Con tàu Young America, giương căng mọi cánh buồm từ những chiếc buồm mở rộng cho đến các lá buồm trên cao, đang tròng trành và nhấp nhô một cách yểu điệu trên những con sóng dài của Biển Bắc. Gió tây bắc thổi rất nhẹ, hầu như không đủ sức giúp tàu có trớn để điều hướng. Cách đó một dặm về phía mạn phải là chiếc Josephine, ẩn mình sau bề thế đồ sộ của những bộ buồm mang theo, nhưng gần như chẳng để lại chút bọt nước nào trên làn nước xanh thẳm phía sau. Những gò đất và vùng duyên hải thấp của Hà Lan cùng Bỉ đã lấp ló trong tầm mắt; thế nhưng, với ngọn gió hiện tại, hy vọng cập được cửa sông Scheldt vào tối hôm đó là vô cùng mong manh, dẫu khoảng cách chưa đầy hai mươi dặm.
Chương trình học tập thường lệ vẫn đang diễn ra trên cả hai chiếc tàu. Phiên trực mạn phải của mỗi tàu có mặt ở khoang dưới để dùi mài kinh sử, trong khi phiên trực mạn trái túc trực trên boong dưới quyền điều hành của bộ phận hàng hải. Thầy Lowington rảo bước trên boong tàu, với thói quen của một cặn thủy thủ kỳ cựu, thường xuyên ngước nhìn lên cao để quan sát xem các cánh buồm có đang đón gió hay không. Thỉnh thoảng, vì bản tính lo xa vốn xuất phát từ sự quan tâm dành cho các học viên, thầy lại liếc nhìn sang chiếc Josephine.
Đội tàu di chuyển chưa nổi một dặm mỗi giờ; và khi phiên trực đổi ca vào lúc bốn giờ, chẳng còn một ngọn gió nào đủ sức làm gợn lăn tăn mặt nước phẳng lặng như gương. Con tàu tròng trành cùng nhịp nhô theo sóng lặn, và những cánh buồm vỗ phần phật vào cột cùng hệ thống giằng néo dưới tác động của chuyển động ấy. Các thủy thủ trẻ trên boong, dù không hề vội vã, vẫn cảm thấy bực bội và khó chịu, hệt như mọi thủy thủ khác trong một trận lặng gió. Họ thấm đượm vẻ nặng nề của khung cảnh xung quanh, cứ ngáp ngắn ngáp dài vì sự rảnh rỗi thuần túy và nỗi khao khát có điều gì đó khỏa lấp tâm trí.
Sự tĩnh mịch ấy hóa ra chỉ là khúc dạo đầu cho một màn biến động dữ dội. Về phía tây, vượt qua đường bờ biển thấp thoáng mờ ảo đằng xa, là một khối mây đen dày đặc đang cuồn cuộn dâng lên đỉnh trời. Tiếng sấm trầm đục, âm u vang vọng khắp mặt biển. Mặt trời khuất hẳn sau tấm màn đen nhánh; rồi những tia chớp lóe lên, thoạt đầu còn mờ nhạt, nhưng càng lúc càng chói lọi hơn khi màn đêm buông xuống dày đặc.
Thầy Lowington vẫn rảo bước trên boong; nhưng thay vì ngước nhìn lên cao như trước, thầy liên tục liếc nhìn sĩ quan trực boong, người đang chăm chú theo dõi khối mây đen dày đặc. Hiệu trưởng không nói lời nào; bởi bất kể quan điểm của ông về cách vận hành con tàu ra sao, nguyên tắc của ông là tuyệt đối không can thiệp cho đến khi thực sự cần thiết. Các sĩ quan được khuyến khích tự suy luận và được kỳ vọng sẽ chủ động thực hiện mọi biện pháp phòng ngừa cần thiết cho sự an toàn của tàu vào đúng thời điểm. Trung úy thứ hai đang đảm nhận nhiệm vụ trực boong, và cho đến lúc đó, anh vẫn chưa có động thái nào cho thấy bản thân nhận thức được hiểm họa tiềm tàng.
"Anh Lavender," cuối cùng cậu cũng lên tiếng, khi những bước đi của thầy hiệu trưởng bắt đầu có vẻ hơi bất an.
Hải quân trung úy tập sự bậc hai, người giữ chức vụ cao thứ ba trong ca trực, bước đến chỗ viên trung úy và đưa tay chạm vành mũ.
"Hãy báo với thuyền trưởng rằng một trận mưa giông đang kéo đến, và mây trời trông có vẻ sắp có bão," viên trung úy trực boong là anh Ellis nói thêm.
Lavender chạm tay lên vành mũ rồi đi xuống khoang dưới, nơi vị thuyền trưởng đang đọc bài học tiếng Pháp với Giáo sư Badois.
