Tuần đầu tôi rơi vào tình trạng lơ mơ kỳ lạ. Hồn tôi ở tận đâu đâu. Giấc ngủ của tôi không vương vấn mộng mị. Khi dậy, tôi lê chân bước hàng giờ trong nhà một mình giữa những đồ vật cũ kỹ, những tấm thảm bọt sờn và tấm chân dung của người bố treo trên chiếc tủ com-mốt này. Tôi chăm chăm nhìn mãi bức chân dung đến mờ cả mắt. Tôi thích tâm trạng lười biếng và cô đơn ấy mà tôi không phải phân bua gì với ai. Chiều tối, khi chàng Côngxuyn về, tôi tỉnh như sáo. Ban ngày, thời gian dài rộng và nó chăng võng mời tôi ngả lưng nằm buông thả tâm hồn đi vào cõi mơ. Tôi mở mắt nhìn chăm chú trần nhà và những hình ngoằn ngoèo do độ ẩm phác họa lên. Quá khứ ùa vào trong lòng tôi, hết hình ảnh nọ qua hình ảnh kia. Tôi đành đắm mình vào biết bao kỷ niệm lộn xộn kéo tới. Tất cả các kỷ niệm ấy đều có cùng một màu mực nâu đen. Những giọng nói, những tiếng kêu và tiếng than thở đem theo chúng trong đám rước mà tôi tự nhìn thấy mình thơ trẻ, nhưng không giống với hình ảnh mà thiên hạ đã bịa đặt cho tôi.

Chàng Côngxuyn bước vào bếp khi tôi đang đắm mình trong những suy nghĩ ấy. Tôi đứng dậy. Chàng đưa tay ra hiệu bảo tôi ngồi xuống. Tôi đứng đờ người nhìn chàng. Chàng pha trà ướp bạc hà. Tay chàng biết rõ vị trí của từng thứ một. Đôi tay chàng không do dự, không tìm lần mà giơ thẳng về phía vật chàng cần. Khi đã cho trà vào ấm, chàng bảo tôi:

- Nàng làm ơn đun nước giúp tôi, được không?

Chàng không bao giờ bật lửa. Khi nước đã sôi, chàng đứng dậy và rót vào ấm pha trà. Chàng tắt bếp ga và chờ cho trà ngấm. Lúc ngồi xuống ghế, chàng nói với tôi:

- Trà này không được ngon lắm. Tôi xin lỗi. Bạc hà đã bị hả hơi. Người ta quên chưa mua bạc hà khác… Bây giờ thì nàng có thể rót trà ra được rồi đấy.

Chúng tôi ngồi im lặng uống trà. Chàng Côngxuyn có vẻ hài lòng. Chàng nói với tôi:

- Chưa phải giờ uống trà, nhưng tôi thấy thèm quá, có vậy thôi, do đó tôi vào đây. Tôi cho rằng tôi không quấy rầy nàng đấy chứ? Tôi có thể bảo quán cà phê ở góc phố mang đến cho tôi một cốc trà, nhưng tôi muốn ghé vào đây uống trà.

Tôi không biết trả lời chàng ra sao; chàng nói với tôi:

- Sao nàng đỏ mặt?

Tôi đưa hay tay lên sờ má, má tôi nóng bừng; chắc chúng đang ửng đỏ. Tôi xúc động trước những cử chỉ lịch sự và duyên dáng của chàng. Tôi không dám nhìn chàng: hình như chàng có một giác quan khác trực tiếp mách bảo chàng. Tôi lùi ra xa một chút và quan sát chàng. Tôi không rõ chàng có đẹp trai hay không, nhưng chàng có, như người ta thường hay nói, một dáng vẻ độc đáo, không, còn hơn thế nữa… Chàng… chàng gây cho tôi cảm giác rụt rè e sợ.

