Bị thương tích, bị lâm nạn, tôi tiếp tục những chuyến lang thang trong đêm tối để lẩn thoát cơn đau hơn là để tìm kiếm những cuộc gặp mặt mới. Tôi lách người bước giữa những xác khô đét bị treo trong khu kho rộng mênh mông. Da bọc xương, cái xác trần truồng nom suốt được qua người, bị treo lơ lửng. Cả một dãy xác bị khô rỗng hết mọi chất đã chờ đợi trong khu kho này. Tôi trông thấy một cánh cửa ở đâu đằng kia khu kho. Tôi dấn bước tiến lên. Tôi còn trông thấy cả một tấm biển vẽ mũi tên màu xanh chỉ lối ra, ghi bằng nhiều thứ tiếng khác nhau. Tôi cứ lần theo hướng mũi tên chỉ mà bước. Tôi đi mãi nhưng chẳng thấy lối ra. Tôi buộc phải lang thang ở khu kho chìm trong im lặng đến lạnh người và bốc lên mùi sợ hãi. Tôi không biết rằng nỗi sợ cũng có mùi của riêng nó. Một luồng gió lùa dọc suốt nhà kho làm các xác hơi lay động. Đôi lúc xương va vào nhau, hồi âm dội lên nghe như tiếng phách gõ. Tôi nghe nổi lên một giọng nói ở phía sau lưng:
- Lại gần đây, ta còn kịp thời gian bộc lộ cùng nàng bí mật cuộc đời ta và tả lại nàng thấy rõ bộ mặt của cái chết… Đừng sợ. Lũ chúng cứ ngỡ ta đã chết. Ta bị thương nhưng ta đã trong thấy cảnh vật sau khi ta qua đời. Nàng bị thương? Dẫu sao, ta chẳng còn gì phải lo ngại. Phải để nàng biết rõ, phải để mọi người biết rõ… Gượm hẵng, đừng đi vội.
Tôi ngoảnh lại và trông thấy một người đầu gối đẫm máu, mặt xanh xao. Đấy là người chứ không phải ma quỉ. Đấy là một người đang hấp hối; người nọ đã dốc hết lực tàn để bộc lộ với tôi một điều bí mật. Tôi tiến đến bên người đó:
- Những người nàng thấy ở đây toàn là những kẻ khốn khó, hành khất, kẻ vô gia cư, kẻ đau ốm. Nơi đây là căn phòng rộng dành để tổ chức hội chợ triển lãm động vật. Một hôm có lệnh dọn sạch thành phố vì một vị khách quan trọng người nước ngoài muốn dạo mấy bước trên đường phố. Bọn ta là bộ mặt bẩn thỉu và không ai ưa của đất nước. Phải xóa bỏ cái hình ảnh này, tống khứ cái dân số này, quét sạch nó đi, ít ra là tạm thời, vừa đúng mấy ngày vị khách còn có mặt trong thành phố. Lệnh ban ra liền được ban hành ngay. Người ta quét hết đợt này đến đợt khác. Bọn chúng dồn nhét chúng ta vào đây rồi quên khuấy đi. Quên hoàn toàn. Chúng ta bị bỏ quên. Chúng ta cấu xé lẫn nhau. Ta là người sống sót cuối cùng, kẻ nhất định phải bị thủ tiêu, vì lời chứng của ta thật là khủng khiếp. Nàng hãy đem những lời này đi. Hãy kể với mọi người tất cả những gì đã thấy tại đây. Nàng không phải đang ở trong một cơn ác mọng. Bọn ta không phải là một bầy mà. Bọn ta là những con người đã trở thành cặn bã và vĩnh viễn bị bỏ quên. Chẳng ái tới can thiệp giúp chúng ta. Nàng là người đầu tiên đặt chân vào khu kho này...