"Xin phép thầy," thuyền trưởng Haven nói. "Tôi phải lên boong đây, vì tôi đoán là thầy Lowington sẽ chẳng thèm ra lệnh hạ buồm đâu, trừ khi cột buồm bị gió thổi bay khỏi tàu mất."
Vị chỉ huy của tàu Young America vội vã lên boong. Cậu và tất cả những người ở khoang dưới đều đã nhận thấy bóng tối đột ngột bao trùm lấy khu vực này, và họ phần nào cảm thấy nhẹ nhõm vì có chút biến động xảy ra để phá vỡ sự đơn điệu của bầu không khí lặng gió. Thuyền trưởng nhìn những đám mây đen, rồi nhanh chóng chỉ đạo sĩ quan trực boong hạ các cánh buồm mạn, và mệnh lệnh ấy đã được phiên trực nhanh chóng thực thi.
Những đám mây mang cái vẻ ngoài kỳ lạ báo hiệu gió bão—một diện mạo mà những thủy thủ kỳ cựu dễ dàng nhận ra. Thuyền trưởng Haven thừa sự quen thuộc với các dấu hiệu thời tiết để hiểu điều gì sắp giáng xuống; nhưng một thủy thủ trẻ tuổi thường sợ việc hạ buồm quá sớm cũng chẳng kém gì việc chậm trễ. Sự kiêu hãnh trong việc căng buồm cũng lớn chẳng kém gì việc ăn vận những bộ cánh đẹp. Vị thuyền trưởng không muốn tỏ ra quá thận trọng, bởi điều đó sẽ khiến các thành viên trên tàu phải mỉm cười chế giễu.
Cậu nhìn thầy Lowington, người có vẻ hoàn toàn mãn nguyện, hay đúng hơn là sự chú ý của thầy hoàn toàn đổ dồn về phía chiếc Josephine, nơi vẫn chưa hạ bộ buồm vuông lớn ở phía trước. Sau đó, cậu săm soi đống mây đen đầy đe dọa giờ đây đã gần chạm đến đỉnh đầu, trong khi tiếng sấm gầm vang và những tia chớp lóe lên thứ ánh sáng lóa mắt.
"Hạ các buồm đỉnh gang-g lăng và buồm hoàng gia xuống," thuyền trưởng Haven ra lệnh cho sĩ quan trực boong, lúc này đã hoàn toàn yên tâm rằng danh tiếng căng buồm của mình không thể bị tổn hại trước những dấu hiệu cảnh báo rành rành như thế.
Anh Ellis gọi toàn bộ phiên trực mạn phải đến thi hành mệnh lệnh; bởi trong những điều kiện bình thường, chỉ cần một phần tư số người trong ca trực là đủ để vận hành tàu, phần còn lại có thể thảnh thơi trên boong. Những cánh buồm nhẹ đã được hạ xuống; và thầy Lowington không hề đưa ra bất kỳ bình luận nào—điều mà thỉnh thoảng thầy vẫn làm sau khi một động tác được hoàn thành nhằm bày tỏ sự tán thành hoặc chê bai đối với hành động của thuyền trưởng.
Chiếc Josephine lại tỏ ra thiếu thận trọng một cách kỳ lạ trong tình huống này, và thầy hiệu trưởng rõ ràng vô cùng bực bội trước thái độ của vị thuyền trưởng bên đó, người vốn dĩ thường rất cẩn trọng nhưng không hề nhút nhát. Con tàu cứ trơ ra đó với toàn bộ số buồm phụ được giương căng và phần phật vỗ trong bầu không khí lặng gió, trong khi một trận cuồng phong đang chực chờ tụ họp ngay trước mũi.
Thầy Lowington đầy số ra hiệu, cất tiếng nói với Peaks, bác quản giêng kỳ cựu của tàu: "Chắc Thuyền trưởng Kendall đang ngủ gục rồi."
"Cả mấy viên sĩ quan nữa chứ," gã thủy thủ già vừa đáp lời vừa xốc lại chiếc quần chẽn. "Chúng ta nên bắn một phát đại để đánh thức bọn họ dậy mới được."
"Chẳng giống phong cách của Thuyền trưởng Kendall chút nào khi bị bắt gặp đang ngái ngủ lúc một cơn giông bão đang kéo tụ," thầy hiệu trưởng nói thêm.
Chắc tiếng sấm cũng đủ làm họ tỉnh giấc chứ. Tiếng sấm vùng này dữ dội thật. Cơn giông ấy khi ập đến sẽ đổ xuống một cục. Nó sẽ giật tung những cánh buồm ra khỏi dây viền biên mất thôi.