Uống trà xong, chàng đứng dậy:

- Tôi phải đi đây; lũ trẻ tai quái lắm. Tôi cố dạy chúng học kinh Coran như tôi đã từng dạy chúng học thuộc một bài thơ hay, nhưng chúng vặn hỏi những câu khá rắc rối đại loại: “Dạ, thưa thầy, có đúng là tất cả những người theo đạo Cơ đốc đều bị đày xuống địa ngục không ạ?”, hoặc “Dạ thưa thầy, đạo Hồi là đạo tốt đẹp nhất thế tại sao Thượng đế lại phải nấn ná mãi mới truyền bá ạ?”. Tôi đã đáp lời bằng cách miệng nhắc lại câu hỏi, mắt ngước lên trần: “Tại sao đạo Hồi lại có muộn như vậy?”… Có lẽ nàng, nàng biết rõ câu trả lời?

- Em đã từng nghĩ tới điều đó. Nhưng, chàng đã rõ, em yêu thích kinh Coran như thích một bài thơ tuyệt vời và em ghê tởm những kẻ khai thác nó để sống ăn bám và những kẻ hạn chế tự do tư tưởng. Bọn chúng là một lũ đạo đức giả. Vả lại kinh Coran cũng nói đến điều này…

- Đúng, tôi cũng nhận thấy vậy… Tôi cũng nhận thấy vậy.

Sau một lát ngồi im lặng, chàng cất giọng đọc đoạn 2 của thiên Xura[1] “Những kẻ báng bổ”:

- “Chúng dùng những lời thề của chúng làm tấm màn che. Chúng đẩy con người ra khỏi con đường giải thoát. Hành động của chúng thật là đồi bại”… Những kẻ cuồng tín hoặc những kẻ báng bổ. Chúng đều cùng một giuộc, tôi không hề muốn giao du với chúng.

- Em biết rất rõ về chúng. Trước đây em đã từng có việc cần giải quyết với chúng. Chúng viện dẫn tôn giáo để đè nén và thống trị. Còn em, em viện dẫn đến quyền tự do tư tưởng, tin hoặc không tin. Điều đó hoàn toàn phụ thuộc vào lương tâm em. Em đã đổi bán tự do của mình với đêm tối và những bóng ma quẩn quanh trong đêm tối.

- Tôi thích nàng mỉm cười.

Quả thực khi nói về đêm tối, tôi hơi mỉm cười. Chàng bảo tôi đưa chàng mượn chiếc khăn tay sạch. Chàng bỏ kính xuống rồi dùng khăn tay lau lại mắt kính. Khi bước ra ngoài, chàng đứng một lát trước gương, sửa lại chiếc áo choàng đgienlabax và chải đầu.

Tôi dọn dẹp trong nhà, rồi vào phòng tắm khóa trái cửa lại. Trong phòng không có lavabô lẫn bồn tắm, mà chỉ có mấy cái chậu đặt dưới những vòi nước lạnh. Tôi soi mình trong một chiếc gương nhỏ. Tôi đã gầy đi. Ngực tôi đã nhô lên. Tôi lướt nhẹ tay sờ chỗ giữa hai đùi. Tôi vẫn còn cảm thấy đau. Tôi không còn là trinh nữ nữa. Mấy ngón tay tôi đã thành thạo, xác nhận điều tôi nghi ngờ. Cuộc gặp gỡ ở trong rừng thật là tàn nhẫn và mù quáng. Kỷ niệm này không phải là dấu ấn của bất kỳ một loại tình cảm hay một sự phán xét nào. Đối với tôi, đấy chỉ là một sự đột biến giữa bao những đột biến khác mà tôi đã trải qua không hề mang tính chất quan trọng hóa. Những cái ấy phải đi qua thân xác tôi mà không để lại thương tích. Tôi nghĩ vậy, lòng rất thanh thản. Tôi chuyên tâm luyện tập lãng quên. Điều cốt tử là không còn đèo bòng hai mươi sống gian lận, là không ngoái nhìn lại, là đánh đuổi một bầy những ký ức đang chạy theo tôi và chống chọi nhau trong cái không thể thú nhận được, cái ghê tởm, cái khó chịu. Tôi biết rằng tôi sẽ bị bó thừng thắt nút đó hành hạ quấy phá một thời gian. Để xua đuổi chúng cần phải vắng bóng, phải không có mặt khi chúng gõ cửa giấc ngủ. Do đó, tôi quyết định thực sự chăm lo nhà cửa và chàng Côngxuyn, thực sự trở thành một người đàn bà, rèn luyện tính nhạy cảm của tôi và trả lại cho cơ thể tôi sự dịu dàng mà nó đã bị tước bỏ.