Chắc có lẽ tôi đã thực sự lạc vào khu vực đó. Những cơn nhói đau đã vô tôi tới đó. Tôi tỉnh dậy và đấy là một ảo mộng. Sự việc hoàn toàn có thật. Chuyện này xảy ra hồi mùa đông. Dân trong thành phố còn bàn tán về nó. Người ta phát hiện ra những xác đó khi mở cửa khu kho để chuẩn bị cho một cuộc triển lãm mới. Nỗi sợ lớn hơn nỗi đau. Nỗi sợ và sự ghê tởm. Tôi sờ nắng cơ thể tôi, thịt và xương bầm tím. Tôi ghìm nén khá lâu không đi tiểu. Tôi biết rằng nếu tiểu tiện sẽ rất lâu. Bụng dưới tôi trướng lên. Tôi nín thở khi tiểu tiện. Người tôi toát mồ hôi. Giọng nói người hấp hối nọ lọt vào tai tôi và nhập vào giọng tôi đến mức độ trở thành giọng nói của chính bản thân tôi. Tôi không nghe rõ tiếng người hấp hối, mà tôi nghe thấy tiếng tôi nói ở trong lòng mình, cứ nhắc đi nhắc lại mãi những lời người đó đã giao phó cho tôi. Kể cũng lạ, sự chiếm giữ tiếng nói đó đã làm giảm cơn đau của tôi. Tôi trải qua hai đêm như vậy, lúc sốt, lúc đau đớn, lúc sợ hãi.
Việc tôi bị cắt xẻo là hình thức biểu hiện của sự trả thù. Nhưng không hiểu do đâu mấy mụ chị tôi lại nảy ra được cái ý man dại ấy? Sau này, tôi mới biết rằng cảnh tra tấn tối phải chịu đựng thường được đem áp dụng ở Châu Phi, lại một số vùng thuộc Ai Cập và Xu-đăng. Tác dụng của nó là thủ tiêu mọi ham muốn và lạc thủ của những cô gái trẻ. Tôi cũng được biến rằng chẳng bao giờ đạo Hồi lẫn bất kỳ một tôn giáo nào cho phép áp dụng hình thức hành hạ con người như vậy.
Giọng nói người hấp hối ở trong tôi trở nên rõ ràng và chính xác:
- Mụ gác ngục là một kẻ nô lệ được đưa từ Xu-đăng tới đây đã lâu rồi… Mụ là một phù thủy, thành thạo các ngón đòn tra tấn…
Chắc mụ đã gợi ý cho mấy ả chị gái hành hạ tôi thành tàn phế và vĩnh viễn loại tôi khỏi cuộc sống.
Tôi bị sốt dai dẳng, hẳn là do bị nhiễm trùng. Cơn đau nhức nhối chảy trong máu tôi và làm mọi suy nghĩ của tôi bị lẫn lộn. Con mắt nhìn của tôi ngày càng ảm đạm. Giọng tôi lặng câm. Tôi có cảm giác bị cái chết xâm chiếm. Để được giải thoát, tôi phải kể ra những gì đã trong thấy ở khu kho. Tôi tìm kiếm người để kể lại. Tôi chẳng gặp một mụ gác ngục lẫn mụ y tá nào. Khi lê bước đến bệnh xá, tôi đã gặp may là đúng lúc gục ngã ngoài hành lang thì một thầy thuốc đã đi ngang qua đấy. Tôi nửa tỉnh nửa mê. Ông thầy thuốc giận điên người. Ông hét toáng lên và bảo tất cả đều là một lũ dã man và man dại. Một kẻ trong ban quản trị đã chìa cho ông xem tờ khai ghi rõ việc tôi chấp nhận việc cắt xẻo này. Cơn giận của ông càng dữ dội. Tôi được đưa ngay vào nằm bệnh viện. Ông điều trị vết nhiễm trùng và vài ngày sau ông gây mê và tháo đường chỉ khâu các môi âm hộ thôi. Khi tôi kể lại diễn biến của sự việc, ông ngờ ngợ không tin tôi. Ông muốn nhờ cảnh sát can thiệp, song nghĩ lại một lúc ông giơ hai tay lên trời để bộc lộ nỗi bất lực của bản thân:
- Ở đây mọi người đã bị mua chuộc. Chẳng ai tin lời chị đâu. Cảnh sát hơi đâu mà nghi lời khai của bọn giám ngục. Mới lại giấy tờ chị đã ký sờ sờ ra đấy. Nhưng tại sao? Chị đã làm gì mấy mụ đàn bà đó?
Ông an ủi tôi là nói chung tình trạng sức khỏe của tôi không đáng ngại và hứa sẽ kéo dài thời gian nằm viện của tôi. Ông nói với tôi:
- Chỉ có cách ấy mới bắt bọn ở nhà tù phải chịu thôi!