Thầy Lowington bước ngược về phía đuôi tàu và trên đài chỉ huy, thầy gặp Chỉ huy trưởng Gordon, người nãy giờ cũng đang quan sát chiếc Josephine và tự hỏi không hiểu vì sao họ vẫn cứ tiếp tục phớt lờ những biện pháp phòng ngừa cơ bản nhất.
"Cậu Lavender," vị chỉ huy hạm đội gọi.
Cậu trung úy tập sự, lúc nào cũng sẵn sàng thực hiện những nhiệm vụ cỏn con được giao phó, đưa tay chạm vành mũ chào Thuyền trưởng Gordon.
"Truyền lệnh gọi sĩ quan tín hiệu tới đây," vị chỉ huy hạm đội ra lệnh thêm.
"Đúng lắm, Thuyền trưởng Gordon!" thầy hiệu trưởng thốt lên. "Nếu các sĩ quan trên tàu Josephine mà không làm ăn khá hơn thế này, họ sẽ bị giáng chức mất. Tôi thật không thể tin nổi."
"Tôi cũng vậy, thưa thầy. Thuyền trưởng Kendall vốn dĩ rất cẩn thận, và những gì cậu ta không nhìn thấy thì chắc chắn chẳng đáng để bận tâm."
"Hãy khẩn trương hết mức có thể, bởi cơn giông sẽ ập đến đầu chúng ta chẳng mấy chốc đâu."
Sĩ quan tín hiệu xuất hiện cùng với viên trung úy tập sự và hạ sĩ quan phụ trách tín hiệu. Thuyền trưởng Gordon ra lệnh treo tín hiệu mang số hiệu "Hạ buồm lên."
Paul Kendall phải hứng chịu những lời chỉ trích nặng nề trên boong tàu; nhưng trước khi cậu bị sụt giảm uy tín quá mức trong mắt những người bạn đang đồng cảm với mình, hãy để các độc giả của chúng ta chuyển dời sang khoang dưới của chiếc Josephine — nơi, với tư cách là tàu hộ tống của Tàu Học Viện, các quy tắc và quy định tương tự cũng được áp dụng. Phiên trực mạn trái đang cặm cụi với bài vở, trong khi phiên trực mạn phải túc trực trên boong dưới quyền chỉ huy của anh Terrill, vị trung úy thứ nhất. Đây là giờ tự học của vị thuyền trưởng, bởi cậu cũng là thành viên của các lớp học và trong giờ lên lớp, cậu phải tuân thủ kỷ luật của các giáo sư hệt như những học viên khác.
Khi cơn giông bắt đầu kéo tụ, Giáo sư Hamblin đang nghe kiểm tra bài học tiếng Hy Lạp. Vị học giả uyên bác này cho rằng một học trò chẳng biết gì sất nếu kẻ đó không sở hữu khối lượng kiến thức đáng kể về tiếng Hy Lạp. Đó là bộ môn yêu thích nhất của ông, và lớp học ngôn ngữ này chính là đứa con cưng của ông. Ông là người rất coi trọng kỷ luật thép và không bao giờ cho phép bất cứ điều gì làm gián đoạn buổi dò bài tiếng Hy Lạp nếu ông có thể tránh được nó bằng mọi giá. Không một học viên nào, kể cả thuyền trưởng, theo quy định lúc bấy giờ, được phép rời khỏi lớp học nếu không có sự cho phép của ông. Quả thật, quy định đó vốn không được đặt ra hay thậm chí được cân nhắc nhằm phục vụ riêng cho vị chỉ huy của con tàu; nhưng Paul vẫn luôn lặng lẽ tuân thủ nó, dẫu đôi khi điều đó gây ra không ít bất tiện và hy sinh cho bản thân cậu. Chưa từng có trường hợp khẩn cấp nào phát sinh kể từ khi tàu Josephine chính quyền hoạt động đòi hỏi phải phá bỏ quy tắc này, và người ta vẫn đinh ninh rằng các vị giáo sư sẽ đủ sự nhạy bén để áp dụng nó với sự uyển chuyển hợp lý.
Xét về mặt gốc từ tiếng Hy Lạp, Giáo sư Hamblin không hề thiếu sự nhạy bén; nhưng về chuyện tàu thuyền thì ông mù tịt chẳng khác gì Cleats, tay quản giêng, hiểu biết về tiếng Hy Lạp cả. Ông là một người cực kỳ uyên bác và sống trong một bầu không khí đậm đặc tiếng Hy Lạp với tiếng La-tinh. Đối với ông, các ngôn ngữ cổ đại chính là mục đích tối thượng của đời người. Ông lạnh lùng, nghiêm khắc và chuẩn mực đến từng chi tiết, chỉ có điều là khi dò bài một lớp tiếng Hy Lạp, sắc mặt ông lại có phần dịu đi đôi chút và trở nên gần gũi hơn với con người hơn, nhất là khi các học viên thể hiện một sự hứng thú đúng mực đối với bộ môn ái mộ của ông.