Phông của chàng Côngxuyn có hai cửa sổ rọi sáng. Phòng sạch sẽ, ngăn nắp, gọn gàng được bài trí một cách lịch sự. Màu sắc của vải vóc ở trong phòng trông rất hài hòa; tấm thảm do người Becbe dệt đã tạo cho chốn này một bầu không khí vui tươi và nồng ấm. Cạnh giường kê một tủ sách nhỏ bằng chữ nổi. Trên mặt bàn để ở đầu giường tôi thấy bày chiếc đồng hồ báo thức, một tấm ảnh chụp hai chị em chàng, chiếc gạt tàn thuốc lá, một bình nước và một cái cốc. Trên mặt bàn ở cuối phòng có máy chữ để thòi ra nửa trang giấy đã đánh máy dở. Tôi cố ghìm không đọc dù chỉ dòng đầu thôi. Tôi rất tò mò. Tôi lánh ra xa, nhưng sau đó cố lần đọc mấy từ. Theo cách thức bố trí trên trang giấy, tôi có thể kết luận được rằng đây hẳn là trang nhật ký riêng tư. Ngoài ra, bên cạnh chiếc máy chữ còn có một cặp giấy màu đỏ trong để một xếp giấy. Tôi đỏ mặt. Tôi thấy ngượng. Tôi cứ những muốn khám phá điều bí mật đó. Chàng Côngxuyn ghi nhật ký, chắc về chị chàng.

Tối đến đã xảy chuyện rắc rối đầu tiên từ khi tôi bước chân vào ngôi nhà này. Atxidơ trở về, lỉnh kỉnh xách đồ ăn dành cho bữa tối và đi thẳng xuống bếp. Vừa vào tới bếp, mụ trông thấy ngay ấm trà hãy còn tỏa ngào ngạt mùi bạc hà và hai chiếc cốc tôi quên chưa rửa. Mụ đặt lân xuống và hỏi xem ban ngày đã có ai lại chơi. Tôi trả lời là không có ai cả.

- Nhưng thế ai đã uống trà?

- Chàng Côngxuyn và tôi.

- Ban ngày Côngxuyn không bao giờ uống trà ở nhà.

- Những chính chàng đã uống! Sáng nay chàng đã vào đây và chính chàng đã pha trà. Mụ cứ hỏi chàng thì rõ mọi điều…

- Không. Côngxuyn làm việc trong phòng chú ấy. Không nên quấy rầy chú ấy. Trà ngon không?

- Ngon ạ, pha hơi ngọt, đúng theo khẩu vị của tôi…

Từ phòng mình, chàng Côngxuyn nói vọng ra:

- Trà ngon và những giây phút ngồi trò chuyện với Anhvitê[2] thực tuyệt vời!

Atxidơ im lặng. Mụ đang trong tâm trạng bực bội. Tôi muốn giúp mụ. Mụ khước từ bảo tôi đi lấy nước rửa chân cho chàng Côngxuyn.

- Đã đến giờ rồi đấy. Đun nước sôi, chuẩn bị khăn và dầu thơm.

Tôi chưa bao giờ rửa chân cho một người đàn ông. Chàng Côngxuyn ngồi trên ghế bành, giơ chân phải để tôi xoa bóp, còn chân trái ngâm trong nước nóng. Tôi xoa bóp không đúng quy cách. Chàng từ tốn cầm tay tôi và nhẹ nhàng xoa bóp.

- Này, không nên chà xát hoặc ấn ấn. Xoa bóp là hình thức kết hợp hai động tác đó, đấy là một sự vuốt ve thấm qua làn da và truyền vào bên trong kèm theo những động tác day day rất dễ chịu.