Tuy thuốc men chạy chữa chu đáo, tôi vẫn bị đau. Tôi tin chắc rằng nếu tôi không tố cáo những điều đã thấy ở khu kho - đã thấy hoặc tưởng tượng - thì tôi vẫn tiếp tục bị đau đớn. Những hình ảnh đó và những lời của người hấp hối đè nặng lên tâm hồn và thể xác thôi. Mỗi lời như một mảnh thủy tinh sắc nhọn đâm vào những điểm nhạy cảm trên cơ thể tôi.
Tôi xin được gặp ông thầy thuốc một lát, sau giờ làm việc. Ông hơi lưỡng lự, rồi nhận lời. Vào đầu câu chuyện, tôi báo trước với ông rằng những cái mà tôi thấy rất kỳ quặc và dù cho không có thực đi nữa thì hậu quả của chúng vẫn gây tác động tới tôi.
- Tôi không bị điên, - tôi nói với ông thầy thuốc. - nhưng tôi sống trong một thế giới em ra không được logic lắm. Mong ông hãy tin tôi, tôi chỉ yêu cầu ông kiên nhẫn ngồi nghe câu chuyện của tôi.
Tôi kể lại chi tiết chuyến đi lang thang trong đêm tối của tôi. Ông không hề tỏ vẻ ngạc nhiên. Ông lắc đầu chon rằng chuyện ấy có gì là kỳ quặc. Khi tôi kể xong, ông đứng dậy và nói:
- Câu chuyện này, có lẽ không phải do chị tưởng tượng ra mà chuyện có thật. Cảnh sát đã nhốt giam những kẻ hành khất rồi sau đó quên bẵng mất họ. Báo chí không đá động tới. Nhưng ở đây, tiếng đồn thay cho nguồn thông tin đáng tin cậy. Ai cũng biết chuyện này, nhưng chẳng ai đi thẩm tra. Do đó nó trở thành một câu chuyện khó tin. Điều làm tôi ngạc nhiên đó là mối lên quan giữa những cơn đau của chị với câu chuyện…
- Cứ cho rằng đó là do quá bị đau nên tôi đã có được sự minh mẫn của kẻ ngấp nghé nơi ngưỡng tài thiên nhãn[1]!
Sau vài lần trò chuyện ấy, tôi thấy trong người dễ chịu hẳn. Vào những ngày ấy, tôi không nghĩ tới chàng Côngxuyn. Tôi không quên chàng, nhưng tôi chẳng muốn chàng dính vào những chuyện đổ máu và chết chóc. Chàng không biết tin tôi nằm viện. Khi chàng đến nhà giam thăm tôi, người ta bảo với chàng rằng tôi không muốn tiếp chàng. Chàng sinh nghi. Chàng cho rằng tôi bị ốm, bị suy sút không dám đưa chàng xem bộ mặt lờ đờ và ỉu xìu. Chàng hay thích dùng cách nói như vậy. Đối với chàng, có cái có thể đưa xem và nhận biết, có cái không thể đưa xem và nhận biết. Khi tới bệnh viện câu đầu tiên chàng hỏi:
- Bây giờ nàng có thể đưa tôi xem mặt nàng được chưa?
Chàng không hề nghĩ rằng tôi đã phải trải qua một thử thách đẫm máu.
Xem mặt tôi, đấy là cử chỉ đầu tiên của chàng. Chàng ngồi xuống thành giường, rồi đưa tay dịu dàng vuốt ve trán, hai má, mũi, mồm, cằm tôi.
- Nàng đã khóc rất nhiều và đã gầy đi! Nàng không nên chểnh mảng với bản thân như vậy! Không hay đâu.
Ông thầy thuốc đã mời chàng đến gặp riêng ông và nói rõ lý do tôi phải nằm viện. Chàng thường không để lộ với tôi về cuộc trao đổi riêng ấy. Chàng cầm tay tôi và siết chặt. Khi chàng đã đi khỏi, tôi đưa tay sờ má mình và thấy lông tơ nhú mọc. Tôi đã chểnh mảng với bản thân. Mặt tôi rầu rĩ. Như vậy là đã bao nhiêu ngày nay tôi không chú ý đến việc làm vệ sinh cá nhận. Chiều tối tôi vào buồng tắm và sửa sang dáng vẻ bề ngoài của tôi.