Trớ trêu thay cho Paul Kendall, cậu lại không phải là một tín đồ cuồng nhiệt của ngôn ngữ và văn học Hy Lạp. Cậu sống quá gắn bó với hiện tại để có thể say mê bất cứ thứ gì quá cổ xưa và, theo quan điểm của cậu, lại tương đối vô tích sự đến vậy. Thế nhưng, cậu vẫn luôn hoàn thành một cách trung thực mọi yêu cầu học thuật của học viện, không loại trừ cả những môn mà cậu chẳng mấy mặn mà. Dù luôn tỏ thái độ hết sức kính trọng đối với Giáo sư Hamblin, cậu vẫn đủ thẳng thắn để thừa nhận rằng mình không thích tiếng Hy Lạp. Do đó, cậu chẳng hề được vị học giả uyên bác này ưu ái, bởi ông cho rằng năng lực và học của cậu đã bị đánh giá quá cao—chỉ vì cậu không thích các ngôn ngữ chết.
"Thầy Terrill nhắn tôi thông báo với thầy rằng một trận giông bão đang kéo đến,"itchie, học viên năm thứ ba, vừa nói vừa đưa tay chạm vành mũ chào Thuyền trưởng Kendall.
"Không ngắt quãng! Không được ngắt quãng gì cả!" Giáo sư Hamblin gắt lên với vẻ mặt hết sức khó chịu.
Học viên năm thứ ba chạm tay lên vành mũ khi vị thuyền trưởng gật đầu ra hiệu đã nghe rõ thông điệp, rồi lùi lại phía sau. Vị giáo sư đang bực bội: có lẽ ông càng khó tính hơn ngày thường một chút bởi cái cảm giác hơi say sóng—hệ quả sinh ra từ những cú tròng trành khó chịu của con tàu trong trận lặng gió.
"Nào, trò Kendall, tiếp tục phần cách đôi của từ [Greek: admêv] đi," ông ra lệnh ngay khi Ritchie vừa lui ra.
"Xin thầy lượng thứ cho tôi, Giáo sư Hamblin," Paul nói với vẻ tôn kính tột cùng, đoạn đứng dậy khỏi băng ghế mình đang ngồi.
"Tiếp tục phần cách đôi đi!" vị giáo sư nghiêm khắc giục giã.
Paul nhìn vào đôi mắt xám sắc lạnh của vị học giả và hiểu chắc chắn rằng ông là kẻ có ý chí sắt đá. Với tư cách là thuyền trưởng tàu Josephine, cậu không muốn nêu gương xấu về hành vi vô kỷ luật—điều mà những người khác có thể bắt chước trước khi họ thực sự chắc chắn rằng tình huống khẩn cấp đã đòi hỏi điều đó. Cậu vẫn chưa tận mắt chứng kiến những đám mây đang tụ họp, và cậu đặt trọn niềm tin vào khả năng phán đoán cũng như tay nghề của Terrill, người đang trực boong. Quy định nêu rõ các giáo sư phải được tuân thủ trong giờ tự học. Đó vẫn luôn là nội quy trên tàu; tuy nhiên, ngặt một nỗi là thầy hiệu trưởng, bản thân vốn là một hải thủ, luôn túc trực ở đó để ngăn chặn mọi hành vi lạm quyền.
Paul quyết định nhượng bộ phần này, ít ra là tạm thời như vậy, và cậu đọc bài học theo đúng chỉ đạo của vị giáo sư. Nửa tiếng sau, Ritchie lại xuất hiện mang theo một thông điệp khác từ viên trung úy thứ nhất, với nội dung rằng cơn giông đã kề cận ngay sát bên. Đó cũng là khoảng thời gian mà Chỉ huy trưởng Gordon vừa cho gọi sĩ quan tín hiệu lên chiến hạm.
"Bây giờ thầy phải tha lỗi cho em, Giáo sư Hamblin, vì em buộc phải lên boong tàu," Paul lên tiếng với giọng điệu cung kính nhất có thể.
"Tôi không thể cho cậu nghỉ được; tôi vẫn chưa dò xong bài tập này cơ mà," ông Hamblin đáp lại một cách cay độc. "Đây chắc lại là một mưu mẹo nhằm phá vỡ buổi học tiếng Hy Lạp vì một vài cậu ấm nào đó không thích học nó đây mà."
"Xin ngài tha lỗi cho; nhưng sĩ quan trực boong vừa báo tin cho tôi rằng cơn giông đã ập đến ngay sát chúng ta rồi. Thầy có thể nghe thấy tiếng sấm và nhìn thấy những tia chớp cơ mà," Paul nói thêm.