Sau khi nghe những lời giảng giải ấy, tôi quỳ xuống và cố làm theo đúng động tác. Bàn chân chàng không lớn, chắc chàng đi giầy số ba mươi chín. Tôi từ từ xoa bóp. Rõ ràng là chàng hài lòng. Chàng mỉm cười và luôn mồm thốt reo vui sướng: “Kính lạy Đấng Alla! Đấng Alla”.

Tuy đầu buổi tối có xảy ra một sự việc không ổn lắm, nhưng bữa ăn diễn ra tốt đẹp. Atxidơ bị mệt. Mụ đứng dậy và bảo tôi:

- Buổi tối đọc sách cho Côngxuyn nghe.

- Không, tối nay tạm bỏ buổi đọc sách, - Chàng Côngxuyn nói. - Tối nay em muốn cùng Anhvitê của chúng ta tiếp tục cuộc tranh luận sáng nay.

Chàng bảo tôi đi theo chàng lên sân thượng.

- Ở đây, đêm thật êm dịu và thật là đẹp, nhất là vào lúc khi mùa hè chưa vội vã bứt áo ra đi. Vả lại, tôi thích bầu trời đầy sao. Hai ngày nữa trăng sẽ tròn. Rồi nàng sẽ thấy, đẹp tuyệt trần.

Ngoài sân thượng có trải một tấm thảm trên để hai chiếc gối dựa. Thành phố vẫn chưa chìm trong giấc ngủ. Người ta thấy ở các sân thượng khác có mấy người đang ăn tối hoặc đánh bài. Tôi đang mải nhìn họ thì chàng Côngxuyn bảo tôi chú ý nhìn sân thượng thứ ba ở bên phải.

- Họ có đấy không?

- Chàng nói ai ạ?

- Một người đàn ông và một người đàn bà, hãy còn trẻ, chưa lập gia đình; hai người thường lên sân thượng để yêu nhau. Họ ôm hôn nhau, ghì chặt nhau và thầm thì nói những lời trìu mến. Khi tôi cảm thấy cô quạnh, tôi lên đây, và tôi biết rằng tôi có họ bầu bạn ở bên. Họ không nhìn thấy tôi. Tôi cũng vậy. Tôi cảm thấy có họ ở bên và tôi rất mến họ. Họ vụng trộm lấy cắp và giờ hạnh phúc. Tôi sung sướng nghĩ rằng mình là một nhân chứng kín đáo cho niềm hạnh phúc đó. Nàng biết không, đôi lúc tôi sống như một cây tầm gửi. Điều đó không quan trọng. Có điều không nên để sự việc này lặp lại quá nhiều. À, mà không biết những chuyện vặt của tôi có làm nàng nghe buồn chán không đấy? Sáng nay chúng ta nói chuyện về gì nhỉ?

- Về đạo Hồi giáo.

- Đạo Hồi giáo! Có lẽ chúng ta không xứng đáng với sự thanh cao của tôn giáo này.

- Tất cả mọi tôn giáo phải chăng đã dựa trên cơ sở tội lỗi? Em đã từ bỏ, em đã từ bỏ theo nghĩa thần bí, hơi giống Al Hallaj.

- Tôi chưa hiểu rõ ý nàng…

- Em đã cắt đứt với thế giới, ít ra cũng là với quá khứ của em. Em đã đành lòng dứt bỏ tất. Em là một người dứt bỏ tự nguyện và cố sống sung sướng, nghĩa là sống tùy theo khả năng tài chính của mình, với chính cơ thể mình. Em đã vứt bỏ những gốc rễ và các mặt nạ. Em là một kẻ lang thang nay đây mai đó không ràng buộc bởi bất kì tôn giáo nào. Em đi và đi băng qua những huyền thoại, em là một kẻ dửng dưng về tôn giáo…

- Đấy là điều mà người ta gọi là tự do…

- Đúng, trút bỏ tất, chẳng chiếm hữu gì để khỏi bị chi phối. Tự do, nghĩa là không bị ràng buộc, chà đạp gông xiềng, có lẽ chà đạp thời gian.