Chàng Côngxuyn thường xuyên đến thăm tôi. Chàng đem tới cho tôi hoa quả và nước hoa. Chẳng lần nào chàng tay không đến thăm tôi. Chàng không bao giờ gợi ý tôi kể lại những sự việc đã xảy ra. Tôi rất trọng thái độ kín đáo ấy: đồng thời nó làm tôi thấy lo ngại. Biết giải thích sự im lặng này ra sao? Đấy là một hình thức biểu lộ thái độ đồng cảm, gắn bó hoặc là dấu hiệu khó chịu đào sâu dần hố ngăn cách giữa hai chúng tôi? Tôi thấy rất khó đề cập vấn đề này. Khi tới, chàng hỏi thăm xem tôi ngủ ra sao, rồi chuyển sang chuyện khác.
Một hôm, chàng gặp riêng ông thầy thước đã tranh cãi với ông. Sau này tôi được biết một trong những điểm chàng trang cãi xoay quanh chuyện liệu tôi có khả năng có con hay không. Điều đó đã dằn vặt chàng và chàng không để lộ ra. Tôi cũng vậy, tôi cũng nghĩ tới điều ấy. Trước đây, tôi gạt bỏ khỏi đầu tôi mọi suy nghĩ liên quan tới việc có mang, đẻ con và nuôi dạy chúng. Tôi không có thời gian để xem xét chẳng những vấn đề thụ thai mà còn không suy nghĩ tới chuyện một ngày nào đó mình sẽ làm mẹ. Những lần rất hãn hữu chung đụng với chàng Côngxuyn thú thực tôi hoàn toàn không hề nghĩ tới chuyện này. Như vậy có nghĩa là tất cả những điều ấy mới lạ với tôi và tôi vẫn coi thân xác tôi là một bị cát. Tôi còn lưỡng lự, tự coi mình là một bù nhìn bằng rơm lẽ ra được dựng lên để dọa bầy quạ thì lại lôi cuốn chúng, một số xây tổ trên vai tôi, một số lại tai quái, bới rơm thành hốc chỗ lẽ ra là mắt. Tôi không còn khái niệm về sự hiện diện của mình trên cõi đời. Tôi bị rã ra. Tôi có cảm giác bị sụp đổ và tự khôi phục lại ở cõi vô tận. Mọi chuyện lại trỗi dậy trong đầu tôi mãnh liệt như dông tố. Mọi thứ cứ lẫn lộn. Tôi cố tìm cách làm dịu nỗi đau, không chỉ nỗi đau, như thuốc độc, truyền trong máu, mà cả nỗi đau tôi bắt đầu cảm thấy sau những lần viếng thăm của chàng Côngxuyn. Chàng đến và cứ ngồi im lặng. Sự hiện diện của chàng nặng hàng tấn. Chàng có vẻ rất ủ rũ. Nỗi bất hạnh bấu chặt lấy chàng. Lòng tôi mỗi ngày một rối bời, bị lung lay, đắm chìm trong tâm trạng lộn xộn và trong những ảo ảnh như một cơn ác mộng. Tôi lại rơi vào cảnh vô đơn, đương đầu không có thuốc gây mê với những cú đòn ác hiểm của một số phận trong đó nỗi bất hạnh, sự đau buồn và bạo lực không thừa nhận mọi tình thương hại. Tôi quyết định trở về nhà giam. Cái cảnh tự do nửa vời bị vây quanh toàn một màu trắng này thật quá ác độc đối với cặp mắt tôi, chỉ làm tăng thêm nỗi bối rối của tôi. Tôi phải gần như van vỉ ông thầy thuốc để ông trả tôi về buồng giam.
Tôi đang chuẩn bị ra đi thì chàng Côngxuyn bước vào phòng. Chàng có vẻ ít buồn hơn mọi lần. Chàng mang đến đưa tôi bó bạc hà và bảo:
- Ta pha trà, như trước đây.
Tôi cảm thấy một cách rõ ràng, không chút ngờ vực rằng giữa chúng tôi sắp xảy ra một điều gì hoàn toàn đổ vỡ. Tôi không rõ là điều gì. Tôi cảm thấy vậy và không ngạc nhiên.