"Tôi chẳng sợ sấm sét gì sất," vị giáo sư gầm gừ. "Các lớp học của tôi không thể bị phá vỡ vì bất kỳ lý do vớ vẩn nào. Thầy Lowington đã đảm bảo với tôi rằng tôi có toàn quyền đối với tất cả mọi người trong giờ tự học; và tôi bảo cậu hãy ngồi xuống và tiếp tục đọc bài đi."
"Nhưng con tàu đang gặp nguy hiểm đấy, thưa thầy," Paul khẩn khoản can thiệp.
"Tôi không sợ, và cậu cũng chẳng cần phải sợ. Ngồi xuống ngay, bằng không tôi sẽ báo cáo hành vi của cậu lên hiệu trưởng đấy."
Khuôn mặt Paul đỏ bừng lên. Chưa từng có một sĩ quan hay giáo sư nào trước đó dám đe dọa sẽ cáo giác cậu với thầy Lowington. Thầy Hamblin thì dốt nát về các vấn đề hàng hải chẳng khác gì một đứa trẻ sơ sinh, và trong lúc chiếc Josephine cứ tròng trành nhẹ nhàng trên sóng còn những cánh buồm thì vô tư vỗ phần phật vào cột, ông chẳng thể mường tượng ra nổi một hiểm họa nào.
"Em rất tiếc phải trái lệnh thầy, nhưng trong trường hợp này em buộc phải làm vậy," Paul kiên quyết nói, dẫu giọng cậu đang run lên vì cảm xúc.
"Được lắm, cậu cứ chờ đấy," vị giáo sư giận dữ đáp, "tôi sẽ bẩm báo việc này lên thầy hiệu trưởng, và nếu tôi còn chút sức ảnh hưởng nào với ông ấy, cậu sẽ bị cách chức khỏi vị trí hiện tại."
Paul chẳng đợi nghe thêm nửa lời, cậu vội vã chạy lên boong tàu. Ánh mắt sắc bén của cậu lập tức nhận ra mối nguy hiểm chực chờ vào thời khắc đó. Cơn giông quả thực đã bao trùm lấy họ. Trên đỉnh cột tàu Young America treo ngọn cờ hiệu vừa được kéo lên; nhưng chẳng cần phải giở sách ra tra cứu thì cậu cũng hiểu rõ ý nghĩa của nó.
"Anh Terrill, gọi toàn bộ thủy thủ đoàn lên—nhanh lên!" Thuyền trưởng Kendall cất giọng sắc lạnh ra lệnh.
"Tất cả lên boong, hỡi các thủy thủ!" trợ lý quản giêng gầm lên khi thổi một hồi còi sắc lảnh ở cửa hầm chính.
Các học viên bật dậy khỏi ghế bên bàn ăn, bỏ mặc hai vị giáo sư mà chẳng thèm nói một lời xin lỗi. Trừ hai ngoại lệ, toàn bộ sĩ quan và thủy thủ đoàn của tàu Josephine đều là những tay hải thủ kỳ cựu. Hầu hết bọn họ đã gắn bó với con tàu suốt hai năm trời, và một trận giông bão bất ngờ chẳng phải là điều gì mới mẻ đối với họ. Họ lao thẳng tới vị trí của mình và khi mệnh lệnh vừa cất lên, họ biết chính xác phải làm những gì.
"Chuẩn bị sẵn sàng các dây néo và dây căng buồm!" viên trung úy thứ nhất hô lớn. "Vào vị trí kéo buồm dọc và buồm mũi bay!"
"Mũi tàu đã sẵn sàng, thưa ngài," trung úy thứ hai, người đứng ở đài quan sát mũi, báo cáo.
"Vào vị trí thu buồm đỉnh gang-g lăng!" Terrill tiếp tục ra lệnh.
"Đã sẵn sàng, thưa ngài!"
"Nới lỏng các dây néo! Hạ buồm xuống! Thu gọn lại! Lên cao và cuốn buồm đỉnh gang-g lăng lại!"
Những người phụ trách buồm đỉnh lập tức bám vào hệ thống giằng néo nhanh như cắt, bởi tất cả mọi người đều đã hoàn toàn tỉnh táo trước mối hiểm họa cận kề.
"Thả dây buồm mũi bay ra! Kéo hạ xuống! Ra ngoài và thu gọn buồm mũi bay lại!"
"Vào vị trí thu buồm đỉnh chính!"
"Đã sẵn sàng, thưa ngài," trung úy thứ hai đáp lời.
"Thả các dây néo buồm đỉnh! Thu gọn lại! Hạ dây căng buồm xuống! Kéo căng các dây chằng!"
