là một người dũng cảm," vị thuyền trưởng ấm áp cất lời tán dương.