Chúng tôi không pha trà. Tôi báo với chàng rằng tôi quay về nhà giam. Chàng im lặng không nói gù. Thế mà chàng tới đây để cùng tôi trò chuyện! Chàng ngồi nơi ghế, còn tôi, tôi ngồi ở thành giường. Sau lúc im lặng khá lâu, tôi thấy chàng đỏ mặt.
- Nàng làm ơn ngồi im đừng cựa quậy.
- Nhưng em có cựa quậy đâu…
- Không, tôi biết, nhưng đầu óc nàng cứ chộn rộn… Tôi nghe rõ các suy nghĩ của nàng va vào nhau.
Sau đó chàng nói tiếp, giọng bình thản hơn:
- Hôm nay đôi tay tôi không còn đủ sức ngắm nàng. Chúng đã mệt mỏi. Chúng cảm thấy chúng vô dụng và có tội. Tôi biết là chúng tiêu cực. Tôi thấy ân hận vì tôi chưa bao giờ vươn tới ngang tầm với lòng nhiệt thành và sự cam đảm của nàng. Tôi bị cấm không bao giờ được biết tới lòng nhiệt thành. Ngay từ thời thơ ấu, tôi đã bị lâm vào tấn bi kịch và nhận được lệnh của trời đất hoặc của cuộc đời là phải bền gan, không được làm đứt đoạn cuộc sống, củng cố bản thân tôi, phải trở thành một nhân vật không thuộc loại xuất chúng mà bình thường. Tôi không thể nói với nàng một cách chặt chẽ toàn bộ những điều tôi suy nghĩ và tin tưởng. Tôi chấp nhận cái chết của chị Atxidơ, nhưng không chấp nhận được việc nàng ra đi và bị giam cầm. Do đó, từ dạo ấy, tôi luôn tìm kiếm một chốn ẩn náu, một chốn yên tĩnh cho những suy nghĩ, cho thân xác mệt mỏi của tôi. Tôi cố nhếch cặp môi khép chặt của mẹ tôi đã nằm dưới ba tấc đất. Tôi mong ước được nghe, dù chỉ một lần, giọng mẹ… nghe mẹ tôi cầu phúc cho tôi hoặc nguyền rủa tôi… Nhưng cốt mong sao được nghe tiếng mẹ tôi. Tôi biết rằng tôi phải lên đường dấn vào chốn tăm tối, xa cách mọi thứ, tiến vào sa mạc, tiến về phía cùng tận của miền Nam. Lúc này tôi đang viết và phải thú nhận rằng tôi ghi chép lại lời nàng đọc cho mà viết. Những điều tôi viết ra làm tôi hoảng sợ và bị ám ảnh. Do đâu nàng đã có khả năng ấy vượt qua cuộc đời với một vẻ ngạo nghễ, ý tôi muốn nói, với một lòng cam đảm, làm nó phải bối rối? Trước đây, khi viết cho tôi, tôi viết vào ban đêm. Còn bây giờ, giọng nàng gửi gắm đã đến với tôi lúc sáng. Các suy nghĩ của nàng băng qua đêm tối và đến vào buổi sớm mai. Nhiệm vụ của tôi là sắp xếp lại và viết chúng ra trên giấy. Tôi chỉ góp thêm dăm ba suy nghĩ nghĩ. Câu chuyện của nàng thật khủng khiếp. Thật ra, tôi không biết rằng đấy là câu chuyện đời nàng hay đấy là câu chuyện của một sự giao hội, vượt lên trên tầm của tất cả chúng ta, là một cái gì đó tỏa ra hàng chum tia sáng của Giải băng hà vì ở đây ta đang nói tới mặt trăng, tới định mệnh và tới chỗ bị rách trên mảng da trời. Tôi xin nói với nàng, bản thân nàng là điều bí mật đang ám ảnh tôi. Tôi chỉ có thể được giải thoát một khi câu chuyện này kết thúc. Nhưng điều gì sẽ chờ đợi tôi ở cuối chặng đường? Nàng không phải là người gói gọn câu chuyện. Nói cho thật khách quan, nàng cứ để cho câu chuyện chấm lửng nhằm biến nó thành một thiên chuyện hoang tưởng dài vô tận. Câu