Tất cả những thao tác ấy được thực hiện chưa bằng nửa thời gian đọc lên; và những cánh buồm nhẹ của chiếc Josephine đã được cuộn gọn gàng. Buồm cờ chính ở đuôi tàu được hạ xuống, và thế là chiếc tàu buồm hai cột lúc này chỉ còn lại buồm mũi, buồm trước và buồm chính. Vẫn chưa cần thiết phải hạ những cánh buồm này xuống cho đến khi hiểm họa trở nên cận kề hơn; thế nhưng Paul vẫn ra lệnh hạ buồm trước và thu ngắn lại, bởi người ta cho rằng con tàu sẽ chịu sóng tốt nhất khi thả trôi dưới cánh buồm này. Riêng tàu Young America đã cuộn sạch mọi thứ ngoại trừ các buồm đỉnh, buồm mũi và buồm lái.
Giáo sư Hamblin vẫn chưa hết bàng hoàng, và ông vô cùng tức giận hệt như bản tính của một học giả Hy Lạp uyên bác. Giáo sư Stoute và ông là những người duy nhất còn sót lại dưới khoang dưới; trong khi người trước bật cười thì người sau lại gầm lên thịnh nộ.
"Tôi đã bị xúc phạm rồi, anh Stoute," vị học giả lên tiếng. "Cậu nhóc đó dám chống lại lệnh của tôi, cứ như thể tôi chẳng là cái thá gì sất."
"Thôi nào, cậu ta vẫn cực kỳ kính trọng thầy đấy chứ," vị giáo sư tính tình ôn hòa vừa cười vừa nói. "Thầy phải nhớ rằng cậu ta là thuyền trưởng của con tàu, và mọi thứ đều đặt lên vai cậu ta cơ mà."
"Cậu ta tự ý rời lớp học trái với mệnh lệnh của tôi; và chừng đó vẫn chưa đủ, cậu ta còn lôi toàn bộ số học viên còn lại lên boong," ông Hamblin giận dữ nói thêm. "Tôi còn chưa giảng xong bài tiếng Hy Lạp cơ mà."
"Nhưng mà có cơn giông đang kéo đến kia kìa," ông Stoute dịu giọng biện hộ.
"Thì dẫu có giông bão kéo đến đi chăng nữa thì sao nào. Thầy hiệu trưởng đã đảm bảo với tôi rằng số thủy thủ trên boong dư sức để vận hành con tàu trong mọi điều kiện bình thường cơ mà."
"Nhưng thầy đâu có hiểu rõ sự tình, anh Hamblin," vị giáo sư vui tính tiếp lời.
"Ý anh là muốn xúc phạm cả tôi nữa đấy phảI không, anh Stoute?" vị đại thụ của nền văn học Hy Lạp đang sôi máu chất vấn.
"Làm gì có chuyện đó; xin thầy lượng thứ cho, anh Hamblin," ông Stoute đáp lời, tiếng cười thậm chí còn sảng khoái hơn lúc nãy. "Tôi không dám nhận là mình hiểu biết về những chuyện hàng hải này; nhưng tôi cho rằng việc gọi tất cả mọi người lên là điều cần thiết, bằng không thì vị thuyền trưởng đã chẳng đời nào làm thế."
"Chẳng có gì là cần thiết cả. Tôi sẵn sàng chịu trách nhiệm về phát ngôn đó của mình, và tôi sẽ báo cáo hành vi thiếu tôn trọng cùng việc chống lệnh của tên thuyền trưởng này lên thầy Lowington. Nếu ông ấy còn bao che cho kẻ phạm lỗi trong một vụ việc tồi tệ đến thế này, tôi sẽ rời khỏi con tàu ngay tại cảng đầu tiên mà chúng ta ghé vào cho mà xem."
"Chắc chắn thầy Lowington sẽ xử lý công bằng cho cả hai người thôi."
"Xin lỗi anh Stoute; ông ấy buộc phải phân xử công bằng cho tôi mới đúng. Tôi đã làm thầy giáo và giáo sư đại học suốt cả cuộc đời mình, và tôi chẳng muốn có bất kỳ ai bàn chuyện dàn xếp một vụ việc giữa tôi với học trò của mình cả. Vấn đề này chỉ có một chiều duy nhất mà thôi," ông Hamblin đáp lại, lòng tự trọng bị tổn thương trầm trọng bởi sự cố diễn ra vào buổi chiều hôm đó.
"Thôi được rồi, anh Hamblin, tôi rất muốn tỏ ra tôn trọng; nhưng tôi cũng muốn được thành thật. Tôi đành phải nói rằng tôi tin là thầy đã sai hoàn toàn rồi."
"Sai hoàn toàn ư, thưa anh!"