- Nàng gợi ta nhớ lại câu này của Zen: “Ở thời nguyên thủy, con người chẳng có gì hết”.

- Con người chẳng có gì vào thời nguyên thủy, đúng như vậy, và vào thời tận thế, con người cũng sẽ chẳng có gì cả. Thế nhưng người ta cứ nhồi nhét vào đầu óc con người nhu cầu phải chiếm hữu: một nóc nhà, bố mẹ, con cái, những viên đá, quyền sở hữu tài sản, tiền, vàng bạc, con người. Em được học để quen với suy nghĩ không chiếm hữu gì hết.

- Cơn khát đã chiếm hữu và tiêu thụ này ở ta được thể hiện qua sự thiếu vô hạn. Chúng ta bị thiếu một cái chủ yếu gì đấy. Người ta cũng chẳng rõ nữa. Tôi đã biết một vĩ nhân sống tay đút túi, không nhà cửa, không hành trang, không ràng buộc. Ông ấy đã qua đời như khi vừa lọt lòng: chẳng hề có tí chút gì. Đấy là một nhà thơ, một người chỉ có lời nói để ban tặng…

- Chiếm hữu, tích lũy, để dành như người ta nói, chẳng phải là phơi bày mỗi ngày một chút phẩm giá của chúng ta, đưa nó ra thử thách sao?

Trong khi chúng tôi trao đổi những suy nghĩ này, chàng Côngxuyn thái rất đúng thao tác mấy chiếc lá thuốc lá kip trên mảnh gỗ chuyên dùng vào việc đó. Thoạt đầu, tôi không để ý. Đôi tay chàng cứ thoăn thoắt thái, vẻ kiên trì và thành thạo. Chàng nhồi ống tẩu đầu tiên, châm lửa, rít một hơi, rơi đổ chỗ thuốc trong tẩu cháy chưa hết hẳn bỏ đi. Chàng nói như với chính bản thân mình: “Thuốc khá đấy”, chàng nhồi một tẩu thuốc khác sau đó đưa tôi:

- Tôi không biết nàng có thích thứ thuốc này không? Theo tôi, thuốc ngon đấy. Thỉnh thoảng tôi hút một hoặc hai tẩu, nhờ đó tôi nhìn nhận mọi vấn đề và lòng mình rõ hơn, tất nhiên là không có ẩn ý.

Trong cuộc sống trước đây, tôi đã có lúc hút thuốc lá kip. Kỷ niệm này chẳng tốt đẹp gì đối với tôi. Nhưng đêm đó ngay thuốc lá kip cũng thật dễ chịu. Tôi cảm thấy tin tưởng. Tôi vừa mới thoát khỏi địa ngục.

Người ta đã dạy tôi cách tôi tối tối rửa chân này không phải là chủ tôi và tôi không phải là nô lệ của chàng. Tôi thấy chàng đã là một người thân gần. Tôi quên hẳn chàng là một người mù và trò chuyện với chàng như với một người quen biết nhau từ lâu. Một buổi tối, khi ở trên sân thượng, bản thân chàng đã nêu với tôi nhận xét đó:

- Để có được một sự hiểu nhau thế này, chắc trong bản thân chúng ta có cùng một vết thương, tôi không có ý định nói có cùng một khuyết tật - những người mù hay gây gổ và đối xử độc ác với nhau - nhưng trong mỗi chúng ta có một cái gì đó đỗ vỡ làm chúng ta xích lại gần nhau.