chuyện của nàng là một dãy liên tục những cửa bỏ ngỏ trông ra những vùng đất trắng và là những mê cung vòng vèo; đôi lúc người ta bước ra một cánh đồng cỏ và đôi lúc bước vào một ngôi nhà cũ hoang tàn, một ngôi nhà nhốt những người đang ở trong đó, họ đã chết hết cả từ lâu rồi. Chắc đây là chốn nàng đã ra đời, một chốn đáng nguyền rủa, bị luật pháp của sự mất trí và lãng quên trừng phạt. Ôi bạn! Từ khi tôi lần bước theo giọng nói của nàng, từ khi giọng nói của nàng dẫn lối đưa tôi vào những đêm tối trùm kín trong vải vấy máu thì tôi trở nên lạ kỳ. Tôi tin rằng mình đã không tưởng tượng ra. Nhưng tôi đang lần theo sát tài thiên nhãn của nàng. Tôi làm sao có thể nói để nàng rõ rằng để đến với nàng, tôi đã phải lách qua một cửa hẹp? Tôi nghe thấy tiếng nàng và thế là tôi liền giơ tay ra tìm nàng. Nhưng tôi biết rằng nàng đang ở chốn xa xôi, mãi tận một lục địa khác, gần với mặt trăng hơn khi nó tròn đầy chỉ vì do mắt tôi đã ngóng trông. Và tôi thấy nàng, lúc là đàn ông, lúc là đàn bà, một con người tuyệt vời của tuổi thơ, buột thoát khỏi tình bạn, buột thoát khỏi tình yêu. Nàng nằm ngoài mọi tầm với, nàng là nhân vật của bóng tối, hình bóng trong những đêm đầy đớn đau của tôi. Tôi buột thốt lên: “Nàng là ai?” Đôi lúc tôi có cảm giác là, sau tấm thảm kịch nọ, tôi bị trói buộc vào một số phận bị gia đình nàng hắt hủi, một số phận do những bàn tay bất lương thêu dệt nên. Tôi muốn nói với nàng, nếu cần, tôi van xin nàng cố giữ nguyên hình của nàng, đi tiếp con đường nàng đang đi vì cả ngục tù lẫn nước mắt của những người khác đều không thể cản nổi bước nàng. Tôi mong chờ nàng từ lâu. Nàng bước bào cuộc đời tôi với vẻ duyên dáng kỳ lạ của một con vật bị lạc. Với nàng, trái tim tôi trở thành một ngôi nhà. Sau ngày nàng đã đi khỏi, tôi chỉ tồn tại chứ không sống nữa. Nỗi hưu quạnh của tôi bị lộ hẳn ra: nó không còn được những cử chỉ ân cần của nàng chở che. Mỗi giọng nói của nàng làm thân xác tôi linh hoạt và tôi viết. Tuy hoảng sợ, tôi vẫn tiếp tục ghi lại tất cả những điều nàng đang kể. Tôi đến để vĩnh biệt và xin tha thứ. Chuyện của chúng ta không thành. Tôi sẽ sống ở một nơi khác và sống một cách khác… Tôi sẽ ra đi, tới một nơi mà sự mù lòa của tôi sẽ biến tôi thành một kẻ hoàn toàn tàn tật, sẽ là một số phận bi thảm mà tôi không thoát ra được, tuy nàng đến thăm tôi. Cuối cùng, mòng nàng nhớ cho rằng tay tôi đã nhận ra vẻ đẹp của nàng và chuyện đó đã gây cho tôi một nỗi xúc động tương tự như nỗi xúc động của một cháu nhỏ phát hiện ra biển cả. Tay tôi, tôi sẽ giữ gìn nó, tôi cuốn bọc nó trong vải mịn, vì nó lưu giữ như một điều bí mật, cấu hình vẻ đẹp của nàng. Tôi nói với nàng điều đó vì tôi cũng được biết rằng nỗi xúc động này mang nét đặc thù có một không hai. Mắt tôi, tay tôi khép lại khi đầy ắp nỗi xúc động đó và tôi giữ gìn nó, mãi mãi. Vĩnh biệt bạn!
❀ ❀ ❀
[1] Nhìn thấy trước quá khứ và tương lai.