"Vâng, thưa thầy; hoàn toàn sai. Hãy thử nhìn nhận vấn đề một chút xem nào."
"Tôi chẳng muốn nhìn nhận gì sất. Giữa người thầy và học trò thì không thể tồn tại bất kỳ sự bất đồng nào dưới bất kỳ hình thức nào. Bổn phận của tôi là ra lệnh, còn học trò là phải vâng lời, ngay tại căn phòng học này."
"Thực tình mà nói, anh Hamblin," vị giáo sư vừa cười vừa nói tiếp, hai bàn tay xoa vào nhau ra chiều vô cùng thích thú với cuộc tranh cãi, "dù tôi đồng tình với thầy về nguyên tắc chung, tôi buộc phải có cái nhìn khác khi áp dụng nó vào trường hợp cụ thể này. Học trò của thầy chính là người chỉ huy con tàu. Sinh mạng của tất cả chúng ta đều phụ thuộc vào sự cẩn trọng và tay nghề của cậu ta. Việc hạ buồm là điều bắt buộc."
"Thế cơ à. Chẳng phải một nửa thủy thủ đoàn đã có mặt trên boong để làm việc đó rồi sao?" ông Hamblin đốp chát lại.
"Nhưng ai mới là người quyết định xem việc hạ buồm có thực sự cần thiết hay không chứ?"
"Đương nhiên là viên sĩ quan đang chịu trách nhiệm trực tàu vào lúc đó rồi. Ngoài ra còn có anh Cleats, anh Gage cùng các phục vụ viên ở đó để phụ giúp họ thu bớt buồm lại nếu cần thiết. Chẳng có chút lý do gì phải làm phiền đến các lớp học cả."
"Nhưng chẳng ai ngoài thuyền trưởng có quyền đưa ra mệnh lệnh hạ dù chỉ một cánh buồm vào ban ngày cả. Con tàu này hoạt động dưới kỷ luật hải quân, chắc thầy cũng rõ; nhưng hình như thầy chưa từng đọc qua nội quy thì phải. Chúng đây này," ông Stoute vừa nói vừa lấy tập nội quy được in thành sách của con tàu từ trong túi áo ra. "Sĩ quan Trực boong. Cậu ta không được phép giương hay hạ buồm vào ban ngày, trừ trường hợp có giông bão, nếu không có chỉ thị từ thuyền trưởng; nhưng vào ban đêm, cậu ta có thể tự ý hạ buồm, sau đó phải báo cáo lại lý do cho thuyền trưởng và ghi chép đầy đủ vào sổ nhật ký hành trình."
"Thế đây chẳng phải là giông bão thì là cái gì?" ông Hamblin gầm gừ.
"Có lẽ sắp rồi; nhưng với tôi, việc thuyền trưởng lên boong khi có hiểm nguy rình rập là điều hoàn toàn hợp lý. Phần tôi, tôi còn chút quý trọng cái thân hình phì nhiêu này của mình, và tôi chẳng có hứng thú bỏ thây lại dưới đáy Biển Bắc đâu," ông Stoute khúc khích cười; và ông vẫn thường cười một cách khoái chí đặc biệt mỗi khi thốt ra được điều gì đó mà ông cho là hài hước. "Thuyền trưởng có quyền rời khỏi bất kỳ lớp học nào của tôi bất cứ lúc nào cậu ấy được gọi lên để lo cho sự an toàn của con tàu."
"Anh Stoute, đây là câu chuyện về kỷ luật; và những cân nhắc mang tầm vóc lớn lao hơn ngoài sự thoải mái cùng an toàn cá nhân đơn thuần cần phải được đặt lên hàng đầu. Sẽ là bất khả thi nếu tôi muốn truyền đạt cho học trò của mình kiến thức về thứ ngôn ngữ cao quý nhất của quá khứ lịch sử ấy, nếu bọn chúng được phép bỏ lớp ra về bất cứ khi nào chúng thích. Tôi sẽ trình sự việc này lên thầy Lowington để nhờ ngài phán quyết. Ông ấy hoặc phải đình chỉ công tác của vị thuyền trưởng, hoặc phải đình chỉ tôi. Nếu tôi không thể quản lý được học trò của mình, tôi sẽ chẳng thèm dạy dỗ gì nữa hết. Thật là nực cười khi làm thế. Tôi sẽ lấy một chiếc thuyền nhỏ và lên thẳng chiến hạm ngay lập tức, vì rắc rối này không thể chần chừ thêm được nữa."
Giáo sư Hamblin đùng đùng nổi giận, vớ lấy chiếc mũ rồi bước lên thang. Ông Stoute cười rũ cả người trước cơn thịnh nộ của người đồng nghiệp uyên bác và nổi tiếng của mình. Vốn muốn chứng kiến cảnh người bạn đồng hành của mình lên đường ra chiến hạm giữa lúc bão tố đang gầm rú, ông liền bước theo lão ta lên boong.