Do muốn chôn chặt cái quá khứ của mình, tôi ngồi im không đáp lại lời nhận xét đó. Tôi đã đánh giá cao sự việc là chàng Côngxuyn không hề muốn tìm hiểu rõ về cuộc đời trước đây của tôi. Làm sao có thể nói để chàng biết rằng cuộc đời tôi mới chớm bắt đầu, rằng bức màn dày đã được kéo lên để diễn một lớp kịch trong đó các nhân vật và các đồ vật đều cùng phủ chung một thứ bụi của sự lãng quên tuyệt đối? Tôi âm thầm chống chọi, không hề để lộ ra ngoài một chút gì. Nhằm thoát ra khỏi hoàn toàn cái mê cung nguy hại này. Tôi đấu tranh chống lại tội lỗi, chống lại tôn giáo, chống lại đạo đức, chống lại những gì đe dọa việc tôi tái sinh tựa hồ như tôi những muốn làm hại thanh danh của mình, tự làm ô danh, tự phán mình và tự hủy hoại cái phần nhỏ bé mà tôi đã cố cứu vãn trong con người tôi.

Cuộc gặp gỡ chàng Côngxuyn là một sự kiện có tác dụng quan trọng, đồng thời cũng làm nảy sinh một số khó khăn trong cuộc sống hàng ngày. Con người này có thế giới riêng, trong đó chàng vận động tùy theo nhịp điệu của chính bản thân chàng. Chàng có những thói quen, một số nếp, một tập tính xem ta có vẻ nực cười hoặc kỳ cục. Tất cả những điều đó đều được chị chàng nuôi dưỡng để qua đó mụ muốn tỏ rõ quyền lực của mụ. Tôi, tôi không biết mình phải làm gì. Được nhận vào làm việc một cách khá tình cờ tôi chẳng rõ mình thực sự phải làm gì. Mụ Atxidơ giải thích lơ mơ công việc của tôi. Nhưng chàng chẳng hề nói gì. Tôi có mặt ở đây, hoàn toàn không hẳn theo lệnh của chàng, nhưng tôi luôn luôn ở trong tư thế sẵn sàng làm theo lệnh của chàng. Nói chung tôi muốn biết rõ mình đang đưa chân bước đi đâu. Nhưng ở đây tôi đang ở giữa đám sương mù và tôi thích vậy! Điều đó làm tôi nhớ lại một cảnh mà cả ba chúng tôi đều đắm chìm trong sương mù.

Một tối, sau bữa ăn, chàng Côngxuyn bảo chị mình, giọng khá độc đoán:

- Ngày mai, chị cho quét dọn nhà tắm hơi. Tôi đã quyết định là cả ba chúng ta sẽ đi tắm.

- Không được đâu!

- Được chứ; ngày mai nhà tắm hơi sẽ dành riêng cho gia đình ta. Chúng ta, gồm có chị, nàng Anhvitê của chúng ta và tôi sẽ đến đó tắm…

- Nhưng…

- Chằng có gì đáng lo ngại cả. Các người sợ bị tôi dòm ngó…

Tôi, tôi không nói gì. Tôi cảm thấy mụ Atxidơ muốn lôi kéo tôi bác bỏ dự định đó. Tôi không những im lặng mà còn mừng thầm và tò mò muốn biết xem việc tắm chung trong gia đình sẽ diễn ra ra sao.

- Thôi được, - người chị nói. - Những người khách cuối cùng sẽ ra về vào lúc chín giờ tối. Hai người sẽ tới trước mười giờ.

Nói xong mụ đứng dậy và đi về phòng mình, ngồi lì ở trong ấy. Chàng Côngxuyn tuy có hơi ngại nhưng hài lòng:

- Tôi không muốn chị tôi nổi cáu. Chắc chị ấy lại cho rằng tôi nảy ra ý nghĩ đó nhằm chống lại chị. Đôi lúc tôi có những ý nghĩ kỳ cục. Đấy là do khi tôi thấy bồn chồn. Thực ra, tôi chưa hỏi ý kiến nàng. Nàng không thấy khó chịu là…

- Ngày mai hẵng hay.

- Tôi nói vậy vì nàng là một người phụ nữ, theo như tôi nhận biết, nàng là một người mang nhiều nữ tính… thế mà nàng lại ở giữa bóng tối và hơi nước với một người đàn ông…

- Chàng nói đúng. Em không muốn để chị chàng cho rằng việc này là do em đã nghĩ ra nhằm chống lại chị ấy…

❀ ❀ ❀

[1] Trong kinh Coran.

[2] Vị khách mời nữ.