"Thuyền trưởng Kendall," ông Hamblin cất giọng lạnh lùng khi tiến đến chỗ vị chỉ huy trẻ tuổi, hoàn toàn phớt lờ tiếng sấm rền vang và những tia chớp lóe sáng lòe lòe.
Paul lịch sự cúi đầu chào và nhìn vị giáo sư, ra hiệu rằng cậu đang sẵn sàng lắng nghe. Có một điểm đáng chú ý là ông Hamblin luôn gọi vị chỉ huy là "trò Kendall" khi cậu đang ở khoang dưới chú tâm vào việc học hành, và gọi là "Thuyền trưởng Kendall" khi ở trên boong hay trong phòng lái. Vị giáo sư cố tình dùng cách phân định danh xưng này để ngầm khẳng định rằng ông chính là thủ lĩnh trong những giờ lên lớp.
"Thuyền trưởng Kendall, tôi yêu cầu cấp ngay cho tôi một chiếc xuồng," ông Hamblin nói thêm.
Một chiếc xuồng ư!" Paul thốt lên đầy kinh ngạc trước yêu cầu đưa ra vào thời điểm thế này.
"Tôi bảo là một chiếc xuồng, Thuyền trưởng Kendall. Tôi định đem chuyện chống lệnh của cậu thưa thẳng lên thầy Lowington mà không màng đến bất kỳ sự chậm trễ vô ích nào."
"Nhưng thưa Giáo sư Hamblin, cơn giông đang kéo đến rồi."
"Tôi thừa biết điều đó; nhưng tôi đòi hỏi phải có xuồng."
Sẽ rất nguy hiểm đấy ạ. Chiếc xuồng chắc chắn sẽ bị sóng đánh chìm mất."
"Tôi sẽ chịu hoàn toàn trách nhiệm về việc đó."
"Tôi rất sẵn lòng cung cấp xuồng cho thầy; nhưng tôi không thể đẩy anh em thủy thủ vào một trận bão tơi bời sắp quật xuống đầu chúng ta được," Paul đáp lời.
"Cậu từ chối đấy phảI không?" vị giáo sư giận dữ chất vấn.
"Buộc lòng em phải làm vậy thôi, thưa thầy."
"Chính tai tôi đã nghe thấy thầy Lowington chỉ thị cậu phải cung cấp xuồng cho các giáo sư bất cứ lúc nào họ muốn cơ mà."
"Em sẽ cung cấp xuồng cho thầy, thưa ngài; nhưng em sẽ không đẩy các thủy thủ vào hiểm cảnh đó đâu. Nếu thầy muốn, em sẽ cẩu chiếc xuồng cứu sinh thứ ba xuống cho thầy."
Tôi đòi hỏi phải có đủ số lượng thủy thủ để chèo chiếc xuồng đó."
Xin thầy tha lỗi cho; nhưng em sẽ không điều bất kỳ thủy thủ nào xuống xuồng cho đến khi cơn giông qua đi đâu. Yêu cầu như thế là hoàn toàn vô lý."
Vô lý ư, hả cậu! Cậu dám bảo tôi là vô lý sao?" vị giáo sư gầm lên, giậm mạnh chân xuống mặt boong tàu.
Paul cúi đầu nhưng không đáp lại lời nào. Cậu đang bị đặt vào một tình thế hết sức khó xử và đầy đau đớn. Cậu thừa biết rằng việc thả một chiếc xuồng xuống lúc giông bão đang cận kề chẳng khác nào hành động tự sát. Thầy Hamblin đang cơn thịnh nộ. Những ngọn sóng dài đen ngòm và phẳng lặng, những cánh buồm buông thõng vô tri trên xà ngang. Lúc ấy hãy còn chưa nguy hiểm, và vị học giả uyên bác này may mắn chưa từng phải đối mặt với bất kỳ hiểm họa nào nơi biển cả. Chuyến hải trình sang Anh trên chiếc tàu hơi nước của ông vốn vô cùng êm ả. Chẳng có nổi một cơn cuồng phong hay thậm chí một ngọn gió lớn nào làm gián đoạn sự yên bình đó, và vị giáo sư đã ngầm hình thành một thứ thái độ khinh suất đối với những hiểm nguy của đại dương. Ông chưa từng tận mắt chứng kiến chúng; và nếu chỉ mấy đứa nhóc tì cũng đủ sức vận hành một con tàu như chiếc Josephine, thì một kẻ uyên bác như ông hà cớ gì phải run rẩy trước mặt bọn chúng.